10/08/2026
Sau giai đoạn bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, thế giới dần nhận ra rằng điều chúng ta thiếu ở tương lai không phải sức mạnh của AI, mà là những người có năng lực ứng dụng, làm chủ và định hình cách làm việc của AI.
▪Các báo cáo về thị trường lao động những năm gần đây đều cho thấy nhu cầu tuyển dụng trong lĩnh vực CNTT vẫn tiếp tục tăng, đặc biệt ở các vị trí phát triển phần mềm, dữ liệu, điện toán đám mây, an ninh mạng và kỹ sư AI...., đồng thời báo cáo của World Economic Forum 2025 cũng xếp nhiều nghề thuộc lĩnh vực CNTT vào nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong 10 năm tới.
▪Vì sao AI ngày càng thông minh, nhưng ngành CNTT vẫn khát nhân lực?
Chúng ta thường nhầm lẫn giữa công việc và nghề nghiệp, một nghề không chỉ gồm một công việc duy nhất mà là 1 hệ thống các quy trình gồm nhiều công đoạn đòi hỏi nhiều công việc khác nhau. Một kỹ sư phần mềm không chỉ ngồi viết code, họ còn phải khảo sát thực tế, phân tích yêu cầu của khách hàng, thiết kế kiến trúc hệ thống, lựa chọn công nghệ, đảm bảo hiệu năng, bảo mật, phối hợp với các nhóm khác và chịu trách nhiệm khi hệ thống đi vào vận hành.
AI hiện nay hỗ trợ rất tốt những công việc mang tính kỹ thuật như sinh mã nguồn, tối ưu code, viết tài liệu, tạo các kịch bản kiểm thử, phát hiện lỗi hay hỗ trợ bảo trì phần mềm...., những công việc này trước đây có thể mất nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày nay chỉ còn tính bằng phút.
Tuy nhiên, AI không thể tự chịu trách nhiệm cho một hệ thống ngân hàng, chưa thể thay kỹ sư đưa ra quyết định kiến trúc, cũng không thể đứng trước khách hàng để giải thích và chịu trách nhiệm cho những lựa chọn của mình, cũng như cân nhắc những đánh đổi về hiệu năng, chi phí, bảo mật và các nguyên tắc đạo đức như thế nào khi triển khai 1 dự án.
▪Điều AI thay thế là một số công đoạn trong nghề để con người tập trung vào khả năng tư duy, chứ không phải toàn bộ nghề nghiệp.
Việc AI đang thay thế cực kỳ hiệu quả và mạnh mẽ ở một số thao tác sẽ giúp con người được giải phóng trí tuệ, dốc toàn bộ năng lực của mình vào những công đoạn quan trọng thật sự cần năng lực tư duy, khả năng phản biện, sắp xếp hệ thống, sáng tạo và điều hướng công cụ, chứ không thay thế toàn bộ nghề nghiệp.
Trong cách mạng Công nghiệp, máy xúc không loại bỏ người công nhân, nó giúp người công nhân giải phóng sức lao động chân tay, giảm thiểu rủi ro để tập trung năng lực tư duy vào thiết kế công năng, cân nhắc phương án vật liệu, tìm tòi tối ưu không gian, lựa chọn giải pháp, sáng tạo, phối hợp đội ngũ.....
Photoshop cũng không thay thế người họa sĩ, thay vào đó, nó cho anh ta một công cụ và chìa khóa đi vào một không gian nghệ thuật mới, rút ngắn thời gian làm việc, tối ưu hiệu suất và khơi nguồn sáng tạo.
▪Quan trọng hơn cả, AI không làm giảm nhu cầu về phần mềm, mà ngược lại, nó đang làm cho việc phát triển phần mềm trở nên nhanh hơn và rẻ hơn, khiến nhu cầu về các sản phẩm CNTT đang ở trước ngưỡng bùng nổ chưa từng có.
Khi chi phí giảm, nhiều doanh nghiệp trước đây chưa từng nghĩ đến chuyển đổi số giờ đây cũng muốn có website, ứng dụng, chatbot, CRM hay hệ thống quản trị riêng. Khi nhu cầu phần mềm tăng, nhu cầu về những người có thể thiết kế, triển khai và vận hành những hệ thống đó cũng tăng theo.
Quan trọng hơn, AI đang làm thay đổi chính giá trị của một ký sư CNTT. Giá trị không còn nằm ở việc nhớ nhiều cú pháp hay viết nhiều dòng code hơn, mà nằm ở khả năng hiểu bài toán, tư duy hệ thống, thiết kế giải pháp, làm việc với dữ liệu, phối hợp cùng AI và biến công nghệ thành giá trị thực tế cho doanh nghiệp. Ngành CNTT vì thế cần nhiều hơn những kỹ sư biết tư duy, biết thích nghi và biết khai thác AI để giải quyết những bài toán mà doanh nghiệp thực sự quan tâm.
▪Tại HTT, AI đang từng bước được đưa vào chương trình đào tạo ngành Công nghệ thông tin như một nội dung quan trọng. Mục tiêu không phải đào tạo những người cạnh tranh với AI, mà đào tạo những kỹ sư biết ứng dụng, làm chủ và định hướng AI để giải quyết những bài toán thực tế của doanh nghiệp.