02/12/2025
CHẬM NÓI / RỐI LOẠN NGÔN NGỮ
1. KHÁI NIỆM VÀ BIỂU HIỆN
Chậm nói là tình trạng trẻ không đạt mốc nói phù hợp với tuổi hoặc nói được rất ít từ, không giao tiếp mắt, không chủ động gọi ba mẹ, không biết diễn đạt nhu cầu bằng lời.
Nhiều trẻ hiểu được nhưng không nói, hoặc chỉ lặp lại từ, nói không đúng bối cảnh.
Đây không phải vấn đề “lười nói”, mà thường liên quan đến não bộ xử lý ngôn ngữ chưa hoàn thiện.
2. NGUYÊN NHÂN SÂU XA
Não bộ của trẻ chậm nói thường gặp một hoặc nhiều khó khăn sau:
Đường dẫn truyền ngôn ngữ chậm hoặc rối loạn.
Hệ thống chú ý yếu, không đủ thời gian ghi nhớ từ.
Nhạy cảm giác quan khiến trẻ tránh tương tác.
Tiền đình và vận động miệng yếu.
Thiếu trải nghiệm ngôn ngữ tích cực trong giai đoạn vàng.
Tất cả đều liên quan đến phát triển não bộ — không phải lỗi của trẻ, cũng không phải lỗi của cha mẹ.
3. DẤU HIỆU NHẬN BIỆT
Trẻ có thể có các biểu hiện sau:
18 tháng chưa nói từ đơn.
2 tuổi chưa nói câu hai từ.
Không chỉ tay, không giao tiếp mắt, không phản hồi khi gọi.
Thường xuyên kéo tay người lớn thay vì dùng lời.
Nói lặp lại câu vừa nghe.
Không biết bày tỏ nhu cầu bằng lời.
Ít tương tác, ít chơi giả vờ.
Cha mẹ cần quan sát kỹ vì càng phát hiện sớm, khả năng phục hồi càng cao.
4. HƯỚNG CAN THIỆP VÀ CHỮA LÀNH
Kích hoạt não bộ trước khi dạy nói
Tăng vận động: chạy nhảy, nhún, bật để kích hoạt tiền đình.
Massage mặt, môi, má để hỗ trợ cơ nói.
Chơi tương tác trực diện: ú òa, chờ – nhìn – đợi.
Xây nền ngôn ngữ qua tương tác
Giảm mệnh lệnh, tăng giao tiếp tự nhiên.
Mô phỏng lời nói của trẻ, không ép nói.
Tạo nhiều cơ hội đòi hỏi nhẹ nhàng: giấu đồ, chờ con chủ động.
Ổn định cảm giác – cảm xúc
Khi con căng thẳng, lo âu hoặc quá nhạy cảm, não không thể học ngôn ngữ.
Sự bình an của cha mẹ chính là môi trường chữa lành mạnh nhất.
5. THÔNG ĐIỆP
Chậm nói không phải dấu chấm hết.
Khi được kích hoạt đúng cách, trẻ có thể bật ngôn ngữ rất nhanh.
Điều quan trọng không phải “ép con nói”, mà là giúp con sẵn sàng để nói.
Mỗi bước tiến nhỏ đều là thành công lớn.
Cha mẹ kiên nhẫn một chút, con sẽ mở lời theo cách đẹp nhất.
!
21/08/2023
ĐIỀU HÒA CẢM GIÁC CHO TRẺ TỰ KỶ
Việc điều hòa cảm giác cho trẻ tự kỷ cũng là một trong số các công việc cần thiết trong quá trình bố mẹ và nhà trường trị liệu tâm lý cho trẻ tự kỷ
1. Thế nào là điều hòa cảm giác
Điều hòa cảm giác là một liệu pháp vận động-giác quan cho trẻ tự kỷ. Tiến sĩ A. Jean Ayres đã phát triển liệu pháp này dựa trên kiến thức của bà về sự phát triển của thần kinh và hội chứng tự kỷ. Tiến sĩ Ayes nhận ra những trẻ tự kỷ thường có những khó khăn với các giác quan. Những khó khăn này bao gồm đáp ứng quá nhạy hay quá ì với những kích thích đến các giác quan hoặc thiếu khả năng điều hòa các giác quan. Bà chỉ ra rằng trẻ tự kỷ có thể bị giật mình bởi một tiếng động nhẹ (quá nhạy cảm) hay có thể hoàn toàn không tiếp nhận những kích thích từ bên ngoài. Tiến sĩ Ayes nhận định rằng hành vi tự kích thích và hành vi điển hình, vốn là đặc trưng của trẻ tự kỷ, có liên quan đến rối loạn chức năng của các giác quan. Bà còn lý luận rằng bộ não có khả năng thay đổi hay cải thiện chức năng của nó (đặc tính linh hoạt của não) và rằng sự cải thiện chức năng của não bộ có thể đạt được nhờ trị liệu tập trung vào việc điều hòa các kích thích giác quan một cách hợp lí. Bà nhận thấy điều hòa cảm giác có thể giúp giảm tỉ lệ những hành vi tự kích thích và những hành vi tự làm đau bản thân.
2. Làm sao để điều hòa cảm giác
Điều hòa cảm giác là một phương án trị liệu khá cơ bản mà không chỉ các chuyên viên co thể làm mà ngay cả bố mẹ trẻ cũng cần thường xuyên làm cho con,đây cũng chính là liệu pháp tập trung vào việc giúp trẻ bớt nhạy cảm và tái tổ chức thông tin đến từ các giác quan. Điều cần chú ý là trước khi tiến hành bất kỳ liệu pháp điều hòa cảm giác nào, bố mẹ cần quan sát trẻ và có những hiểu biết chắc chắn về mức độ nhạy cảm của trẻ.
Những hoạt động Điều hòa cảm giác bao gồm đu đưa trên võng, xoay vòng tròn trên ghế, chà xát các bộ phận trên cơ thể, và những hoạt động về thăng bằng (tham khảo một số bài tập bên dưới). Những hoạt động này co thể khắc phục những suy giảm thần kinh gây nên những vấn đề về vận động cảm giác thường thấy ở nhiều trẻ tự kỷ. Hay nói cách khác, điều hòa cảm giác không được thiết kế để dạy trẻ những hoạt động thể chất hay vận động mới mà để điều chỉnh những rối loạn chức năng vận động-giác quan cơ bản ẩn sau tự kỷ nhằm tăng cường năng lực tiếp thu những hoạt động mới của trẻ.
ST
18/05/2023
🌻Duy trì can thiệp đều đặn là một trong những yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của chương trình can thiệp cho trẻ đặc biệt. Ba mẹ hãy cố gắng duy trì việc dạy bé tại nhà nhé.
Dưới đây là một số các kĩ năng cơ bản cha mẹ cần lưu ý để dạy trẻ tại nhà.
1. Gọi tên trẻ
Thường xuyên gọi tên trẻ để lôi kéo sự chú ý của trẻ và giúp trẻ nhận ra bản thân, tăng khả năng đáp ứng khi bố mẹ gọi.
Gọi tên trẻ trong các hoạt động, trong các trò chơi, khi sai việc trẻ:
Ví dụ: “Nam. Đưa mẹ bóng”, “Nam. Con gà đâu?”
2. Ngang tầm mắt
Ngồi ở vị trí ngang tầm mắt với trẻ, giúp trẻ tạo được giao tiếp mắt với người đối diện, duy trì tần suất và thời gian giao tiếp mắt khi có cơ hội.
Trước tiên hãy sử dụng những đồ chơi, đồ ăn, vật hoặc là hoạt động mà trẻ thích, có hứng thú để trẻ chủ động nhìn mắt nhiều hơn.
3. Theo dõi và tham gia
Quan sát các hoạt động của trẻ sau đó tham gia hoạt động đó cùng với trẻ. Trẻ là người dẫn dắt vào hoạt động, chơi cùng với trẻ để tạo sự gắn kết, mối quan hệ gần gũi với trẻ, sau đó thay đổi và tạo ra những cách chơi cho phù hợp.
4. Tập ngồi
Tập ngồi giúp trẻ tập trung chú ý để hoàn thành được nhiệm vụ, biết chờ đợi và biết cách chơi lần lượt. Khi cho trẻ tập ngồi, cần tránh, loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng và mất tập trung như: tiếng ồn (tivi, chuông điện thoại, tiếng nói chuyện), các đồ chơi xung quanh (gọn gàng, tránh ở trong tầm nhìn của trẻ). Vị trí ngồi nên là một góc hẹp, trẻ khó di chuyển khỏi vị trí.
5. Đợi và làm theo lần lượt
Trong các hoạt động cần tạo ra sự tương tác, đó là đợi và luân phiên theo lượt.
Khi người lớn biết đợi và luân phiên với trẻ, trẻ cũng sẽ học được kĩ năng đợi và luân phiên với người khác.
Đợi và làm theo lần lượt là kĩ năng giúp trẻ trở thành một người biết giao tiếp thật sự.
16/05/2023
B-2 -TỰ HỦY HOẠI
Vấn đề: Tự đập đầu.
Bối cảnh tổng quát: Bé gái 4 tuổi tích cực và phối hợp tốt. Trẻ hoạt động tổng quát ở mức độ 2 tuổi rưỡi nhưng từ vựng biểu cảm dưới 5 từ. Trẻ có ý thức về người khác và có khả năng nói trước phản ứng của người khác về hành vi của trẻ.
Tính khí của trẻ thay đổi thất thường. Từ một năm nay, trẻ thường đập đầu mỗi khi trẻ bị trái ý trẻ do tính khí hoặc khi cắt đứt một trò chơi mà trẻ đã chọn. Hành vi này gây đau khổ cho cha mẹ trẻ nhưng không gây tổn thương thể chất bề ngoài cho trẻ. Hình phạt cũng như tình cảm không giúp trẻ giảm bớt hành vi này.
Phân tích: Đối với trẻ việc đập đầu có nghĩa là gây sự chú ý tức thời của người khác. Trẻ không bận tâm để biết sự chú ý này gây phẫn nộ và để trừng phạt hoặc tạo lo âu và tình cảm. Trẻ hầu như chỉ biết là khi trẻ tự đập đầu, bạn thay đổi đòi hỏi của bạn và cho phép trẻ làm những gì trẻ muốn.
Mục tiêu: Giảm sự đập đầu bằng cách thay đổi phản ứng của bạn trước hành vi này, nghĩa là bạn không chú ý hoặc không thay đổi đòi hỏi của bạn.
Can thiệp:
- Trong khi làm bài tập ở bàn (ghép hình, đọc tranh, tập viết...) bạn đặt bàn và ghế sao cho trẻ không thể đập đầu vào tường phía sau trẻ.
- Khi trẻ bắt đầu đập đầu vào bàn, bạn kéo vật dụng về phía bạn và quay lưng lại cho trẻ. Bạn đếm khỏang đến 10 (khoảng 10 giây) và rồi bạn quay lại và trả cho trẻ vật dụng. Bạn giúp trẻ một chút lúc đầu, khen trẻ khi trẻ bắt đầu làm việc.
- Bạn lặp lại phản ứng này mỗi khi trẻ đập đầu và không ngừng làm bài tập cho đến khi bài tập được làm xong (bạn có thể thu ngắn bài tập… Nếu ngày đó trẻ không khỏe nhưng bạn để ý những gì trẻ làm ở phần cuối để trẻ hiểu là trẻ không bỏ bài tập được).
- Bạn tiếp tục làm điều đó trong 2 tuần. Điều quan trọng là cho trẻ thấy bạn chú ý nhiều hơn và khen trẻ khi trẻ không đập đầu.
16/05/2023
Quý phụ huynh tham khảo thêm các hoạt động tăng cường luyện phát âm,khả năng chú ý,kỹ năng chơi và bắt chước cũng như việc hiểu lời nói của trẻ nhé!
Nguồn: A365
12/05/2023
𝐂𝐀𝐍 𝐓𝐇𝐈𝐄̣̂𝐏 𝐂𝐇𝐎 𝐂𝐎𝐍 𝐁𝐀𝐎 𝐋𝐀̂𝐔 𝐋𝐀̀ Đ𝐔̉
💢ĐÂY LÀ CÂU HỎI CỦA TẤT CẢ CÁC BA MẸ KHI CHO CON TỚI KHÁM/ĐÁNH GIÁ/NGHE TƯ VẤN VÀ GẶP CÁC CHUYÊN GIA.
- Vậy thì! CAN THIỆP CHO CON THỜI GIAN BAO LÂU LÀ ĐỦ? 1 Tháng_2 tháng; 1 năm_2 năm; hay lâu hơn nữa?....
- Hiện nay các ba mẹ thường phát hiện ra các rối loạn của con khá sớm(trước 3 tuổi); tuy nhiên, vì sự chủ quan cá nhân, nên hầu hết các ba mẹ cho các con can thiệp theo kiểu: CON BẬT ÂM LÊN, VÀ BIẾT NÓI THEO CÔ LÀ CHO CON NGHỈ CAN THIỆP. Vậy điều này sẽ là tốt hay xấu với các con??
=》 Điều này không hẳn là xấu, nhưng rõ ràng là không tốt với quá trình can thiệp cho 1 đứa trẻ. Giống như ba mẹ bị bệnh gì đó như đau dạ dày chẳng hạn, khi bác sĩ kê đơn và chúng ta chỉ giảm được đau, giảm được 1 phần triệu chứng, chúng ta đã dừng thuốc
=》 Thử hỏi, chúng ta ĐÃ HẾT HẲN BỆNH CHƯA? Nếu chưa hết hẳn "bệnh" thì đương nhiên "bệnh" sẽ tái phát lại và sau đó chúng ta lại mất công tìm bác sĩ điều trị lại cái "bệnh" đau dạ dày của chúng ta.
● Và với việc can thiệp cho 1 đứa trẻ cũng vậy, nếu chúng ta can thiệp cho trẻ NỬA CHỪNG, giống như việc, 1 đứa trẻ 25_30 tháng mới bắt đầu đi can thiệp, sau 2_3 tháng, con có thể bật âm, nói theo người khác 1 vài từ đơn, và ba mẹ nghĩ VẬY LÀ CON ĐÃ NÓI ĐƯỢC --> DỪNG CAN THIỆP.
● XIN BA MẸ LƯU Ý: tuổi thực của con tầm 30 tháng, con mới bập bẹ nói vậy có nghĩa là Tuổi phát triển của con ở tầm 14_16_18 tháng?? Vậy thì con đã đạt được mốc phát triển THEO TUỔI THỰC CHƯA? Nếu câu trả lời của các ba mẹ là chưa? 👉BA MẸ ĐÃ CÓ CÂU TRẢ LỜI CHO CÂU HỎI LỚN Ở TRÊN RỒI ĐÓ Ạ!
💢CAN THIỆP CHO CON THỜI GIAN BAO LÂU LÀ ĐỦ? 👉Câu trả lời là: CAN THIỆP TỚI KHI NÀO CON QUAY VỀ MỐC PHÁT TRIỂN Ở TẤT CẢ CÁC MẶT PHÁT TRIỂN (KHÔNG RIÊNG VỀ NGÔN NGỮ) THEO TUỔI THỰC TỪ 70%-80% Trở lên, thì ba mẹ hãy nghĩ tới việc dừng can thiệp cho con, để con có thể có sự hòa nhập và phát triển tốt nhất, các ba mẹ nhé!
💢VIỆC CẦN THIẾT là ba mẹ cần nắm rõ các mốc phát triển của các lĩnh vực (nhận thức/ngôn ngữ/ thẩm mỹ/ cảm xúc/ vận động...)
Nguồn: Copy
28/10/2022
Bạn đang lo lắng không biết bắt đầu từ đâu?
" Tôi phải dạy con như thế nào? Tôi cần chuẩn bị gì để dạy con?"
Đây là một số hướng dẫn đáng tin cậy, bạn hãy áp dụng ở nhà với con của mình.
Nguồn: Trinh Foundation
27/10/2022
Các mẹ tham khảo để hướng dẫn cho con nhé!🥰🥰🥰
Vòng xoay chữ cái tiếng việt .pdf
27/10/2022
💭💭💭 3 MỐC PHÁT TRIỂN giao tiếp xã hội cực kì quan trọng cha mẹ cần nắm rõ:
1️⃣ Giao tiếp xã hội trong những năm đầu đời:
- Đến cuối năm đầu đời (1 Tuổi), trẻ trở nên hòa đồng hơn, biết thích thú những thứ mà người chăm sóc chỉ cho xem và thậm chí còn nói những từ đầu tiên.
- Nếu trẻ của bạn không nhìn vào người chăm sóc hoặc không chú ý đến giọng nói của người chăm sóc, thì trẻ đang thiếu những có hội đầu tiên để chuẩn bị bước đi trên con đường giao tiếp xã hội
2️⃣ Giao tiếp xã hội trong 2 năm tiếp theo (2-3 Tuổi)
- Đến khoảng 14 tháng, trẻ sẽ chỉ vào những thứ mình muốn
- Đến khoảng 16 tháng, trẻ chỉ vào những vật trẻ muốn bố mẹ nhìn vào để chia sẻ những điều trẻ thích.
- Đến cuối năm thứ 2 (Giai đoạn từ 32-36T) trẻ giao tiếp chủ yếu bằng lời nói, có khả năng đặt câu hỏi hoặc chia sẻ những thứ trẻ nghĩ người khác cũng sẽ thấy thú vị.
- Nếu con bạn không sử dụng và hiểu nhiều cử chỉ, bao gồm cả việc chỉ tay thì con bạn sẽ gặp những khó khăn trong việc diễn đạt và gửi những thông điệp không lời.
3️⃣ Giao tiếp xã hội ở lứa tuổi mẫu giáo (3-5 Tuổi)
- Thay đổi lớn nhất ở độ tuổi này: Những gì trẻ nói không chỉ dừng lại ở hiện tại, ở đây và lúc này mà trẻ còn sử dụng ngôn ngữ để nói về tương lai, quá khứ và để giải quyết các vấn đề.
- Trong cuộc đối thoại, trẻ quan tâm nhiều hơn các vấn đề của người đối thoại đang đề cập.
- Nếu trẻ đang nói, nhưng chỉ nói về những gì trẻ thích thú quan tâm hoặc điều trẻ nói không liên quan đến những gì người khác đang nói, thì trẻ đang gặp khó khăn về việc tham gia hòa hợp với người khác và vẫn cần phải học cách giao tiếp cho mục đích xã hội.
‼️ Trên đây là những nội dung cực kì quan trọng dành cho các bậc phụ huynh sinh con lần đầu hoặc những phụ huynh đang có nhiều lo lắng về sự phát triển của con.
‼️ Hãy lưu bài viết ngay để có thêm những kiến thức cần thiết cho tương lai con nhỏ.
Cảm ơn các quý phụ huynh, bạn đọc.
26/10/2022
Ngày mới An Nhiên mọi người nhé!🥰🥰🥰
26/10/2022
SỢ CON HƯ HỎNG .NHƯNG ĐANG DẠY CON HÈN NHÁT THIẾU TỰ TIN
Chuyện như vầy
Buổi sáng, tôi chợt nghe thấy tiếng bé Nhím mới lên hai tuổi nhà hàng xóm khóc ré lên nên chạy vội sang xem. Tưởng bé bị ngã nhưng hóa ra không phải. Bé bị bố đánh, tay người bố vẫn lăm lăm cái roi. Thì ra trong lúc cáu kỉnh, bé đã buột miệng chửi tục với bố một câu mà không biết học được ở đâu. Xót thằng bé, tôi can:
- Sao anh không chỉ cho con mà đánh nó, tội nghiệp.
- Không được. Phải đánh thật đau cho nó chừa, lần sau nó không dám nói bậy nữa.
Không phải chỉ một, hai gia đình chọn cách "đánh cho chừa" để dạy con mà có lẽ phần lớn mọi gia đình trong nền văn hóa của chúng ta đều dạy con cái bằng đòn roi với niềm tin mãnh liệt là "thương cho roi cho vọt".
Ai cũng chỉ biết rằng nếu nuông chiều một đứa trẻ có thể khiến nó "hư" mà không biết rằng nếu quá khắt khe cũng có thể khiến một đứa trẻ "hỏng". Chúng ta thường lựa chọn cách giáo dục bằng nỗi sợ hãi để trẻ "đòn đau nhớ đời". Nhiều người không đánh đòn thì cũng khiến trẻ hoảng sợ với các hình phạt, với sự chửi mắng hoặc khiến trẻ ngập trong cảm giác tội lỗi.
Ngay khi còn bé, vì muốn đứa trẻ nghe lời hay cố nuốt thêm miếng cơm, người lớn dọa nạt bằng đủ thứ như ông ba bị, con ma, kẻ bắt cóc, chú công an, bác sĩ tiêm. Lợi ích ngắn hạn thì thấy rõ ngay lập tức nhưng cái hại lâu dài thì không phải ai cũng lường được. Những lời dọa nạt ngấm vào trong đầu đứa trẻ khiến nó trở nên nhút nhát, sợ hãi khi có bóng tối, không dám ở một mình.
Khi gặp nguy hiểm, đáng lẽ nên chạy về phía công an để được bảo vệ thì lại chạy đi. Khi bị bệnh thì đáng lẽ sẽ yên tâm khi thấy bác sĩ, đằng này lại rơi vào cảm giác hoảng loạn khiến cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều.
Chúng ta cứ sợ hãi con hư hỏng mà không biết sợ con sẽ trở nên hèn kém, nhút nhát, thiếu tự tin.
Với những đứa trẻ như bé Nhím, nhận thức của bé hoàn toàn chưa có đủ để hiểu được mình nói bậy là đúng hay sai. Đòn roi khi ấy có thể khiến bé không dám lặp lại từ nói bậy ấy nữa nhưng bé sẽ không hiểu được cụ thể rằng nói bậy là xấu để không tránh nói từ bậy khác lần sau.
Để tránh con bị tổn thương, chúng ta chọn cách cấm đoán con thay vì hướng dẫn con. Chúng ta cấm đoán con yêu đương, thậm chí đánh đập, trừng phạt, ép con phải từ bỏ nếu con lỡ có tình cảm với một ai đó. Chúng ta luôn nói rằng muốn tốt cho con nhưng hóa ra lại khiến con tổn thương quá nhiều mà không thực sự hiểu mình nên làm gì và đã sai ở đâu.
Nhiều người trong thế hệ của chúng ta cũng từng lớn lên với đòn roi, chửi mắng và hình phạt, cấm đoán dù ít hay nhiều. Chúng ta bước vào đời với tâm thế của những kẻ sợ bị thua cuộc. Chúng ta không dám nói lên chính kiến, không dám đấu tranh cho sự thật vì sợ bị trù dập hay bị phạt. Chúng ta dạy con y như cách mình được học ngày xưa mà tin rằng như thế là đã nên người. Bằng cách gieo cho con nỗi sợ hãi, chúng ta đã tước hết ở trẻ sự chính trực và can đảm cần có ở một người.
Dạy dỗ con trẻ là một quá trình dài, dài tới nỗi gần như mất hết nửa đời người, chúng ta không thể trông đợi vào những lợi ích ngắn hạn. Thay vì làm trẻ sợ hãi, chúng ta cần dạy cho trẻ hiểu. Giống như thay vì khiến trẻ sợ chảy máu, sợ bị bỏng thì nên dạy trẻ biết cầm dao, nhóm lửa.
Hi vọng câu chuyện trên sẽ phần nào giúp các phụ huynh giáo dục con tốt hơn!
Nguồn: st