Triết Học Phương Đông

KINH NA TIÊN TỲ KHEO - Hán Tạng - Phụ Đông Tấn Lục

Na Tiên Tỳ Kheo Kinh là một bộ kinh phản ảnh đầy đủ những đường nét chính của Giáo lý Nguyên Thủy. Nhưng nếu chỉ có thế thôi thì kinh này chỉ là một bản trùng tuyên vô vị, không đáng được có một địa vị Tam Tạng Thánh Giáo.

Ðặc sắc của kinh này dĩ nhiên không phải ở chỗ trùng tuyên vô bổ ấy. Ðặc tánh của nó là chính ở những ví dụ rất khế lý và khế cơ mà Ngài Na Tiên đã khéo sử dụng để làm sáng tỏ các chủ điểm giáo lý căn bản của Phật Giáo Nguyên Thủy. Các ví dụ rất linh động ấy là hoàn toàn do ngài sáng chế để đóng góp vào chánh pháp và thúc đẩy bánh xe Chánh Pháp chuyển mau thêm.

Kinh này xuất hiện vào thời kỳ nào? Căn cứ vào tiểu sử vua Di Lan Ðà, người mà Na Tiên đã đối thoại và trực tiếp giáo hóa, thì Na Tiên sống vào tiền bán thế kỷ II trước Tây lịch. Cuộc đối thoại về giáo lý giữa Thầy (Na Tiên) và trò (Di Lan Ðà), nếu xét sâu vào nội dung thì thấy quả thật là thú vị và hấp dẫn. Vì vậy, nội dung đối thoại nầy bấy giờ được truyền tụng, được các giới Phật Tử tôn thờ gần ngang hàng với các kinh do kim khẩu Phật nói ra. Cũng nên biết rằng, đặc biệt với Phật Giáo Miến Ðiện, kinh này được nhiếp thâu vào Tiểu Bộ Kinh tức bộ thứ năm trong Ngũ Bộ Kinh của Giáo điển Nguyên Thủy. Vậy niên đại xuất hiện của kinh nầy, sớm nhất là vào khoảng thế kỷ I trước Tây lịch. Và nơi chốn xuất hiện lần đầu tiên hẳn phải là miền Tây Bắc Ấn Ðộ, trên lưu vực Ngũ Hà, nơi đã xảy ra cuộc đối thoại ấy.

Vì nội dung kinh này là một lợi khí truyền bá Phật giáo rất mạnh, nên không bao lâu sau, lan rất nhanh sang lưu vực sông Hằng rồi từ đấy tràn lan khắp Ấn Ðộ, cho đến Tích Lan. Do đó mà tuy nội dung vốn một nhưng kỹ thuật kiết tập thì lại mỗi địa phương một khác. Các bản kiết tập tại lưu vực sông Hằng về sau thành kinh Milindapanhà (Di Lan Ðà vấn kinh), được truyền bá sang Tích Lan và các nước Nam Phương Phật giáo. Các bản kiét tập tại Tây Bắc Ấn Ðộ thì được truyền bá lên Trung Á rồi sang Trung Hoa và Tây Tạng, mệnh danh là Na Tiên Tỳ Kheo Kinh.

Riêng Na Tiên Tỳ Kheo Kinh truyền qua Trung Hoa cũng đã có ba bản dịch khác nhau. Cả ba bản đều mất tên người dịch nên không rõ là đã dịch vào thời đại nào. Chỉ thấy Ðại Tạng ghi là “Phụ Ðông Tấn Lục”. Văn dịch rất xưa và hơi tối nghĩa. Căn cứ vào đó, ta có thể suy đoán rằng các bản dịch nầy có lẽ đã được thực hiện vào khoảng đời Tam Quốc hay đời Tây Tấn, nghĩa là khi Phật Giáo mới du nhập Trung Hoa.

Hiện trong Ðại Tạng chỉ thấy có hai bản, ghi số 1670 A va 1670 B. Bản 1670 A phóng theo các bản in đời Tống, đời Nguyên mà hiệu đính lại. Bản 1067 B căn cứ vào bản in đời Minh nhưng cũng có đối chiếu với hai bản đời Tống và đời Nguyên mà hiệu đính. tuy đã có hiệu đính rồi mà cả hai bản vẫn còn tối nghĩa.

Nay nhân đạo hữu Cao Hữu Ðính phụ trách dạy kinh này tại Phật Học Viện Nha Trang, đạo hữu bèn gia công sưu khảo nghiên cứu, nhằm mục đích làm sáng tỏ thêm nghĩa kinh. Ông căn cứ vào cả hai bản nhất là bản 1670 B rồi tham khảo với Kinh Milindapanhà của Phật giáo Nam Phương và bản dịch Pháp văn kinh này, soạn thành bài học dạy cho Học Tăng ở Phật Học Viện, Trung Phần tại Nha Trang do tôi điều khiển.

Xét thấy phần đầu, tức duyên khởi của kinh Milindapanhà và của Na Tiên Tỳ Kheo Kinh, hai bên không giống nhau nên đạo hữu đã cho lướt qua, đợi tham cứu sau. Thay vào đó, ông viết một “Lời Nói Ðầu" ghi lại tiểu sử vua Di Lan Ðà và ngài Na Tiên, cùng là bối cảnh lịch sử thời bấy giờ. Nội dung đối thoại thì giữ lại trọn vẹn và gắng diễn dịch thế nào trung thành với ý kinh. Trong trường hợp gặp những danh từ mà nay đã biến nghĩa, đạo hữu đã tùy nghi châm chế cải đổi chút đỉnh, để độc giả dễ dàng lãnh hội ý chính.

Ðọc hết loại bài của đạo hữu biên soạn, tôi lấy làm vừa ý, nên vội cho xuất bản, hầu mong cung cấp món ăn giáo lý cần thiết cho Phật tử bốn phương. Vậy, xin có mấy lời giới thiệu với chư Phật tử và thiện hữu tri thức hằng lưu tâm đến tiền đồ Phật giáo nước nhà.

Mong rằng audio sách "KINH NA TIÊN TỲ KHEO" sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 3 tiệp mp3 nằm trong thư mục KINH NA TIÊN TỲ KHEO - Hán Tạng - Phụ Đông Tấn Lục: https://drive.google.com/drive/folders/1t_L5HhNmSu_0KsmiffY0xp0-4mCvC5UQ?usp=sharing

THE ILLUSTRATED LIFE OF THE LORD BUDDHA!

TÌNH ĐỜI Ý ĐẠO - Hộ Giác

Ăn cơm có canh tu hành có bạn. Trong hầu hết hoàn cảnh sống, sự kết giao thân cận để có đối tượng tôn thờ, nương tựa là điều tối cần. Thiếu đối tượng, chúng ta sẽ lạc lõng, bơ vơ, cuộc sống trở thành mất hương vị, vô bổ.

Bản chất đời sống là tình cảm. Lộ trình thành đạt nguyện ước đời sống là lý trí.

Tình cảm thiếu lý trí là tình cảm ích kỷ, yếu hèn. Lý trí thiếu tình cảm là lý trí lập dị, cực đoan.

Sự dung hòa được hai yếu tố cơ bản này là một đóng góp lớn trong công trình thực hiện một thế giới "Nhân gian cực lạc".

Cái vui của đời tại mình ích kỷ muốn ôm giữ làm của riêng nên nguồn vui không được rộng tỏa, cái vui bị giới hạn, không được cùng nhau san sẻ. Còn cái khổ thì cố tình xô đuổi một mình, xô đuổi không được thì bực lòng khổ sở vì thiếu người thông cảm sớt chia. Chúng ta quên rằng cái vui thì bao la như bầu trời, cái khổ thì mênh mông như biển cả. Hãy để bầu trời cho không gian, hãy để biển cả cho nguyên vị. Ðừng ngây thơ phí sức trong hành động lấp bể vá trời. Ði ngược sự thật là chuốc lấy đau khổ. Thái độ khôn ngoan để khỏi bị đau khổ là dám chấp nhận sự thật, hoặc không chối bỏ sự thật. Mà sự thật đấy là có cả mật ngọt và mật đắng trong cuộc đời.

Mong rằng audio sách " TÌNH ĐỜI Ý ĐẠO " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 15 tiệp mp3 nằm trong thư mục Tình Đời Ý Đạo: https://drive.google.com/open?id=0B7LO0PQu_eA6UzhXT043aU42Rk0

NHỮNG MẪU CHUYỆN VỀ NHÂN QUẢ - Thích Tâm Thuận

Xã hội hôm nay đã phát triển khá nhiều về vật chất, đời sống tiện nghi của con người cũng ngày một nâng cao. Khoa học kỹ thuật tiến bộ không ngừng, luôn đổi mới, đi lên và càng tiến xa hơn về phía trước. Nhu cầu sinh hoạt đời sống của con người cũng theo đây mà thay đổi, cải thiện và tiện lợi nhiều hơn.

Nhưng nhìn lại, vật chất càng tiến bộ bao nhiêu thì dường như đời sống tinh thần của một số người càng sa sút và suy thoái bấy nhiêu. Một khi tư tưởng tư hữu, bảo thủ đã lớn mạnh dần, thì trong họ sẽ tồn tại và nảy sinh bao điều riêng tư, vị kỷ. Một số người mãi cứ bám víu vào vật dục, xem đó như một mục tiêu tối cao cần phải phấn đấu để đạt tới của đời mình. Và tất cả sự kiện ấy, như một hệ quả tất yếu, đã làm cho tình người trong nhóm cá nhân này bắt đầu chia cách, những thiện cảm nồng ấm ngày nào sẽ mau chóng trở thành lạnh nhạt, khô khan.

Hơn thế nữa, khi đã bị lệ thuộc vào vật chất, những người này rất dễ sa ngã và đánh mất mình trước bao cám dỗ của vòng quay xã hội. Trong phút giây, họ sẽ biến mình thành tên nô lệ để phục vụ cho thị hiếu và đam mê. Rồi họ sẽ cuồng say trong hơi men của hưởng thụ, hát những bản tình ca của tham vọng nhỏ nhen, tầm thường. Cũng từ đây, sự xuất hiện của bao cuộc cạnh tranh để thủ đoạt, lấn lướt lẫn nhau là điều dễ xảy ra và dễ thấy. Nhóm cá nhân này sẽ tha hóa dần về nhân cách, trượt đà xuống hố thẳm của tội lỗi và bất lương. Nếu không nhanh chóng tìm ra giải pháp có tác dụng hữu hiệu kịp thời, các nhà đạo đức cho rằng, không bao lâu, hành tinh của chúng ta sẽ trở thành một hành tinh chết, bởi khi đó, con người không còn thương yêu nhau nữa, trái tim của con người đã lạnh lẽo, giá băng...

Mong rằng audio sách " NHỮNG MẪU CHUYỆN VỀ NHÂN QUẢ " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 18 tiệp mp3 nằm trong thư mục Những Mẫu Chuyện Về Nhân Quả: https://drive.google.com/drive/folders/0B7LO0PQu_eA6Vzhkay1yNVRzMkU?usp=sharing

KINH PHÁP BẢO ĐÀN - Lục Tổ Huệ Năng

Pháp Bảo Đàn Kinh là một quyển Kinh chuyên hoằng Pháp Đốn Giáo của Thiền Tông, do Lục Tổ Huệ Năng giảng và Ngài Pháp Hải ghi lại, nay đã dịch sang nhiều thứ tiếng và đã phổ biến trên thế giới.

Lục Tổ là người không biết chữ nhưng nói ra lời nào cũng đúng ý Phật. Tổ nói: Diệu lý của chư Phật chẳng dính dáng với văn tự. Như vậy người đọc nên được ý quên lời, chớ nên chấp lời nghịch ý. Như Lục Tổ nói: Nay ta gượng nói ra, khiến ông bỏ tà kiến, chớ hiểu theo lời nói, mới cho biết ít phần.

Chớ hiểu theo lời nói là chớ chấp lời mà nghịch ý; mới cho biết ít phần là được ý mà quên lời, nói được ý là phải đốn ngộ ý của Tổ, cũng là ý của Phật vậy. Phật nói: Sự suy lường phân biệt chẳng thể hiểu được pháp này. Hễ nói đã chứng thì chẳng thể tỏ rõ cho người biết, nếu nói chẳng chứng thì thuyết lý chẳng thể liễu triệt, nên pháp đốn giáo này chẳng phải muốn người hiểu theo lời, cần phải tự tin, tự tu, tự chứng, tự ngộ mới được. Nếu chỉ dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường là trái với ý Tổ. Phật có nói: Như Lai dùng tất cả thí dụ để diễn đạt mọi việc thì được; nhưng chẳng thí dụ nào có thể diễn đạt pháp này. Tại sao vậy? Vì tự tánh bất khả tư nghì, tâm trí chẳng đến được. Vậy phải tin rằng: miệng luận bàn, tâm suy lường là việc chướng đạo vậy.

Đối với pháp thế gian thì dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường có thể thấu hiểu được; với pháp xuất thế gian dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường lại càng xa với Đạo. Cổ Đức nói: Đối với việc này, có tâm chẳng thể cầu, vô tâm chẳng thể đắc, ngôn ngữ chẳng thể thông đạt, im lặng chẳng thể thấu suốt. Quyển Kinh này, mỗi phẩm đều có tỏ bày ý chỉ như thế, xin độc giả tự xét kỹ xem! Nói tóm lại, PHÁP ĐỐN GIÁO này là khai thị cho người học Đạo để y theo CHÁNH PHÁP tu hành cho đến đốn ngộ mà thôi.

Thích Duy Lực

Mong rằng audio sách "Kinh Pháp Bảo Đàn" sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 3 tiệp mp3 nằm trong thư mục Kinh Pháp Bảo Đàn: https://drive.google.com/folderview?id=0B7LO0PQu_eA6dEZqN082Y0lzTU0&usp=sharing

KINH PHÁP BẢO ĐÀN - Lục Tổ Huệ Năng

Pháp Bảo Đàn Kinh là một quyển Kinh chuyên hoằng Pháp Đốn Giáo của Thiền Tông, do Lục Tổ Huệ Năng giảng và Ngài Pháp Hải ghi lại, nay đã dịch sang nhiều thứ tiếng và đã phổ biến trên thế giới.

Lục Tổ là người không biết chữ nhưng nói ra lời nào cũng đúng ý Phật. Tổ nói: Diệu lý của chư Phật chẳng dính dáng với văn tự. Như vậy người đọc nên được ý quên lời, chớ nên chấp lời nghịch ý. Như Lục Tổ nói: Nay ta gượng nói ra, khiến ông bỏ tà kiến, chớ hiểu theo lời nói, mới cho biết ít phần.

Chớ hiểu theo lời nói là chớ chấp lời mà nghịch ý; mới cho biết ít phần là được ý mà quên lời, nói được ý là phải đốn ngộ ý của Tổ, cũng là ý của Phật vậy. Phật nói: Sự suy lường phân biệt chẳng thể hiểu được pháp này. Hễ nói đã chứng thì chẳng thể tỏ rõ cho người biết, nếu nói chẳng chứng thì thuyết lý chẳng thể liễu triệt, nên pháp đốn giáo này chẳng phải muốn người hiểu theo lời, cần phải tự tin, tự tu, tự chứng, tự ngộ mới được. Nếu chỉ dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường là trái với ý Tổ. Phật có nói: Như Lai dùng tất cả thí dụ để diễn đạt mọi việc thì được; nhưng chẳng thí dụ nào có thể diễn đạt pháp này. Tại sao vậy? Vì tự tánh bất khả tư nghì, tâm trí chẳng đến được. Vậy phải tin rằng: miệng luận bàn, tâm suy lường là việc chướng đạo vậy.

Đối với pháp thế gian thì dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường có thể thấu hiểu được; với pháp xuất thế gian dùng miệng luận bàn, dùng tâm suy lường lại càng xa với Đạo. Cổ Đức nói: Đối với việc này, có tâm chẳng thể cầu, vô tâm chẳng thể đắc, ngôn ngữ chẳng thể thông đạt, im lặng chẳng thể thấu suốt. Quyển Kinh này, mỗi phẩm đều có tỏ bày ý chỉ như thế, xin độc giả tự xét kỹ xem! Nói tóm lại, PHÁP ĐỐN GIÁO này là khai thị cho người học Đạo để y theo CHÁNH PHÁP tu hành cho đến đốn ngộ mà thôi.

Thích Duy Lực

Mong rằng audio sách "Kinh Pháp Bảo Đàn" sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 3 tiệp mp3 nằm trong thư mục Kinh Pháp Bảo Đàn: https://drive.google.com/drive/folders/0B7LO0PQu_eA6dEZqN082Y0lzTU0

KINH A DI ĐÀ GIẢNG GIẢI - Thích Nhất Hạnh

Kinh A Di Đà là một kinh Đại thừa, thuộc về nền Phật giáo phát triển. Đạo Bụt giống như một cây đại thọ và cũng là một thực tại sinh động. Bất kỳ một cái gì đang sống cũng phải lớn lên. Một cây đang sống thì ngày nào cũng cho thêm cành, lá; cành dài ra thêm, lá mọc nhiều thêm. Có cành mới, lá mới, hoa mới và trái mới thì cây đạo Bụt mới là một thực tại linh động, một cái gì đang sống. Vì vậy, mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm, đạo Bụt phải phát triển thêm. Đạo Bụt Đại Thừa là những hoa trái phát triển từ cội nguồn Phật giáo nguyên thủy.

Mình không muốn Đạo Bụt là một cái xác khô nằm trong Bảo tàng viện mà là một thực tại sống động, mỗi ngày đều có thêm sức sống. Và vì vậy, mình phải chấp nhận rằng cây Phật giáo mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm phải có thêm cành mới, lá mới. Đạo Bụt phát triển không ngừng nhưng vẫn là Đạo Bụt như thường.

Mong rằng audio sách " KINH A DI ĐÀ GIẢNG GIẢI " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 14 tiệp mp3 nằm trong thư mục Kinh A Di Đà Giảng Giải: https://drive.google.com/open?id=0B7LO0PQu_eA6dGw3NmoxYWxFT2s

KINH A DI ĐÀ GIẢNG GIẢI - Thích Nhất Hạnh

Kinh A Di Đà là một kinh Đại thừa, thuộc về nền Phật giáo phát triển. Đạo Bụt giống như một cây đại thọ và cũng là một thực tại sinh động. Bất kỳ một cái gì đang sống cũng phải lớn lên. Một cây đang sống thì ngày nào cũng cho thêm cành, lá; cành dài ra thêm, lá mọc nhiều thêm. Có cành mới, lá mới, hoa mới và trái mới thì cây đạo Bụt mới là một thực tại linh động, một cái gì đang sống. Vì vậy, mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm, đạo Bụt phải phát triển thêm. Đạo Bụt Đại Thừa là những hoa trái phát triển từ cội nguồn Phật giáo nguyên thủy.

Mình không muốn Đạo Bụt là một cái xác khô nằm trong Bảo tàng viện mà là một thực tại sống động, mỗi ngày đều có thêm sức sống. Và vì vậy, mình phải chấp nhận rằng cây Phật giáo mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm phải có thêm cành mới, lá mới. Đạo Bụt phát triển không ngừng nhưng vẫn là Đạo Bụt như thường.

Mong rằng audio sách " KINH A DI ĐÀ GIẢNG GIẢI " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 14 tiệp mp3 nằm trong thư mục Kinh A Di Đà Giảng Giải: https://drive.google.com/drive/folders/0B7LO0PQu_eA6dGw3NmoxYWxFT2s

VÔ THƯỜNG - Thích Giác Thiện

Trần thế chỉ là chỗ tạm nương
Cũng như quán trọ ở ven đường
Mỗi người là khách dừng chân tạm
Rồi sẽ đi về chốn viễn phương!

Mong rằng audio sách " VÔ THƯỜNG " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 2 tiệp mp3 nằm trong thư mục Vô Thường: https://drive.google.com/folderview?id=0B7LO0PQu_eA6MW56V3FwYS1uNnM&usp=sharing

VÔ THƯỜNG - Thích Giác Thiện

Trần thế chỉ là chỗ tạm nương
Cũng như quán trọ ở ven đường
Mỗi người là khách dừng chân tạm
Rồi sẽ đi về chốn viễn phương!

Mong rằng audio sách " VÔ THƯỜNG " sẽ đem lại cho bạn nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 2 tiệp mp3 nằm trong thư mục Vô Thường: https://drive.google.com/drive/folders/0B7LO0PQu_eA6MW56V3FwYS1uNnM

Ý TÌNH THÂN - Thích Trí Siêu

Ý, Tình, Thân là một đề tài vô tận vì đó là những yếu tố cấu tạo nên con người và con người là cả một thế giới huyền bí.

Tập sách này không phải là một tiểu luận về tâm lý học nên không thể bao quát hết mọi vấn đề nhân sinh, mục đích của nó nói lên sự tương quan của Ý, Tình, Thân và tiến trình phiền não để bạn đọc có một cái nhìn khác trong việc tu hành chuyển hóa khổ đau. Trong khi viết, tôi đã cố gắng dùng ít thuật ngữ Phật giáo và cho nhiều thí dụ bình dân để dễ hiểu.

Mong rằng audio sách " Ý TÌNH THÂN " sẽ đem lại cho bạn đọc nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 13 tiệp mp3 nằm trong thư mục Ý Tình Thân: https://drive.google.com/folderview?id=0B7LO0PQu_eA6c3FyMEd2MUs4ZkU&usp=sharing

Ý TÌNH THÂN - Thích Trí Siêu

Ý, Tình, Thân là một đề tài vô tận vì đó là những yếu tố cấu tạo nên con người và con người là cả một thế giới huyền bí.

Tập sách này không phải là một tiểu luận về tâm lý học nên không thể bao quát hết mọi vấn đề nhân sinh, mục đích của nó nói lên sự tương quan của Ý, Tình, Thân và tiến trình phiền não để bạn đọc có một cái nhìn khác trong việc tu hành chuyển hóa khổ đau. Trong khi viết, tôi đã cố gắng dùng ít thuật ngữ Phật giáo và cho nhiều thí dụ bình dân để dễ hiểu.

Mong rằng audio sách " Ý TÌNH THÂN " sẽ đem lại cho bạn đọc nhiều lợi ích.

Đường dẫn tải sách Audio bao gồm 13 tiệp mp3 nằm trong thư mục Ý Tình Thân: https://drive.google.com/drive/folders/0B7LO0PQu_eA6c3FyMEd2MUs4ZkU

VÔ TƯỚNG

Thuyết thông và tâm thông
Như mặt trời giữa không
Chỉ truyền pháp kiến tánh
Ra đời phá tà tông.

Pháp thì không đốn tiệm
Mê ngộ có mau chậm
Chỉ pháp kiến tánh này
Người ngu không thể hiểu.

Nói tuy có muôn thứ
Trở về lý chỉ một
Phiền não trong nhà tối
Thường sanh mặt trời tuệ.

Tà đến phiền não sanh
Chánh đến phiền não dứt
Tà chánh đều không dùng
Thanh tịnh mới hoàn toàn.

Bồ-đề vốn tự tánh
Khởi tâm tức là vọng
Tâm tịnh ở trong vọng
Chỉ chánh không ba chướng.

Người đời nếu tu hành
Tất cả trọn chẳng ngại
Thường tự thấy lỗi mình
Cùng đạo tức tương đương.

Sắc loại tự có đạo
Đều chẳng chướng ngại nhau
Lìa đạo riêng tìm đạo
Trọn đời không thấy đạo.

Lăng xăng qua một đời
Kết cuộc tự sanh não
Muốn thấy đạo chân thật
Hạnh chánh tức là đạo.

Nếu không có tâm đạo
Hạnh tối không thấy đạo
Người chân chánh tu hành
Không thấy lỗi thế gian.

Nếu thấy lỗi người khác
Lỗi mình đã đến bên
Người quấy ta chẳng quấy
Ta quấy tự có lỗi.

Chỉ dẹp lỗi nơi tâm
Phá trừ các phiền não
Yêu ghét chẳng bận lòng
Duỗi thẳng hai chân ngủ.

Muốn nghĩ giáo hóa người
Tự phải có phương tiện
Chớ khiến người nghi ngờ
Tức là tự tánh hiện.

Phật pháp nơi thế gian
Không lìa thế gian giác
Lìa thế tìm Bồ-đề
Giống như tìm sừng thỏ.

Chánh kiến gọi xuất thế
Tà kiến là thế gian
Tà chánh đều dẹp sạch
Tánh Bồ-đề hiện rõ.

Tụng này là đốn giáo
Cũng gọi thuyền đại pháp
Mê nghe trải nhiều kiếp
Ngộ trong khoảng sát-na.

Thuyết thông cập tâm thông
Như nhật xử hư không
Duy truyền kiến tánh pháp
Xuất thế phá tà tông.

Pháp tức vô đốn tiệm
Mê ngộ hữu trì tật
Chỉ thử kiến tánh môn
Ngu nhân bất khả tất.

Thuyết tức tuy vạn ban
Hợp lý hoàn quy nhất
Phiền não ám trạch trung
Thường tu sanh tuệ nhật.

Tà lai phiền não chí
Chánh lai phiền não trừ
Tà chánh câu bất dụng
Thanh tịnh chí vô dư.

Bồ-đề bản tự tánh
Khởi tâm tức thị vọng
Tịnh tâm tại vọng trung
Đãn chánh vô tam chướng.

Thế nhân nhược tu đạo
Nhất thiết tận bất phòng
Thường tự kiến kỷ quá
Dữ đạo tức tương đương.

Sắc loại tự hữu đạo
Các bất tương phòng não
Ly đạo biệt mích đạo
Chung thân bất kiến đạo.

Ba ba độ nhất sanh
Đáo đầu hoàn tự áo
Dục đắc kiến chân đạo
Hạnh chánh tức thị đạo.

Tự nhược vô đạo tâm
Ám hạnh bất kiến đạo
Nhược chân tu đạo nhân
Bất kiến thế gian quá.

Nhược kiến tha nhân phi
Tự phi khước thị tả
Tha phi ngã bất phi
Ngã phi tự hữu quá.

Đãn tự khước phi tâm
Đả trừ phiền não phá
Tắng ái bất quan tâm
Trường thân lưỡng cước ngọa.

Dục nghĩ hóa tha nhân
Tự tu hữu phương tiện
Vật linh bỉ hữu nghi
Tức thị tự tánh hiện.

Phật pháp tại thế gian
Bất ly thế gian giác
Ly thế mích Bồ-đề
Kháp như cầu thố giác.

Chánh kiến danh xuất thế
Tà kiến thị thế gian
Tà chánh tận đả khước
Bồ-đề tánh uyển nhiên.

Thử tụng thị đốn giáo
Diệc danh đại pháp thuyền
Mê văn kinh lụy kiếp
Ngộ tắc sát-na gian.

Lục Tổ Huệ Năng