25/08/2025
Hương không thật có, cũng không thật mất, chỉ là dòng nhân duyên biến chuyển.
Mình ít khi đánh giá hay thiên vị một hương nào, cũng hiếm khi gợi ý cho ai một mùi cụ thể. Càng không có nhu cầu dùng hương theo sự mong cầu quá mức. Vì mình nhận ra rằng: mùi hương vốn từ cỏ cây mà có, nó chưa từng vì ai mà hiện hữu, cũng chẳng vì ai mà biến đổi. Nó chỉ là chính nó, và cũng không thật có tự tính.
Mùi hương cũng không vì ta mà trở nên ngọt ngào hay cay nồng. Nó hiện hữu theo nhân duyên riêng, không bị chi phối bởi sự thích - ghét của chúng ta.
Chúng cũng không vì chúng ta mà có dược tính, mà có hương thơm ngọt ngào hay hăng cay.
Đôi khi cơ thể phản ứng với một mùi hương nào đó, thay vì vội phân định thích hay ghét, mình chọn chậm lại, lắng nghe và chiêm nghiệm. Đó là lúc rõ nhất để thấy tính duyên sinh và vô ngã trong mùi hương.
Dù có dựa vào khoa học, y khoa sự phản ứng yêu thích của chúng ta với một mùi hương là do hocmone, do hệ khứu giác và ngoài ra thì sự yêu thích còn nó còn phản chiếu một phần ký ức, hoài niệm và tiềm thức.
Những năm gần đây mình thống kê sau những buổi workshop, khóa học và tiếp xúc rất nhiều nhóm thì mình nhận ra rằng có nhiều người yêu thích và sử dụng mùi hương trong trạng thái bám chấp , níu giữ và đồng hóa nó với “cái tôi” (tôi thích, tôi phải có), lệ thuộc cảm giác. Khi hương phai nhạt thì tâm sẽ sinh khổ, hành vi và cảm xúc lâu dần cũng hóa tiêu cực.
Mình đã đúc kết sơ bộ như thế này:
- Tâm bị lệ thuộc: Luôn cần đến hương để thấy dễ chịu, thiếu vắng mùi hương thì bất an 👉 không còn thong d**g, an trú. Thiền có hương mới thiền được, ra đường có hương mới tự tin, có hương thơm mới chữa lành được, mọi vấn đề đều để hương thơm dẫn dắt và quyết định. Mình không muốn nói đến một số ít thực hiện nghi thức bùa chú...
- Tăng trưởng tham ái: Thích một mùi hương rồi muốn giữ mãi, truy tầm, sở hữu quá mức 👉 tham ái sinh khởi. Sử dụng vô độ, quá liều gây tác dụng ngược lên sức khỏe và tinh thần. Mộng cầu sở hữu bất chấp, không tôn trọng đến sự bảo tồn điều này ảnh hưởng đến mất cân bằng sinh thái ( bài sau mình sẽ nói về vấn đề này sâu hơn)
- Sinh tâm khổ: Khi hương phai tàn hoặc không còn, tâm tiếc nuối, bất an 👉 khổ do chấp thủ. Mong cầu các phương tiện cứu cánh như chất định hương để kéo dài thời gian hương ở lại, sử dụng hương liệu thay thế để tăng thời gian sử dụng... Mình sẽ nói tiếp ở những bài tiếp theo.
Mình luôn nhắc nhở tất cả học viên và cộng đồng dù có đứng ở góc nào để nhìn nhận thì mình cũng chỉ ghi nhận. Không phản kháng, không chối bỏ và không phán xét và không nhận mình là " chủ" là " trung tâm" của mùi hương.
Không tiếp tục đào sâu và dùng tâm trí để kiểm soát về hàng trăm thứ vốn thuộc về tự nhiên, thuộc về qui luật của vũ trụ.
Với những mùi hương cho ta sự yêu thích thì sao ? Sự yêu thích khởi lên thì đây là tâm ưa thích đang sinh khởi. Không vội chạy theo, chỉ cần thấy rõ nó đang có mặt. Mùi hương dù ngọt ngào đến đâu, cũng chỉ thoáng chốc rồi tan.
Yêu thích cũng chỉ nhẹ nhàng ghi nhận. Chứ cũng không vội vui mừng, níu giữ, tham đắm và gáng ghép nó là của mình. Nó thuộc về mình rồi vọng tưởng hàng trăm kịch bản mà mình muốn để rồi tâm lại vướng mắc.
Vì mùi hương không có “tự ngã” riêng biệt. Nó không tự tồn tại, cũng không bất biến. Hương này chỉ là duyên hợp, đến rồi đi.
Hương chỉ thuận theo gió mà lan tỏa, rồi tan biến vào hư không.
Hương đến rồi đi, không ai làm chủ. Không chấp thủ, không níu kéo.
Khi ta ngửi một mùi hương, thay vì chỉ tập trung thấy “một mùi dễ chịu”, " một mùi khó ưa" thì chúng ta nên tập nhìn sâu hơn, trong đó cả trời đất, mưa nắng, gió bão, côn trùng và bàn tay lao động.
Từ đó, mùi hương trở thành “pháp” để quán chiếu, không có gì là của riêng mình, tất cả đều nương nhau mà sinh khởi.
Mà đã là không của riêng mình thì hà cớ gì mà nói ghét thương.
Khi quán chiếu sâu, ta thấy trong một làn hương nhỏ bé là cả vũ trụ đang hiện hữu. Qui luật vô ngã duyên sinh đang ở đây.
Mùi hương không tự có, cũng không tự mất, nó nương muôn duyên mà sinh, rồi theo duyên tan mà diệt.
Vậy nên, một làn hương mỏng cũng đủ nhắc ta sống tỉnh thức, trân trọng khoảnh khắc hiện tại, an trú và không vướng mắc.
-----------------------------
Nhân một buổi chiều làm nụ khuynh diệp. Mùi hương thoáng qua trong căn phòng nhỏ, rất thong d**g trước những cơn gió rít của bão xa và an trú ngay tại bây giờ.
25/08/2025
Valerian Lam Khuê
16/05/2026
30/03/2026
01/11/2025
21/10/2025
25/08/2025
01/08/2025
25/07/2025
12/07/2025