Dạy Trẻ Chậm Nói Quy Nhơn

NHỮNG CỬ CHỈ PHỔ BIẾN CHA MẸ NÊN DẠY CHO TRẺ
Giai đoạn cử chỉ rõ ràng (13-18 tháng)
🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼
👧🏻 Các cử chỉ thực hiện bằng đầu:
👉🏻 KHÔNG, KHÔNG PHẢI: Lắc đầu để phủ nhận điều gì đó.
👉🏻 DẠ/VÂNG: Gật đầu để đồng ý.
👉🏻 NGON: Gật gù hay mấp máy môi như ăn và phát ra âm “nhum nhum” khi đồ ăn ngon.
👉🏻 ĐAU BUỒN : Nhăn mặt như mếu khóc.
👧🏻 Các cử chỉ thực hiện bằng tay-vai:
👉🏻 CÁI NÀY, Ở ĐÂY, CON MUỐN…: Chỉ vào một vật để trả lời câu hỏi hay yêu cầu của người lớn.
👉🏻 CON MUỐN, BA/MẸ NHÌN…: Chỉ ngón trỏ để người lớn làm gì đó giúp trẻ (lấy đồ, đi tới, khoe…).
👉🏻 HOAN HÔ, CON VUI: Vỗ tay cho sự phấn khích/kết quả.
👉🏻 CÁI GÌ, NHÌN KÌA, NHÌN NÀY: Chỉ các đồ vật, sự kiện mới lạ để khoe hoặc hỏi thông tin.
👉🏻 TỐT/ĐƯỢC: giơ ngón tay cái để thể hiện tốt/được.
👉🏻 GHÊ, THỐI: Vẫy tay trước mũi, nhăn mũi để thể hiện mùi gì đó khó chịu (VD: mùi thối khi đi ị).
👉🏻 YÊU THƯƠNG, TẠM BIỆT: Để tay lên môi rồi đưa tay ra, giống hôn gió nhưng có thể chưa biết chu môi và tạo âm thanh.

🌟 Những Yếu Tố Cho Thấy Can Thiệp Trẻ Tự Kỷ Đang Hiệu Quả
Can thiệp hiệu quả không phải là con thay đổi ngay lập tức…
Mà là những tiến bộ nhỏ mỗi ngày 💙
Dưới đây là 10 dấu hiệu cho thấy can thiệp đang hiệu quả:
1. 👀 Trẻ nhìn mắt nhiều hơn
Nhìn khi gọi tên
Nhìn khi chơi
Nhìn khi cần giúp
👉 Đây là dấu hiệu rất quan trọng của tiến bộ giao tiếp
2. 🗣️ Trẻ bắt đầu phát âm nhiều hơn
Ê ê
Ba ba
Mẹ
Âm đơn giản
👉 Ngôn ngữ đang phát triển dần
3. 👋 Trẻ bắt chước tốt hơn
Vỗ tay
Bye bye
Gõ bàn
Làm theo hành động
👉 Bắt chước là nền tảng học tập của trẻ
4. 🧸 Trẻ chơi đồ chơi đúng chức năng hơn
Xếp hình
Lăn xe
Thả khối
👉 Trẻ đang phát triển nhận thức và kỹ năng chơi
5. 🤝 Trẻ chủ động tìm người khác
Kéo tay người lớn
Nhìn để nhờ giúp
Mang đồ đến
👉 Đây là dấu hiệu giao tiếp xã hội tốt hơn
6. 😊 Trẻ giảm hành vi khó
Ít ăn vạ
Ít la hét
Ít nhai đồ
👉 Trẻ đang kiểm soát cảm xúc tốt hơn
7. 🧠 Trẻ tập trung lâu hơn
Ngồi học lâu hơn
Chơi lâu hơn
Làm bài tốt hơn
👉 Khả năng chú ý đang cải thiện
8. 🎯 Trẻ hiểu lời nói tốt hơn
Hiểu "lại đây"
Hiểu "đưa mẹ"
Hiểu "ngồi xuống"
👉 Ngôn ngữ tiếp nhận đang phát triển
9. ❤️ Trẻ vui vẻ và tương tác nhiều hơn
Cười nhiều hơn
Chơi cùng người khác
Thích được tương tác
👉 Đây là dấu hiệu rất tích cực
10. 🌱 Trẻ tiến bộ từng bước nhỏ
Ví dụ:
Hôm nay nhìn 1 giây
Mai nhìn 2 giây
Sau đó biết gọi
👉 Những tiến bộ nhỏ chính là dấu hiệu thành công
💙 Can thiệp hiệu quả không phải là con thay đổi nhanh
💙 Mà là con tiến bộ mỗi ngày dù rất nhỏ
Vì…
🌱 Mỗi bước nhỏ hôm nay
🌈 Là bước tiến lớn của ngày mai

❓TRẺ THÍCH CHƠI MỘT MÌNH CÓ ĐÁNG LO KHÔNG ❓

Trong bối cảnh trẻ tiếp xúc nhiều với đồ chơi cá nhân, màn hình điện tử, không gian chơi riêng…một số trẻ thường chơi một mình, thay vì chơi cùng gia đình và bạn bè. Có những lúc, cha mẹ thấy “nhàn hơn” vì con tự chơi, nhưng cũng lo lắng không biết đây là thói quen, con thích "hướng nội" hay có phải dấu hiệu cảnh báo con có rối loạn phổ tự kỷ không?

❌ Chúng ta không nên "gắn mác" những người chơi một mình là "tự kỷ". Ở từng giai đoạn phát triển, trẻ cần thời gian tự khám phá đồ chơi, tập trung vào điều mình thích cũng như học cách khám phá bản thân và phát triển tính tự lập. Bên cạnh đó, một số trẻ có tính cách "hướng nội" có xu hướng thích chơi một mình, có thể đây là cách để trẻ nạp lại năng lượng sau những giờ học hoặc sau khi tiếp xúc với nhiều người 📌Vì vậy, việc trẻ chơi một mình có thể hoàn toàn bình thường.

⭕ Điều cha mẹ cần quan tâm không phải là “chơi một mình” mà là CÁCH con chơi và KHI nào con chơi một mình. Hãy thử để ý xem:

👉Con có chơi đúng chức năng không hay chỉ lặp đi lặp lại một hành động như xếp đồ chơi theo hàng, quay bánh xe ô tô, hoặc nhìn đồ vật quay tròn?

👉 Con có nhìn, cười, tương tác khi có người bên cạnh không?

👉 Con có chia sẻ niềm vui (chỉ trỏ, đưa đồ, gọi) không?

👉Con có phản ứng khi được gọi tên không?

Nếu con có xuất hiện thêm các dấu trên thì “chơi một mình” không còn là sở thích, mà có thể là dấu hiệu của khó khăn trong giao tiếp – tương tác xã hội. Cha mẹ nên theo dõi và có những sàng lọc cần thiết để hỗ trợ con kịp thời.
Nguồn: A365

KỸ NĂNG TIỀN NGÔN NGỮ CHO TRẺ EM!

Trước khi học nói, trẻ cần học được những gì?
🌱 Kỹ năng tiền ngôn ngữ là những kỹ năng được tiếp thu và thành thạo trước khi trẻ bắt đầu sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp (nói). Dưới đây là những kỹ năng tiền ngôn ngữ cần được lưu ý:
👁️ Giao tiếp mắt:
Việc giao tiếp mắt phải có ý nghĩa. Trẻ có giao tiếp mắt có nghĩa là trẻ nhìn bạn trong lúc tương tác. Trẻ có thể đang nhìn người đang nói/đang nói với trẻ/nhìn bạn với (các) ý định nhất định. Vì vậy, đừng nói rằng con mình giao tiếp mắt kém chỉ, tại sao trẻ phải nhìn cha mẹ khi không có lý do nào để làm điều đó?
🔄 Luân phiên:
Một trong những kỹ năng có nhiều khó khăn nhất để tham gia, kết nối và giao lưu xã hội. Kỹ năng này chỉ đơn giản là luân phiên trong giao tiếp với đối tượng giao tiếp, câu hỏi đặt ra ở đây là, chúng có thể luân phiên với bao nhiêu người và chúng có thể luân phiên bao nhiêu lần (gợi ý mức độ chú ý).
🔍 Chú ý chung:
Nhìn vào cha mẹ (để bắt đầu cuộc trò chuyện), sau đó nhìn vào đối tượng ưa thích, sau đó nhìn lại cha mẹ, trẻ có hướng sự chú ý của cha mẹ theo cách đó không? Ý định giao tiếp, hướng sự chú ý của cha mẹ và nói với cha mẹ điều gì đó mà không cần dùng lời nói, là một kỹ năng giao tiếp mà không cần dùng lời nói!
🌀 Bắt chước:
Một kỹ năng quan trọng khác để giao tiếp và học những kỹ năng mới. Bắt chước cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt, âm thanh và từ ngữ xây dựng nền tảng cho việc học nói, học nhảy, giải quyết vấn đề...
🎭 Chơi tượng trưng:
Khi được cho những đồ vật giả, trẻ có thể giả vờ rằng chúng là thật, coi đồ chơi là biểu tượng cho đồ vật thật không? Nếu có, trẻ có chơi đồ chơi một cách phù hợp không? Trẻ có ngậm đồ chơi không? Trẻ có ném tất cả đồ chơi không? v.v.? Việc phân tích trò chơi của trẻ có thể cho cha mẹ rất nhiều câu trả lời.
🧩 Ghép nối:
Trẻ có thể ghép nối một vật thể với vật thể khác, một vật thể với hình ảnh của nó, và một hình ảnh với hình ảnh khác? Điều này cho thấy mức độ nhận thức của trẻ và cho biết liệu một hình ảnh có phải là sự biểu diễn của vật thật hay không.
Nguồn: st

VÌ SAO TRẺ TỰ KỶ RẤT DỄ STRESS – VÀ VÌ SAO CHÚNG TA PHẢI NHẬN RA ĐIỀU ĐÓ?

Nhiều người nhìn thấy trẻ:
• La hét
• Ăn vạ
• Đập đầu
• Né tránh
• Không hợp tác

Và nghĩ đó là “hành vi”.

Nhưng với rất nhiều trẻ tự kỷ mình từng làm việc cùng, đó là stress.

❓Stress xảy ra khi:

Có điều gì đó vượt quá ngưỡng mà hệ thần kinh của trẻ có thể chịu đựng tại thời điểm đó.

Và với trẻ tự kỷ, ngưỡng này thường thấp hơn vì các con phải xử lý quá nhiều thứ cùng lúc:

• Khó diễn đạt mình muốn gì
• Không nói được mình đau ở đâu, mệt, hay muốn dừng
• Rối loạn xử lý cảm giác dẫn đến dễ bị quá tải (âm thanh, ánh sáng, tiếp xúc…) (mà hơn 90% trẻ tự kỷ bị rối loạn cảm giác)
• Rối loạn ăn – ngủ – tiêu hóa
• Áp lực can thiệp dày đặc
• Can thiệp chưa đúng ưu tiên tạo thêm áp lực
…

Chỉ cần một yếu tố nhỏ vượt ngưỡng – stress đã xảy ra rồi.

Điều đáng nói là khi trẻ không nói được, cơ thể sẽ “nói thay”. Và cách cơ thể nói thường là:

• Bùng nổ
• Rút lui
• Tăng hành vi
• Giảm tập trung/khả năng tiếp thu

Đó không phải là hư.
Đó không phải là chống đối.

Đó là hệ thần kinh đang quá tải.

⸻

Nếu chúng ta chỉ tập trung vào sửa hành vi mà không nhìn vào mức độ stress của trẻ, vòng xoáy sẽ xảy ra:

Stress tăng → Hành vi tăng → Yêu cầu tăng → Stress càng tăng.

Ngược lại, khi hỗ trợ phát triển giác quan-vận động (nội dung lớp cơ bản Rối loạn xử lý cảm giác và Phát triển Phối hợp Vận động) và giúp cơ thể có một cơ chế phản ứng với stress một cách lành mạnh (nội dung lớp Giải phóng hormones stress) thì:

• Trẻ ổn định hơn
• Giấc ngủ cải thiện
• Hành vi giảm tự nhiên
• Giao tiếp rõ hơn
• Học/ tiếp thu cải thiện hơn

Giảm stress không phải là “chiều trẻ”.
Giảm stress là tạo điều kiện để hệ thần kinh đủ an toàn để phát triển.
……

Nguồn : Ngọc Phạm

♦️𝐃𝐀̂́𝐔 𝐇𝐈𝐄̣̂𝐔 𝐓𝐑𝐄̉ 𝐓𝐔̛̣ 𝐊𝐘̉ 𝐂𝐀̂̀𝐍 Đ𝐔̛𝐎̛̣𝐂 𝐏𝐇𝐀́𝐓 𝐇𝐈𝐄̣̂𝐍 𝐂𝐀̀𝐍𝐆 𝐒𝐎̛́𝐌 𝐂𝐀̀𝐍𝐆 𝐓𝐎̂́𝐓!
Mẹ hãy làm một bài “kiểm tra” về con để theo dõi sát sao những dấu hiệu đầu tiên trẻ có nguy cơ tự kỷ.
Ngày nay, cụm từ “trẻ tự kỷ” đang được nhắc đến rất nhiều và luôn là nỗi ám ảnh của tất cả các bà mẹ. Trẻ nhỏ mắc chứng tự kỷ hay còn gọi là rối loạn tự kỷ thường khởi phát trong giai đoạn 2-3 tuổi, hay gặp nhất ở ở bé trai. Trong giai đoạn này, người mẹ sẽ cảm nhận thấy ở con những dấu hiệu chủ yếu như: gặp khó khăn trong giao tiếp, lời nói, thiếu tiếp xúc bằng mắt, không quan tâm đến các trò chơi nhóm, lời nói rập khuôn, lặp lại, nhịp điêu, tốc độ hành động thường có vấn đề….Tuy nhiên, vào giai đoạn đó, chứng tự kỷ của trẻ đã rất khó chữa.
Mẹ nên biết, trước khi trẻ mắc chứng tự kỷ, các bé sẽ có một số biểu hiện sớm của giai đoạn còn trong trứng nước.
Càng biết về những dấu hiệu trẻ tự kỷ này sớm, mẹ càng có nhiều cơ hội đưa thiên thần lơ đãng của mình trở lại đúng nhịp.

“BÉ BIẾT HẾT MÀ, CHỈ LÀ LƯỜI, KHÔNG LÀM”

Trong quá trình đánh giá ngôn ngữ cho trẻ chậm nói, tôi thường nghe PH nói một câu quen thuộc:
“Dạ bé biết hết đó cô, chỉ là không chịu làm thôi.”

Câu nói ấy rất tự nhiên, rất thương con, và cũng rất… con người.
Không ai muốn nghĩ rằng con mình chưa hiểu. Không ai muốn tin rằng những điều tưởng như đơn giản lại là khó với con.
Nhưng chính câu nói này, nếu không nhìn lại cho đúng, có thể khiến chúng ta hiểu sai bản chất khó khăn của trẻ.

Trong một buổi đánh giá, trẻ được yêu cầu những việc rất quen thuộc: “đưa cô cái xe”, “chỉ cái ly”, “bỏ vào hộp”....
Không phải bài khó, không phải câu dài, không phải tình huống lạ. Môi trường đã được giảm nhiễu, yêu cầu được lặp lại, trẻ có đủ thời gian để phản ứng. Thế nhưng trẻ không làm, hoặc làm ngẫu nhiên, hoặc nhìn trống rỗng.

Nếu một đứa trẻ thật sự hiểu, trẻ hiếm khi “không làm” hoàn toàn. Trẻ có thể làm sai, có thể lúng túng, có thể cần thêm thời gian, nhưng thường sẽ có một phản ứng nào đó có định hướng: ánh mắt tìm kiếm, tay chạm vào đồ vật, cơ thể hướng về đúng phía. Ngược lại, khi trẻ không có bất kỳ phản hồi nào, hoặc phản hồi hoàn toàn ngẫu nhiên, đó thường là dấu hiệu trẻ chưa hiểu yêu cầu, chứ không phải trẻ không muốn làm.

Nhiều PH phản biện rằng: “Ở nhà bé làm được hết mà cô.”
Ở nhà, trẻ làm được vì có rất nhiều yếu tố hỗ trợ mà chúng ta không nhận ra: ngữ cảnh quen thuộc, ánh mắt của người lớn, cử chỉ vô thức, thói quen lặp đi lặp lại mỗi ngày. Mẹ cầm khăn là bé tót theo vào nhà tắm. Mẹ bưng bát ra là bé biết ngồi vào ghế ăn. Ba nói đi chơi, ba đi dắt xe là bé biết lấy cái nón đứng sẵn....đó, đó có phải "hiểu hết" không?

Trẻ có thể đoán đúng, nhớ tình huống, hoặc làm theo quán tính. Nhưng khi bước vào đánh giá chuyên môn – nơi không có gợi ý, không có làm mẫu, không có đoán mò – năng lực ngôn ngữ hiểu thật sự mới bộc lộ.

Ngôn ngữ hiểu không phải là “nghe quen thì làm được”. Ngôn ngữ hiểu là khả năng nghe câu nói, tách được thông tin quan trọng, hiểu từ khóa, và biết mình cần làm gì. Nếu trẻ chỉ làm được khi đúng người, đúng câu, đúng hoàn cảnh quen thuộc, thì đó là học theo tình huống, chưa phải là hiểu ngôn ngữ.

Việc PH nói “bé biết mà không làm” không phải vì phụ huynh sai, mà vì phụ huynh quá quen với con, quá hiểu con theo cách của cha mẹ. Nhưng trong đánh giá, chúng ta cần tạm gác cảm xúc ấy sang một bên để nhìn con đúng hơn. Không phải để buồn, mà để biết bắt đầu hỗ trợ con từ đâu.

Khi trẻ không làm trong bài test ngôn ngữ hiểu, điều đó không nói lên thái độ của trẻ, mà nói lên mức độ xử lý ngôn ngữ hiện tại của trẻ.

Bỏ chữ “lười”, bỏ chữ “không chịu”, chúng ta sẽ thấy rõ hơn rằng: con đang cần được xây lại nền tảng, cần được dạy hiểu trước khi dạy làm, cần được hỗ trợ đúng mức thay vì bị kỳ vọng quá sức.

Hiểu đúng không làm con yếu đi.
Hiểu đúng giúp con có cơ hội tiến lên đúng hướng, vững chắc.

CV ÂNTL nhi Thanh Trinh

KỸ NĂNG TIỀN LỜI NÓI

LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIÚP TRẺ NÓI?

✅Nếu bé chưa đạt được các “Kỹ năng của tiền lời nói” thì khả năng nói sẽ rất khó khăn, cho dù trẻ có nói được thì đó chỉ là những âm thanh vô nghĩa, không đúng với ngữ cảnh và độ hiểu ngôn ngữ sẽ không đạt.Khi trẻ đã hiểu, đã được dạy các “Kỹ năng của tiền lời nói” thì trẻ có thể nói đúng theo ngữ cảnh, hiểu được ngôn ngữ và phát ra âm đúng.

👉Chính vì vậy các “Kỹ năng của tiền lời nói” rất quan trọng.

Một vài tiêu chí “Kỹ năng của tiền lời nói”:

- Giao tiếp mắt.

- Chú ý liên kết.

- Sử dụng ngón trỏ.

- Kiểm soát hơi thở.

- Bắt chước.

- Sự luân phiên.

- Vui chơi – tương tác – tạo cảm xúc – xúc giác.

✍I. GIAO TIẾP MẮT - MẮT

1. Đáp lại khi gọi tên: ngồi trên ghế ngang với bé, gọi tên bé => đưa đồ chơi ngang tầm mắt mình, gọi tên bé=> bé nhìn vào mắt mình mới cho bé đồ chơi. Làm nhiều lần với nhiều đồ chơi khác nhau.

2. Trong 5 giây, nhắc lại bước 1 nhưng kéo dài thời gian trong 5 giây rồi mới đưa đồ chơi cho bé.

3. Vỗ mũi bé rồi vỗ mũi mình => để bé nhìn minh, tư tương tự vỗ miệng, vỗ trán.

4. Khi bé có sự giao tiếp từ 1=>5 giây, hãy gợi ý cho bé bằng lời “nhìn”.

5. Chơi trò chơi mặt hề trong gương-> bé có thể thiết lập tiếp xúc mặt với bạn trong gương.

✍II. BÀI TẬP "CHÚ Ý LIÊN KẾT MẮT"

1. Chỉ vào đồ chơi mà bé thích và nói “nhìn” có thể quay đầu bé về phía đồ chơi cho bé nhìn-> cho bé chơi đồ chơi-> làm nhiều lần cho bé nhìn xuống đồ chơi.

2. Cầm 1 đồ chơi và nói “nhìn”-> bé phải nhìn bạn rồi nhìn đồ chơi. Yêu cầu bé nhìn mình rồi nhìn xuống đồ chơi.

3. Thổi b**g bóng xà bông rồi nói “nhìn” để bé nhìn theo b**g bóng. Thổi b**g bóng nửa khi bé nhìn mình, lặp lại từ “nhìn” và chỉ.

4. Thổi b**g bóng và thả b**g bóng bay, nói bé “nhìn” cho bé nhìn theo bóng bay.

5. Khi một người nào đó bước và phòng, chỉ và nói bé “nhìn”.

✍III. SỬ DỤNG NGÓN TAY TRỎ

1. Trò chơi chi chi chành chành.

2. Trò chơi ấn phím đàn.

3. Dùng ngón tay trỏ chỉ vào các hình ảnh con vật, đồ dùng, sơ đồ cơ thể…

-> đồng thời cung cấp từ cho trẻ.

=> Dấu hiệu để trẻ nói được là sử dụng ngón tay trỏ, tuy trẻ chưa nói được nhưng đã có biểu hiện hiểu ngôn ngữ không lời.

VD: Hỏi ba đâu?

Trẻ : (không nói) nhưng chỉ vào ba -> trẻ đã hiểu được ba và thể hiện được ngôn ngữ không lời là hành vi chỉ ngón tay trỏ => thì giai đoạn để trẻ phát ra được âm “ba” là rất gần.

Tương tự cho tất cả các danh từ đồ vật quen thuộc trong nhà.

✍IV. KIỂM SOÁT HƠI THỞ

1. Thổi b**g bóng bằng nước xà phòng.

2. Thổi bông gòn bay.

3. Thổi con hạc giấy treo lơ lửng.

4. Thổi con tàu bằng giấy trên nước.

5. Thổi còi, kèn…

✍V. BẮT CHƯỚC

1. Bắt chước các khuôn mặt và âm thanh: làm những mặt vui vẻ trước gương và phát ra những âm vui nhộn: Aaaa, Uuuu, Maaama, Baaaa.

2. Tiếng kêu của các con vật: mèo: meomeo, gà gáy ooo, bò kêu: um bò, gà con chíp chíp=> nếu bé có phát ra tiếng nào dù không đúng nhưng ta cũng phải bắt chước bé làm theo=> tạo sự bắt chước và hợp tác

3. Bắt chước tác động với đồ vật: để 3 vật: 2 xe lửa, 2 ca nhựa, 2 cây lược=> nên để bé làm trước rồi mình bắc chước bé làm.

4. Bắt chước động tác với đồ vật có ý thức phân biệt.

Cái muỗng bỏ vào cái chén . Bút màu bỏ vào hộp

5. Bắt chước các động tác bằng bàn tay: vỗ tay, vỗ đầu, vỗ tay lên bàn.

✍VI. SỰ LUÂN PHIÊN

1. Thay đồ chơi khác nhau: đưa 1 đồ chơi, để cho bé chơi trong chốc lát. Sau đó hãy tỏ ý muốn đưa cho bé đồ chơi kia. Đưa đồ chơi cho bé khi bé trả lại đồ chơi ban đầu=> giú bé học cách đưa và nhận.

2. Banh và túi cát: ngồi đối diện với bé và ném banh, túi cát=> trẻ ném lại.

3.Những chiếc xe lửa:luôn phiên lăn xe lửa về phía người đói diện.

4. Dùng xe hơi và cầu trượt nói để gợi ý cho bé “sẵn sàn, chuẩn bị, chạy”-> và nói: tới phiên con, tới phiên cô.

5. Chơi đồ chơi khối xây dựng-> nhớ nói tới phiên con, tới phiên mẹ…

->xây cao rồi cho bé làm sụp đổ.

6. Nhặt sỏi bỏ vào chai nước-> nhớ nói tới phiên con, tới phiên mẹ…

7. Chơi luân phiên xếp chồng- xếp nối tiếp, trên những khối gỗ.

✍VII. VUI CHƠI - TƯƠNG TÁC - TẠO CẢM XÚC

Dành thời gian chơi cùng bé, chơi những trò chơi tương tác tiếp xúc với da , cảm giác xúc giác, giao tiếp mắt, cường độ lời nói trong từng trò chơi. Những yều tố này sẽ góp phần làm cho trẻ chú ý và là cầu nối cho sự tương tác giữa bé và gia đình.

Vd: Trò chơi ú à, kéo cưa lừa sẻ, tung hứng, các trò chơi vận động, các trò chơi thư giản …..

Tài liệu tổng hợp sưu tầm và chia sẻ

Hi vọng hữu ích với cả nhà !

Nguồn: Copy

THÚC ĐẨY GIAO TIẾP

1. Đủ cả, trừ một thứ.

Trong các thói quen hàng ngày: mặc quần áo, đi giày dép. Hãy đưa cho con của bạn những bộ quần áo, giày dép mà chúng càn nhưng bỏ lỡ thứ gì đó như 1 chiếc tất, giày để chúng phải yêu cầu thứ còn thiếu từ bạn.

2. Đồ chơi mang tính chất thúc đẩy, có kết thúc nhất định và quá khó để trẻ sử dụng một mình.

Nếu con bạn gặp khó khăn khi tự sử dụng đồ chơi (Chẳng hạn thổi b**g bóng xà phòng/ bóng bay lên dây cót đồ chơi/ cuốn dây con quay, sử dụng đồ chơi có nút bật/nhạc,..), bạn có thể tạm dừng trước khi giúp trẻ chơi đồ chơi và chờ trẻ yêu cầu giúp đỡ, hoặc giao tiếp với bạn bằng sự giúp đỡ, hoặc giao tiếp với bạn rằng trẻ cần sự giúp đỡ của bạn để khiến đồ chơi hoạt động (Trong tình huống này khi con bạn đưa ra được tiến hiệu có thể bằng hành động hay chỉ trỏ hoặc hình ảnh.. gần đúng/đúng. Chúng ta khích lệ và nhớ vừa giúp vừa giải thích hành động giữa mẹ và con).

3. Từng chút một

Nếu con bạn thực sự thích bánh hoặc đi chơi với đồ chơi bi lăn hoặc có đường trượt hoặc bộ tàu hỏa hay ô tô chạy trên đường ray (Ví dụ trong bộ “Thomas tank engine”), thay vì cho trẻ một số và đợi trẻ yêu cầu thêm. Bạn có thể làm điều này nhiều lần và tạo ra nhiều cơ hội cho con bạn yêu cầu nhiều hơn.

4. Cung cấp các thứ trẻ không muốn (Tập cho trẻ nói “không”)

Để khuyến khích con bạn nói “không” một cách thích hợp, hãy cung cấp cho con bạn những điều mà bạn biết rằng trẻ không thích. Bạn có thể làm điều này vào giờ ăn (Ví dụ: mời trẻ món mà trẻ không thích) hoặc hỏi xem trẻ có muốn xem một đĩa DVD mà bạn biết rằng trẻ không thích.

Điều này tạo cho con tự tin từ chối những thứ mà mình không thích (Khi một ai đó cho con thứ gì con không thích bố mẹ cũng đừng ép con phải “ạ” hay “xin” vì đó là hành vi sai lầm ép con làm điều không thích kể cả trẻ bình thường cũng vậy, trẻ sẽ thụ động và sau này ko thể tự quyết định được chủ ý của mình) hoặc ngược lại đưa vật hoặc thứ con thích ra trước mặt để con nói “Có”.

5. Làm điều gì đó bất thường hoặc bất ngờ

Khi bạn tắm cho con bạn, bạn có thể muốn sáng tạo và yêu cầu một trong số các anh chị em của chúng đi vào bồn tắm mà vẫn đang đi tất. Điều này sẽ tạo cơ hội cho bạn và con bạn bình luận về một điều “ngớ ngẩn”.

6. Giấu một món đồ gì đó.

Nếu con bạn chỉ ăn bánh mì với sữa và con bạn thường đi đến tủ lạnh để lấy sữa, hãy giấu hộp sữa để trẻ có thể yêu cầu bạn giúp tìm chai đó.

7. Giữ im lặng.

Thay vì hỏi con bạn những gì trẻ muốn ăn khi trẻ đến nhà bếp, bạn có thể đứng trước tử lạnh/ tủ để đồ ăn và không nói gì cả. Nếu con bạn thực sự đói, trẻ sẽ chỉ ra rằng trẻ muốn một cái gì đó để ăn hoặc uống (và sau đó bạn có thể trả lời).

8. Đề nghị đưa cho trẻ một cái gì đó khác.

Nếu con bạn luôn thích mặc một bộ đồ ngủ cụ thể khi chúng đi ngủ bạn có thể đề nghị cho trẻ một thứ gì đó khác biệt như bộ đồ ngủ mới (có hình ảnh các nhân vật yêu thích của trẻ in trên đó).

9. Sáng tạo những thứ “ngớ ngẩn” (ví dụ: cố tình phạm sai lầm)

Bạn có thể giả vờ rằng bạn không biết điều gì đó, hoặc mắc lỗi “vô tình” (nhưng thực sự bạn cố tình làm điều gì đó để trẻ có phản ứng). Điều này sẽ khuyến khích con bạn giao tiếp với bạn nhiều hơn bằng cách yêu cầu những gì trẻ muốn, nhận xét rằng bạn chưa làm điều gì đó chính xác hoặc bằng cách cho bạn biết cách thực hiện. Ví dụ, bạn có thể giả vờ đi đôi giày của con bạn và đợi phản ứng của trẻ. Bạn có thể cố mở khóa cửa bằng bút chì và để chìa khóa trong tay kia để con bạn có thể cho bạn biết bạn đã làm gì sai và sau đó cần làm gì..

10. Tận dụng cơ hội khi một việc gì đó xảy ra.

Nếu con bạn bị té ngã đau, và bị chảy máu, bạn có thể hỏi trẻ xem thích dùng băng y tê (urgo) nào.

11. Lựa chọn

Thay vì luôn cung cấp cho con bạn một thứ giống nhau (ví dụ: nước ép táo), bạn có thể tạo ra các cơ hộ giao tiếp bằng cách cho trẻ lựa chọn như “Con muốn uống nước ép táo hay sữa sô cô la!”. Các ví dụ khác có thể bao gồm đặt câu hỏi như: “Con muốn đi theo đường thẳng này hay theo đường ong kia?”, “Con muốn khoai tây rán hình mặt cười hay khoai tây rán loại cong lượn sóng?”. Nhưng hãy nhớ rằng trẻ không có khả năng nói chuyện để thực hiện những lựa chọn này: bạn có thể giữ hai lựa chọn trước mặt trẻ và khuyến khích trẻ chỉ vào hoặc tiếp cận với thứ mà trẻ muốn.

Dựa trên tiêu chí trẻ thích để can thiệp

Trẻ thích làm gì, thích ăn gì, Các thói quen hoặc mối quan tâm lặp đi lặp lại của trẻ là gì? Đâu là các địa điểm yêu thích của trẻ?

12 Thúc đẩy con bằng đồ ăn

Ví dụ: Chuẩn bị thức ăn như dán bột mì (Chuẩn bị nguyên liệu và đồ dùng) có thể đảo lộn vị trí, cùng con làm những chiếc bánh. Nếu bạn kheo tay có thể nặn thành nhiều hình dạng ngộ nghĩnh, to bé..tạo hứng thú cho trẻ vừa chơi vừa học.

- Lựa chọn đồ bát đĩa lớn nhỏ, các ống hút đa dạng nhiều loại màu sắc, túi đựng thức ăn, đĩa, kéo… Hãy tự bày trò ngớ ngẩn khi dùng nhầm các vật dụng nhà bếp.

- Bày trò lộn xộn với thức ăn.

13. Chơi với ô tô (đồ chơi con thích)

- Bánh xe đà: Loại xe có dây cót.

- Săn xe: Nếu con bạn thực sự rất thích xe ô tô bạn đề nghị con phải nhắm mát lại hoặc sang phòng khác trong khi đó bạn giấu các xe vào các chỗ khác nhau để con đi tìm hoặc đưa ra vị trí giấu xe đặt ra câu hỏi với con có/không.

- Đâm xe vào nhau: Nói chung, trẻ em thích làm cho mọi thứ sụp đổ, và điều tương tự cũng áp dụng cho trẻ tự kỷ và xe hơi. Bằng cách đâm đồ chơi vào nhau, bạn có thể dạy cho con bạn các hành đông/ động từ như “tai nạn” và “ nhanh” và các nhận xét như: “ồ, không!”.

- Đường trượt cho xe: Bạn và con bạn có thể rất nhiều niềm vui bằng cách làm ra các đường trượt cho xe bằng các vật liệu khác nhau trong đường trượt đó. Banjc ó thể sử dụng khay, mảnh gỗ nhỏ, hoặc máng nước để làm đường trượt. Trò chơi này tạo ra thêm các cơ hội giao tiếp bằng cách giữ những chiếc xe ở trên cùng đếm ngược (hoặc nói”sẵn sàng, ổn định, chạy”) trước khi thả tay cho phép chúng lao đi.

- Xếp chúng thành hàng: Một số trẻ tự kỷ rất thích xếp xe thành hàng. Bạn có thể phát triển tiếp sở thích này bằng cách đo xem hàng ô tô đó dài bao nhiêu khi chúng xếp với nhau thành hàng như thế, hoặc bạn có thể vẽ một đường phấn hoặc đặt một đoạn dây để con bạn phải xếp các ô tô theo đó để thành hàng. Bạn có thể khuyến khích con xếp hàng theo các mẫu màu, như đặt tất cả các xe màu đỏ trước và sau đó là màu xanh lá cây..v.v

- Xe điều khiển từ xa: Bạn có thể cho phép con bạn sử dụng điều khiển hoặc cn có thể cho bạn biết nơi con muốn chiếc xe đi tới (trong khi bạn sử dụng bộ điều khiển). Chiếc xe có thể được điều khiển để đuổi theo cái gì đó hoặc trốn quang phòng, hoặc bằng cách vẽ các đường phấn, bạn có thể khuyến khích con cố gắng di chuyển xe trên hoặc giữa các đường phấn đó. Bằng cách sử dụng quả bóng bàn với một chiếc xe điều khiển từ xa, bạn có thể chơi các trò chơi mà chiếc xe phải cố gắng đẩy bóng qua vạch đích (đây là một trờ chơi khó nhưng thú vị!).

14. Các trò chơi lên dây cót.

Đồ chơi lên dây cót là một công cụ tuyệt vời để hỗ trợ con bạn giao tiếp, bởi vì con bạn thường cần sự giúp đỡ của bạn để kích hoạt đồ chơi! Nhiều người trong số các bạn đã quen thuộc với những đồ chơi lên dây cót như: con vịt, đôi chân biết nhảy vọt.. Nhưng giờ đây có hàng trăm đồ chơi lên dây cót giá rẻ khác nhau có sẵn trong các cửa hàng đồ chơi, trong siêu thị hoặc gian hàng trực tuyến (online). Những đồ chơi lên dây cót cũng trở nên kỹ thuật hơn và có thể nhảy (ví dụ: con chuột túi, con thỏ, con khỉ biết nhảy) hoặc có thể lộn vòng (như con bọ rùa v.v). Nhiều đồ chơi lên dây cót khá mỏng manh nên chúng tôi khuyên bạn nên lên dây cót dây cót đồ chơi và sau đó đặt chúng lên bàn trước mặt con bạn. Bạn có thể tận dụng cơ hội này để dạy co giữ bàn tay của con trên bàn và không chạm vào đồ chơi (chỉ nhìn thôi).

- Đếm vòng xoay lên dây cót: Một khi con bạn đã chọn đồ lên dây cót mà con muốn bạn có thể hỏi xem con muốn bạn lên dây cót bao nhiêu vòng cho đồ chơi đó. Ví dụ, bạn có thể yêu cầu con chọn từ hai, bốn hoặc sáu vòng lên dây cót. Khi bạn hoàn thành quay mỗi vòng dây cót, bạn có thể đợi con nói số tiếp theo trước khi lên dây cót đồ chơi, bạn có thể thay phiện nhau – tuy nhiên đây là một kỹ năng khó vì bạn phải đưa đồ chơi cho con trong khi phải giữ để đồ chơi không bị kích hoạt. Nhưng nếu đồ chơi lỡ bị kích hoạt, bạn sẽ bắt đầu lại quá trình đếm lần nữa (điều này sẽ dạy tính kiên trì)!

- Mô tả sau đó lên dây cót: Nếu con bạn đang học cách mô tả mọi thứ và sử dụng các động từ và tính từ khác nhau, bạn có thể chơi trò chơi, theo đó bạn xếp hàng vài đồ chơi lên bàn và cho trẻ mô tả hai hoặc ba đặc điểm của mỗi đồ chơi mà con bạn muốn lên dây cót (thay vì đặt tên cho đồ chơi). Ví dụ, bạn có thể khuyến khích cho con bạn biết màu sắc chính của đồ chơi là gì và liệu nó có hai tay/ chân,v.v hoặc nó biết nhảy, chạy hay lăn.

- Tìm điểm giống nhau/ tương tự: Bằng cách đặt một vài đồ chơi lên dây cót lên bàn có thể khuyến khích con bạn tìm thấy những điểm giống nhau trong đồ chơi trước khi lên dây cót cho chúng . Ví dụ, bạn có thể yêu cầu con tìm thấy hai đồ chơi có chân, hoặc 2 đồ chơi lộn vòng. Điều này sẽ giúp cải thiện kỹ năng nghe của con trong khi trẻ nhận được phần thưởng là các đồ chơi được lên dây cót, sau mỗi lượt thực hiện các yêu cầu của bạn.

- Sẵn sàng, ổn định, chạy: Bạn có thể chơi một trò chơi đơn giản, với việc bạn lên dây cót đồ chơi và giữ nó cho đến khi con bạn đếm ngược hoặc nói “sẵn sàng, ổn định, chạy!” hoặc gọi tên đồ chơi đó lên. Trò chơi này còn có thể vui hơn nếu bạn lên dây cót nhiều đồ chơi cùng một lúc, rồi giữ tất cả chúng lại và sau đó chờ con gọi tên tất cả các đồ chơi đó và cuối cùng thả tất cả ra đẻ chúng chạy cùng một lúc.

- Săn tìm kho báu: Bạn có thể thiết lập một cuộc săn lùng kho báo với đồ chơi lên dây cót với điều kiện con bạn phải nhắm mắt lại (hoặc đi vào phòng khác) trong khi bạn giấu đồ chơi quanh phòng/ nhà. Con bạn phải chạy xung quanh để tìm lại tất cả các đồ chơi và đặt chúng vào trong một cái xô. Bạn có thể nói với con rằng bạn đã giấu bao nhiêu đồ chơi lên dây cót và con phải đếm để xem con có tìm thấy đủ các đồ chơi hay không. Bạn có thể yêu cầu con đoán nơi bạn đã giấu đồ chơi bằng cách hỏi “Có đồ chơi nào dưới gối không?”, hoặc bằng cách chỉ vào những thứ khác nhau trong phòng và yêu cầu con nhìn theo để xem có đồ chơi ở đó không (điều này tốt cho việc dạy con câu trả lời “có/không”).

- Đua các đồ chơi lên dây cót: Một số đồ chơi lên dây cót có thể đi, bò, nhảy và chạy. Bằng cách xếp chúng lại với nhau theo một hàng, bạn có thể đua chúng và xem cái nào đến đích trước. Điều này là rất tốt cho việc dạy cho con khái niệm về ‘thắng “và “thua” và “ thứ nhất, thứ hai, thứ 3”, v.v.

15. Các đồ chơi có nam châm

Trẻ tự kỉ thường thích đồ chơi có bộ phận từ tính. Chúng bao gồm những thứ như số và chữ cái, quả bóng từ và gậy, đũa từ và dây câu từ. Bạn có thể mua một số đồ chơi nhưng bạn cũng có thể làm một số đồ chơi bằng cách gắn một số nam châm mỏng và các kẹp giấy, vào các tấm ảnh hay đồ chơi nhỏ.

- Que từ và quả bóng từ: Đồ chơi này thường có 1 hộp thiếc với nhiều viên bi và các que từ có thể có kích thước khác nhau. Bạn có thể tạo ra nhiều cơ hội giao tiếp với con bằng cách giữ hộp thiếc và yêu cầu gọi riêng từng quả bóng và que từ bằng màu sắc/kích thước mà con muốn. Bạn có thể khuyến khích con xây dựng chúng thành các chuỗi hình ảnh (2D hoặc 3D) hoặc khiến chúng sao chép một bức ảnh mà bạn đã tạo ra bằng các que và bi.

- Tranh nghệ thuật từ tính: Có những gói đồ chơi từ tính đặc biệt đi kèm với một bảng nền từ tính và các vật kim loại khác nhau để gắn lên bảng từ tính đó, chẳng hạn động vật biển, động vật sở thú, bướm, vật dụng trong vườn, v.v Bạn có thể tạo ra rất nhiều các cơ hội giao tiếp với trẻ bằng cách đưa tấm bảng từ tính và khuyến khích trẻ nói với bạn mỗi một món mà trẻ muốn để gắn lên tấm bảng nền từ tính đó.

- Chữ và số: Một số trẻ tự kỷ có mối quan tâm đặc biệt về chữ cái và số. Bạn có thể sử dụng các chữ số và chữ cái để làm tăng sự quan tâm này của trẻ và tạo ra các từ, .v.v trên tủ lạnh hoặc các bề mặt tính từ khác xung quanh nhà. Các con số và chữ cái thường được để trong một hộp với các màu sắc và kích cỡ khác nhau (một số chữ là in, một số chữ là thường). Bạn có thể tạo ra các cơ hội giao tiếp bằng cách đơn giản giữ chiếc hộp và khuyến khích con bạn yêu cầu các số hoặc chữ cái nào chúng muốn. Đôi khi sẽ vui hơn nếu bạn cố tình đưa cho trẻ thứ không đúng như yêu cầu của trẻ và quan sát xem trẻ có thể giao tiếp với bạn và nói bạn phải đưa đúng thứ trẻ cần hay không.

16. Các đồ chơi quay.

​Trẻ tự kỷ thường thích các đồ chơi quay tròn như cái quay nhựa, quay kéo dây, hay các đồ chơi máy bay trực thăng quay, v.v. Bạn có thể tìm thấy những đồ chơi này bằng cách tìm kiếm trực tuyến và nhập từ khóa như “đồ chơi cảm giác”, “đồ chơi quay” và “đồ chơi tự kỷ”. Những đồ chơi này là một công cụ tuyệt vời để hỗ trợ giao tiếp cho con bạn bởi vì con bạn thường sẽ cần sự giúp đỡ của bạn để làm cho đồ chơi quay, hoặc bạn có thể khuyến khích trẻ yêu cầu các phần khác nhau của đồ chơi quay.​

- Đếm đo thời gian: Bạn có thể tạo ra rất nhiều cơ hội giao tiếp với con bạn khi chơi các đồ chơi quay bằng cách đếm xem món đồ chơi sẽ quay trong không khí được bao lâu, hoặc cố gắng đếm xem đồ chơi nào đó quay được bao nhiêu vòng (trò này hơi khó). Bạn có thể đo thời gian quay của các đồ chơi quay khác như con quay nhựa kéo dây, máy bay trực thăng bay, bóng bay quay, v.v.​

- Đặt trên các bề mặt khác nhau: Bằng cách cho con quay trên các bề mặt khác nhau, nó có thể tạo ra các âm thanh và kiểu khác nhau. Ví dụ, bạn có thể đặt nó trên một đĩa gốm phẳng, hoặc một khay nấu ăn, lót một miếng giấy bạc (dành trong nướng bánh nấu ăn) trong khay xem âm thanh con quay tạo ra thế nào khi quay trên bề mặt đó, hoặc bạn có thể rắc một chút bột lên mặt khay để xem con quay tạo nên những hình vẽ thú vị trên bề mặt. Việc rắc bột/ mảnh vụn giấy trang trí (với số lượng hạt bội hay hạt giấy lên đến hàng trăm và hàng ngàn ) là tuyệt vời vì khi con quay chạm phải chúng, chúng sẽ bay lên khắp nơi.​

- Đặt đồ chơi lên khay và di chuyển khay: Bạn có thể tạo ra rất nhiều niềm vui bằng cách cho một con quay quay trên một cái khay nướng bánh, nhấc khay lên và làm cho con quay quay xung quanh khay. Nếu con quay quay nhanh, bạn có thể hất nớ lên không trung một chút và nhanh tay lật mặt của chiếc khay mà bạn đang giữ trên tay và khi con quay rơi xuống trên bề mặt kia của khay, nó vẫn tiếp tục quay. Bạn có thể sử dụng các khái niệm ngôn ngữ khác nhau với con của bạn như “lên”, “lật” và “bắt nó”.​

- Những con quay đâm nhau: Bằng cách đặt điều nhiều con quay vào khay hoặc một nắp hộp chứa có bề mặt bằng phằng, bạn có thể làm cho chúng đâm vào nhau. Bạn có thể khuyến khích con giao tiếp bằng cách để con chọn màu con quay mà con thích và đua xem con quay nào sẽ tồn tại lâu nhất và con quay nào đâm con nào.

17. Các đồ chơi có đèn.

Trẻ tự kỷ có thể có xu hướng nhạy cảm và do đó trẻ thường rất thích các loại đèn và đồ chơi có đèn khác nhau. Chỉ cần lưu ý chuẩn bị nhiều pin để sẵn sàng chơi, bởi vì con bạn thích ánh sáng, đen, bạn sẽ chắc chắn chuẩn bị cho con. Sẽ tốt hơn nếu bạn mua một số bộ pin sạc hay đèn pin tự phát sáng bằng cách quay mạnh.

- Gương và đèn: Bằng cách đặt một vài chiếc gương hoặc chỉ đơn giản bằng cách cầm một chiếc gương nhỏ trên tay, bạn có thể thử nghiệm với việc thay đổi hướng ánh sáng từ đèn pin. Đây là một trò chơi thú vị để chơi bóng tối!​

- Đèn giấy bóng kính: Bằng cách có một hai cái đèn pin, một vài tấm giấy bóng kính hình vuông, một vài cái kéo và một tập giấy ghi chú (notes), bạn có thể tạo ra rất nhiều cơ hội giao tiếp bằng cách cho con bạn lựa chọn các giấy bóng kính có màu sắc khác nhau và nhặt chúng lên đèn pin và bật nó lên (bạn cũng có thể chiếu ánh sáng vào tường để xem các màu sắc khác nhau). Bạn có thể thử nghiệm với sự pha trộn giấy bóng kính và nhìn thấy những gì màu sắc bạn nhận được, và bạn có thể cắt các hình dạng trong giấy bóng kính để có được một số hình ảnh tương phản thú vị. ​

- Vui chơi bằng các vật liệu và đèn pin: Bạn có thể có rất nhiều niềm vui với con bạn và tạo ra cơ hội giao tiếp bằng cách đặt các vật liệu khác nhau trên một đèn pin cầm tay. Bạn có thể di chuyển đèn pin xung quanh dưới vật liệu trong khi con cố gắng đuổi theo ánh sáng bằng ngón tay của trẻ hoặc với một chiếc đèn pin khác từ phía ngược lại.​

- Chăn khẩn cấp/ Chăn cấp cứu: Có thể mua từ các hiệu thuốc hoặc cửa hàng bán đồ dùng cho đi bộ đường dài hay leo núi và trông giống như một tấm giấy bạc khổng lồ. Bạn có thể có một số niềm vui như trong sàn nhảy “disco”cùng con bạn bằng cách cùng nhau chui dưới tấm chăn và dùng đèn pin chiếu sáng lên tấm chăn. Ánh sáng phản chiếu trên tấm chăn và tạo ra bầu không khí disco (đây cũng là thời điểm tuyệt vời để hát với con của bạn). Bạn cũng có thể lấy một chiếc đèn quay và cho nó quay dưới tấm chăn khăn cấp​.

- Đuổi bắt ánh sáng trong lều: Lều là điều kiện tuyệt vời với đèn pin vì lều tạo ra một căn phòng tốt và làm cho việc chơi với đèn pin vui hơn. Bằng cách có hai đèn pin cầm tay, một cho bạn và một cho con của bạn, bạn có thể chơi đèn pin hoặc đuổi ánh sáng đèn pin của nhau trong lều. bnj chỉ cần đi theo ánh sáng của nhau cố gắng không bị bắt – điều này rất thú vị. Bạn có thể đặt ra quy tắc cho trò chơi biến một người thành “người đuổi” và người kia là “người bị truy đuổi” – đây là điều tốt để bắt đầu dạy cho các con quy luật của trò chơi thập thể vì trẻ sẽ cần các kỹ năng tương tự khi chơi ở những nơi khác.​

- Đèn pin đeo trán và ngón tay: Có rất nhiều loại đèn pin khác nhau mà bạn có thể mua. Ví dụ, có loại đèn pin đeo lên đầu, trước trán, rất tuyệt để chơi trong nhà trong bóng tối hoặc đọc dưới tấm chăn, v.v. Loại đèn pin nhỏ với vòng đàn hồi đeo vào ngón tay của bạn rất nhiều màu sắc khác nhau. Đèn pin đeo ngón tay rất tuyệt vời để chơi đuổi bắt ánh đèn và cũng khuyến khích con bạn chỉ vào những từ mà bạn hoặc trẻ con có thể yêu cầu một đèn pin ngón tay rất tuyệt vời để chơi trò đuổi bắt ánh đèn và cũng khuyến khích con chỉ vào những từ mà bạn hoặc trẻ đang đọc từ từ một cuốn sách . Đối với mỗi trang bạn đọc, con có thể yêu cầu một đèn pin ngón tay với màu khác nhau (đây có thể là một cách để khuyến khích trẻ em đọc sách).

- Bóng của hai bàn tay – những người bạn in bóng trên tường: Bằng cách chiếu ánh đèn phía sau bạn trong khi bạn và con bạn ngồi đối diện với một bức tường, bạn và con có thể có rất nhiều niềm vui khi làm ra các hình dạng và hình động vật in bóng lên tường bằng cách thao tác đôi bàn tay và ngón tay của bạn. Có rất nhiều cơ hội giao tiếp với con của bạn. Hãy để con yêu cầu các động vật khác nhau (ví dụ: chó, rắn, thỏ) và bạn cũng có các hành động khác nhau (ví dụ: “làm cho thỏ nhảy” v.v). Bạn cũng có thể đóng vai và kể chuyện hoặc đưa các món đồ chơi hay/ và các con gấu bông yêu thích của con vào trò chơi in hình bóng lên tường này.

18. Đồ chơi mềm và đàn hồi

- Dây co giãn / đàn hồi: Bạn có rất nhiều niềm vui với dây co giãn, đàn hồi bằng cách kéo một đầu và để con bạn kéo ở đầu bên kia. Bạn có thể khuyến khích con giao tiếp bằng cách đếm số bước bạn có thể lùi cho đến khi sợi dây căng hết cỡ, hoặc đếm ngược (hoặc nói: “sẵn sàng, chuẩn bị, buông”) cho đến khi bạn và con thả sợi dây cùng lúc và xem nó bay lên không trung hoặc tạo ra âm thanh “ping” thú vị. Bạn có thể thay đổi vị trí của mình khi giữ sợi dây sao cho nó bay theo mọi hướng khác nhau. Ví dụ, con bạn có thể giữ nó trên sàn nhà trong khi bạn kéo nó lên cao (nếu con buông ta ra, sợi dây sẽ bay tít về phía trần nhà). Bạn cũng có thể sử dụng dây co giãn để tạo chữ cái, số và hình dạng.

Cảnh báo! Cẩn thận để dây đàn hồi không bay vào mặt và cơ thể con bạn.

- Đồ chơi bằng dây thun: Bằng cách buộc chặt vật liệu có giãn giữa hai vật thể cố định, bạn có thể tạo một máy phóng. Có rất nhiều niềm vui có được với một máy phóng bằng cách lấy các con vật yêu thích của con bạn như gấu, ô tô.. và bắn chúng bay qua đầu bên kia của căn phòng. Bạn có thể chơi trò chơi xem bạn bắn được bao xa, cao đến mức nào. Hoặc bạn có thể vẽ mục tiêu trên tường và xem liệu bạn có thể đạt được mục tiêu đó hay không.

- Thử nghiệm co giãn: Bạn có thể buộc nhiều sợi dây co giãn (sợi chun, thun) và vật liệu co giãn khác nhau vào một vật thể cố định (ví dụ: một chiếc ghế nặng) và kéo căng dây và xem nó dài bao xa. Bạn có thể chơi trò chơi này với con bạn để xem ai là người khỏe nhất và ai có thể kéo nó ra xa nhất (đặt các giấy dán lên sàn nhà để đánh dấu khoảng cách bạn và con bạn có thể kéo tới).

- Xoắn và xoay: Đặt hai bút chì ở hai đầu của một dây đàn hồi và xoay chúng theo hai hướng ngược nhau cho đến khi dây đàn hồi bị xoắn chặt. Sau đó bạn có thể đếm ngược và thả tay để cho các cây bút chì bay đi và lúc đó chúng sẽ xoắn và xoay vòng khắp nơi. Trò chơi này rất hữu ích cho việc dạy các động từ cho con bạn, như “xoắn” và cũng đếm ngược hoặc nói “sẵn sàng, chuẩn bị, buông!”. Bạn cũng có thể làm tương tự với các đồ chơi nhỏ (ví dụ: người hoặc động vật) và thìa ăn, v.v.

- Những quả bóng Halloween (bóng có hình 3D bên trong): Có rất nhiều những quả bóng vui nhộn hình dạng khác nhau và thường có chứa chất lỏng/ gel. Có thể sẽ rất vui để chơi với con của bạn khi khuyến khích con chọn các màu khác nhau hoặc có thể để trẻ đoán xem bên trong có những gì khi bạn bóp bóng.

19. Thúc đẩy con bằng các trò chơi chung​

- Đồ chơi âm nhạc: Nhiều trẻ mắc hội chứng tự kỷ thích âm nhạc, thích các nhạc cụ và đồ chơi phát ra nhạc và âm thanh. Đồ chơi âm nhạc có ưu thế là thường rất trực quan (đã cài đặt sẵn tác động và hiệu ứng), nên con bạn được chủ động tham dự vào hoạt động vui chơi, đồng thời được thưởng thức nhạc và các âm thanh. Đồ chơi âm nhạc có rất hữu ích để dạy các kỹ năng xã hội, luyện tập chờ đến lượt mà mô phỏng nhiều giai điệu và hành động khác nhau (có thể là một việc rất đơn giản như lắc một chiếc xúc xắc hoặc gõ trống).

- Các nhạc cụ gõ: Là một cách rất hay để tạo ra cơ hội giao tiếp. Bằng cách đặt thật nhiều nhạc cụ khác nhau (hoặc có thể giả vờ các món đồ gia dụng là nhạc cụ) vào một cái hộp​(thường thì bạn có thể tìm ra những thứ rất vui nhộn ngay trong bếp), bạn có thể để trẻ yêu cầu các nhạc cụ khác nhau bằng cách chỉ tay vào chúng, dùng tên gọi hoặc cố gắng mô tả âm thanh chúng phát ra, hoặc đặc điểm bề ngòa của nhạc cụ. Một cách vui nhộn nữa là thử chơi một giai điệu trên một nhạc cụ và đề nghị trẻ bắt chước (hoặc thử mô phỏng lại). Hãy suy nghĩ theo hướng mở rộng và chơi với các nhạc cụ theo nhiều cách, lấy ví dụ: bạn có thể gõ trống bằng chân hoặc cùi chỏ.​

- Phát lại đi: (Ví dụ trên máy ghi âm, điện thoại, máy tính. Ipad..)

Chỉ cần một máy ghi âm hoặc tính năng phát ghi âm hay quay hình ảnh trên các công cụ điện thoại, máy tính.. cũng có thể mạng lại nhiều trò vui. Trẻ thích được bật cho nghe các bản ghi lại tiếng và hình của chính mình. Bạn có thể tạo ra các cơ hội giao tiếp bằng cách hát một cac khúc ưa thích hay một đoạn video cảnh con thích vào máy rồi bật lên, hoặc có thể “mớm” cho con bạn các câu trích từ một cuốn sách nào đó thuộc (dạng câu ngắn), rồi sẽ nhắc lại lời bạn đọc trong lúc được ghi âm. Khi bạn ghép các câu lại, đó như là một cuốn sách nói (audibook nhưng được đọc bằng chính giọng của con bạn. Hoặc có thể chỉ đơn thuần thích phát ra các tiếng động giống như nội dung trong sách (Ví dụ: tiếng kêu của động vật).

Ngoài ra chúng ta cúng có thể vận dụng các cách chơi cùng con như: Micro hát Karaoke, nhạc cụ tự chế, chương trình ca múa nhạc truyền hình, các trò chơi vận động như trông cây chuối, chạy đua, trốn tìm vv.. đều vừa chơi vừa tăng khả năng giao tiếp mà không phải căng thẳng bắt ép con phải ngồi một nơi khiến con khó chịu không hợp tác.

20. Trò chơi thưởng phạt

​Đã có rất nhiều phụ huynh áp dụng phương pháp này để tạo hứng thú cho con học hoặc hoàn thành một công việc gì đó như : Nếu hoàn thành thưởng bim bim, ô tô, cho chơi trò con thích hoặc tích điểm bằng mặt cười trái tim.. Thử mà xem rất hiệu quả.

21. Cung cấp thêm từ mới, số, màu sắc...

Bằng các hoạt động hay chơi hằng ngày cùng con mà bố mẹ không nhất thiết phải ngồi vào bàn ép con phải nhớ.

- Khi chúng ta tắm cho con ta có thể cầm ca nước hay vật dụng múc nước dội lên từng bộ phận cơ thể của con, thử xem trẻ cực kì hứng thú: Khi đó chúng ta có thể nói “dội nước” hoặc “đổ” một vài lần sau đó mình chỉ giơ lên tầm mắt mình và con nhưng ko dội ngay xem con có phản ứng thế nào, nếu con chưa phát âm được chúng ta có thể mớm lời cho con bằng khẩu miệng nhưng ko phát ra âm thanh, khi con nói được thì chúng ta đã thành công còn sau 5s con không nói chúng ta phải nhắc lại và lặp lại nhiều lần mỗi khi tắm. Tương tự vậy chúng ta có thể dạy con các bộ phận cơ thể trong khi tắm khi mỗi lần chúng ta dội nước đến bộ phận nào.

- Nếu con học màu sắc, số, chữ hoặc các vật dụng hay hoa quả không hứng thú vậy chúng ta quan sát xem con mình đang thích đồ chơi gì: Ví dụ có trẻ chỉ thích ô tô chúng ta có thể chơi và dạy con nhận biết được màu sắc của xe, hình tròn, tiếng động cơ hay gắn con số, chữ cái vào mỗi chiếc xe và yêu cầu con lấy giúp..

Nguồn: Copy Fb