15/05/2026
🚘Vinfast -Góc nhìn chiến lược!
📊Mấy hôm nay, thị trường sôi nổi bàn bạc về việc Vinfast tái cấu trúc, tách mảng sản xuất ra một pháp nhân khác. Là người có duyên được mời đào tạo về định giá cho Vinfast vào năm 2022 để chuẩn bị cho IPO trên NASDAG vào năm 2023, tôi cũng luôn quan tâm theo dõi những tin tức liên quan công ty này. Trải qua hơn 3 năm qua, Vinfast đã gặt hái được những thành tựu nhất định. Tuy nhiên, hành trình phía trước vẫn rất chông g*i!
Nhân dịp này, tôi cũng chia sẻ vài góc nhìn cá nhân về Chiến lược của Vinfast, với tinh thần là người Việt Nam muốn một doanh nghiệp Việt có thể thành công, đặc biệt ở một mảng kinh doanh cạnh tranh khốc liệt và đẳng cấp toàn cầu như ngành sản xuất Ô tô (Automotive Industry).
Tôi sẽ phân tích những điểm quan trọng nhất để thành công khi tham gia International Markets!
🇦 Thứ nhất, để có được lợi thế cạnh tranh, ngành kinh doanh phải được hỗ trợ bởi Cầu nội địa (Domestic Demand).
Vì sao? Khi có những khó khăn từ thị trường nước ngoài như suy thoái kinh tế, luật lệ thay đổi, khẩu vị khách hàng….thì nhu cầu nội địa bền bỉ sẽ giúp chống đỡ cho doanh nghiệp để có thể cầm cự và sống sót chờ sóng gió qua đi.
Việt Nam có gì? Một nền kinh tế đang lên, thu nhập bình quân đầu người khá, đặc biệt, Vinfast đang được xem là một biểu tượng cho khát vọng để có được một thương hiệu Việt lan tỏa toàn cầu, người dân Việt Nam đang và sẽ ủng hộ. Vì thế, về mặt chiến lược, Vinfast phải chú tâm nhiều hơn để phục vụ cho thị trường Việt Nam❗
Vì sao ngành cá tra, cá basa luôn khó phát triển? Cứ mỗi đợt chống bán phá giá ở thị trường nước ngoài, thì hàng loạt doanh nghiệp Việt lao đao. Bởi vì không có cầu nội địa cao. Khẩu vị người Việt thích thịt tươi cá lội, thích ăn cá thịt đỏ…
Vì sao nước Ý phát triển mạnh về thời trang? Một người Ý có thể dành 3 giờ đồng hồ để lựa chọn trang phục ưa thích!
👉Cầu nội địa là thủ môn trong trận đấu!
📍Đánh giá: tốt!
🇧Thứ hai, các nhân tố sản xuất (factors of production)
Việt Nam có lợi thế lao động giá rẻ, tuy nhiên, lại thiếu vắng nhiều kỹ sư cho ngành ô tô. Hạ tầng đường xá chưa hỗ trợ tốt cho ngành ô tô. Các nguyên vật liệu đầu vào như thép, nhựa, kính… và kiến thức sản xuất ô tô còn hạn chế.
📍Đánh giá: Yếu!
🇨 Thứ ba, và là yếu tố quan trọng, cốt lõi nhất, đó là, nhóm ngành công nghiệp phụ trợ.
Tôi xếp yếu tố này giống như trung vệ trong đội bóng. Kiến tạo được thành công hay không phải là ở khâu này.
Muốn mua bò về thì phải làm chuồng trước. Vinfast đang đi ngược lại, có thể hiểu là vấn đề thời gian. Nghĩa là nếu đợi đủ có ngành công nghiệp phụ trợ, thì đến bao giờ mới có được chiếc ô tô. Cho nên, Vinfast đã đi tắt đón đầu, và chắc chắn, sẽ rất rất khó khăn.
Khi không có được các nhóm ngành công nghiệp phụ trợ, thì Vinfast phải sản xuất in-house hết tất cả các thiết bị, sẽ không có được lợi thế kinh tế theo quy mô vì số lượng sản xuất còn thấp, và nhu cầu còn thấp vì chưa tin tưởng hoàn toàn vào sản phẩm.
Lý do mà khó cạnh tranh với Mỹ, bởi vì Mỹ có một hệ thống cụm ngành công nghiệp phụ trợ rất tốt. Lý do mà Trung Quốc có thể thành công với xe điện, và với giá cả cạnh tranh toàn cầu, là bởi vì họ đã xây dựng được cụm ngành công nghiệp hỗ trợ cực kỳ xuất sắc.
Thaco Việt Nam khá thành công trong lĩnh vực xe trên 9 chỗ bởi vì họ đã xây dựng được các nhóm doanh nghiệp phụ trợ xung quanh ở Chu Lai, Quảng Nam.
📍Đánh giá: Cực kỳ bất lợi, cả ngắn hạn lẫn trung hạn.
🇩 Thứ tư, về chiến lược và cạnh tranh của Công ty.
Tôi xem yếu tố này giống như tiền đạo của đội bóng.
Chiến lược sẽ bao gồm: cấp độ toàn cầu, cấp độ doanh nghiệp, cấp độ kinh doanh, cấp độ chức năng.
Vinfast khá yếu ở cấp độ toàn cầu và cấp độ kinh doanh.
Với chiến lược cấp độ toàn cầu, ngay từ đầu, việc xác định thị trường Bắc Mỹ là thị trường chính, tiếp đến là Châu Âu, đến nay đã cho thấy thất bại nặng nề. Định hướng này có thể diễn giải trên cương vị của ông chủ, có thể hiểu là, nếu chúng ta chinh phục được thị trường khó tính nhất, thì chúng ta sẽ go global thành công. Và có thể những thành công của mảng bất động sản đã khiến sự tự tin lên cao cho quyết định đó. Tuy nhiên, việc cạnh tranh xe hơi trên đất Mỹ, đặc biệt mở nhà máy trên nước Mỹ, giống như việc làm chở củi về rừng. Tôi đã chỉ ra ở ý 3. Thêm một lý do cho quyết định đó mà tôi nghĩ đến là: Mãi mãi tinh thần khởi nghiệp! Câu slogan này của tập đoàn với tinh thần thử-sai-sửa. Tôi nghĩ rằng Vinfast đã học được điều này và chấp nhận để tiếp tục ở một thị trường mới: Indonesia và India. Và tôi rất vui mừng vì ít ra đã chọn đúng thị trường để kinh doanh. Tuy nhiên, phép thử lần trước đã làm hao tổn tài chính khá lớn, và dẫn đến những khó khăn của hôm nay.
Về các chiến lược tài chính, Vinfast khá ổn. Về cấp độ chức năng, Vinfast nổi tiếng với khả năng thực thi và tốc độ, đây là ưu điểm lớn. Tuy nhiên, khi con tàu đã đi sai hướng hoặc có cơ hội mà không ghi được bàn, thì mọi cố gắng của cấp dưới cũng sẽ không tạo nhiều giá trị.
Về chiến lược kinh doanh, theo những thông tin về Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị (mà tôi khá khó khăn để lấy được khi vào website bằng máy tính) thì Vinfast tập trung vào dịch vụ khách hàng với premium car.
Điều này cho thấy Vinfast đang theo đuổi chiến lược Khác biệt hóa: tạo nhiều giá trị cho khách hàng với giá tương đối cao (giá tốt nhất có thể nhưng không thấp). Vậy Vinfast sẽ khác biệt hóa thế nào so với đối thủ: BYD (cost leadership), Tesla (Differentiation).
Việc Vinfast tách mảng sản xuất ra riêng chỉ là áp dụng những thủ thuật tài chính để tách, gộp công ty, tôi cho rằng không có gì quan trọng, đó chỉ là những hình thức bên ngoài. Đó không phải là vấn đề Chiến lược. Bản chất là founder vẫn nắm giữ chứ không phải là Outsouring 1 công ty thứ 3 làm Contract manufacturer như FoxConn làm với Apple hoặc tự làm chủ công nghệ lõi nên tự sản xuất như Tesla và BYD.
📍Đánh giá: Trung bình.
🔸Một vài khuyến nghị, đề xuất:
💡Vinfast phải xem lại những tuyên bố của mình trên website. Bởi vì việc chiến lược của doanh nghiệp để định vị thương hiệu sẽ được thể hiện trên những tuyên bố đó và hiện thực hóa những điều đó.
💡Vinfast nên tập trung sản xuất xe với giá tốt cho thị trường nội địa, với các dịch vụ tốt để bán cho khách hàng sử dụng, chứ không chỉ bán cho công ty dịch vụ taxi. Có như vậy mới bền vững khi có sóng gió từ bên ngoài!
🔹Nhiều vấn đề sẽ mở ra:
Vinfast sẽ cạnh tranh thế nào ở Ấn Độ và Indonesia? Với chiến lược toàn cầu ra sao❓
Vinfast nên chú tâm yếu tố gì để cạnh tranh Khác biệt hóa❓
Nếu có nhiều comment thì tôi sẽ có hứng để viết :))
Nguyễn Hồng Sang, CFA, CMA, Fulbrighter.
13/06/2026
06/06/2026
22/05/2026
19/05/2026
18/05/2026
17/05/2026
15/05/2026
13/05/2026
08/05/2026
07/05/2026