Can Thiệp Sớm Tam Điệp Ninh Bình

🇻🇳Chúng ta hôm nay - Là giấc mơ của những người đã nằm xuống.
❤️Đời đời nhớ ơn những anh hùng, liệt sỹ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc ❤️
30-4/1975 - 30/4/2026❤️

Khuyết tật trí tuệ và năng lực thích ứng: một cách tiếp cận trọng tâm trong can thiệp và giáo dục.

Nếu buộc phải chỉ ra một điểm mấu chốt khi tiếp cận trẻ khuyết tật trí tuệ, thì đó không phải là câu chuyện về chỉ số IQ, cũng không phải là việc trẻ “biết được bao nhiêu”, mà là trẻ có ứng dụng được trong đời sống hay không. Chính sự dịch chuyển trọng tâm này đã được khẳng định rõ trong DSM-5 và cũng là điểm mà trong thực tiễn giáo dục, chúng ta thường hiểu chưa tới.

Trong thực tế, không khó để bắt gặp những trẻ có thể nhận biết chữ cái, đọc được một số từ đơn giản, thậm chí trả lời đúng những câu hỏi quen thuộc. Nhưng cũng chính những trẻ em ấy, khi bước ra khỏi tình huống học tập có cấu trúc, lại trở nên lúng túng trước những yêu cầu cơ bản của đời sống:

- Không biết bắt đầu một việc đơn giản,
- Không hiểu một chỉ dẫn quen thuộc khi thay đổi ngữ cảnh
- Phản ứng chưa phù hợp trong giao tiếp xã hội.

Nếu chỉ nhìn từ bề mặt, người lớn dễ đi đến kết luận rằng trẻ “học trước quên sau”, “thiếu tập trung” hay “không có ý thức học tập”. Nhưng dưới góc nhìn phát triển, những biểu hiện ấy phản ánh một vấn đề sâu hơn, đó là: sự đứt gãy trong năng lực thích ứng.

DSM-5 tiếp cận khuyết tật trí tuệ không chỉ như một giới hạn về nhận thức, mà là một rối loạn ảnh hưởng đến ba lĩnh vực gắn chặt với đời sống: nhận thức khái niệm, tương tác xã hội và kỹ năng thực hành hằng ngày. Điều này buộc chúng ta phải thay đổi cách đặt vấn đề. Trẻ không đơn thuần là “khó học”, mà là khó chuyển hóa cái đã học thành công cụ để áp dụng vào cuộc sống.

1️⃣ Ở bình diện nhận thức, khó khăn của trẻ không chỉ là nhớ hay không nhớ, mà nằm ở việc hiểu khái niệm. Trẻ có thể học được một từ, một con số, một thao tác, nhưng thường hiểu theo kiểu cụ thể, gắn với tình huống đã học, chứ chưa hình thành được khái niệm để dùng linh hoạt trong cuộc sống.

Vì vậy, khi thay đổi bối cảnh, trẻ dễ lúng túng, cùng một yêu cầu nhưng cách nói khác đi hoặc tình huống khác đi, là trẻ không nhận ra đó vẫn là “cái đã học”. Nên mới có chuyện: làm đúng trong giờ học, nhưng ra ngoài lại không biết làm, không biết ứng dụng.

Nói một cách đơn giản, trẻ không thiếu thông tin, mà thiếu khả năng hiểu và dùng khái niệm. Và đó chính là lý do giáo viên thường có cảm giác “dạy rồi mà như chưa dạy”, “trẻ chậm hiểu, dễ quên”.

2️⃣ Ở bình diện xã hội, khó khăn của trẻ thường không biểu hiện thành những hành vi khác thường, mà tinh vi hơn, là sự lệch pha trong tương tác. Trẻ có thể nói đúng nội dung nhưng sai thời điểm, thực hiện đúng hành động nhưng không phù hợp với ngữ cảnh. Những lệch pha này không phải do trẻ thiếu thiện chí hay không muốn hòa nhập, mà do hạn chế trong việc đọc và xử lý các tín hiệu xã hội, một năng lực vốn dĩ được hình thành qua quá trình phát triển và tích hợp nhiều hệ thống chức năng khác nhau của não bộ.

3️⃣ Ở bình diện thực hành, khó khăn của trẻ thể hiện rất rõ trong những việc rất nhỏ hằng ngày. Nhiều trẻ không biết bắt đầu từ đâu khi được giao một việc đơn giản, làm được vài bước thì dừng lại hoặc gặp vướng một chút là bỏ cuộc. Không phải trẻ “lười” hay “không cố gắng”, mà là trẻ chưa có khả năng tự tổ chức và điều chỉnh hành vi. Vì vậy, khi người lớn yêu cầu trẻ “tự giác hơn”, “chủ động lên” thì thực ra đang đòi hỏi ở trẻ những năng lực mà chính các trẻ vẫn đang còn thiếu.

Khi đặt ba lĩnh vực này cạnh nhau, có thể thấy một điểm chung: vấn đề của trẻ không phải là thiếu thông tin, mà là thiếu khả năng tổ chức, liên kết và vận dụng thông tin trong bối cảnh sống. Đây chính là “ cốt lõi” của khuyết tật trí tuệ.

Tuy nhiên, một nghịch lý đang tồn tại trong không ít môi trường giáo dục là chúng ta vẫn tiếp cận trẻ theo hướng ngược lại. Chúng ta dồn nhiều thời gian vào việc dạy kiến thức, dạy trả lời, dạy hoàn thành nhiệm vụ trong lớp học, nhưng lại ít chú ý đến việc những gì trẻ học được có đi vào đời sống hay không. Khi một trẻ có thể làm đúng bài tập nhưng không tự phục vụ được bản thân, hoặc biết nhiều từ nhưng không giao tiếp được nhu cầu cơ bản, thì rõ ràng, việc dạy đã chưa phù hợp với trọng tâm mà DSM-5 đặt ra.

Từ góc độ này, câu hỏi quan trọng nhất mà giáo viên và cha mẹ cần tự đặt ra không còn là “dạy cái gì”, mà là “dạy để làm gì”. Mỗi nội dung, mỗi kỹ năng nếu không trả lời được câu hỏi nó sẽ được sử dụng ở đâu trong đời sống của trẻ, thì rất có thể đó là một nội dung cần được xem xét lại.

Vấn đề không phải là giảm vai trò của học thuật, mà là đặt lại thứ tự ưu tiên. Các kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp chức năng và tham gia xã hội cần được xây dựng trước, vì chúng là nền để việc học có ý nghĩa. Việc dạy, do đó, cần gắn với bối cảnh thực, kỹ năng được sử dụng trong nhiều bối cảnh khác nhau, trẻ mới khái quát tốt được.

Một hệ quả quan trọng khác của cách tiếp cận này là việc đánh giá tiến bộ của trẻ cũng cần thay đổi. Thay vì tập trung vào số lượng câu trả lời đúng hay mức độ hoàn thành bài tập, chúng ta cần quan sát những thay đổi trong đời sống: trẻ có tự làm được một việc mà trước đây không làm được hay không, có chủ động hơn trong giao tiếp hay không, có tham gia được vào những hoạt động mà trước đây trẻ né tránh hay không. Chính những thay đổi này mới phản ánh đúng sự phát triển về năng lực thích ứng.

Cuối cùng, có lẽ điều cần điều chỉnh nhiều nhất lại không nằm ở trẻ, mà ở kỳ vọng của người lớn. Khi chúng ta kỳ vọng trẻ hiểu nhanh hơn khả năng xử lý, nhớ tốt hơn khả năng lưu giữ, hay tự điều chỉnh tốt hơn khả năng điều hành, thì mọi nỗ lực dạy dỗ đều dễ rơi vào vòng luẩn quẩn của áp lực và thất vọng.

Ngược lại, khi kỳ vọng được đặt trên nền tảng hiểu biết đúng về đặc điểm phát triển, người lớn sẽ thay đổi cách quan sát, cách hỗ trợ và từ đó mở ra những cơ hội tiến bộ thực chất hơn cho trẻ.

Ngày 26/4/2026
TS Đỗ Thị Thảo

🎉THÔNG BÁO TUYỂN GIÁO VIÊN🎉

🌟Vị trí: Giáo viên dạy can thiệp: Trẻ tự kỷ, chậm nói, tăng động giảm tập trung, chậm phát triển trí tuệ, ...

Tốt nghiệp các ngành: Tâm lý giáo dục, Giáo dục đặc biệt, Công tác xã hội, Tiểu học, Mầm non, và các ngành sư phạm khác ...

💢Có kinh nghiệm từ 1 năm trở lên là lợi thế

* Chưa có kinh nghiệm sẽ được đào tạo chuyên môn.

🌟Quyền lợi:

🍀 Được đào tạo chuyên môn theo tháng, quý

❤️Được hỗ trợ đóng bảo hiểm

🍀 Được nghỉ các ngày lễ ,tết theo quy định.

🌷 Được hưởng lương + thưởng

❤️ Được nghỉ thứ bảy, chủ nhật

🍅 Lương: Thỏa thuận khi trao đổi trực tiếp

SĐT liên hệ: 0977575096

Địa điểm: Tam Điệp Ninh Bình

🫵 Chỉ tay & dấu hiệu cảnh báo

Chỉ tay không chỉ là một cử động tay đơn thuần mà là một trong những dấu hiệu quan trọng của sự phát triển giao tiếp và chú ý chung ở trẻ. Quan sát hành vi chỉ tay có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu tự kỷ, đặc biệt là trong giai đoạn 12-24 tháng tuổi. Dưới đây là những khác biệt điển hình ở trẻ tự kỷ so với trẻ phát triển bình thường:

1️⃣Trẻ không hoặc rất ít chỉ tay để chia sẻ sự chú ý
✔️Trẻ phát triển bình thường sẽ chỉ vào vật thú vị (ví dụ: máy bay trên trời, con mèo chạy qua) và quay lại nhìn người lớn để kiểm tra xem họ có thấy không.
❗️Trẻ tự kỷ ít hoặc không làm điều này. Nếu có chỉ tay, trẻ có thể không nhìn người khác để kiểm tra phản ứng, hoặc không mong đợi sự chia sẻ cảm xúc.

2️⃣ Trẻ không chỉ tay để yêu cầu
✔️Trẻ phát triển bình thường sử dụng chỉ tay để đòi hỏi hoặc nhờ giúp đỡ (ví dụ: chỉ vào hộp bánh khi muốn ăn).
❗️Trẻ tự kỷ có thể không chỉ tay hoặc dùng cách khác để ra hiệu (như kéo tay người lớn, khóc, tự lấy đồ…).

3️⃣ Chỉ tay nhưng không kết hợp với giao tiếp bằng mắt
✔️Trẻ điển hình khi chỉ tay thường nhìn vào mặt người lớn để đảm bảo rằng người kia hiểu bé muốn gì.
❗️Trẻ tự kỷ có thể chỉ tay nhưng không nhìn người khác, khiến cử chỉ này trở nên kém hiệu quả về mặt giao tiếp.

4️⃣ Sử dụng tay người khác thay vì chỉ tay
✔️Một số trẻ tự kỷ thay vì chỉ tay sẽ cầm tay người lớn và đặt lên đồ vật mình muốn, nhưng không có sự tương tác bằng mắt hoặc giọng nói.
❗️Điều này cho thấy trẻ có thể xem tay người lớn như một công cụ thay vì một phần của quá trình giao tiếp.

5️⃣Không đáp lại khi người khác chỉ tay
✔️Khi người lớn chỉ vào vật gì đó, trẻ bình thường sẽ nhìn theo hướng tay.
❗️Trẻ tự kỷ có thể không chú ý hoặc không quan tâm, có vẻ như không hiểu ý nghĩa của hành động này.

6️⃣Chỉ tay chậm hoặc xuất hiện muộn hơn bình thường
• Trẻ điển hình bắt đầu chỉ tay khoảng 9-12 tháng tuổi.
• Nếu sau 18 tháng mà trẻ vẫn chưa chỉ tay, đây có thể là dấu hiệu của chậm phát triển giao tiếp hoặc tự kỷ.

🆘Khi nào cần can thiệp?
Nếu trẻ trên 12 tháng tuổi có nhiều dấu hiệu trên, đặc biệt là không chỉ tay để giao tiếp hoặc không nhìn theo hướng chỉ của người khác, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để có kế hoạch can thiệp phù hợp.
🆘 Can thiệp sớm trẻ có dấu hiệu tự kỷ là tập trung mạnh vào chú ý chung để xây nền móng giao tiếp trước lời nói.

🌈 NẾU CẢ ĐỜI NÀY KHÔNG RỰC RỠ… THÌ SAO ⁉️

Khi một em bé được sinh ra, cha mẹ và mọi người xung quanh đều mong muốn con “hay ăn, chóng lớn”, “nói năng lưu loát”, “chăm ngoan, học giỏi”. Thế nhưng cuộc sống không phải lúc nào cũng giống những gì chúng ta từng tưởng tượng.

🌟Có thể con chưa biết kiềm chế cảm xúc của bản thân.
🌟Có thể con chưa biết giao tiếp phù hợp với mọi người.
🌟Có thể con chỉ muốn sống trong thế giới của mình.

🌷🌷Nhưng không vì thế mà cuộc đời của con hay cuộc đời của chúng ta không rực rỡ. Mỗi người đều có cách tỏa sáng của riêng mình.

🌈Rực rỡ vì con đã không ngừng cố gắng.

🌈Rực rỡ vì chúng ta đã không ngừng học hỏi để hỗ trợ con tốt hơn

🌈Và rực rỡ vì gia đình vẫn đi cùng nhau từng ngày.

💟💟Nếu hôm nay bạn đang cảm thấy mệt mỏi…hãy nhớ rằng bạn không hề cô đơn trong cuộc đời này. Chúng tôi vẫn luôn ở đây, đồng hành cùng gia đình mình trên hành trình rực rỡ phía trước.

❓TRẺ THÍCH CHƠI MỘT MÌNH CÓ ĐÁNG LO KHÔNG ❓

Trong bối cảnh trẻ tiếp xúc nhiều với đồ chơi cá nhân, màn hình điện tử, không gian chơi riêng…một số trẻ thường chơi một mình, thay vì chơi cùng gia đình và bạn bè. Có những lúc, cha mẹ thấy “nhàn hơn” vì con tự chơi, nhưng cũng lo lắng không biết đây là thói quen, con thích "hướng nội" hay có phải dấu hiệu cảnh báo con có rối loạn phổ tự kỷ không?

❌ Chúng ta không nên "gắn mác" những người chơi một mình là "tự kỷ". Ở từng giai đoạn phát triển, trẻ cần thời gian tự khám phá đồ chơi, tập trung vào điều mình thích cũng như học cách khám phá bản thân và phát triển tính tự lập. Bên cạnh đó, một số trẻ có tính cách "hướng nội" có xu hướng thích chơi một mình, có thể đây là cách để trẻ nạp lại năng lượng sau những giờ học hoặc sau khi tiếp xúc với nhiều người 📌Vì vậy, việc trẻ chơi một mình có thể hoàn toàn bình thường.

⭕ Điều cha mẹ cần quan tâm không phải là “chơi một mình” mà là CÁCH con chơi và KHI nào con chơi một mình. Hãy thử để ý xem:

👉Con có chơi đúng chức năng không hay chỉ lặp đi lặp lại một hành động như xếp đồ chơi theo hàng, quay bánh xe ô tô, hoặc nhìn đồ vật quay tròn?

👉 Con có nhìn, cười, tương tác khi có người bên cạnh không?

👉 Con có chia sẻ niềm vui (chỉ trỏ, đưa đồ, gọi) không?

👉Con có phản ứng khi được gọi tên không?

Nếu con có xuất hiện thêm các dấu trên thì “chơi một mình” không còn là sở thích, mà có thể là dấu hiệu của khó khăn trong giao tiếp – tương tác xã hội. Cha mẹ nên theo dõi và có những sàng lọc cần thiết để hỗ trợ con kịp thời.

💐 Chúc mừng ngày 8/3 💐

Nhân ngày 08/3 lớp can thiệp sớm Sao Mai xin gửi lời chúc mừng đến các bà, các chị, các cô, các mẹ - những người phụ nữ tuyệt vời❤️.
💚Đặc biệt là những người mẹ đang kiên nhẫn đồng hành cùng các em bé đặc biệt💚.
🌸Chúc tất cả phụ nữ chúng ta luôn mạnh mẽ, bình an và xinh tươi, hạnh phúc! ❤️💐

🌸 KHAI XUÂN GẶP LẠI – CHÀO NĂM MỚI AN LÀNH 🌸
🌸Năm mới, lớp Can thiệp sớm Sao Mai xin gửi tới Quý phụ huynh và các con lời chúc năm mới: Bình an – Sức khỏe – Hạnh phúc – Chuc các con có nhiều tiến bộ!
🍀Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán, lớp xin trân trọng thông báo:

📢 Thời gian học trở lại:
📅 Bắt đầu từ thứ Hai, ngày 23/02/2026
(Tức ngày 07/01/2026 Âm lịch)
🌺Kính mong Quý phụ huynh sắp xếp thời gian đưa các con đến lớp đúng lịch để việc học tập và can thiệp được tiếp nối liên tục, hiệu quả.
🍀Hẹn gặp lại các con với thật nhiều năng lượng tích cực và những bước tiến mới trong năm 2026 ❤️

Khai bút đầu Xuân 🌸❤️
Chúc cả nhà mình một mùa Xuân An - Vui 🌸🌸🌸🍀🍀🍀❤️❤️❤️

🌸 CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2026 🌸

🌺Một năm cũ khép lại với thật nhiều cảm xúc.
Có những giọt nước mắt vì lo lắng.
Có những nụ cười vì tiến bộ – dù chỉ là một bước rất nhỏ.
💚Nhưng trên hết, đó là một năm của sự kiên trì và yêu thương.

🌟Nhân dịp năm mới, cô Hương xin gửi lời chúc bình an, sức khỏe và thật nhiều niềm vui đến tất cả quý phụ huynh, các con có nhu cầu đặc biệt và tất cả mọi người đã luôn đồng hành, tin tưởng và ủng hộ cô trong hành trình này.

🌿 Chúc các con một năm mới thêm tự tin, thêm mạnh mẽ.
Mỗi bước tiến – dù chậm – vẫn là tiến bộ.
Mỗi cố gắng – dù nhỏ – đều đáng được ghi nhận.

🌿 Chúc các bậc cha mẹ luôn đủ vững vàng, đủ nhẫn nại và đủ niềm tin để đồng hành cùng con.
Hành trình này không dễ, nhưng không ai phải đi một mình.
🌿 Chúc tất cả chúng ta một năm mới an lành, nhân ái và nhiều điều tử tế.
❤️Cảm ơn vì đã tin tưởng.
❤️Cảm ơn vì đã không bỏ cuộc.
❤️Và cảm ơn vì đã cùng nhau tạo nên một hành trình đầy ý nghĩa.
✨ Năm mới – vẫn sẽ là hành trình của yêu thương và phát triển ✨
CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2026!

🌸 NHỮNG HOẠT ĐỘNG CHO GIA ĐÌNH TRONG TẾT 🌸

Không khí Tết đang tràn ngập khắp muôn nơi... Tết này, thay vì cố gắng để con “hòa nhập theo không khí Tết”, bố mẹ có thể chủ động tạo nên một cái Tết phù hợp – nhẹ nhàng và an toàn cho con với những hoạt động đơn giản mà ý nghĩa mà A365 gợi ý dưới đây nhé.

🎨 Cùng con trang trí, dọn dẹp nhà cửa: Cho con tham gia những việc nhỏ như: treo dây trang trí cây đào/cây mai, sắp xếp đồ chơi trong nhà,... Hãy chia nhỏ công việc, hướng dẫn từng bước bằng hình ảnh hoặc làm mẫu trước. Điều này giúp con cảm thấy mình là một phần của gia đình, đồng thời rèn kỹ năng vận động và làm theo hướng dẫn.

🍃Làm bánh hoặc chuẩn bị món ăn đơn giản: Không cần những công đoạn phức tạp, bố mẹ có thể cho con tham gia vào bước nhặt gạo, rửa lá hay sắp xếp mứt vào hộp, rửa hoa quả. Các hoạt động liên quan đến cảm giác (sờ, ngửi, nhìn) giúp con trải nghiệm Tết theo cách trực quan và sinh động.

🧧 Dạy con kỹ năng chúc Tết theo cách riêng: Thay vì yêu cầu con nói trôi chảy, bố mẹ có thể dạy con câu chúc ngắn, đơn giản; chuẩn bị thẻ hình hoặc thiệp nhỏ để con trao tặng mọi người. Mỗi bước tiến nhỏ đều đáng được ghi nhận.

📖 Kể chuyện và chuẩn bị trước cho các tình huống: Bố mẹ có thể cho con xem hình ảnh, kể các câu chuyện về Tết để con hiểu và tập làm quen với hoạt động mới. Trước khi bắt đầu hoạt động gì, bố mẹ cũng nên thông báo trước cho con để không bị "choáng ngợp". Việc chuẩn bị trước giúp giảm lo lắng và tăng cảm giác kiểm soát cho con.

💛 Điều quan trọng nhất: Tôn trọng nhịp độ của con: Mỗi trẻ đều có cách cảm nhận Tết khác nhau. Có con thích tham gia, có con chỉ muốn quan sát. Không cần so sánh, không cần áp lực “phải giống những đứa trẻ khác”.

🌷Tết không nhất thiết phải rộn ràng. Với con, Tết có thể chỉ đơn giản là được ở bên bố mẹ, được thấu hiểu và yêu thương vô điều kiện.