06/09/2021
SimplexCity: EP1 ‘ขยะชุดตรวจ ATK กับแนวคิด Reversed Blackstone’
การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด-19 ในประเทศไทยระลอกล่าสุดในเดือนเมษายน 2564 ข้อมูลจากสำนักงานจัดการมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร แสดงให้เห็นถึงสถานการณ์ขยะติดเชื้อที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น จากในเดือนเมษายนมีปริมาณขยะติดเชื้อ 61.19 ตัน/วัน เดือนพฤษภาคม 71.24 ตัน/วัน เดือนมิถุนายน 83.86 ตัน/วัน และเดือนกรกฎาคม 98.83 ตัน/วัน.ซึ่งขยะติดเชื้อโควิด-19 ถูกนับรวมอยู่ในกองขยะติดเชื้อนี้ด้วย โดยขยะติดเชื้อโควิด-19 มีปริมาณเพิ่มขึ้นแปรเป็นเงาตามตัวไปกับจำนวนผู้ป่วยติดเชื้อโควิด-19 ดังเช่นสถานการณ์ในประเทศไทยที่บางวันมีผู้ติดเชื้อรายใหม่ทำสถิติขึ้นไปแตะ 20,000 รายต่อวัน
ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2564 กระทรวงสาธารณสุขได้อนุมัติให้ประชาชนสามารถหาซื้อชุดตรวจหาเชื้อโควิด-19 ด้วยตนเอง หรือ Antigen Test Kit (ATK).คนที่สัมผัสหรือพบปะกับผู้ป่วยโควิด-19 เป็นกลุ่มที่ควรตรวจหาเชื้อด้วยตัวเอง เพราะการรู้ตัวเร็วยิ่งเพิ่มโอกาสในการรักษา..อีกทั้งการใช้ชุดตรวจ ATK ด้วยตัวเองยังช่วยลดความแออัดและความเสี่ยงในแต่ละจุดบริการตรวจอีกด้วย
การใช้ชุดทดสอบ ATK เป็นวิธีการตรวจหาเชื้อที่กรณีผลเป็นบวกมีความแม่นใกล้เคียงกับวิธี Real time Polymerase Chain Reaction หรือ RT-PCR..แต่การตรวจหาเชื้อด้วยชุดตรวจ ATK เองก็มีข้อด้อยตรงที่ไม่สามารถตรวจหาเชื้อโควิด-19 ที่มีปริมาณน้อยได้ เช่น กรณีเพิ่งได้รับเชื้อ อยู่ในระยะฟักตัวของโรค หรือเพิ่งหายจากโรค.นั่นหมายความว่าชุดตรวจ ATK ที่แสดงผลเป็นลบหรืออ่านผลไม่ได้ ไม่ได้ยืนยัน 100% ว่าไม่มีเชื้อโควิด-19 .และนั่นทำให้ชุดตรวจ ATK ที่ใช้แล้วมีความเป็น ‘ขยะสีเทา’ ขึ้นมาทันที
ในช่วงนี้ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) วางแผนที่จะกระจายชุดตรวจ ATK จำนวนหลายล้านชิ้นให้กับประชาชนกลุ่มเสี่ยงตามลำดับความแออัดของพื้นที่อยู่อาศัย.สิ่งที่น่าสนใจ คือ ‘ขยะสีเทา’ ที่จะถูกต่างคนต่างจัดการ เราควรจัดการมันด้วยมุมมองอย่างไรดี?.ในสถานการณ์การระบาดของเชื้อโควิด-19 ในปัจจุบัน เจ้าชุดตรวจ ATK มีความเหมาะสมด้วยประการทั้งปวงที่จะใช้แนวคิด “Reversed Blackstone” ในการจัดการ
แนวคิด “Reversed Blackstone” คืออะไร?
ก่อนอื่น มาทำความเข้าใจแนวคิด ‘Blackstone’ กันก่อน .ขอบอกไว้ก่อนว่าแนวคิด ‘Blackstone’ นี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับหินสีดำแต่อย่างใด..ในปี ค.ศ. 1769 ทนายชาวอังกฤษที่ชื่อ William Blackstone ได้เสนอแนวความคิดที่ว่า “The law holds that it is better that ten guilty persons escape, than that one innocent suffer.” เป็นแนวคิดที่เสนอแนะให้วางกฎหมายไม่เข้มจนเกินไป ซึ่งก็อาจนำไปสู่การให้ปล่อยคนทำผิดจริง 10 คนลอยนวลไปได้..แต่ทั้งนี้ก็ยังดีกว่าการใช้มาตรฐานที่ขันเกลียวแน่นจนอาจมีผู้บริสุทธิ์ถูกจับมาด้วย 1 คน ซึ่งเราเรียกสัดส่วนนี้ว่า ‘Blackstone’s ratio’
วกกลับมาที่ ‘ขยะสีเทา’ ของเรา..หากมองว่า ความเสี่ยงจากการระบาดของเชื้อโควิด-19 มีแนวโน้มจะก่อให้เกิดความสูญเสียที่บานปลายจนเป็นหายนะที่เกินควบคุมได้ จึงคุ้มค่ากว่าที่จะกันไว้ก่อนดีกว่าตามแก้ในภายหลัง..รวมทั้งเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความเป็นความตายของผู้คนจำนวนมาก จึงเหมาะสมที่จะชงมาตรการให้เข้มด้วยแนวคิด “Reversed Blackstone” แบบสุดทางด้วย ‘การตัดสินให้ขยะชุดตรวจ ATK ทั้งหมดเป็นขยะติดเชื้อโควิด-19 ไว้ก่อน’ นั่นเอง
ชุดตรวจ ATK ใช้แล้วจำนวนหลายล้านชิ้นที่จะกระจายไปอยู่ในมือประชาชนทั่วไปนี้ มีแนวโน้มที่จะไม่มีเจ้าภาพในการจัดการ..ทั้งนี้ ภาระในรูปแบบต่าง ๆ จะตกอยู่กับแต่ละบุคคล ซึ่งหมายรวมถึงภาระในรูปของค่าใช้จ่าย รวมทั้งการออกความพยายามและการใช้เวลาจัดการที่มีรายละเอียด ได้แก่ การแยกขยะติดเชื้อโควิด-19 ของผู้ติดเชื้อออกจากขยะของสมาชิกในครอบครับคนอื่น นำมาฆ่าเชื้อด้วยแอลกอฮอล์ความเข้มข้นร้อยละ 70 หรือน้ำยาฟอกขาวผสมน้ำอัตราส่วน 1:100 ก่อนนำใส่ถุงพลาสติก 2 ชั้นมัดปากถุงแต่ละชั้นให้แน่น โดยใช้ถุงแดงหรือเขียนข้อความแสดงการเป็นขยะติดเชื้อโควิด-19 ให้เห็นชัดเจน เช็ดถุงด้วยสารฆ่าเชื้ออีกครั้ง แยกทิ้งในถังรองรับขยะติดเชื้อ (ถังสีแดง) หรือเคลื่อนย้ายถุงขยะไปยังจุดรับทิ้งขยะติดเชื้อที่จัดไว้โดยเฉพาะเพื่อรอการจัดเก็บจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ
ภาระที่มากขึ้นนี้..ไม่มากก็น้อย อาจส่งผลให้ตัวบุคคลไม่อยากแบกรับไว้ และเลือกที่จะทิ้งขยะ ATK อย่างง่าย ๆ..ไม่ต้องเสียเวลา ไม่เปลืองแรง แถมยังช่วยเตาเผาขยะติดเชื้อให้สึกหรอน้อยลงด้วยเพราะขยะติดเชื้อโควิด-19 ที่นำเข้าระบบทุกวันก็มีจำนวนมากอยู่แล้ว.สมมติว่า ขยะ ATK 100 ชิ้น มี 90 ชิ้นที่ไม่แสดงผลหรือแสดงผลว่าไม่มีเชื้อโควิด-19.ในจำนวนขยะ ATK 90 ชิ้นที่ว่านี้ เราไม่มีทางรู้เลยว่ามันมีเชื้อโควิด-19 อยู่หรือเปล่า.หากปล่อยให้ขยะ ATK ทั้ง 90 ชิ้นที่มีโอกาสเป็นขยะที่ติดเชื้อโควิด-19 ได้ทุกชิ้น หลุดรอดออกไปปะปนกับขยะทั่วไป..ลองนึกภาพตามว่า กี่คนที่เดินผ่าน กี่มือที่สัมผัส กี่ลมหายใจที่สูดเข้าไป ฯลฯ.ขยะติดเชื้อโควิด-19 ที่หลุดรอดไปได้เพียงแค่ชิ้นเดียว มันอาจออกไปทำร้ายหรือสร้างความเสียหายให้กับสังคมในวงกว้างได้
“Reversed Blackstone” กันเถอะ
ขอให้ทุกท่านสุขภาพแข็งแรงและปลอดภัยจากเชื้อโควิด-19
#ขยะติดเชื้อโควิด-19 #ชุดตรวจ ATK
