09/06/2022
1861
🍂 Có thể bạn chưa biết ...
Khu trại giam gần 150 năm tuổi trong khuông viên Bệnh viện Chợ Quán (nay là Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới) Quận 5.
Bên trong Bệnh viện Nhiệt Đới (Quận 5 - TP.HCM), có lẽ nhiều người không biết đến có một khu trại giam đã gần 150 năm tuổi. Đây là nơi giam giữ nhiều lớp cách mạng như Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) Trần Phú; Tổng bí thư thứ ba của Đảng Cộng sản Đông Dương Hà Huy Tập; nơi giam giữ các chiến sĩ Trần Não, Nguyễn Văn Trỗi, Trần Bạch Đằng ...
🤙Sau khi chiếm đồn Kỳ Hòa vào năm 1861, thực dân Pháp chiếm vùng Chợ Quán nằm giữa Sài Gòn-Chợ Lớn để xây một trạm cứu thương dã chiến.
Sau đó, trên nền đất rộng khoảng năm ha dọc sông Bến Nghé (nay là kinh Tàu Hũ) này, chính quyền thực dân Pháp và các nhà hảo tâm vùng Sài Gòn-Chợ Lớn cho xây một bệnh viện dành cho người Việt với hai chuyên khoa chính là điều trị bệnh phong và bệnh tâm thần, được hoàn thành vào năm 1864. Kể từ ngày đó, bệnh viện này đã đi vào tiềm thức người dân Sài Gòn-Chợ Lớn với cái tên dân dã là "Nhà thương điên Chợ Quán".
Từ năm 1875, bệnh viện có chuyên khoa chính là tâm thần, ngoài ra, bệnh viện còn điều trị một số bệnh truyền nhiễm.
🤙Sau này, bệnh viện được thực dân Pháp dùng làm nơi nhốt bệnh nhân là các chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước bị chúng tra tấn dã man đến lâm bệnh nặng. Từ đó, khu nhà dành để nhốt người bị bệnh tâm thần trở thành nơi giam giữ những người tù bị bệnh, phục vụ cho việc khai thác thu thập thông tin của thực dân Pháp.
Khu nhà giam được trưng dụng để giam giữ tất cả tù nhân bị bệnh trên toàn TP lúc đó. Chính nơi này, Tổng bí thư Trần Phú đã trút hơi thở cuối cùng.
Đến nay, khu trại giam Bệnh viện Chợ Quán hầu như vẫn giữ được kiến trúc xưa với không gian cao thoáng, cửa sổ khung sắt. Do phải điều trị bệnh cho người bị tâm thần nên các cửa chính là khung sắt và cửa sổ có lưới chắc chắn.
💫 Đây là nơi cố Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương Trần Phú bị giam giữ từ ngày 28.8.1931 đến ngày 6.9.1931 thì ông mất trong nhà tù vì bệnh lao phát nặng.
💫 Ngày 16-11-1988, theo quyết định số 1288 VH/QÐ của Bộ Văn Hóa, Khu trại giam Bệnh viện Chợ Quán đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Nguồn Đoàn Tuấn