29/11/2019
MẤY LỜI CỦA THẦY TÔI
(Một người thầy của chúng tôi, đầy nhiệt thành, ấm áp, thông tuệ và siêu hài hước)
1 ~ Trẻ con có một năng lực đặc biệt mà hầu hết người lớn đều đã đánh mất.
Đó là năng lực tò mò vô hạn, ngạc nhiên với mọi thứ, muốn biết mọi lý do phía sau, và luôn muốn yêu kính/ tôn thờ thứ gì đó tận đáy lòng.
2 ~ Trẻ con cần thứ gì đó để yêu kính, vì thế môi trường học của các em nên có dáng dấp và tinh thần như thế. Một nơi chốn linh thiêng, để các con tĩnh lặng.
3 ~ Trẻ con không cần đồ chơi. Đồ chơi tốt nhất là không có đồ chơi gì cả. Người lớn cần phải hiểu một điều rằng: trẻ con không cần đồ chơi - chúng muốn chơi đồ thật. Chúng muốn lớn thật nhanh để đi vào thế giới người lớn, chứ không phải làm con nít mà chơi hoài. Chúng thường bắt chước người lớn là vì vậy.
Hãy thử làm một trò chơi nhé. (Thầy ngồi xuống một cái ghế, anh phiên dịch đứng sau lưng ghế). Tôi đang là thuyền trưởng con tàu của mình. Ba ơi, ba, phía trước có hòn đảo kìa. Mình lái về phía trước nhé (Thầy làm động tác lái).
Đấy, chỉ cần một cái ghế (Thầy đứng lên). Không phải đồ chơi đâu.
4 ~ (Hình và màu) Để tạo thành một bức tranh hay cảnh sắc, trẻ sẽ được học màu riêng và học nét riêng. Màu là thứ lấp đầy, nét là cái viền quanh. Trẻ phân biệt được hai điều đó đấy
5 ~ (Khi nói về màu sắc) Các con nên được sống trong sự rực rỡ của màu vàng, quyền lực mạnh mẽ của màu đỏ, và sự an yên nghỉ ngơi của màu xanh coban.
6 ~ (Vẫn đang nói về màu sắc. Thầy làm một thí nghiệm).
Các bạn hãy nhìn cuộn len xanh dương này. Bây giờ tôi sẽ đặt nó lên nền giấy trắng tinh. Các bạn hãy nhìn vào cuộn len xanh dương một cách liên tục - trong 30s.
(Sau đó thầy lấy cuộn len ra. Mọi người tiếp tục nhìn nền giấy trắng).
Các bạn thấy gì?
(có người nói thấy một đốm màu vàng. có người nói thấy đốm màu cam).
Thông qua thực nghiệm, trẻ con sẽ biết được điều này (rằng màu cam là màu bổ túc của màu xanh coban). Khi mắt chúng ta nhìn quá lâu vào màu xanh, tự cơ thể sẽ điều tiết để trả lại cân bằng. Chúng ta không cần dạy thẳng điều đó ra.
7 ~ Giả sử có một đứa trẻ nói với bạn rằng, ba ơi, mặt trời quay xung quanh mình kìa. Buổi sáng thì nó dưới kia, buổi trưa thì nó quay lên đầu, chiều xuống thì nó khuất sau ngọn cây đằng kia.
Với hiểu biết của mình về Thái Dương hệ, bạn có thể nói lại với trẻ: Không, là Trái Đất quay quanh Mặt Trời chứ. Rồi bạn lấy giấy bút, vẽ một sơ đồ cho trẻ xem. Đây con nhìn nha: Mặt trời nằm bên phải, Trái đất nằm ở đây, có một vành đai, Trái đất xoay quanh mặt trời, Mặt trăng xoay quanh Trái Đất.
Bạn nghĩ trẻ hiểu không? Trẻ hiểu chứ. Các con rất thông minh nên sẽ hiểu ngay bức tranh đó.
Nhưng có ích lợi gì không?
Nếu bạn biết về Thái Dương hệ như vậy, trẻ hỏi lại bạn: Thế bây giờ Mặt trăng đang nằm ở đâu ba? Bạn trả lời như thế nào?
Những kiến thức như vậy đối với trẻ con, theo tôi hiểu, là thuốc độc. Nếu bạn rót thông tin như thế mà trẻ chưa bị đổ bệnh, thì mọi sự đã may mắn lắm rồi.
8 ~ Hai bàn tay là biểu hiện của trí tuệ. Nói nôm na là để đôi tay trẻ làm việc và hoạt động, não sẽ phát triển.
Vì thế ở trường, trẻ được học vẽ, đan len, chơi đùa, nhảy múa.
Thế nếu hai tay trẻ chỉ hoạt động gõ gõ trên máy tính, iPad thì não có phát triển không? (Thầy cười)
9 ~ Những đứa trẻ suốt ngày cắm mặt vào thế giới trên mặt phẳng, chúng mất những gì? Chúng ta đều biết cả rồi.
Nhưng cha mẹ của những đứa trẻ thì được lợi: họ được nghỉ ngơi, không bị mè nheo, làm được công việc của họ không bị gián đoạn. Vì thế, họ mới thật thích thú và tiếp tục lựa chọn như thế cho đứa con của mình.
10~ Tôi thấy, thà là để các con chơi xúc cát rồi lấy cây xẻng gõ đầu nhau
còn hơn là các con xem hoạt hình hay truyện tranh, thấy các nhân vật đâm chém nhau mà không thấy đau tí nào.
Những va chạm thực thụ sẽ cho các con học được về lực, về giác quan, cảm xúc.
Nên với đà này, tôi sợ rằng chúng ta sẽ có những đứa trẻ quái vật (bên ngoài là trẻ con, bên trong là quái vật).
11 ~ Các bạn có biết “Mẹ đại bàng” (Mother Eagle) là gì không?
Là những bà mẹ, có khi là ông ba, dang hai cánh. Một cánh họ quặp điện thoại, cánh kia ôm đứa con.
Đôi khi họ sẽ dang cánh (thầy làm động tác dang hai tay) và bay lượn lờ cảnh giới phía trên.
“Kìa con, không được đụng cạnh bàn”
“Kìa con, không thọc tay vô ổ điện”
Họ chỉ bay lượn lờ phía trên đứa trẻ mà không đáp xuống ngồi cạnh chúng.
12 ~ Steiner trong tiếng Đức đi từ chữ “Stein”, nghĩa là stone, hòn đá. Một thứ cứng ngắc, khó di chuyển, nặng nề, và là vật cản đường.
Một thế kỉ trước, ông Steiner đã quăng một hòn đá như thế vào ngành giáo dục. Không mấy người thích nó. Không phải hòn đá có vấn đề, mà người ta không thích nội dung của nó.
Nội dung trong đó đi ngược dòng với hầu hết những gì người ta từng biết, hay muốn làm trong giáo dục.
13 ~ Đối với một số cha mẹ, khi mang con tới trường, họ muốn trường học và thầy cô lo lắng toàn phần. Đó phải là nhiệm vụ của trường. Khi đến trường rồi, họ không quan tâm có gì trong đó nữa.
Ông Steiner nói, không thể như vậy, cha mẹ phải đồng hành cùng đứa trẻ và thầy cô của chúng. Nội dung đó thật sự là làm phiền nhiều người – nên dĩ nhiên là họ không thích.
14 ~ Chúng ta cần phân biệt được sự khác nhau giữa trí tuệ/ thông thái (Wisdom) với kiến thức & thông tin (Knowledge & Information). Người lớn thường cố gắng đưa cho trẻ 2 thứ phía sau.
15 ~ Khi đối thoại trực tiếp, mắt trẻ sẽ điều chỉnh, học về khoảng cách.
Như tôi đang nói chuyện với anh đây, ngay trước mặt, mắt tôi sẽ điều chỉnh khác với khi tôi nói chuyện với chị áo đỏ ở cuối phòng.
Còn những cuộc đối thoại trên thiết bị công nghệ, các bạn biết rồi, khoảng cách không thay đổi. Tất cả chỉ là từ mắt, tới màn hình.
16 ~ Từ trong bản năng, các con yêu thích chơi đùa trong thiên nhiên. Thế nên ở trường này, các con được tạo thời gian để chơi. Dĩ nhiên không thể quá dơ, vì các con vẫn phải trở lại lớp sau khi chơi mà.
Ở các trường công (thầy dùng chữ State school), các thầy cô thường cân nhắc trước những chuyến đi chơi. Nếu trời mưa, nhiều bùn đất, hay đường đi gập ghềnh, họ có thể nói đứa trẻ chuẩn bị thêm một bộ đồ để thay. Có thể cả chuyến đi ra ngoài ấy cũng cần được xem lại.
17 ~ Khi quay trở vào học, không gian học cho các con cần được tĩnh lặng, nhưng đó là một sự tĩnh lặng sống động (a live silence)
18 ~ (Thầy thường xuyên nhắc anh phiên dịch là thầy không chỉ đang nói riêng về trường Wardolf/ Steiner, thầy rất ít nhắc tới chữ đó)
Share lại từ sự ghi chép của bạn Anh Duong trong một buổi trao đổi của thầy với giáo viên và phụ huynh.
(Nguồn: fb Nguyen Linh)
Not Found
10/09/2020
03/09/2020
17/07/2020
17/07/2020
14/05/2020
05/05/2020
23/01/2020
09/01/2020