Nghiên cứu lịch sử Việt Nam

KHÁNH HÒA TAM KIỆT - BA NGỌN LỬA TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG ĐẤT TRẦM HƯƠNG

“Khánh Hòa Tam Kiệt” là danh xưng tôn vinh ba nghĩa sĩ kiệt xuất của vùng đất Khánh Hòa trong phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX: Trịnh Phong, Nguyễn Khanh và Lê Nghiệp. Họ sinh ra trên mảnh đất hiền hòa ven biển miền Trung, nhưng khi giặc ngoại xâm tràn tới, cả ba đã hiên ngang đứng lên, lấy lòng trung nghĩa làm lẽ sống.

Dưới sự lãnh đạo của Trịnh Phong, nghĩa quân Khánh Hòa đã nhiều lần khiến quân Pháp khiếp sợ ở Hòn Khói, Diên Khánh và Phú Yên. Nguyễn Khanh, Lê Nghiệp cùng đồng đội sát cánh bên ông, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Năm 1887, cả ba bị bắt và xử chém tại Nha Trang, nhưng tinh thần yêu nước của họ vẫn cháy mãi trong lòng dân.

Dân Khánh Hòa lập đền thờ, đặt tên đường, tên trường để tri ân những người con trung liệt. “Khánh Hòa Tam Kiệt” không chỉ là ba cái tên trong lịch sử, mà là biểu tượng của khí phách, lòng yêu nước và tinh thần kiên trung của con người xứ Trầm Hương – vùng đất hiền hòa nhưng luôn sẵn sàng vùng dậy khi Tổ quốc lâm nguy.

Tài liệu tham khảo

* Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (2019). Danh nhân Khánh Hòa. Nha Trang: Sở Văn hóa và Thể thao Khánh Hòa.

* Trần, Q. H. (2005). Lịch sử phong trào Cần Vương ở Trung Trung Bộ (1885–1896). Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.

Bí mật thành cổ An Thổ – nơi lịch sử còn vang vọng

Ẩn mình giữa vùng đất Tuy An – Phú Yên, có một tòa thành cổ từng là trái tim quyền lực, nơi vận mệnh của cả một vùng đất được định hình: Thành An Thổ. Ít ai biết rằng, nơi đây từng là trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế của tỉnh Phú Yên suốt thế kỷ XIX, nơi mà bao triều đại phong kiến đã gửi gắm quyền lực và binh tướng để trấn giữ miền duyên hải.

Thành An Thổ còn gắn liền với những trang sử hào hùng. Đây chính là chiến địa khốc liệt của phong trào Cần Vương do Lê Thành Phương lãnh đạo, nơi máu nghĩa quân đã đổ xuống để chống lại thực dân Pháp. Chính từ mảnh đất này, tiếng gọi yêu nước đã vang vọng, làm rung chuyển cả một vùng Nam Trung Bộ.

Không chỉ dừng lại ở đó, Thành An Thổ còn mang một dấu ấn thiêng liêng: vào ngày 1/5/1904, nơi đây đã chứng kiến sự chào đời của Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ trong lòng một tòa thành cũ kỹ, một nhân vật kiệt xuất bước ra, để lại dấu ấn bất diệt trong lịch sử dân tộc.

Ngày nay, những bức tường thành, hào nước, dấu tích Gò Tượng, Xóm Ngựa… chỉ còn mờ nhạt trong lớp bụi thời gian. Thế nhưng, mỗi viên gạch, mỗi tấc đất ở đây vẫn thì thầm câu chuyện quá khứ, khơi dậy trong lòng người sự tò mò xen lẫn tự hào.

Giữa một Tuy An bình yên hôm nay, Thành An Thổ như một lời nhắc nhở bí ẩn: có một thời, mảnh đất này từng làm chao đảo lịch sử, từng nuôi dưỡng những con người mang khát vọng đổi thay cả dân tộc.

Bí mật thành cổ An Thổ – nơi lịch sử còn vang vọng Ẩn sâu giữa Tuy An – Phú Yên, Thành An Thổ từng là trái tim quyền lực của cả một vùng đất. Suốt thế kỷ XIX, nơi đây là trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế ...

📜 TỰ HÀO CÙNG HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ TƯ TƯỞNG THỜI BẮC THUỘC 📜

Chiều 03/08/2025, Ban Nghiên cứu Khoa học – CLB Gia Phả Trẻ TP.HCM đã tổ chức buổi sinh hoạt chủ đề: “Những tư tưởng cơ bản được hình thành và phát triển thời kỳ Bắc thuộc”. Đây là dịp để các thành viên cùng nhau nhìn lại một giai đoạn đặc biệt, khi dân tộc ta tiếp nhận, chọn lọc và biến đổi những luồng tư tưởng ngoại lai để giữ vững và phát triển bản sắc Việt.

Không khí buổi thảo luận vừa nghiêm túc, vừa dí dỏm, tạo nên những phút giây “căng não” tranh luận xen lẫn tiếng cười vui vẻ. Qua đó, mỗi thành viên không chỉ tích lũy thêm kiến thức lịch sử, mà còn thêm tự hào về sức sống mãnh liệt và trí tuệ của cha ông.

CLB Gia Phả Trẻ TP.HCM tự hào là nơi lan tỏa tình yêu lịch sử, gia phả và văn hóa dân tộc đến thế hệ trẻ.

👉 Nếu bạn cũng muốn cùng chúng tôi khám phá cội nguồn, mở rộng tri thức và kết nối những người trẻ đầy nhiệt huyết, hãy tham gia ngay hôm nay! (Liên hệ Page để được hỗ trợ ❤️).



_________________________________________________
🔖Mọi đóng góp, hỗ trợ, đặt làm Gia Phả, dịch Hán Nôm xin vui lòng liên hệ:
🌐Fanpage: https://www.facebook.com/Clbgiaphatphcm
🤝Phan Kim Hùng (Phó Chủ nhiệm): SĐT/Zalo: 0334097529
📲Email:
📧[email protected]
📧[email protected]

Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương – một cái tên không quá ồn ào trên chính trường, nhưng lại để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân Việt Nam bằng chính sự giản dị, tận tụy và đạo đức sáng ngời.
Sinh ra ở vùng đất Quảng Ngãi khắc nghiệt, tuổi thơ của ông thấm đẫm tinh thần yêu nước từ người cha trí thức. Trước khi trở thành nhà lãnh đạo, ông từng là kỹ sư địa chất – rong ruổi khắp núi rừng, thấu hiểu đời sống người dân, để sau này mỗi quyết sách đều gắn chặt với thực tiễn và hơi thở của cuộc sống.
Từ một Đảng viên trẻ năm 1959, ông từng bước đi lên bằng sự bền bỉ, không phô trương, giữ nhiều trọng trách trong Đảng và Nhà nước, đỉnh cao là cương vị Chủ tịch nước giai đoạn 1997–2006. Ông là người mở đường cho ngoại giao thời kỳ mới, với dấu ấn đậm nét như chuyến thăm Hoa Kỳ năm 2000 – bước ngoặt lịch sử sau chiến tranh.
Không biệt phủ, không siêu xe, không xa hoa – ông chọn lối sống gần gũi, tiết kiệm, luôn đặt lợi ích nhân dân lên hàng đầu. Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn là người cha mẫu mực, người công dân bình dị, để lại cho hậu thế tấm gương sáng về đạo đức và lòng yêu nước. Một đời giản dị – một sự vĩ đại lặng thầm.

SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ TRẦN ĐỨC LƯƠNG – LẦN ĐẦU TIÊN NGUYÊN THỦ VIỆT NAM ĐẾN MỸ Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương – một con người trọn đời sống giản dị, cống hiến thầm lặng nhưng để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử hiện đại Việt Nam. T...

Donald Trump và cuộc chiến Nga – Ukraine: Những sự thật thú vị
Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump gây nhiều tranh cãi khi gọi chiến lược tấn công Ukraine của Putin là “thông minh” và khẳng định nếu ông còn tại vị, chiến tranh đã không xảy ra. Trong nhiệm kỳ, Trump vẫn viện trợ vũ khí cho Ukraine nhưng từng gây áp lực lên Tổng thống Zelensky để điều tra đối thủ chính trị, khiến ông bị luận tội. Dù vậy, ông vẫn tuyên bố có thể “chấm dứt chiến tranh trong 24 giờ” nếu tái đắc cử, dù không đưa ra kế hoạch cụ thể. Một số ý kiến cho rằng Putin hành động sau khi Trump rời nhiệm sở vì Trump quá khó đoán. Mối quan hệ giữa Trump và chiến tranh Nga – Ukraine phản ánh cách tiếp cận đặc biệt của ông: không theo lối mòn ngoại giao truyền thống, nhiều phát ngôn sốc nhưng khiến cả thế giới phải lắng nghe. Đây là một chủ đề phức tạp, giàu kịch tính và đầy ẩn số.

Những sự thật thú vị về Donald Trump với Chiến Tranh Nga - Ukraine Donald Trump – vị tổng thống gây tranh cãi nhất lịch sử hiện đại – đã từng có những phát ngôn và hành động khiến cả thế giới ngỡ ngàng về cuộc chiến Nga - Uk...

COVID-19 – Cơn Ác Mộng Trở Lại: Nhìn Lại Lịch Sử và Cuộc Tái Bùng Phát Năm 2025
Đại dịch COVID-19 từng là cơn ác mộng kinh hoàng khiến cả thế giới phải khựng lại vào năm 2020. Gần 7 triệu người tử vong, hàng tỷ người bị cách ly, nền kinh tế toàn cầu chao đảo, và nhân loại buộc phải sống trong sự hoang mang, sợ hãi. Những tưởng đó chỉ là một ký ức u ám trong quá khứ, nhưng năm 2025, COVID-19 bất ngờ quay trở lại – lần này với một biến thể mới nguy hiểm và khó lường hơn.
Biến thể mới lan nhanh hơn, kháng vắc-xin mạnh hơn, và đặc biệt tấn công vào những đối tượng từng nghĩ mình đã an toàn. Những quốc gia từng tự tin tuyên bố "thắng dịch" nay lại chật vật đối phó với làn sóng lây nhiễm mới. Hệ thống y tế ở nhiều nơi bắt đầu quá tải, các biện pháp phong tỏa, hạn chế di chuyển và học online một lần nữa được kích hoạt.
Nhìn lại lịch sử, ta nhận ra rằng dịch bệnh luôn là phần không thể thiếu trong dòng chảy nhân loại – từ Cái Chết Đen, đại dịch cúm Tây Ban Nha đến COVID-19. Nhưng điểm khác biệt lớn nhất chính là cách con người phản ứng. Liệu chúng ta đã thực sự học được gì từ cơn ác mộng đầu tiên? Hay lại tiếp tục lặp lại những sai lầm cũ?
Cuộc tái bùng phát năm 2025 không chỉ là lời cảnh báo, mà còn là cơ hội để chúng ta nhìn nhận lại chính mình – về cách sống, cách bảo vệ cộng đồng và sự đoàn kết của nhân loại trước thử thách toàn cầu.

COVID-19 – Cơn Ác Mộng Trở Lại: Nhìn Lại Lịch Sử và Cuộc Tái Bùng Phát Năm 2025 🔥 COVID-19 – Cơn Ác Mộng Trở Lại | Liệu chúng ta đã thực sự học được điều gì từ quá khứ? Trên kênh 5 PHÚT LỊCH SỬ, cùng nhìn lại hành trình kinh hoàng của đ...

Trong công trình nghiên cứu mới nhất của tôi về lịch sử vùng đất Phú Yên. Tôi đã tổng hợp và đúc kết ra top 10 vị tướng/phó tướng dưới trướng Lương Văn Chánh (theo truyền tích và nghiên cứu địa phương):

1. Lê Văn Giai (hay Gia)

Phó tướng thân cận nhất của Lương Văn Chánh, được giao trấn giữ vùng ven biển Tuy Hòa – Sông Cầu. Có công lớn trong việc chiêu dân lập ấp, lập các đồn bảo, và chống lại sự chống trả của các bộ tộc Chiêm còn lại.

2. Nguyễn Văn Lộc

Võ quan kiêm hành chính, phụ trách tổ chức nông nghiệp và khai khẩn ruộng đồng dọc sông Ba. Được giao kiểm soát các vùng thượng lưu để phòng giặc Chiêm và giúp dân an cư.

3. Mai Văn Tính

Một trong những chỉ huy đạo quân di dân từ Quảng Nam cùng Lương Văn Chánh vào Phú Yên. Có công xây dựng các thôn xóm đầu tiên tại vùng Phú Thứ – Tuy An.

4. Trương Văn Trí

Tướng trấn giữ các khu vực hiểm yếu ở vùng núi phía tây (nay là Sông Hinh, Sơn Hòa).Được giao nhiệm vụ giao thiệp và kiểm soát các bộ tộc người Thượng.

5. Đặng Văn Cảnh

Võ tướng chuyên trách phòng thủ vùng ven biển để ngăn ngừa cướp biển và tàu lạ từ phương Nam. Có công trong việc xây dựng các lũy đất phòng thủ ven biển Tuy Hòa.

6. Ngô Văn Nhân

Là người chỉ huy công binh – hậu cần trong đoàn quân của Lương Văn Chánh. Tổ chức đắp đê, mở đường, xây dựng kho quân lương và chuồng trại chăn nuôi, giúp quân dân trụ vững lâu dài.

7. Bùi Văn Nhượng

Tổ chức lực lượng dân binh kiêm sản xuất, mở rộng cánh đồng lúa nước ven sông Ba. Lập các đội “nông – quân” đầu tiên, kết hợp sản xuất với chiến đấu.

8. Trần Văn Kha

Phụ trách vùng Sông Cầu – Cù Mông, xây dựng tuyến giao thông kết nối Phú Yên với Bình Định. Có công bảo vệ giao thương, lập các trạm tuần tra dọc đường Nam tiến.

9. Phạm Văn Tấn

Phụ tá thân tín của Lương Văn Chánh, được thờ ở nhiều đình làng tại Tuy Hòa. Theo truyền thuyết, ông hy sinh trong một trận đánh lớn với quân Chiêm ở vùng núi phía tây.

10. Nguyễn Văn Tường (khác với Nguyễn Văn Tường thời Nguyễn sau này)

Là hậu duệ được cho là tiếp nối binh quyền của Lương Văn Chánh sau khi ông mất (khoảng 1611). Tiếp tục mở rộng vùng đất Phú Yên và phối hợp với chính quyền chúa Nguyễn ở Quảng Nam.

Có thể nói, Lương Văn Chánh không chỉ là một tướng lĩnh tài ba mà còn là nhà tổ chức chính trị – kinh tế – hành chính đầu tiên của vùng đất Phú Yên. Dưới trướng ông là những võ tướng, tả hữu trung thành và giỏi việc “mở đất – dựng nước”, góp phần đưa vùng đất Chiêm Thành cũ trở thành một phần ổn định, trù phú của Đại Việt.

Tôi cần thời gian để làm sáng tỏ hơn các nhân vật này để bổ sung những sử liệu còn thiếu cho lịch sử địa phương!

Ghi chú về nguồn sử liệu:

Các tên tuổi trên không xuất hiện rõ ràng trong chính sử như "Đại Nam thực lục" hay "Khâm định Việt sử Thông giám cương mục", nhưng được ghi chép hoặc truyền khẩu tại các địa phương Phú Yên, Bình Định, Quảng Nam.

Nhiều người trong số họ được thờ làm thành hoàng, tiền hiền tại các đình làng ở Phú Yên như đình Phú Lâm, đình Ngân Sơn, đình Hòa Trị...

VIDEO MỚI: Sự thật ít ai biết về chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Thế chiến thứ III nổ ra ?
Từ việc áp đặt thuế quan đến cấm vận công nghệ, hai siêu cường đang đối đầu không chỉ trong phòng họp mà còn trong các lĩnh vực công nghệ sống còn như AI, 5G và bán dẫn. Hãy cùng tìm hiểu xem liệu cuộc chiến này có thể kéo theo sự sụp đổ của toàn cầu hóa và cuốn cả thế giới vào vòng xoáy khói lửa? Liệu lý trí và đối thoại có thể ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lớn?


Link youtobe:

Sự thật ít ai biết về chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Thế chiến thứ III nổ ra ? 🔥 Sự thật ít ai biết: Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Thế chiến thứ III sắp nổ ra?Kênh 5 PHÚT LỊCH SỬ mang đến góc nhìn sâu sắc về cuộc đối đầu kinh tế l...

✨ [VIDEO MỚI] Lương Văn Chánh mở đất Phú Yên – Tập 1: Thân thế và sự nghiệp của bậc khai quốc công thần ✨
Bạn đã bao giờ tự hỏi: Ai là người đặt những viên gạch đầu tiên cho mảnh đất Phú Yên trù phú hôm nay? Câu trả lời chính là Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh – vị anh hùng thầm lặng nhưng vĩ đại trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
🎥 Trong tập 1 của series “Lương Văn Chánh mở đất Phú Yên”, chúng ta sẽ cùng nhau trở về cuối thế kỷ XVI, thời kỳ đầy biến động nhưng cũng mở ra cơ hội cho những khát vọng lớn lao. Lương Văn Chánh – một võ quan triều Lê, quê gốc Thanh Hóa, đã không quản hiểm nguy, dẫn lưu dân tiến về phương Nam, vượt qua rừng thiêng nước độc để khai hoang vùng đất hoang vu từ đèo Cù Mông đến đèo Cả.
Với tầm nhìn chiến lược, tài thao lược và trái tim vì dân, ông không chỉ lập nên những làng mạc đầu tiên mà còn đặt nền móng cho sự phát triển bền vững của vùng đất Phú Yên.
📌 Đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá hành trình phi thường của một con người vĩ đại qua video đầy cảm hứng này!
👉 Xem ngay: [Lương Văn Chánh mở đất Phú Yên – Tập 1] (🌐 dẫn link video YouTube tại đây) https://youtu.be/pdidg4Jh1T0?si=ksehHeHYNxivlIQl

Lương Văn Chánh mở đất Phú Yên (tập 1): Ai là người được Chúa Nguyễn kính trọng? Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh là danh tướng dưới thời chúa Nguyễn Hoàng, nổi tiếng với công lao mở mang bờ cõi phía Nam. Vào cuối thế kỷ XVI, ông nhận lệnh c...

KÊNH YOUTUBE: "5 PHÚT LỊCH SỬ" – HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ QUÁ KHỨ, TRONG VÒNG VÀI PHÚT

🎥Tại sao “5 PHÚT LỊCH SỬ” ra đời?
Vì chúng tôi tin rằng: Lịch sử không nhàm chán – chỉ là bạn chưa nghe nó được kể đúng cách.

“5 PHÚT LỊCH SỬ” được tạo ra với một mong muốn giản dị nhưng mạnh mẽ:
👉 Biến những câu chuyện tưởng chừng xa xôi của quá khứ trở nên gần gũi, sống động và dễ tiếp cận với mọi người – chỉ trong vài phút mỗi ngày.

Tại đây, bạn sẽ:
⏳ Gặp lại những nhân vật vĩ đại của lịch sử thế giới và Việt Nam.
⚔️ Bước vào những khoảnh khắc định mệnh làm thay đổi vận mệnh nhân loại.
💡 Khám phá những sự thật ít ai biết, những bài học sâu sắc còn nguyên giá trị hôm nay.

Chỉ 5 phút mỗi video – không dài dòng, không khô khan – nhưng đủ để bạn hiểu sâu, nhớ lâu và cảm được lịch sử bằng cả trái tim.

🔥 Nếu bạn yêu những câu chuyện, yêu kiến thức, và yêu sự kết nối giữa quá khứ – hiện tại – tương lai…
👉 Hãy nhấn “Đăng ký” kênh YouTube 5 PHÚT LỊCH SỬ ngay hôm nay!

Cùng chúng tôi thắp lại ngọn lửa tri thức từ những mảnh ghép lịch sử đã bị thời gian vùi lấp.

📌 Link kênh: https://youtube.com/-s7u?si=v7EqUyWklKYBC4q6

Nghiên cứu lịch sử Việt Nam Là hội những người đam mê với lịch sử , chúng tôi là tổ chức phi lợi nhuận kết nối tất cả các bạn trên mọi miền đất nước gắng kết với nhau để phát triển bộ môn lịch sử đang có dấu hiệu xuống cấp :

Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh là danh tướng dưới thời chúa Nguyễn Hoàng, nổi tiếng với công lao mở mang bờ cõi phía Nam. Vào cuối thế kỷ XVI, ông nhận lệnh chúa Nguyễn đưa dân từ miền Bắc và miền Trung di cư vào khai phá vùng đất hoang vu phía Nam, đặt nền móng cho sự hình thành tỉnh Phú Yên ngày nay. Với tài đức và chí lớn, Lương Văn Chánh đã xây dựng được vùng đất trù phú, quy tụ cư dân, phát triển nông nghiệp và bảo vệ lãnh thổ, được hậu thế kính trọng như vị khai quốc công thần của Phú Yên.
Link youtobe:

Lương Văn Chánh rời quê theo chúa Nguyễn dựng nghiệp phương Nam Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh là danh tướng dưới thời chúa Nguyễn Hoàng, nổi tiếng với công lao mở mang bờ cõi phía Nam. Vào cuối thế kỷ XVI, ông nhận lệnh c...