23/12/2021
9 RỦI RO VỚI KINH TẾ THẾ GIỚI TRONG NĂM 2022
Nhiều chuyên gia cho rằng kịch bản chính cho kinh tế thế giới năm 2022 là sự phục hồi tiếp tục diễn ra, với áp lực giá cả dịu đi và chính sách tiền tệ dịch chuyển khỏi các biện pháp khẩn cấp thời đại dịch. Tuy nhiên, có một số rủi ro khiến kịch bản này có thể không trở thành hiện thực.
➤ Biến chủng Omicron và những đợt phong tỏa mới
Từ khi đại dịch xảy ra, người tiêu dùng đã phải từ bỏ những thói quen như tập gym hay đi ăn ở nhà hàng, và thay vào đó mua hàng hoá nhiều hơn. Theo Bloomberg Economics, việc cân bằng chi tiêu trở lại có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt 5,1%, so với mức tăng 4,7% mà kịch bản chính mà tổ chức nghiên cứu này đưa ra.
Tuy nhiên, thế giới cũng có thể không được may mắn như vậy trong năm tới. Nếu biến chủng Omicron lây lan nhanh hơn và nguy hiểm hơn Delta, đó sẽ là một trở ngại lớn đối với tăng trưởng toàn cầu. Trong trường hợp thế giới phải tái áp những biện pháp chống dịch nghiêm ngặt nhất của năm 2021 trong vòng 3 tháng – một hướng đi mà một số nước như Anh đã bắt đầu áp dụng – thì tăng trưởng kinh tế toàn cầu 2022 sẽ chỉ đạt 4,2%.
➤ Nỗi lo lạm phát tăng cao
Vào đầu năm 2021, Mỹ dự báo sẽ kết thúc năm với mức lạm phát 2%. Tuy nhiên, lạm phát ở nước này rốt cục lên tới gần 7% trong tháng 11 vừa qua. Một lần nữa, mức dự báo bình quân của giới chuyên gia về lạm phát ở Mỹ trong năm 2022 là giảm về gần mức mục tiêu 2% mà Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đề ra. Nhưng dự báo rất có thể sẽ tiếp tục sai.
Theo mô hình dự báo của Bloomberg, nếu Fed nâng lãi suất 3 lần trong năm 2022 và phát tín hiệu sẽ tiếp tục nâng cho tới khi lãi suất đạt 2,5%, hệ quả sẽ là một cuộc suy thoái kinh tế Mỹ bắt đầu từ năm 2023.
➤ Ảnh hưởng từ việc FED tăng lãi suất
Fed nâng lãi suất có thể đồng nghĩa với một cú “hạ cánh cứng” đối với các thị trường mới nổi. Lãi suất ở Mỹ tăng thường kéo theo đồng USD tăng giá và dẫn tới sự tháo chạy của các dòng vốn khỏi các thị trường mới nổi, thậm chí là dẫn tới khủng hoảng tiền tệ tại các nước này.
➤ Kinh tế Trung Quốc giảm tốc mạnh
Kịch bản cơ sở mà Bloomberg Economics đưa ra là kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5,7% trong 2022. Nếu tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc giảm còn 3%, cả thế giới sẽ bị ảnh hưởng: các nước xuất khẩu hàng hoá cơ bản sẽ thiếu khách mua, kế hoạch chính sách tiền tệ của Fed có thể phải chuyển hướng, tương tự như khi xảy ra cú sốc sụt giảm trên thị trường chứng khoán Trung Quốc vào năm 2015.
➤ Bất ổn chính trị ở châu Âu
Sự đoàn kết của các nhà lãnh đạo trong Liên minh châu Âu (EU) và nỗ lực của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nhằm giữ lãi suất vay vốn của chính phủ trong khu vực trong tầm kiểm soát đã giúp nền kinh tế châu lục chống chọi với cuộc khủng hoảng Covid. Nhưng trong năm 2022, cả hai yếu tố này có thể suy yếu.
➤ Ảnh hưởng của Brexit
Đàm phán giữa Anh và EU về vấn đề Bắc Ireland – nỗ lực nhằm đạt tới một mục tiêu được cho là bất khả thi gồm đường biên giới trên bộ mở và liên minh hải quan đóng – dự kiến sẽ tiếp tục trong năm 2022. Việc đạt thoả thuận trong cuộc đàm phán này là rất khó.
Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu đàm phán đổ vỡ? Dựa trên những gì đã xảy ra trong các đợt biến động trước đây của tiến trình Brexit, bất ổn sẽ cản trở hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, gây mất giá đồng Bảng, đẩy lạm phát tăng mạnh và làm suy giảm thu nhập thực tế của người Anh. Trong trường hợp xảy ra chiến tranh thương mại giữa Anh với EU, thuế quan và tắc nghẽn giao thông có thể đẩy giá cả tăng cao hơn.
➤ Tương lai của chính sách tài khóa
Các chính phủ trên thế giới đã chi mạnh tay để hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp kể từ khi xảy ra đại dịch. Giờ là lúc nhiều chính phủ cảm thấy cần phải thắt lưng buộc bụng. Mức cắt giảm chi tiêu công trong năm 2022 có thể tương đương với khoảng 2,5% GDP toàn cầu, tức là lớn gấp 5 lần so với các biện pháp thắt chặt gây giảm tốc sự phục hồi kinh tế toàn cầu sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008, theo ước tính của Ngân hàng UBS.
➤ Giá lương thực thực phẩm leo thang và bất ổn xã hội
Nạn đói luôn là một nguyên nhân gây bất ổn xã hội hàng đầu trong lịch sử thế giới. Sự kết hợp giữa ảnh hưởng của Covid và thời tiết xấu đã đẩy giá lương thực-thực phẩm toàn cầu lên gần mức kỷ lục trong năm nay, và có thể tiếp tục tăng trong năm tới. Cú sốc giá lương thực-thực phẩm gần đây nhất xảy ra vào năm 2011 đã dẫn tới một làn sóng biểu tình ở nhiều nước, nhất là ở khu vực Trung Đông. Nhiều nước Trung Đông hiện nay vẫn đang đối mặt với nguy cơ tái diễn cú sốc như vậy.
➤ Rủi ro chính trị gia tăng
Nếu căng thẳng giữa Trung Quốc đại lục và Đài Loan gia tăng, mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc có thể xấu đi thêm. Trong trường hợp căng thẳng với Bắc Kinh khiến ngành sản xuất con chip của Đài Loan gặp trở ngại, chuỗi cung ứng toàn cầu các sản phẩm từ smartphone cho tới ô tô sẽ gián đoạn nghiêm trọng.
Brazil dự kiến sẽ bầu cử tổng thống vào tháng 10, trong bối cảnh đại dịch hoành hành và nền kinh tế suy thoái sâu. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, phe đối lập đang gây sức ép đòi tổ chức bầu cử trong năm 2022 thay vì 2023, giữa lúc đồng Lira mất giá chóng mặt mà nguyên nhân được cho là các chính sách kinh tế bất hợp lý của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan.
Nguồn: Kiều Oanh, VnEconomy.
-------
Strategy Academy - Học viện Chiến lược
➤ Email: [email protected]
➤ Phone: (+84) 97 1912 713
➤ Website: https://strategyacademy.vn/vi-VN
-------
