03/10/2021
TƯỞNG NHỚ ANH HÙNG DÂN TỘC
Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (1838-1868), nguyên quán gốc ở trấn Bình Định (ngày nay là tỉnh Bình Định), tên lúc nhỏ của ông là Chơn sau đổi thành Nguyễn Văn Lịch và cuối cùng là Nguyễn Trung Trực, là thủ lĩnh phong trào chống Pháp nửa cuối thế kỷ 19 ở Nam Bộ.
Vào khoảng sáng ngày 10/12/1861, Nguyễn Trung Trực tổ chức cuộc phục kích đốt cháy tàu chiến Espérance (Hy Vọng) trên sông Vàm Cỏ (Long An). Quân của Nguyễn Trung Trực đã diệt 17 lính và 20 cộng sự người Việt, chỉ có 8 người trốn thoát (2 lính Pháp và 6 lính Ma Ní tức lính đánh thuê Philippines). Vào 4 giờ sáng ngày 16/6/1868, Nguyễn Trung Trực bất ngờ dẫn quân từ Tà Niên (nay là xã Vĩnh Hòa Hiệp, Châu Thành, Kiên Giang) đánh úp đồn Kiên Giang (nay là khu vực UBND tỉnh Kiên Giang) do Trung úy Sauterne chỉ huy. Nghĩa quân chiếm được đồn, tiêu diệt được 5 viên sĩ quan Pháp, 67 lính, thu trên 100 khẩu súng cùng nhiều đạn dược và làm chủ tình hình được 5 ngày liền. George Diirrwell gọi đây là một “sự kiện bi thảm”. Hai chiến công lớn trên của ông đã được danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt đề hai câu thơ ca ngợi:
“Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên địa
Kiếm bạt Kiên Giang xuất quỷ thần”
Ngày 21/6/1868, Pháp đem quân từ Vĩnh Long đến phản công, ông phải lui quân về Hòn Chông (Kiên Lương) rồi ra đảo Phú Quốc, lập chiến khu tại Cửa Cạn nhằm kình chống đối phương lâu dài. Khi ông quy hàng giám đốc Sở nội vụ Paulin Vial viết:”Nguyễn Trung Trực chịu nộp mạng, chỉ vì thiếu lương thực và vì mạng sống của bao nghĩa quân đang bị bao vây hàng tháng trời ròng rã tại Phú Quốc”. Nhưng nhiều người cho rằng để bảo toàn lực lượng nghĩa quân, nhân dân trên đảo và lòng hiếu với mẹ (Pháp đã bắt mẹ của ông để uy hiếp), Nguyễn Trung Trực tự ra nộp mình cho người Pháp và bị đưa về giam ở Sài Gòn. Sau khi bị Pháp bắt tại Phú Quốc, ngày 27/10/1868 (nhằm ngày 12/09 năm Mậu Thìn), bọn Pháp đưa ông về lại Rạch Giá và sai một người Khmer tên Tưa (người dân thường gọi là Bòn Tưa) đưa ông ra hành hình tại chợ Rạch Giá, hưởng dương khoảng 30 tuổi. Để ghi nhớ công ơn của Nguyễn Trung Trực, nhân dân Kiên Giang đã lập đền thờ ông, hằng năm vào ba ngày 26, 27, 28/8 âm lịch người dân từ tứ xứ quy tụ lại tổ chức lễ giỗ cho ông. Hiện nay ở thành phố Rạch Giá cũng có một trường THPT lâu đời mang tên ông.
Các bạn CHS THPT Nguyễn Trung Trực ít nhất cũng từng 1 lần tham gia Lễ rước Sắc Thần ngày Lễ giỗ của Ông.
Ảnh sưu tầm trên internet