Dạy trẻ chậm nói Vũng Tàu

NÃO TRẺ TỰ KỈ HỌC RẤT KHÁC SO VỚI NÃO TRẺ BÌNH THƯỜNG

Khi hiểu đúng cách não con cần gì trước ba mẹ sẽ ngừng ép học

1. Não trẻ tự kỉ học bằng cảm giác trước, ngôn ngữ sau

Với trẻ tự kỉ:
• Não chưa ưu tiên xử lý lời nói
• Mà ưu tiên: xúc giác – vận động – cảm giác an toàn

Vì vậy:
• Con không học tốt qua giảng dạy, nhắc nhở, gọi tên
• Con học tốt khi được chơi – được chạm – được trải nghiệm cùng người an toàn
* Nếu chưa có cảm giác an toàn, não con tắt khả năng học.

2. Não trẻ tự kỉ học tốt nhất trong trạng thái kết nối 1:1

Khi con:
• Cảm thấy được nhìn – được hiểu – không bị ép
• Có người lớn đồng điều cảm xúc với con

-Não tiết ra oxytocin (hormone gắn kết)
-Hệ limbic dịu xuống
-Vỏ não trước trán bắt đầu mở để học

Vì thế:
• Chơi cùng con 1:1 hiệu quả hơn dạy 10 bài
• 3 phút kết nối đúng hơn 30 phút ép học

3. Não trẻ tự kỉ học theo kiểu tự động – lặp lại – có ý nghĩa

Não con:
• Rất nhạy với nhịp điệu, sự lặp lại
• Nhưng chỉ học khi hoạt động có ý nghĩa với con

Con không học vì “ba mẹ muốn”
Con học vì:
• Con thấy thú vị
• Con thấy an toàn
• Con thấy được kiểm soát

Khi ba mẹ “đi theo con” thay vì kéo con theo mình, não con mới học.

4. Căng thẳng = não đóng

Khi ba mẹ:
• Lo lắng
• Nóng vội
• So sánh
• Thất vọng

Não con nhận tín hiệu nguy hiểm
Hệ sinh tồn bật lên
Não học tập tắt hoàn toàn

Vì vậy, trạng thái của ba mẹ quyết định khả năng học của con, không phải bài học.

Não trẻ tự kỉ không hỏng – không kém
Mà là học theo một con đường khác

Khi ba mẹ:
• Dừng sửa con
• Bắt đầu kết nối
• Ổn định chính mình
Não con tự mở ra từng chút một

Nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, cô xin gửi đến quý phụ huynh lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và bình an.

☘Một số bài tập phục hồi giác quan thường dùng, có thể áp dụng tại nhà hoặc trong trị liệu chuyên sâu:
---
🔹 1. Bài tập về xúc giác (giác quan chạm)
Mục tiêu: Giúp trẻ thích nghi với các loại chạm, cảm giác khác nhau.
Cho trẻ chơi với cát, gạo, đậu, đất nặn, slime.
Đánh răng tay/chân bằng bàn chải mềm (brushing therapy).
Massage nhẹ nhàng tay, chân, lưng bằng dầu dừa/kem dưỡng.
Chơi với các đồ chơi có kết cấu khác nhau (lông mềm, cao su, nhựa gai…).
---
🔹 2. Bài tập về thính giác
Mục tiêu: Giúp trẻ thích nghi với âm thanh, tăng khả năng tập trung vào lời nói.
Cho trẻ nghe các âm thanh thiên nhiên, nhạc êm dịu (nhạc Mozart, white noise).
Tập phản ứng với âm thanh bằng trò chơi "Đoán tiếng gì đây?".
Tạo trò chơi phân biệt âm thanh (ví dụ: trống – chuông – vỗ tay).
Tập chỉ hướng âm thanh phát ra (từ bên phải, trái, trên, dưới).
---
🔹 3. Bài tập về thị giác
Mục tiêu: Phát triển khả năng nhìn tập trung, định vị và theo dõi vật thể.
Chơi với đồ chơi phát sáng, b**g bóng, đèn pin trong phòng tối.
Tập nhìn theo đồ vật di chuyển (ví dụ: bóng, xe đồ chơi chạy).
Xếp hình đơn giản, lắp ghép khối màu sắc.
Chơi tìm điểm khác nhau giữa 2 hình ảnh.
---
🔹 4. Bài tập về tiền đình (cân bằng, định hướng cơ thể)
Mục tiêu: Phát triển khả năng giữ thăng bằng, kiểm soát cơ thể.
Cho trẻ ngồi xích đu, bập bênh.
Chơi nhún trên nệm nhún (trampoline mini).
Bò, trườn, trượt ống, đi cầu thăng bằng.
Chơi quay vòng nhẹ, xoay ghế quay.
---
🔹 5. Bài tập bản thể (cảm nhận vị trí cơ thể trong không gian)
Mục tiêu: Giúp trẻ kiểm soát vận động, biết cơ thể mình đang ở đâu.
Chui qua đường hầm (ống mềm), trườn qua vật cản.
Trò chơi "đẩy – kéo" nhẹ nhàng.
Ôm chặt bằng chăn bông (deep pressure).
Mang balo có trọng lượng nhẹ (weighted backpack – dưới sự hướng dẫn chuyên gia).
---
🔹 6. Bài tập về vị giác và khứu giác
Mục tiêu: Tăng khả năng chấp nhận mùi, vị khác nhau.
Cho trẻ ngửi mùi hoa quả, gia vị (quế, cam, bạc hà, vani…).
Cho trẻ thử vị ngọt – chua – mặn – đắng từ thức ăn quen thuộc. Vẽ bằng thức ăn (kem, sữa chua màu) trên giấy hoặc tay để kết hợp vị giác – xúc giác.
---
⚠️ Lưu ý khi thực hiện:
Luôn quan sát phản ứng của trẻ, không ép buộc.
Bắt đầu từ mức độ nhẹ, tăng dần khi trẻ quen.
Chỉ nên thực hiện bài tập chuyên sâu dưới sự hướng dẫn của chuyên viên trị liệu giác quan
Nguồn copy

🌸 Câu chuyện: Hoàng Tử Màu Hồng

Ngày xưa, ở một vương quốc đầy màu sắc, có một hoàng tử tên là Bin. Mỗi hoàng tử trong vương quốc đều chọn một màu riêng để mặc áo giáp và cưỡi ngựa.
• Hoàng tử Đỏ thích đánh trống.
• Hoàng tử Xanh lá thích trèo cây.
• Hoàng tử Xanh biển thích bơi lội.

Còn hoàng tử Bin lại rất thích màu hồng! Cậu chọn áo giáp màu hồng, cưỡi ngựa lông hồng, và dùng cả gậy phép màu hồng.

Các hoàng tử khác ban đầu cười chê:
– “Con trai gì mà mặc màu hồng?”
Nhưng hoàng tử Bin chỉ mỉm cười và nói:
– “Màu hồng là màu của tình yêu thương. Mình muốn làm hoàng tử biết yêu thương mọi người!”

Một hôm, rồng Xám đến phá làng. Mọi hoàng tử dùng kiếm, dùng khiên, nhưng không ai dám lại gần. Chỉ có Bin tiến tới, nhẹ nhàng hỏi:
– “Rồng ơi, sao bạn buồn đến phá làng vậy?”

Rồng Xám bật khóc:
– “Vì chẳng ai chơi với tớ, vì tớ khác biệt…”

Hoàng tử Bin không đánh rồng. Cậu ôm rồng một cái, tặng rồng chiếc khăn hồng và nói:
– “Bạn khác biệt cũng tuyệt mà! Mình sẽ là bạn của bạn.”

Từ đó, rồng Xám trở thành bạn thân của cả vương quốc. Còn màu hồng trở thành màu của người dũng cảm, biết yêu thương, ai cũng muốn mặc!

⸻

💬 Kết thúc câu chuyện – Dẫn dắt nhẹ:

“Con thấy không, màu hồng đâu chỉ là của con gái. Đó là màu của người tử tế, dũng cảm và biết lắng nghe như hoàng tử Bin. Con thích màu hồng là điều thật tuyệt vời!”
-ST-

📢 Vì sao dù phát hiện sớm, can thiệp đúng, gia đình đồng hành hết mình nhưng con vẫn còn nhiều khó khăn? 🤔

Nhiều bố mẹ đã làm tất cả những gì có thể: phát hiện sớm, can thiệp tích cực, kiên trì trong nhiều năm, luôn đồng hành và hỗ trợ con hết sức… Nhưng con vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Điều này khiến nhiều phụ huynh lo lắng, thậm chí tự trách bản thân. 😞

‼️ Sự thật là: Khi một trẻ rối loạn phát triển không tiến bộ như mong muốn, nguyên nhân không phải do phụ huynh chưa cố gắng đủ, mà phần lớn đến từ nội tại của trẻ.

🔍 Hãy cùng tìm hiểu điều gì đang xảy ra bên trong con nhé!

🧠 1. Cấu trúc não bộ và sự phát triển bên trong

🚦 Mỗi trẻ có một hệ thống thần kinh khác nhau. Ở trẻ rối loạn phát triển, não bộ có thể:
❌ Kết nối thần kinh yếu, tiếp nhận thông tin kém.
❌ Các vùng não phát triển không đồng đều, ảnh hưởng đến ngôn ngữ, tư duy, giao tiếp.
❌ Khả năng học hỏi kém linh hoạt, dù luyện tập nhiều vẫn tiến bộ chậm.

👉 Can thiệp có thể giúp con phát triển tốt nhất trong khả năng của mình, nhưng không thể thay đổi hoàn toàn cách não bộ hoạt động.

📊 2. Giới hạn sinh học của từng trẻ

Mỗi trẻ có một ngưỡng phát triển tối đa khác nhau.
✅ Có trẻ tiếp thu tốt, tiến bộ rõ rệt.
❌ Có trẻ gặp hạn chế bẩm sinh, dù cố gắng hết sức vẫn chỉ đạt được một mức độ nhất định.

⚠️ Không phải cứ luyện tập nhiều là trẻ sẽ đạt được tất cả kỹ năng như trẻ bình thường.

🏥 3. Rối loạn phát triển không phải là bệnh có thể chữa khỏi

❌ Đây là một tình trạng kéo dài cả đời, không phải một căn bệnh có thể chữa khỏi.
✅ Can thiệp giúp con sống tốt hơn, độc lập hơn, nhưng không thể xóa bỏ hoàn toàn những khó khăn cốt lõi.

💡 Kỳ vọng của phụ huynh không nên là “chữa khỏi” mà là giúp con có cuộc sống tốt nhất trong khả năng của mình.

🔄 4. Mức độ rối loạn của mỗi trẻ khác nhau

📌 Cùng một chẩn đoán nhưng mức độ nặng – nhẹ khác nhau.
📌 Có trẻ chỉ gặp khó khăn nhẹ, nhưng có trẻ bị ảnh hưởng nặng dù đã can thiệp từ rất sớm.

💡 Quan trọng nhất là nhìn vào sự tiến bộ của chính con, thay vì so sánh với trẻ khác.

⏳ 5. Một số kỹ năng cần rất nhiều thời gian để hình thành

📌 Ngôn ngữ, giao tiếp có thể mất 5-10 năm để tiến bộ rõ rệt.
📌 Kỹ năng xã hội, kiểm soát cảm xúc có thể cần cả đời để rèn luyện.

⚠️ Không phải cứ học lâu là sẽ đạt được tất cả kỹ năng. Có những kỹ năng, con sẽ luôn gặp khó khăn, hoặc cần rất nhiều thời gian mới có thể cải thiện một chút.

💡 Vậy phụ huynh cần làm gì?

✔ Chấp nhận thực tế: Đặt kỳ vọng phù hợp với khả năng của con.
✔ Ghi nhận những tiến bộ nhỏ: Dù nhỏ đến đâu, đó cũng là nỗ lực của con.
✔ Tiếp tục đồng hành nhưng không tạo áp lực: Quan trọng nhất là giúp con hạnh phúc và có cuộc sống tốt nhất trong khả năng của mình.

💖 Thông điệp dành cho ba mẹ:
🌱 Không phải do bố mẹ chưa làm đủ tốt, mà vì nội tại của con có những giới hạn nhất định.
🌱 Can thiệp sớm không có nghĩa là con sẽ trở thành bình thường, mà giúp con phát triển tối đa trong khả năng của mình.
🌱 Hãy chấp nhận con theo cách con vốn có và trân trọng từng bước tiến nhỏ của con!

❤️ Bố mẹ đừng tự trách mình. Hãy kiên nhẫn, hãy yêu thương, và hãy tin rằng con đang cố gắng từng ngày! ❤️

st.

TỰ KỈ CÓ CHỮA KHỎI HAY KHÔNG?
Đây là câu hỏi có lẽ ngày nào mình cũng nhận được từ phụ huynh!
👉 Giống như người trồng cây, nó đòi hỏi cả một quá trình để chăm cây lớn lên, ra hoa và kết trái. Và bất cứ công đoạn nào, cũng sẽ cần trải qua nhiều bước nhỏ, cần nhiều thời gian và công sức. Thêm nữa, sự thành công cũng sẽ đến từ giống cây và sự lành nghề của người trồng cây!
👉 Trẻ em có tính tự kỷ cũng vậy. Đây là một rối loạn phát triển sẽ theo con cả đời. Sự cải thiện tùy vào mức độ rối loạn của từng trẻ. Nhưng chắc chắn một điều, thời gian hỗ trợ, thời gian đồng hành cùng con sẽ không chỉ là vài tháng - mà là vài năm, nhiều năm. Nó cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và các thầy cô, các chuyên gia trị liệu...
👉 Và việc phát hiện sớm, đặc biệt là CHA MẸ CHẤP NHẬN TỪ SỚM, thì can thiệp sớm có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Cha mẹ thường sẽ có tâm lý lạc quan khi thấy con chỉ chậm nói, vì nhiều người xung quanh cũng động viên "rồi con lớn sẽ tự nói được, ngày xưa người A, người B này cũng thế"... , và thấy con khôi ngô tuấn tú, chạy nhảy linh hoạt, lại biết số/chữ từ sớm nên thường bỏ qua nhiều yếu tố như: ít nhìn mắt người khác, ít khoe, ít chỉ trỏ, hoặc bỏ qua yếu tố hành vi như kiễng chân, xoay tròn, cho đồ vào miệng, kén ăn. ..Chính điều này đã tạo ra một hệ quả: các nhà can thiệp đến với con một cách muộn màng hơn. Vì họ có can thiệp được hay không, cũng sẽ phải chờ đợi sự đồng ý, chấp thuận từ gia đình. Nên có thể nói, việc can thiệp sớm - trước 3 tuổi là nền móng cho sự thành công/ trưởng thành của trẻ sau này!
Và nhân đây mình cũng xin giãi bày hai cụm từ: "can thiệp tự kỷ", "can thiệp sớm": bản chất của từ_ can thiệp_ là những cách chơi/ cách tương tác với trẻ được cho là hiệu quả tốt nhất tới trẻ, mà các nhà giáo dục/tâm lý phải học hành bài bản mới có thể thực hành được. Nên nếu đối với một trẻ bình thường, không mắc chứng tự kỷ: thì có được sự can thiệp này, cũng quá ư tuyệt vời, các bạn ạ.
-ST-