12/04/2026
NHẬP MÔN THƯ PHÁP: CHỌN THIẾP NÀO ĐỂ ĐỒNG HÀNH?
Khi mới tập tành học thư pháp, bước đầu tiên và cũng cực kỳ quan trọng là "chọn thiếp" (tức là chọn mẫu chữ của người xưa để luyện theo). Việc chọn thiếp không đơn giản chỉ là tìm một kiểu chữ để bắt chước, mà là tìm một người bạn đồng hành thực thụ.
Ban đầu, chúng ta thường tìm đến những người có chuyên môn hay đơn giản là những người đi trước để xin ý kiến. Phải! Điều này rất cần thiết. Nhưng ngặt nỗi, người thì chỉ ta học theo chữ của Nhan Chân Khanh, người lại bảo ta nên học theo Liễu Công Quyền mới phải. Thậm chí có người kêu phải học từ Triện thư trước, lại có người xúi học thư pháp là tự tìm cái đẹp, phải có cái riêng của mình chứ đừng đi học ai cả luyện theo họ thì bao giờ mới vượt được họ,…
Lời khuyên thì nhiều, chẳng có cái nào sai nhưng cũng chưa chắc đã đúng hoàn toàn. Mình xin phép không bàn sâu, nhưng mình từng đọc được một đoạn viết đại khái thế này:
"Chọn thiếp hay tuyển thiếp thì cũng như chọn bạn đời vậy. Nếu chỉ cứ chăm chăm nghe lời bà mối thì chẳng thể bỏ ai, mà có chọn cũng chưa chắc đã mãn nguyện. Tiểu thư họ Triệu thì xinh đẹp thướt tha, nhà họ Nhan thì học vấn cao, còn cô nhà họ Âu Dương lại vừa giỏi vừa đoan trang,… Bởi vậy, nếu cứ nghe theo những lời mai mối ấy, mặc dù chẳng phải tâng bốc nhưng cũng làm bạn rối trí. Vì thế, lời khuyên ở đây là đừng chỉ nghe "bà mai" hãy chọn theo con tim..."
Thế nên trong sách Luận Ngữ mới có câu: "Tri chi giả, bất như hiếu chi giả; hiếu chi giả, bất như lạc chi giả" (Kẻ biết không bằng kẻ thích, kẻ thích không bằng kẻ vui say với nó). Hỏi xin lời khuyên là đúng, nhưng bạn cũng nên lắng nghe con tim xem mình thực sự hợp và yêu thích nét chữ của ai. Từ đó, việc học mới bớt đi phần nào sự chán nản.
Người thầy: Vị "quân sư" dặn dò kỹ lưỡng
Tuy nhiên, tình yêu lúc mới mẻ đôi khi cũng làm mình hơi... mù quáng một chút. Có lúc bạn sẽ say đắm sự bay bổng của Hành thư, hay mê mẩn nét Cuồng Thảo phóng khoáng, nhưng ngặt nỗi nền tảng căn bản (Khải thư) của mình lại chưa đủ để "rước nàng về dinh". Nếu cứ cố chấp theo đuổi, nét chữ của bạn rất dễ bị mất gốc.
Chính lúc này, bạn cực kỳ cần một người "quân sư" nhiều kinh nghiệm – đó là thầy hướng dẫn của bạn.
Vai trò của người thầy lúc này cực kỳ quan trọng. Thầy sẽ là người giới thiệu và định hướng cho bạn, chỉ ra thiếp nào là trọng tâm, thiếp nào đáng học, thiếp nào là bản sao, thiếp nào là bản gốc, đồng thời chỉ dạy cho bạn về kỹ pháp và cốt lõi của từng thiếp.
Thầy sẽ không ép bạn phải chọn mẫu chữ mà bạn ghét đâu. Thầy chỉ đứng ở góc nhìn bao quát hơn để xem xét "nhân duyên" này thôi. Thầy có thể sẽ bảo: "Mẫu này đẹp đấy, em có gu lắm, nhưng để viết tốt thì em cần luyện thêm nền tảng này trước đã", hoặc "Khí chất của em bây giờ rất hợp với mẫu chữ này đấy, thử xem sao!".
Tóm lại là...
Đường đến với thư pháp là cả một hành trình dài. Trong chuyện "trăm năm" với bút mực này, bạn cứ mạnh dạn chọn theo tiếng gọi của con tim và sự tỉnh táo của lý trí nhé, đừng rập khuôn nghe theo lời "mai mối" mãi.
Nhưng mà nè, trước khi chốt quyết định, nhớ mang "ý trung nhân" đó đến hỏi ý kiến thầy hướng dẫn của mình một tiếng nha! Vừa có đam mê của bản thân, vừa có sự định hướng đúng đắn từ thầy thì chắc chắn bạn sẽ có một "cuộc hôn nhân" siêu viên mãn với thư pháp luôn.
Một tip nhỏ để chọn thiếp theo mình là nên chọn từ Khải thư trước, vì nét chữ này vừa gần gũi lại vừa có nhiều tài liệu tham khảo. Với Khải thư, các bạn có thể tìm hiểu chữ của các danh gia thời Tùy và Đường. Cũng đừng quên rằng mỗi danh gia sẽ có nhiều bản thiếp khác nhau, bạn hãy chọn một thiếp làm trọng tâm để luyện tập trước nhé.
Chúc các bạn ghé trang của Hoài Chân Học Quán sớm tìm được "chân ái" và có những giờ phút thật thư giãn, thoải mái bên nghiên mực!
✍️ Bài viết từ Hoài Chân Học Quán - Nơi gìn giữ và nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa cổ .