28/03/2026
TRẺ VIP VÀ HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI
Trong lĩnh vực giáo dục trẻ em – Nhất là trong giai đoạn Mầm Non và Tiền Tiểu học , thì môi trường giáo dục ngoài thiên nhiên không phải là một điều xa lạ , Từ các chương trình giáo dục truyền thống, cho đến các phương pháp tiên tiến như Montessori hay Stener đều xem trong những hoạt động ngoài trời trong thời gian trẻ đến trường .
Đối với trẻ VIP hay trẻ Đặc biệt , Trẻ tự kỷ thì các hoạt động ngoài trời có phần bị xem nhẹ hơn , trong hầu hết các chương trình hay kế hoạch can thiệp, giáo viên hay nhà giáo dục đều đặt trọng tâm vào các giờ CAN THIỆP CÁ NHÂN , Hay can thiệp 1 – 1 dưới hình thức một cô một trò ngồi đối diện bên nhau quanh một cái bàn với những học cụ mà chủ yếu trong đó là các tấm thẻ tranh .
Giờ can thiệp được diễn ra hầu hết dưới hình thức HỎI – ĐÁP , Cái gì đây, con gì đây, Đây là hình gì , đây là mầu gì ? Và việc trẻ trả lời được các câu hỏi , dù chỉ là một hai từ, và biết bắt chước làm theo các cử chỉ của giáo viên, nhất là biết đáp ứng câu thần chú : Bé Ngoan – ngồi đẹp và còn biết đưa đôi mắt ngây thơ nhìn vào khuôn mặt dễ thương của cô , sẽ được xem là đạt yêu cầu hoàn thành mục đích của hoạt động Can thiệp
Các hoạt động ngoài trời nếu được tổ chức , thì cũng chỉ được xem như là một giờ giải trí cho trẻ , với các dụng cụ vận động như Cầu tuột, xích du, bập bênh hay nhà búp bê hoặc nhà banh , các hoạt động chơi đùa đó là những giờ xả hơi của cô và trò .
Nếu giáo viên có đứng bên cạnh khi trẻ leo trèo, chạy nhảy thì cũng chỉ là để giám sát , ngăn cấm các trò vận động quá mức, khiến trẻ có thể không an toàn , hoặc có thể cầm tay, hỗ trợ, bế trẻ lên đặt vào ghế xích đu … nói chung thì chỉ là một người lớn ở bên cạnh đứa trẻ , rất ít người nghĩ rằng mình nên trở thành một đứa trẻ để cùng CHƠI VỚI cái tên lộn xộn ngơ ngáo kia .
Hoạt động ngoài trời có phải chỉ là những giờ xả hơi hay chạy nhảy một cách vô ích không ? Câu trả lời là KHÔNG ! Hoạt động ngoài trời bao gồm các hoạt động với công cu và với h bản thân để từ đó trẻ nhận biết sự hiện hữu của cơ thể - khả năng làm chủ các cơ bắp và vận động của mình, cũng như dần dần kiến tạo được mối dây liên kết và những giao tiếp xã hội với những người xung quanh là một trong những mục tiêu quan trọng của việc can thiệp .
Hoạt động ngoài trời diễn ra dưới hình thức các trò chơi vận động – Các bài hát múa – các hình thức di chuyển và các hoạt động làm vườn , chăm sóc gia súc.
Các hoạt động này có thể diễn ra trong khuôn viên của trung tâm, sân vận động mini, một góc ở công viên, hồ bơi hay sân vườn tại gia đình .
Hiện nay, hoạt động Can thiệp cho trẻ thường được tổ chức với 3 hìn thức : Can thiệp Theo Giờ - Can thiệp theo buổi và Can thiệp Bán trú . Cho dù dưới hình thức nào , thì trọng tâm vẫn là hoạt động HỌC 1 – 1 . Nó quan trọng đến mức là nhiều đơn vị đã cẩn thận dung camera thu loại các hoạt động đã diễn ra trong giờ can thiệp, để xác minh là Cô giáo đang DẠY HỌC cho trẻ, chứ không hề chơi đùa chút nào . Thậm chí là nếu trong giờ phút quan trọng đó, mà nếu có Giáo viên nào cười đùa với trẻ, thì có khi còn bị phê bình là thiếu nghiêm túc và phụ huynh sẽ có thể không hài lòng.
TẠI SAO SÂN CHƠI NGOÀI TRỜ lại không phải là một thành phần tất yếu trong hệ thông Giáo dục Đặc Biệt ? Ngoài yếu tố khách quan là vì tình trạng không có sân bãi vì có đến 90% các trung tâm can thiệp chỉ là những căn phố nhiều tầng thì còn một lý do chủ quan không kém phần quan trọng, đó là từ Nhà quản lý, Chuyên viên, Giáo viên cho đến phụ huynh đều không xem việc tổ chức các hoạt động NGOÀI TRỜI cho trẻ là điều cần thiết, thậm chí là hết sức quan trọng .
Tại sao họ lại xem nhẹ yếu tố này? Bởi vì đưa con đi can thiệp, là đưa con đi HỌC – Nhận trẻ vào can thiệp, là nhận trẻ vào để DẠY . Học mướt mồ hôi, dạy sùi bọt mép còn chưa ra ngô ra khoai gì, còn thì giờ đâu mà ra ngoài trời để chơi ! Phụ huynh hẳn sẽ không hài long khi thấy con đến trung tâm để chơi, và họ chỉ yên lòng là khi nhìn qua camera giám sát, con đang ngồi Học với cô trên bàn còn cảm xúc và thái độ của trẻ như thế nào thì để qua một bên.
Điều thứ hai khi hoạt động chơi không được xem trọng – đơn giản là vì: trẻ đặc biệt hầu như KHÔNG BIẾT CHƠI ! Trẻ có thể biết sử dụng một số dụng cụ để vận động như leo cầu tuột, đu xích đu hay đá một quả bóng, nhưng không thể tự mình bầy ra một trò chơi nào đó, lại càng không biết chia sẻ, phối hợp với đứa trẻ khác để cùng chơi, cũng không biết chờ tới lượt hay thay phiên nhau …. Trẻ đã không biết chơi thì bầy trò chơi ra làm gì , lại còn yêu cầu phải có sân chơi ngoài trời nữa – Thôi quên đi, tập trung vào việc DẠY HAY TRỊ LIỆU CHO TRẺ , có phải là hay hơn không .
Sự thật đúng là trẻ không biết cách chơi , không có sự khéo léo trong các vận động , thậm chí còn có những rối loạn về giác quan và hành vi . Vì vậy việc tổ chức các hoạt động ngoài trời cho trẻ không phải là điều đơn giản hay dễ dàng mà đôi khi còn khó hơn cả việc yêu cầu trẻ ngồi yên, đối diện trong hoạt động can thiệp 1 – 1 và lập lại những cử chỉ hay lời nói của giáo viên .
Nhưng thực ra – chính MÔI TRƯỜNG THIÊN NHIÊN, với nắng, gió, cỏ cây, sân vườn và những khoản không gian thoáng đãng trong bầu khí vui tươi thoải mái, chính là chất xúc tác, là những yếu tố hỗ trợ một cách tích cực, tạo cho trẻ sự ổn định, vui vẻ và chủ động hơn trong những giờ can thiệp với giáo viên trong các giờ can thiệp cá nhân. .
Chính THIÊN NHIÊN và những giờ hoạt động ngoài trời mới là các yếu tố góp phần quang trọng trong việc Phục hồi và kết nối đứa trẻ với môi trường và những người xung quanh trong một tiến trình CÙNG ĐI – CÙNG LÀM và CÙNG CHƠI với trẻ .
CVTL LÊ KHANH
🌻🌻🌻