Giáo Dục Tư Duy Cho Trẻ

CON MÌNH THIẾU KIÊN TRÌ, NGẠI KHÓ , EQ KÉM, HAY CÁU GẮT GIỜ PHẢI LÀM SAO?

15P MỖI NGÀY VỚI PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC TIỀM THỨC

“Mẹ ơi con cảm cảm thấy bản thân có luồng sức mạnh như mẹ kể luôn đó”. Vì câu nói này của Leo nên mình có cảm hứng viết một bài chia sẻ cách mình đã giúp Leo tăng nội lực chỉ bằng 15p mỗi ngày.

Để rèn cho con khả năng vượt khó, sự kiên trì và EQ mình đã viết nhiều rồi nhưng tất cả đều là phương pháp dựa trên việc tạo môi trường trải nghiệm. Hôm nay sẽ là một chia sẻ đặc biệt hơn vì nó đơn giản hơn, vui vẻ hơn nhưng lại có tác động trực tiếp và mạnh mẽ hơn…đương nhiên là vô cùng hiệu quả.

Phương pháp giáo dục bằng tiềm thức.

Dành cho những ai trước giờ chưa từng nghe đến khái niệm tiềm thức, bạn có thể hiểu đơn giản rằng chúng ta luôn bị chi phối bởi 2 bộ máy điều khiển trong não là ý thức và tiềm thức. Ý thức điều khiển những hoạt động dựa trên tư duy, suy nghĩ, phân tích còn tiềm thức là bộ máy tự động được vận hành một cách bản năng, theo kiểu được lập trình trước. Khi ý thức không được kích hoạt, tiềm thức sẽ điều kiển.

Ví dụ khi bạn gõ bàn phím máy tính bằng 10 ngón không cần nhìn, không cần suy nghĩ vị trí các phím đang ở đâu, thì đó là hành động do tiềm thức điều khiển. Bản thân mình có thể gõ không nhìn phím nhưng nếu suy nghĩ kỹ lại thì mình không hề nhớ vị trí từng phím ở đâu cả.

Cách tư duy, cảm xúc, phản ứng bản năng, thói quen đều bị chi phối mạnh mẽ bởi tiềm thức.
Tiềm thức không phân biệt đúng-sai, tốt-xấu, nó được mặc nhiên ghi nhận theo trải nghiệm. Không phải chỉ khi chúng ta trải nghiệm thực tế mà còn thông qua việc nghe xem và tưởng tượng. Trải nghiệm nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ nhất tiềm thức sẽ ghi nhận nó sâu sắc nhất.

Và mình nhận ra rằng, so với nghe xem hoặc trải nghiệm thực tế thì việc tưởng tượng có tác động mạnh mẽ nhất đến tiềm thức. Vì khi chúng ta nghe xem hoặc trải nghiệm thực tế ít nhiều gì cũng có sự tác động của ý thức phân tích đúng-sai, còn tưởng tượng chính là lúc ghi nhận trực tiếp, tưởng tượng tạo cảm xúc mạnh mẽ và ít bị chi phối bởi ý thức nếu thật sự thả lỏng và đắm chìm trong thế giới mà não tự vẽ ra.

Hơn thế nữa, khoảng thời gian chúng ta dễ dàng ghi nhận mọi thông tin vào tiềm thức chính là trước giờ đi ngủ. Lúc đã tắt hết đèn, tâm trạng cực kì thư giãn và dần chìm vào giấc ngủ, lúc này ý thức sẽ phải nhường chỗ cho tiềm thức hoạt động.

Có một khoảng thời gian Leo hay ngủ mớ, thường đánh mạnh hoặc la hét, bực dọc khó chịu trong lúc ngủ, con kể hay nằm mơ thấy đi chiến đấu, đánh người xấu hoặc gặp m-a q-ủy. Vì thế mình đã nghĩ ra cách tác động lại tiềm thức giúp con loại bỏ những trải nghiệm tiêu cực đó, bằng cách cài cắm vào những trải nghiệm tích cực hơn thông qua việc tưởng tượng.

Mặt khác mình còn muốn dùng khoảng thời gian này để cài vào đầu con những suy nghĩ tích cực, bồi dưỡng nội lực như tinh thần vượt khó, khả năng cảm nhận và thấu hiểu nội tâm, sự kiên trì…

Cách thực hiện là trước giờ đi ngủ mình sẽ dành 15p để rủ Leo chơi trò kể chuyện tưởng tượng. Mẹ sẽ là người kể chuyện còn con nhắm mắt lại tưởng tượng theo lời kể của mẹ.

Có hôm sẽ tưởng tượng biến thành chim để bay lên bầu trời, tưởng tượng thu nhỏ thành người tí hon để khám phá tủ lạnh, hay đơn thuần tưởng tưởng về những chuyến đi biển, cắm trại trong rừng hay leo núi.

Trong quá trình kể mình sẽ tập trung miêu tả thật chi tiết cảm giác mà con đang cảm nhận. Ví dụ: Leo cảm thấy gió đã thổi luồng vào tóc, gió phớt qua tay Leo cảm thấy rất mát và dễ chịu, ánh sáng mặt trời đang chiếu vào má Leo, cảm giác rất ấm áp, Leo cảm thấy người bắt đầu nóng lên nóng lên. Leo đang leo lên núi, dốc núi cao Leo bước từng bước từng bước, Leo cảm thấy bắt đầu rất mệt, Leo đang thở mạnh.

Mình đưa sự tập trung của con vào trải nghiệm của từng giác quan thông qua tưởng tượng, sau đó lồng ghép vào các diễn biến tâm lý như con thấy rất mệt, nhưng con thấy trong người có một luồng sức mạnh thôi thúc con cố gắng nhất định không bỏ cuộc. Mình sẽ mô tả động lực xuất hiện và để con trải nghiệm cảm giác vượt lên chính mình, tiếp đến là cảm giác vỡ òa khi đã đi đến đích.

Nếu chúng ta giảng giải cho con về động lực, về sự cố gắng, về bất kì thứ gì của nội lực bên trong chắc chắn ý thức con sẽ có phần chống đối, vì điều đó khiến con không thoải mái. Tuy nhiên khi chơi trò chơi này con hoàn toàn thả lỏng và chấp nhận nó vô điều kiện. Leo đã nói với mình là: “Mẹ ơi con cảm cảm thấy bản thân mệt và có luồng sức mạnh như mẹ kể luôn đó”. Khi mình hỏi con có thấy da đang nóng lên không, có thấy gió thổi lướt qua làm con hơi lạnh không, Leo đã trả lời CÓ.

Đến cuối câu chuyện, mình thường dẫn dắt để con bắt đầu thư giãn và tận hưởng cảm giác thỏa mãn, thả lòng cơ thể, nằm xuống nghỉ ngơi và chìm vào giấc ngủ. Lúc này chỉ mất chưa tới 5p đã thấy con vào giấc ngon lành.

Có mẹ nào quan chủ để này không, mẹ có cảm thấy khó khăn khi phải suy nghĩ ra một câu chuyện kể con nghe như vậy không? Mình sẽ viết một bài về cấu trúc cụ thể của một câu chuyện và kể lại một hoặc một vài câu chuyện làm ví dụ để các mẹ có thể bám ý và thực hiện theo. Nếu hứng thú các mẹ cho mình biết nhen.

7 câu nói tạo động lực cho con của Chuyên Gia Giáo Dục Lại Thị Hải Lý

Tại sao trẻ không nhận lôĩ lầm của mình và đây là giải pháp của chuyên gia giáo dục lại thị Hải lý🥰

5 THÓI QUEN XẤU CÓ THỂ KHIẾN CON TRỞ THÀNH KẺ THẤT BẠI
1. Con dễ nổi nóng, cáu gắt, có xu hướng giải quyết vấn đề bằng bạo lực
2. Không chịu trách nhiệm, đổ lỗi, than phiền, ghen tỵ với người khác
3. Chửi bậy, văng tục, nói trống không với người lớn tuổi
4. Chơi với bạn xấu có xu hướng mê game, ăn chơi, sa đọa
5. Không tự giác, bừa bộn, lười học ...

Nếu không có giải pháp và thói quen xấu của con duy trì kéo dài sẽ hình thành suy nghĩ tiêu cực bên trong con. Điều này không tương hỗ cho sự thành công của con mà ngược lại nó là dấu hiệu của những con người thất bại

Sự thật không có đứa trẻ nào sinh ra đã hư, những hành vi xấu hiện tại của con là biểu hiện cho thấy con đang trong trạng thái tổn thương sâu.

Làm thế nào để giúp con thoát khỏi vũng lầy, sống có ước mơ, hoài bão lớn trở thành niềm tự hào của cha mẹ

Mọi vấn đề của con sẽ được giải quyết khi tham gia chương trình CHA MẸ THÔNG THÁI GIÚP CON THÀNH TÀI. Tại đó bạn sẽ THẤU HIỂU điều con đang nghĩ, từ đó bạn dễ dàng đồng hành và dẫn dắt con trở thành con người tuyệt vời như con vốn là.

Hình thức học online tại nhà qua ứng dụng zoom, bạn chỉ cần 1 cuốn vở ghi chép, bút nhiều màu, điện thoại hoặc laptop có kết nối internet ổn định là bạn có thể tham gia học.

Lớp học hoàn toàn miễn phí, diễn ra vào 3 buổi tối cuối tuần. Số lượng vé miễn phí sắp hết. Bấm vào nút đăng ký để tham gia ngay

Đừng để con sống như một kẻ thất bại, hãy là bệ phóng để con tỏa sáng trong cuộc đời này.
( Ps: nguồn cô Lanh)

Những ngôn từ khích lệ con hết lề mề, tuyệt vơì

💌MỘT NGÀY NÀO ĐÓ NẾU CON THẤY MẸ GIÀ ĐI...

Con của mẹ,

Một ngày nào đó, nếu con thấy mẹ già đi, phản ứng cũng càng lúc càng chậm chạp, xin con hãy kiên nhẫn và cố gắng hiểu mẹ thêm một chút…

Khi mẹ ăn phải thức ăn dơ và không còn khả năng mặc quần áo nữa, đừng cười mẹ, hãy kiên nhẫn một tí.

Khi mẹ lặp lại cùng lúc một đề tài, xin con đừng ngắt quãng. Bởi ngày xưa, mẹ cũng đọc đi đọc lại một câu chuyện, đến khi con chìm vào giấc ngủ.

Khi tâm trí mẹ không còn tỉnh táo hay sơ ý làm bể cái chén, xin con đừng mắng mẹ.

Khi nói chuyện, đột nhiên không biết nên nói điều gì, hãy cho mẹ chút ít thời gian để suy nghĩ. Đối với mẹ, điều quan trọng không phải là nói mà là được ở cạnh con.

Khi mẹ ra ngoài và quên mất đường về, xin con đừng nổi giận, cũng đừng bỏ mẹ một mình. Con còn nhớ lúc bé, mẹ đã bao lần tất tả tìm kiếm con không?

Khi đôi chân của mẹ dần mất kiểm soát, hãy nâng đỡ mẹ, giống như lúc trước mẹ dìu dắt con.

Một ngày nào đó mẹ già đi như ngọn nến dần tàn, mẹ vẫn sẽ dùng ánh sáng yếu ớt đó để thắp sáng và sưởi ấm cho con.

Mẹ yêu con, con của mẹ!

(Nguồn: ST)
-----------------------------------

TRÍ TUỆ XÚC CẢM

Một cuốn sách rất giá trị và đáng đọc của tác giả Daniel Goleman. Cuốn sách dày gần 500 trang, là một công trình nghiên cứu công phu về trí thông minh cảm xúc (EQ).

Cuốn sách cũng giúp ta lý giải được tại sao những người kém thông minh lại thành công hơn những người thông minh. Là bởi họ sở hữu trí tuệ xúc cảm tuyệt vời - nền tảng giúp họ vượt qua khó khăn một cách mạnh mẽ, vững vàng. Đồng thời giúp họ biết cách gắn kết sâu sắc, bền chặt với những người xung quanh.

Cuốn sách đề cập tới rất nhiều khía cạnh khác nhau, tuy nhiên mình chỉ điểm lại những phần cốt lõi nhất để các bạn nắm được. Muốn đi sâu, hiểu rộng, bạn cần phải nghiền ngẫm, thậm chí đọc đi đọc lại cuốn sách này nhiều lần.

1 Hai bộ phận quan trọng
Nhiều người thấy kiến thức về não bộ thật khô khan và nhàm chán nhưng cá nhân mình lại rất thích những kiến thức này.

Chúng giúp mình lý giải được một cách sâu sắc, tường tận tại sao chúng ta lại phản ứng như vậy trong những hoàn cảnh cụ thể. Đó không phải tự nhiên mà là do sự kỳ diệu mà não bộ mang tới.

Nếu đã đọc những cuốn sách về não bộ hẳn bạn sẽ không xa lạ gì với hai bộ phận quan trọng trong việc ghi nhớ là hồi hải mã và hạch hạnh nhân. Nếu như hồi hải mã ghi nhớ một cách máy móc, khô khan thì hạch hạnh nhân lại lưu giữ tất cả những cảm xúc về ký ức đó.

Và chính những cảm xúc này mới khiến sự kiện trong tâm trí ta mới trở nên sống động. Chẳng hạn ký ức ngày đầu tiên khi ta nhìn thấy bé con của mình, tới tận sau này khi con đã khôn lớn, nghĩ lại ta vẫn rưng rưng xúc động, nước mắt vẫn trực trào rơi.

Là bởi ta không thể quên đi cảm xúc ấy. Một thiên thần đáng yêu, xinh đẹp đã đến bên cuộc đời ta sau rất nhiều ngày ta trông ngóng, đợi mong.

Đó cũng là lý do khiến hạch hạnh nhân trở nên vô cùng quan trọng. Nơi đây không chỉ lưu trữ tình cảm mà còn cả niềm đam mê, khát khao và nhiệt huyết của ta nữa. Nếu mất đi hạch hạnh nhân cuộc sống sẽ trở nên vô nghĩa. Vì khi ấy ta làm gì cũng không có cảm xúc, không biết đâu là giá trị ưu tiên mà ta cần tập trung vào.

Hạch hạnh nhân cũng là nơi phản ứng tức thì khi có những trường hợp khẩn cấp diễn ra. Khi nhìn thấy rắn ta không cần phải nghĩ xem nên làm thế nào mà sẽ co chân bỏ chạy hay khi ngọn lửa bùng lên ta sẽ ngay lập tức rút tay lại.

Điều này rất có lợi trong những trường hợp khẩn cấp, thế nhưng sẽ là trở ngại cho những tình huống ta muốn vượt ra khỏi vùng an toàn. Hạch hạnh nhân sẽ báo hiệu đó là tình huống nguy hiểm và muốn ta tránh né. Điều này sẽ làm ta sợ hãi và đánh mất đi sự tự tin ban đầu.

2 Tại sao trí tuệ xúc cảm lại quan trọng?
Là bởi nó đi kèm với đặc trưng tính cách của mỗi người. Bao gồm:
- Năng lực thúc đẩy bản thân, kiên trì đối mặt với thử thách.
- Kiểm soát tốt cơn bốc đồng và sự tự mãn
- Điều chỉnh tâm trạng để có thể tư duy tốt trong những tình huống khó khăn
- Giàu lòng trắc ẩn và niềm hy vọng

Đây cũng chính là lý do vì sao những người kém thông minh hơn lại thành công hơn những người thông minh. Là bởi họ có những tính cách tuyệt vời này.

Chính điều đó sẽ giúp họ vượt qua khó khăn thử thách, biết cách gắn kết với mọi người để tạo nên những thành tựu cho riêng mình. Vì làm chủ cảm xúc tốt nên họ cũng là người vô cùng hạnh phúc. Mà đã hạnh phúc thì rất dễ thành công.

Trí tuệ cảm xúc sẽ giúp chúng ta làm tốt được năm khía cạnh: thấu hiểu bản thân, làm chủ xúc cảm, tạo động lực cho bản thân, nhận biết xúc cảm và làm chủ mối quan hệ. Đây đều là những nền tảng hữu ích để giúp chúng ta đạt được những thành công trong công việc và cuộc sống.

3 Thấu hiểu bản thân
Đây là phần quan trọng nhất trong năm khía cạnh về trí tuệ xúc cảm. Bởi nếu không thấu hiểu được bản thân thì chúng ta cũng khó lòng để thấu hiểu được người khác.

Thấu hiểu bản thân là nhận thức được xúc cảm khi chúng xuất hiện, tự ý thức về bản thân mình. Nhận thức được về tâm trạng cũng như những suy nghĩ về tâm trạng đó.

Có ba kiểu người trong việc nhận diện và giải quyết xúc cảm, bao gồm:

- Kiểu người tự nhận thức
Đây là người hiểu rõ tâm trạng của bản thân, tinh tế trong đời sống tình cảm và các mối quan hệ. Họ là người tự chủ, biết làm chủ sức khỏe tinh thần và có những suy nghĩ tích cực.

- Kiểu người đắm chìm trong cảm xúc
Đây là người không nhận thức được rõ cảm xúc của mình, thường xuyên rơi vào tình trạng thất thường và lạc lối.

- Kiểu người chấp nhận
Đây là người hiểu rõ về cảm xúc của bản thân và chấp nhận những cảm xúc đó. Trong kiểu người này lại chia làm hai loại, một kiểu thì rất lạc quan cho nên không muốn thay đổi cảm xúc của mình.

Kiểu người còn lại là chấp nhận mọi cảm xúc, và không mong muốn thay đổi bất cứ điều gì. Dù đó là cảm xúc tiêu cực thế nào đi chăng nữa.

Để có thể thấu hiểu được bản thân, hãy dành thời gian để suy ngẫm và xem xét xem những gì đang diễn ra trong thế giới nội tâm của ta. Nhiều người trong thời đại hiện nay rất sợ ngồi yên lặng và không làm gì cả. Thực tế đó lại là khoảng thời gian cực kì quan trọng để ta thấu suốt chính mình.

4 Làm chủ xúc cảm
Hai xúc cảm thường xuyên diễn ra trong tâm trí nhất là sự giận dữ và lo âu. Chúng ta đều biết "Duy trì sự hấp dẫn và khoẻ mạnh bằng việc không bao giờ nóng giận". Vậy nên việc kiểm soát cảm xúc là vô cùng quan trọng.

Để làm chủ cơn giận, việc đầu tiên là phải di chuyển để thoát ra khỏi nơi khiến ta bực bội. Sau đó thả lỏng bản thân bằng việc đi bộ, tập thể dục hoặc tập aerobic.

Còn để làm chủ sự lo âu, điều quan trọng nhất là phải tự nhận thức bằng việc theo dõi các dấu hiệu của bản thân, thông qua suy nghĩ, hình ảnh và lời nói. Xem điều gì đang hiện diện bên trong.

Tiếp đó học cách thư giãn và cuối cùng là tự phản biện bằng cách đặt câu hỏi và trả lời những thứ khiến ta trở nên lo lắng, bất an.

5 Tạo động lực cho bản thân
Động lực lớn nhất của mỗi người lại nằm ở việc tự kiềm chế chính mình. Kiềm chế những lợi ích trước mắt, để hướng tới những lợi ích lâu dài.

Chính điều đó sẽ giúp ta phát triển sự tập trung, tạo động lực và trau dồi được năng lực của bản thân. Chính điều đó sẽ tạo ra sự hy vọng, lạc quan cho mỗi người. Giúp ta đi sâu vào dòng chảy của tư duy cảm xúc.

Phần này phụ thuộc rất lớn vào niềm tin cá nhân của từng người. Tin cái gì thì ta sẽ là cái đó, phần này mình sẽ chia sẻ trong những cuốn sách tiếp theo.

6 Nhận biết xúc cảm
Quan trọng nhất là khả năng tự nhận thức, nếu không cởi mở với chính mình thì ta sẽ không thể thấu hiểu được người khác. Vậy nên việc đầu tiên và kiên quyết nhất luôn là thấu hiểu được bản thân.

Khi thấu hiểu được bản thân ta mới có thể dễ dàng thấu hiểu được người khác thông qua các kênh giao tiếp không lời như thanh điệu, cử chỉ và nét mặt.

Phần này thường ta sẽ học được từ thời thơ bé thông qua quan sát, học hỏi từ chính cha mẹ và những người xung quanh. Vậy nên nếu ta làm chủ được cảm xúc của mình thì sẽ giúp được con của chúng ta rất nhiều thông qua gương sáng hằng ngày mà ta soi rọi.

7 Làm chủ mối quan hệ
Quan trọng nhất là kiềm chế cơn giận và kiên nhẫn chờ đợi để có thể bước vào một mối quan hệ vứng vàng.

Quan sát những đứa trẻ có trí tuệ cảm xúc cao, ta sẽ thấy khi mới gia nhập nhóm, đứa trẻ sẽ không ngay lập tức nhập cuộc mà sẽ chủ động quan sát, làm quen và chờ đợi cơ hội để gia nhập. Đây chính là cốt lõi của nghệ thuật giao tiếp.

Khi làm chủ được phương diện này, ta sẽ có thể phát triển thêm bốn kỹ năng quan trọng khác như tổ chức nhóm, đàm phán, kết nối cá nhân và phân tích xã hội. Đây đều là những kỹ năng quan trọng để tạo nên một con người xuất chúng trong tương lai.

Một cuốn sách khá dày, nhiều giá trị, mình chỉ tập trung khai thác và lưu giữ lại những phần cốt lõi, quan trọng nhất với cá nhân mình. Hy vọng chúng hữu ích cho ai đó.

Phần thưởng không thể giúp đứa trẻ biết suy nghĩ để lựa chọn điều đúng. Lựa chọn đã được nghĩ thay cho đứa trẻ rồi. Nếu không còn phần thưởng (và cuộc sống là như thế, sẽ rất nhiều khi bạn chọn làm điều đúng mà không ai thưởng bạn đâu), đứa trẻ sẽ dựa vào đâu để chọn? Nếu một phương hướng sai được đề ra (ví dụ một công việc có hại cho môi trường, xung quanh) nhưng lại đút túi được nhiều tiên, ta có làm không?
Lựa chọn vì lợi ích của mình là điều dễ dàng (sẽ có ai nhìn thấy, biết rằng tôi làm điều đó, tôi sẽ được tuyên dương, tôi sẽ được khen thưởng, mọi người sẽ ngưỡng mộ tôi). Lựa chọn điều đúng mà có khi phải chịu thiệt mới là dấu hiệu của con người đã phát triển kỷ luật tự thân ở mức cao. Chờ có người cổ vũ và phần thưởng rõ ràng, đảm bảo rồi mới làm thì chả đủ dũng cảm làm gì hết.
Phần thưởng lớn nhât ở trong mình. Hình phạt lớn nhất cũng thế.
Khi ta làm điều đúng vì nó đúng, ta có bình an của lương tâm.
Khi ta làm sai, ta sẽ phải chịu giằng xé. Không ai thấy đâu. Không ai chịu thay đâu.
Lương tâm là quan toà cao nhất. Và người lớn chúng ta hãy tự nhìn vào lương tâm của mình, rồi khi ấy hẵng dạy trẻ về thế nào là đúng, thế nào là sai.
Hành trình tiến tới kỷ luật là hành trình gian nan và lắm khi đơn độc. Ta phải đối mặt với chính mình chứ không phải ai khác.

Người lớn đã bị nhầm lẫn giữa kết quả và quá trình, và dùng thưởng (hay phạt) để tạo nên kết quả mình muốn mà bỏ qua toàn bộ quá trình ở giữa, bao gồm: hướng dẫn, động viên, giải thích tại sao trẻ chưa đúng (mà không hạ thấp, chỉ trích trẻ), và chỉ cho trẻ cách để tập luyện.
Nói với một trẻ “Con cố lên!”, “Con nghĩ đi, rồi sẽ có phần thưởng” không làm cho trẻ biết cách giải quyết vấn đề. Hứa hẹn về phần thưởng sẽ còn gián tiếp khuyến khích trẻ nhanh nhảu, nôn nóng hơn để có thành quả mà bỏ qua niềm vui (và cảm nhận về khó khăn) trong suốt quá trình. Phần thường góp phần làm thui chột ý chí và sự bền bỉ của đứa trẻ.
Nỗ lực chính là phần thưởng. Kết quả của nỗ lực chính là phần thưởng. Và không nỗ lực, bỏ cuộc sớm để chọn những thứ dễ dàng hơn, sẽ dẫn tới sự chán chường. Bản thân sự chán chường đã là hình phạt tự nhiên chứa đựng trong lựa chọn đó.
Công việc của người lớn là giúp con hiểu khi con làm, đó là vì chính con. Cái mà con nhận được khi khi vất vả đạp xe lên một con đường dốc chính là cảm nhận được đứng trên đỉnh dốc, nhìn lại những giây phút vừa qua, với mồ hôi đẫm trên người và vui một niềm vui thuần khiết, chứ không phải vì có ai đang nhìn rồi vỗ tay vì con, cũng không phải có ai sẽ trao một huân chương vẻ vang cho con.
Giờ hãy nghĩ đơn giản về tình huống sau: Con bạn đang đi ra rạp chiếu phim. Không có ai soát vé và con có thể lén vào bất cứ khi nào. Không có ai nhìn thấy, không ai biết. Lợi ích là con sẽ được hưởng một bộ phim mà không phải trả tiền. Bản thân bạn sẽ chọn gì? Và bạn muốn con bạn chọn gì?
Được hướng lựa chọn vì lợi ích, vì sự khen thưởng, con người trở nên ích kỷ hơn, chỉ biết nghĩ tới mình. Chúng ta tranh giành xem ai sẽ vô địch, mất đi sự thấu cảm dành cho kẻ thua cuộc, và mất đi sự bao dung cho chính mình và con mình – nếu ta hay con không thắng. Chúng ta trở nên quá tự hào về cái mình đạt được và sinh ra ảo tưởng mình là xuất chúng. Chỉ biết nghĩ cho mình thì không thể biết nghĩ cho người khác.

CÁI TAI HẠI CỦA KHEN THƯỞNG
Ít người nghĩ thưởng là có hại. Chúng ta có thể nghĩ phần thưởng là tốt, để tạo động lực, để giúp trẻ hay bất cứ ai làm được điều đúng, chọn điều đúng nhanh hơn. Phần thưởng là hấp dẫn. Nó hứa hẹn bạn sẽ nhận được lợi ích. Thường đó là một lợi ích vật chất hay tiền bạc.
Thưởng còn có thể là một câu “Cô khen con!” , một câu nói mà mình thấy thường xuyên được dùng trong nhiều lớp học.
Khen là sai sao?
Để hiểu ảnh hưởng mà nó tạo ra, hãy quan sát những đứa trẻ. Đứa trẻ cảm thấy sung sướng, mãn nguyện khi được khen, được thưởng. Người lớn thấy thế cũng vui lây. Con mình sau mấy hôm đầu học online trên lớp, một hôm bỗng ủ rũ đi ra nói với mẹ: “Cô không khen con, cô khen bạn khác. Con muốn cô khen con.”
Những đứa trẻ có thể trở nên cạnh tranh và so sánh theo cách không lành mạnh. Tại sao mình làm tốt mà không được khen? Tại sao cô nói “khen con” hôm nay, nhưng tới mai cô lại chê?
Khen là sự tán thành. Đứa trẻ cảm nhận đó là sự khẳng định về giá trị của nó. Khi nó không được khen, nó cảm thấy giá trị bị giảm sút. Nó tức giận. Tới đây, nó đã trở nên lệ thuộc vào lời khen và sự tán thành của người khác để cảm thấy ổn với bản thân mình.
Cảm thấy ổn với bản thân – đó là một cảm giác quá đắt đỏ mà bố mẹ và thầy cô và hệ thống hầu như không còn cho phép trẻ nữa. Lời giải thích là: “Phải chỉ cho nó thấy sai ở đâu, phải nói rõ ra thì nó mới hiểu mà phấn đấu.”
Khi bạn chỉ tập trung bới lỗi của đứa trẻ, và tập trung lời khen cho lúc nó làm thật tốt yêu cầu của bạn, nó trở nên thèm khát sự khen ngợi, sự tán thành, và nó sợ lỗi lầm. Điều này dẫn tới kém tự tin hơn. Và nếu bố mẹ cứ liên tiếp muốn tìm lỗi, đứa trẻ sẽ có xu hướng giấu lỗi.
Rút lại lời khen, rút lại sự tán thành bản chất đã là một hình phạt tấn công lòng tự trọng của trẻ khi trẻ mắc lỗi.
Thực tế là gian lận trong thi cử không phản ánh sự thiếu đạo đức của học sinh, mà nhiều phần nó phản ánh yêu cầu khắt khe của người lớn rằng đứa trẻ phải được điểm cao, không được mắc lỗi. Nếu lỗi lầm – cái bình thường phải xảy ra trong quá trình học - không bị chì chiết, thì trẻ em không cần phải sợ lỗi lầm hay bị ám ảnh về sự hoàn hảo.
Các gia đình mà càng khắt khe, cầu toàn, thì con cái càng che giấu nhiều.