09/09/2026
P/s: Vì đầu năm học mới, hành trình hòa nhập của các con đang bắt đầu nên chắc hẳn ba mẹ có rất nhiều điều trăn trở, lo lắng. Không chỉ ba mẹ đâu, các cô cũng vậy ạ!
Muốn ba mẹ hiểu rõ hơn về việc học hòa nhập của con và ba mẹ có quyết định đúng hơn nên cô Thúy viết hơi dài một xíu. ❤️
⏩️HỌC HÒA NHẬP LÀ GÌ?
KHI NÀO TRẺ CÓ THỂ HỌC HÒA NHẬP?
Với nhiều phụ huynh có con đang tham gia can thiệp, mong muốn con được đến trường, học cùng bạn bè đồng trang lứa và từng bước hòa nhập cộng đồng là một mục tiêu rất lớn. “Khi nào con có thể ra hòa nhập?” cũng là câu hỏi mà hầu hết phụ huynh đều mong muốn có một câu trả lời rõ ràng.
Tuy nhiên, hòa nhập không đơn giản là đưa trẻ vào một lớp học theo đúng độ tuổi hay theo mong muốn của gia đình. Việc trẻ biết đọc, biết viết, làm toán tốt hoặc đã can thiệp trong một khoảng thời gian nhất định cũng chưa đủ để khẳng định trẻ đã sẵn sàng. Điều quan trọng hơn là trẻ có thể học tập, giao tiếp, tự phục vụ, thích nghi và tham gia vào môi trường lớp học thực tế như thế nào.
➡️Học hòa nhập là gì?
Học hòa nhập là khi trẻ được học tập, vui chơi và tham gia các hoạt động trong môi trường giáo dục cùng bạn bè, đồng thời nhận được những hỗ trợ phù hợp với khả năng và nhu cầu của mình. Vì vậy, hòa nhập không chỉ là việc trẻ có mặt trong lớp, mà quan trọng hơn là trẻ có thể tham gia thực sự vào các hoạt động của lớp, giao tiếp với giáo viên và bạn bè, học tập và từng bước thích nghi với môi trường chung.
➡️Khi nào trẻ sẵn sàng hòa nhập?
Không có một thời điểm giống nhau cho tất cả trẻ. Trẻ cũng không cần phải đạt 100% tất cả các kỹ năng mới có thể hòa nhập. Điều cần xem xét là trẻ đã có những kỹ năng nền tảng nào, những khó khăn nào còn ảnh hưởng đến việc tham gia lớp học và trẻ cần mức hỗ trợ như thế nào trong môi trường thực tế.
🔹 Ngôn ngữ - giao tiếp chức năng:
- Trẻ có một phương thức giao tiếp hiệu quả bằng lời nói hoặc phương tiện giao tiếp phù hợp.
- Chủ động yêu cầu điều mình muốn hoặc cần, biết lựa chọn và từ chối phù hợp.
- Biết gọi hoặc thu hút sự chú ý của người khác, biết yêu cầu giúp đỡ khi gặp khó khăn.
- Biết thông báo các nhu cầu thiết yếu như đi vệ sinh, uống nước, đau, mệt hoặc khó chịu.
- Hiểu các từ, câu và hướng dẫn thường sử dụng trong lớp; thực hiện yêu cầu một bước và tiến tới nhiều bước.
- Có khả năng giao tiếp cơ bản với giáo viên, bạn bè và từng bước dùng giao tiếp thay cho hành vi để diễn đạt nhu cầu.
🔹 Chú ý và hành vi học tập:
- Ngồi tại vị trí học và duy trì chú ý trong khoảng thời gian phù hợp với khả năng.
- Hướng sự chú ý đến giáo viên, lắng nghe hướng dẫn chung và thực hiện yêu cầu.
- Biết chờ đến lượt, giơ tay hoặc sử dụng cách thức phù hợp để xin phát biểu.
- Bắt đầu nhiệm vụ khi được yêu cầu và duy trì hoạt động đến khi hoàn thành ở mức phù hợp.
- Chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác, tham gia được cả hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm.
- Biết chuẩn bị, sử dụng, cất đồ dùng học tập và từng bước làm theo lịch trình, nề nếp của lớp.
🔹 Kỹ năng xã hội:
- Nhận biết giáo viên và bạn bè, biết chào hỏi và đáp lại tương tác.
- Chơi cạnh bạn và tiến tới chơi cùng bạn, biết chia sẻ, chờ lượt và luân phiên.
- Hợp tác trong hoạt động nhóm, biết xin phép và không tự ý lấy đồ của người khác.
- Biết nhờ bạn hoặc giáo viên hỗ trợ khi cần.
- Chấp nhận sự hiện diện và tương tác của bạn, từng bước phản ứng phù hợp khi bị từ chối hoặc xảy ra mâu thuẫn.
- Hiểu một số quy tắc của lớp và có thể điều chỉnh hành vi khi được nhắc nhở.
🔹 Điều hòa cảm xúc và hành vi:
- Giảm các hành vi có thể gây nguy hiểm cho bản thân hoặc người khác, giảm bỏ chạy khỏi lớp hoặc khu vực an toàn.
- Có khả năng chờ đợi trong khoảng thời gian phù hợp và từng bước chấp nhận việc bị từ chối.
- Chấp nhận thay đổi hoạt động, chuyển từ hoạt động yêu thích sang hoạt động học tập với mức hỗ trợ phù hợp.
- Từng bước thích nghi với tiếng ồn, môi trường đông người và các kích thích thường gặp ở trường.
Có cách thể hiện khi quá tải, khó chịu hoặc cần nghỉ; có khả năng bình tĩnh trở lại với sự hỗ trợ phù hợp.
- Tăng sử dụng giao tiếp thay cho khóc, la hét, kéo tay, đánh, ném đồ hoặc ăn vạ.
🔹 Nhận thức và kỹ năng tiền học đường:
- Quan sát, bắt chước, ghép đôi, phân loại, so sánh, hiểu khái niệm giống - khác.
- Nhận biết màu sắc, hình dạng, kích thước; hiểu số lượng và một số khái niệm toán học ban đầu.
- Nhận biết số, chữ cái và phát triển các kỹ năng tiền đọc phù hợp với khả năng.
- Cầm bút ở mức phù hợp, tô, nối, sao chép và viết theo khả năng.
- Nghe và hiểu nội dung ngắn, trả lời câu hỏi về nội dung đã nghe.
- Ghi nhớ và thực hiện nhiệm vụ, biết làm bài trên phiếu/vở và giải quyết những nhiệm vụ đơn giản.
🔹 Kỹ năng tự phục vụ - tự lập:
- Tự ăn, uống; rửa và lau tay.
Biết báo nhu cầu đi vệ sinh và sử dụng nhà vệ sinh ở mức phù hợp.
- Tự mang/cởi giày dép, quản lý quần áo cơ bản.
- Nhận biết và quản lý đồ dùng cá nhân như cặp, sách, vở, bình nước.
- Biết lấy, sử dụng và cất đồ dùng học tập.
- Di chuyển theo hàng hoặc theo nhóm, biết chờ ở khu vực quy định.
🔹 An toàn và bảo vệ bản thân:
- Có ý thức cơ bản về khu vực an toàn, không tự ý rời lớp hoặc rời khu vực trường học.
- Biết dừng lại hoặc quay về khi được người lớn gọi, nhắc trong tình huống cần thiết.
Biết tìm giáo viên hoặc người lớn phù hợp để nhờ giúp đỡ.
- Biết thông báo khi bị đau, khó chịu, sợ hãi, bị lạc hoặc gặp tình huống bất thường.
Từng bước nhận biết một số nguy cơ thường gặp trong môi trường trường học.
🔹 Khả năng thích nghi với môi trường trường học:
- Tham gia được lớp có nhiều trẻ và thích nghi dần với tiếng nói chuyện, tiếng chuông và các kích thích trong lớp.
- Đi theo lịch trình chung, chuyển phòng hoặc chuyển hoạt động.
- Tham gia giờ học, giờ chơi, giờ ăn và các hoạt động tập thể.
- Thực hiện yêu cầu không chỉ với giáo viên can thiệp quen thuộc mà cả với giáo viên khác.
- Chấp nhận giáo viên mới và những thay đổi vừa phải trong nề nếp.
- Có khả năng sử dụng những kỹ năng đã học với người khác và trong môi trường khác.
⛔️ Một trẻ biết đọc, viết hoặc làm toán sớm chưa đồng nghĩa với việc đã sẵn sàng hòa nhập nếu trẻ chưa thể tham gia lớp học, chưa hiểu hướng dẫn chung, chưa biết giao tiếp nhu cầu hoặc gặp nhiều khó khăn trong hoạt động tập thể.
➡️Những kỹ năng trên không phải là một bảng tiêu chuẩn bắt buộc mà trẻ phải đạt đủ 100%. Mỗi trẻ có điểm mạnh, khó khăn và tốc độ phát triển khác nhau. Điều quan trọng là xác định trẻ đã làm được gì, kỹ năng nào còn chưa ổn định, khó khăn nào ảnh hưởng trực tiếp đến việc học và tham gia, và trẻ cần hỗ trợ ở mức nào.
- Tùy từng trường hợp, trẻ có thể hòa nhập toàn thời gian, hòa nhập theo lộ trình hoặc từng phần, hòa nhập kết hợp tiếp tục can thiệp cá nhân, hoặc cần người hỗ trợ trong một giai đoạn. Một số trẻ cần thêm thời gian trong chương trình tiền tiểu học để củng cố các kỹ năng nền tảng trước khi tăng yêu cầu của môi trường hòa nhập.
➡️Trước khi hòa nhập, nên có một giai đoạn chuyển tiếp:
- Nếu điều kiện cho phép, trẻ nên được làm quen dần với môi trường gần giống trường học thực tế: lớp đông hơn, giáo viên khác, lịch trình chung, thời gian ngồi học dài hơn và nhiều hoạt động nhóm hơn. Có thể tăng dần thời lượng tham gia và quan sát xem trẻ có sử dụng được những kỹ năng đã học trong môi trường mới hay không.
- Đây là điểm rất quan trọng, bởi một kỹ năng trẻ làm tốt trong phòng can thiệp 1:1 chưa chắc đã được thực hiện ổn định trong một lớp học đông học sinh.
➡️Ai cùng trẻ chuẩn bị cho hành trình hòa nhập?
- Hòa nhập không phải trách nhiệm của riêng giáo viên, cũng không thể chỉ dựa vào mong muốn của gia đình. Quá trình này cần sự phối hợp giữa gia đình, giáo viên can thiệp, giáo viên tại trường và nhà trường.
- Gia đình hiểu khả năng hiện tại của con, phối hợp rèn kỹ năng và trao đổi thông tin thường xuyên.
- Giáo viên can thiệp chuẩn bị các kỹ năng nền tảng và chuyển giao những cách hỗ trợ phù hợp.
- Giáo viên tại trường tạo cơ hội cho trẻ tham gia, quan sát và phản hồi những khó khăn trong môi trường lớp học.
- Nhà trường tạo môi trường phù hợp và phối hợp để trẻ có cơ hội tham gia tốt nhất trong khả năng của mình.
➡️Khi con đã đi học hòa nhập?
- Việc trẻ bắt đầu đi học hòa nhập không có nghĩa là quá trình hỗ trợ đã kết thúc. Trong những tuần và tháng đầu, gia đình và giáo viên vẫn cần theo dõi khả năng thích nghi, giao tiếp, hành vi, tự lập, tham gia học tập và mối quan hệ với bạn bè. Nếu trẻ gặp khó khăn kéo dài, cần xem lại mục tiêu, cách hỗ trợ, thời lượng hoặc hình thức học để tìm phương án phù hợp hơn với trẻ.
- Một đứa trẻ có mặt trong lớp học chưa đồng nghĩa với việc trẻ đã thực sự hòa nhập.
✅️Hòa nhập có ý nghĩa khi trẻ được tham gia - được giao tiếp - được học tập - được hỗ trợ - được có bạn - và được tôn trọng sự khác biệt.
# Ngày 09/09, Cô Đinh Thúy Trung Tâm Tuệ Đức.
# Cô Thúy Đinh
# https://giaoducdacbiettueduc.edu.vn
