06/08/2025
Muốn được học, ngoài dùng tiền để dành, mình từng làm gì?
(gửi các bạn muốn đi học mà hay ngại tiền, câu chuyện từ người sáng lập Centi)
Từ lúc hết học đại học, cho những điều muốn học, những lớp hay chương trình muốn dự, ngoài việc để dành, mình làm nhiều cách khác nhau để được học.
Suốt từ 2015 đến 2018, năm nào mình cũng đi 1 nước, và được tài trợ từ một tổ chức, chương trình nào đó để dự. Có chương trình tổ chức bởi một tổ chức thuộc UN còn có hỗ trợ chi phí cũng kha khá khi tham gia. Đợt đó, mình được học về hòa bình và hóa giải xung đột, một cái mà chương trình ngoài chắc cũng không có. Hay như trước đó, mình học về minh bạch, chính trực và quản trị tốt. Cũng một nội dung mà không phải muốn đi học là có.
Như lúc mình làm Mỗi tuần 1 công việc, mình cũng học được nhiều cái từ tài trợ hoặc trao đổi với bên tuyển dụng. Hay vì muốn học một cái gì đó, mình tổ chức luôn workshop có thu phí để rồi mình có khoản thu chi trả cho sách vở, khóa trực tuyến mình muốn dự.
Hồi 2018, khóa học ở LCL có chi phí 1,200 đô la cho 3 ngày. Lúc đó, Mai hỏi "anh có muốn em tài trợ cho anh, đổi lại, anh phải coaching cho em sau khi học xong?". Mình từ chối lời đề nghị và rồi rốt cuộc cũng xuống tiền. Thanh toán sớm, còn 1,000 đô cho 3 ngày học và cùng với đó là gây quỹ cộng đồng (crowd-funding) cho dự án mình đi học.
Trong 10 ngày, mình nhận được 13,812,700 đồng, khoảng 60% chi phí hỗ trợ từ những người xung quanh. Trong số đó có nhiều người mình chưa từng gặp, mình không biết họ là ai.
Quyết định chi số tiền 1,000 đô lúc đó là 1 cú hích để mình bước ra khỏi những rào cản tự mình đặt ra cho mình để gây quỹ cho dù mắc cỡ, để đi học, để thực hiện lời hứa học xong về sẽ giúp thêm nhiều người. Cú hích đó đã thực sự mang lại những kết quả vượt xa hình dung ban đầu.
Mình học được rất nhiều về bản thân từ lần đó. Một cú hích trong chi tiêu đã buộc mình phải bước tiếp và làm được những điều mà với mình là kỳ tích. Liên tục sau đó còn có những cú hích khác nữa để mình có thể dẹp tan nhiều nghi ngờ, niềm tin tự giới hạn mình và là con người mà mình muốn trở thành. Và rồi, nó bắt đầu tạo được những ảnh hưởng ngày càng rộng.
Mình gặp nhiều bạn vì ngại trả góp, ngại thiếu nợ mà không đi học sớm cái cần học, rốt cuộc lâu dài lại tốn kém nhiều hơn. Kiểu suy nghĩ thiếu thốn về tiền bạc, cảm giác sợ hãi với vay mượn dễ cản trở con đường chúng ta muốn đi.
Nhiều bạn lâu lâu chuyển khoản cho mình và nói là bạn quên, hoặc bạn vượt qua được khó khăn rồi nên lúc đó mới gửi. Mình cũng không thể nhớ được hết. Cái mình biết là, nếu bạn còn nhớ, tức là bạn có một cam kết rất mạnh mẽ với bản thân, cần biết ghi nhận điều này. Nếu bạn nhớ, tức là trước đó có thể bạn đã vượt qua được nỗi lo sẽ nợ, để được học trước. Với mình, những bạn như vậy có động lực đủ lớn để học và làm. Việc bạn gửi mình là chắc rồi, nó là chuyện sớm muộn, nền mình không có lo.
Nếu bạn muốn dự lớp học từ Centi và còn lăn tăn về tiền bạc, bạn nhắn Centi nhé, nếu phù hợp thì luôn có cách.
Đừng để tiền bạc là rào cản cho điều mình muốn làm. Nếu dù chần chừ, băn khoăn nhưng bạn vẫn nhắn được Centi để trao đổi về ý định học và cần được hỗ trợ là đã có sự thay đổi lớn ở bạn rồi, và nó sẽ là cú hích để bạn làm được nhiều chuyện tốt cho mình và người khác.