Can Thiệp Sớm Cô Vân - Bình Sơn

8 TRÒ CHƠI “KHÔNG DẠY NÓI” MÀ GIÚP CON NÓI

🌬️ 1. Thổi b**g bóng – kèm tiếng “phùuu”
* Mục tiêu: Tập kiểm soát hơi thở – tiền đề để bật âm.
* Gợi ý thêm: Khi b**g bóng bay, mẹ có thể nói: “Bay nè!” – “Ôi, phùuuu~”
* 👉 Phù hợp cho trẻ chậm nói, rối loạn phát triển lời nói, chậm phát triển vận động miệng.

🙈 2. Ú òa – kết hợp “Aaa!” và biểu cảm mặt
* Mục tiêu: Kích hoạt âm thanh cảm xúc và phản xạ giao tiếp.
* Gợi ý thêm: Kéo dài tiếng “Aaaa” và chờ con đáp lại – như đang “giao tiếp giọng nói”.
* 👉 Trò này cực tốt cho tương tác qua lại, tạo thói quen bật âm khi có cảm xúc.

🍌 3. Chơi nấu ăn – gọi tên món: “Chuối nè, Aaa…”
* Mục tiêu: Gọi tên, bắt chước và gắn từ với đồ vật.
* Gợi ý thêm: Dùng đồ chơi hoặc thật: “Măm măm – Aaa ăn gì đây?” – Con dễ tự động bật âm vì vui.
* 👉 Phát triển từ vựng sơ khởi + khái niệm đồ ăn/thực phẩm.

🦸‍♂️ 4. Chơi siêu nhân – hét nhẹ: “Zaaa! Bùm!”
* Mục tiêu: Kích hoạt giọng, giúp con phát âm mạnh mẽ qua hành động.
* Gợi ý thêm: Mẹ giả tiếng “xoẹt”, “đùng”, “bùm!” – Con bắt chước qua chuyển động và âm thanh.
* 👉 Đặc biệt hợp với bé trai năng động, đang học nói qua chơi tưởng tượng.

🐶 5. Bắt chước động vật – “Meo, Gâu, Ò ó o”
* Mục tiêu: Dễ bắt chước, dễ bật âm → tạo thói quen dùng âm thanh giao tiếp.
* Gợi ý thêm: Mẹ giả tiếng kêu, hỏi con: “Ai kêu thế?” → tạo vòng tương tác.
* 👉 Tốt cho trẻ mới bật âm hoặc chỉ phát ra âm đơn.

😊 6. Làm biểu cảm mặt: vui – buồn – ngạc nhiên
* Mục tiêu: Phát triển ngôn ngữ cảm xúc + tăng nhận biết nét mặt.
* Gợi ý thêm: Dùng gương, vẽ mặt cảm xúc, hoặc chơi đóng vai.
* 👉 Giúp trẻ hiểu và biểu đạt cảm xúc bằng giọng nói và khuôn mặt.

🪁 7. Thổi giấy bay – ai thổi xa hơn
* Mục tiêu: Luyện hơi thở dài – nền tảng cho phát âm rõ và đều.
* Gợi ý thêm: Dán giấy vào ống hút, dùng bông gòn thổi đẩy bóng vào rổ.
* 👉 Tăng sức bền và điều phối miệng – đặc biệt tốt cho trẻ có khó khăn cơ-miệng.

🕵️‍♀️ 8. Trốn tìm – hét “Aaa!” khi tìm được
* Mục tiêu: Âm thanh bật ra trong trạng thái phấn khích – không gượng ép.
* Gợi ý thêm: “Aaaa! Tìm thấy rồi!” → vừa là phát âm vừa là chơi cảm xúc.
* 👉 Tăng tự nhiên hoá việc bật âm trong đời sống hàng ngày.
St





☎️ 0972162732
🏠 Đội 5, xã Bình Tân Phú, Bình Sơn, Quảng Ngãi

👶 Con bạn có những biểu hiện sau?
• 2–3 tuổi chưa biết nói hoặc nói rất ít?
• Không phản ứng khi gọi tên, không hoặc ít giao tiếp bằng mắt?
• Hay cáu gắt, ăn vạ, không biết chơi cùng bạn?
• Gặp khó khăn khi học, chậm phát triển kỹ năng?...
⏰ Đừng chờ đợi – Can thiệp sớm là chìa khoá giúp con phát triển toàn diện!
______________________________________

🏠 Đến với tôi:
✔️ Có nhiều năm kinh nghiệm chuyên sâu trong hỗ trợ trẻ rối loạn phổ tự kỷ, chậm nói, tăng động, chậm phát triển, nói ngọng, khó khăn trong học tập...
✔️ Giáo viên tận tâm, được đào tạo bài bản, luôn kiên nhẫn và thấu hiểu trẻ.
✔️ Môi trường học thân thiện, an toàn – học mà chơi, chơi mà tiến
______________________________________
➡️ Can thiệp sớm cô Vân: Can thiệp trẻ:
- Chậm nói
- Tự kỷ
- Tăng động giảm tập trung
- Chậm phát triển
- Khiếm thính
- Khó khăn về học
- Chỉnh ngọng
☎️0972162732
⛪️ Đội 5, Bình Tân Phú, Bình Sơn, Quảng Ngãi

Ngày Quốc Tế Người Khuyết Tật

‼️‼️Dạy nói cho trẻ phải bắt đầu từ đâu?⁉️
👉Như chúng ta đã biết, từ khi ra đời đến khi tròn 1 tuổi, trẻ phải trải qua rất nhiều mốc quan trọng: 3 tháng biết lẫy, 6 tháng biết bò, 9 tháng biết ngồi, 12 tháng lò dò biết đi- Đó là mốc vận động. Đối với mốc nhận thức, giao tiếp: 3 tháng biết hóng chuyện, 6 tháng biết mỉm cười tương tác, 9 tháng bắt đầu bập bẹ, 12 tháng biết chỉ trỏ, tạo ra âm thanh lời nói,…xuất hiện những từ đơn đầu tiên.
👉Muốn biết nên dạy con từ đâu? Trước tiên, phải xác định được năng lực của con hiện tại đang ở đâu?
👉Có 4 mức độ giai tiếp:
+ Giai đoạn 1: Giao tiếp chưa có chủ ý
+ Giai đoạn 2: Giai tiếp có chủ ý
+ Giai đoạn 3: Giao tiếp bằng từ đơn
+ Giai đoạn 4: Giai tiếp bằng câu, đoạn, hội thoại
👉Khi đã xác định được con đang ở giai đoạn nào? Mục tiêu tiếp theo là gì? Cái đích cần hướng đến là gì?
💁Hãy nhìn vào ngôi nhà giao tiếp? 👀
☝️Chúng ta dễ dàng nhận thấy kĩ năng tập trung chú ý như là nền móng của ngôi nhà. Đó là kĩ năng quan trọng nhất. Không có kĩ năng này, trẻ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tương tác, chơi và giao tiếp với những người xung quanh. Khi có được nền móng vững chắc thì ngôi nhà xây lên sẽ rất vững chãi.
✌️Tiếp theo chúng ta sẽ xây những viên gạch đầu tiên là các kĩ năng lắng nghe, kĩ năng bắt chước, kĩ năng luân phiên và kĩ năng vui chơi,…để tạo nên phần thân ngôi nhà. Để hình thành được các kĩ năng trên đối với trẻ nhỏ thông qua hoạt động chơi, tương tác 1-1 với trẻ. Có nhiều dạng hoạt động chơi: Trò chơi chức năng, trò chơi vận động, trò chơi đóng vai, trò chơi tưởng tượng,...
🤟Những viên gạch tiếp theo sẽ giúp trẻ có được kiến thức (hiểu biết) và biết sử dụng cử chỉ điệu bộ, có thể xem như là mái nhà.
🖖Chúng ta có thể coi lời nói như lớp sơn bên ngoài của ngôi nhà. Người không có lời nói như người khiếm thính (câm điếc) vẫn giao tiếp được thông qua cử chỉ điệu bộ. Trẻ phải biết giao tiếp phi ngôn ngữ trước thì ngôn ngữ lời nói mới có nghĩa, đúng ngữ cảnh.
🔥Khi xem xét các lĩnh vực của trẻ gặp phải, chúng ta phải xác định được trẻ đang ở giai đoạn nào trong các mức độ giao tiếp? Và thứ tự xây dựng ngôi nhà để xây dựng kĩ năng giao tiếp.
🎉Tất cả những kĩ năng giao tiếp sẽ được phát triển một cách đồng đều và đi đúng hướng nếu cha mẹ nắm rõ năng lực và các kĩ năng cần phát triển của trẻ. Sự tiến bộ của một kĩ năng sẽ kéo theo sự tiến bộ của các kĩ năng khác.
Sau khi đã xác định được năng lực và nhu cầu cần phát triển để dạy cho trẻ, phụ huynh cần xác định được mục tiêu dài hạn, mục tiêu ngắn hạn và các phương pháp dạy để áp dụng sao cho phù hợp với từng dạng khó khăn và mức độ của từng trẻ.
Note: nhiều PH chỉ quan tâm tới việc trẻ biết nói là đủ, mà không qtam đến việc:
+ Lời nói phải xuất phát từ đâu...
+ Trẻ có giảm hành vi chưa? có tập trung chú ý không?
+ Nói được rồi mà trẻ có hiểu không?, có làm theo được không?, có biết hỏi?, biết trả lời chưa ?( giao tiếp qua lại). Rồi mới tới kể lại được 1 câu chuyện.... Để mà kể 1 quá trình của 1 trẻ đặc biệt là vô cùng dài và khó khăn. Là bố mẹ của một em bé đặc biệt cần phải cố gắng kiên trì, cần phải có hiểu biết về bé...

👉👉CÁC HOẠT ĐỘNG ĐIỀU HÒA CẢM GIÁC VÀ CÁC BÀI MẪU 👈👈
🚩 Mục đích:
➢ Trấn an và thiết lập hệ thần kinh.
➢ Thúc đẩy sự hòa họp cảm xúc/ thúc đẩy mối giao cảm.
➢ Tạo ‘giao tiếp mắt- mắt’ và ‘chia sẽ cảm xúc/ tình cảm’.
➢ Tạo cảm giác người lớn như chổ dựa dịu dàng khi trẻ căng thẳng.
👉1. Sử dụng những hoạt động tương tác đơn giản, như trò chơi ú òa, ‘Mẹ sắp bắt được con rồi’, đu đưa… là những trò chơi tương tác lặp đi lặp lại, có nhịp điệu.
👉2. Ngồi (hoặc đứng) mặt đối mặt, ở ngang tầm mắt trẻ, tiếp xúc cơ thể với nhau. Điều này cho phép bạn điều chỉnh hoạt động, giữ cho trẻ tập trung, và khuyến khích trẻ giao tiếp ‘mắt- mắt’.
👉3. Hát các câu có nhịp điệu trong khi làm các động tác lặp đi lặp lại. Những bài mẫu sử dụng giọng nói, tiếp xúc và sự biểu lộ cảm xúc qua nét mặt sẽ thu hút chú ý của trẻ.
👉4. Sử dụng những cử chỉ cường điệu, biểu lộ cảm xúc qua nét mặt một cách sôi nổi, và giọng nói phấn chấn để thu hút sự chú ý của bé. Tạo giao tiếp mắt- mắt và chia sẽ niềm vui.
👉5. Mục đích ban đầu của bạn là thiết lập sự giao tiếp mắt- mắt, vì vậy bé có thể thăm dò cảm xúc của bạn. bắt đầu thực hiện các dộng tác theo nhịp điệu và giao tiếp mắt- mắt. Nếu bé nhìn đi chổ khác (quay mặt đi), lưỡng lự và ngừng giao tiếp cho đến khi bé nhìn trở lại, lúc đó phải tiếp tục hành động này ngay lập tức. Nếu cần thiết bạn có thể nói lắp bắp hoặc cường điệu hóa động tác của mình, chậm lại hoặc nhanh hơn, lên hoặc xuống giọng để hướng ánh mắt của trẻ trở lại.
👉6. Bạn có thể nâng sự chia sẻ cảm xúc lên bằng cách thu hút sự chú ý của bé vào phần hứng thú của các bài mẫu này. Lưỡng lự, ngừng lại, cường điệu hoặc kéo dài khoảng khắc ngay trước giai đoạn cao trào của bài. Thí dụ trong trò chơi Ú- Òa, ngay trước khi biểu lộ bộ mặt hào hứng của bạn, hãy kéo dài từ ‘ú-uuuuuuuuu- òa’. Điều này tạo nên sự phấn khích cho bé.
👉7. Hãy sử dụng cùng một bài (trò chơi) trong một lúc nhầm tạo cho bé cảm giác là có thể đoán được hoặc quen thuộc. Khi bé thích nghi với bài này thì bạn có thể thay đổi đôi chút. Trước hết hãy giữ cách đơn giản. Sau đó thay đổi từ từ làm cho bé cảm thấy có hứng. Nếu phát hiện bé có biểu hiện không ổn thì phải quay lại cách trước đó ngay.
👉8. Chỉ chọn một vài bài mẫu. Thực hiện đơn giản và bước đầu thực hiện cùng một cách do đó những cách này trở nên thân thuộc và dễ dàng cho bé.
👉9. Cuối cùng bạn sẽ thấy bé điều chỉnh hoạt động đó. Khi bạn lưỡng lự, bé có thể chủ động điều chỉnh hoạt động theo bài mẫu.
👉10. Điều quan trọng là bạn phải dẫn dắt hành động, không để bé kiểm soát hoặc điều khiển hành động này. Bạn cần bé học cách làm theo sự dẫn dắt của bạn và để bạn điều chỉnh hành động.
👉11. Hãy nhớ mục tiêu của bạn là gì. Bạn đang tập trung vào tạo ‘giao tiếp mắt- mắt’. ‘ Sẽ chia tình cảm’ và ‘thu hút trẻ’.
👉12. Điều quan trọng nhất là hãy thu hút trẻ và vui vẻ.
🚩🚩 Các bài mẫu
👉🚩1) Trò chơi đu dưa, lắc lư hoặc nhảy cùng nhau. Đứng hoặc ngồi, cằm bàn tay hoặc cánh tay của bé, đu đưa, lắc lư hoặc cùng nhảy theo một nhịp đơn giản.
🚩🚩 Các bài mẫu
👉🚩1) Trò chơi đu dưa, lắc lư hoặc nhảy cùng nhau. Đứng hoặc ngồi, cằm bàn tay hoặc cánh tay của bé, đu đưa, lắc lư hoặc cùng nhảy theo một nhioj đơn giản. Hô hoặc hát.
👉🚩2) Trò chơi ‘1,2,3…bốp!’. Vỗ tay nhẹ nhàng và vỗ nhẹ vào má. Nắm lấy bàn tay bé, vừa vỗ nhẹ vừa đếm ‘1..2...3’ và ‘bốp’ vỗ bàn tay bé nhẹ vào má bạn. sau đó làm lại và vỗ vào má của bé.
👉🚩3) Trò chơi ‘Ú-òa’, dung bàn tay hoặc bàn chân của bé. Biểu hiện nét mặt và giọng nói một cách hồ hởi.
👉🚩4) Ép chân. Đặt trẻ nằm xuống. Gập hai đầu gối trẻ để nó dựng ngược trong không khí, và mặt của bạn ở giữa chúng. Trong khi đếm đến 3, ép đầu gối trẻ nhẹ nhàng. Hô ‘1…2…3 dừng/ do dự… ép vào!’. Và ép đầu gối về phía ngực của trẻ. Đưa mặt của bạn theo dễ gần với ánh mắt của trẻ.
👉🚩5) Thổi bóng bay. Người lớn thổi bóng bay với nét mặt hồ hởi. Để hơi thoát ra thổi nhẹ nhàng vào bàn tay hoặc cổ tay của bé. Làm phát ra tiếng kêu chit chit, hoặc để cho bóng bay quanh phòng. Thay đổi: để bé ấn tay vào má của bạn khi bạn thổi bóng. Có thể buộc bóng lại và vỗ bóng nhẹ nhàng.
👉🚩6) Thổi b**g bóng, mặt đối mặt, để bé bắt b**g bóng. Lại gần bé, đợi đến khi bé thăm dò mặt bạn thì thổi tiếp.
👉🚩7) Trò chơi ‘lên- xuống’. Để bé nằm xuống, nắm cánh tay bé và từ từ vừa nhấc người bé lên vừa nói ‘’lên nào…lên nào’’. Từ từ hạ lung bé xuống với vẻ mặt phấn khích.
😎 Trò ‘‘Mẹ sắp bắt được con rồi, bắt được rồi, bắt được rồi!’’... rồi bắt. hãy nhẹ nhàng hoặc thơm bé.
👉🚩9) Trò kéo cưa lừa xẻ. Ngồi đối diện nhau, nắm cánh tay nhau. Từ từ đu đưa ra trước/sau (như chèo thuyền), hoặc kéo nhau (duỗi cẵng) ra trước và sau.
👉🚩10) Cùng nhau nhảy trong một túi hạt đậu ( túi xúc giác). Đứng cạnh nhau, đếm đến 3… dừng lại, rồi cùng ngã. Nằm im một lúc và cù nhau.
👉🚩11) Đẩy trẻ lùi vào túi hạt đậu, lưng tựa vào túi, đếm 1, 2, 3 và đẩy trẻ ngã vào túi. Ôm và cù nhau trong túi.
👉🚩12) Ép gối bằng túi hạt đậu hoặc một chiếc gối cỡ to. Để bé nằm xuống nói ‘Mẹ sẽ bắt được con’. Và đè nhẹ bé bằng túi hạt đậu. Áp mặt bạn vào gần bé để chia sẻ cảm xúc.
👉🚩13) Chơi trò đập gối vào nhau. Nét mặt hồ hởi và giọng nói phấn chấn để thu hút trẻ.
👉🚩14) Ngồi và nhún nhảy trên quả bóng trị liệu. Nắm bàn tay cùng nhún nhảy hoặc đung đưa. Tạo hưng phấn bằng cách hô to và ngã nhào.
👉🚩15) Ném bóng. Cố gắn ném trúng nhau bằng quả bóng mềm.
👉🚩16) Vỗ tay hoặc gõ theo tiếng nhạc. Mặt đối mặt, nắm lấy tay bé và vỗ theo nhịp đơn giản, hát sôi nổi.
👉🚩17) Trò chơi xích đu. Đặt trẻ lên xích đu. Đứng trước mặt bé, nắm lấy chân bé và đẩy bé qua lại. khi chuẩn bị đẩy bé ra, giữ chân bé dừng lại một chút để gây sự chú ý, sau đó thả bé và tiếp tục đu đưa. Khi bé đu đưa, bắt lấy chân bé mỗi khi bé lại gần. Giả vờ bạn bị bé đá vào chân mỗi lần bé đến gần.
👉🚩18) Trò chơi ‘Đây là cao bồi cưởi ngựa’. đặt bé ngồi vào đầu gối của bạn, quay mặt vào phía bạn. Nắm lấy cánh tay bé và nhẹ nhàng đu đưa bé. Đầu tiên nói ‘Đây là quý bà cưỡi ngựa’ sau đó ‘Quý ông cưỡi ngựa’, rồi ‘Cao bồi cưỡi ngựa’.

👉🚩18) Trò chơi ‘Đây là cao bồi cưởi ngựa’. đặt bé ngồi vào đầu gối của bạn, quay mặt vào phía bạn. Nắm lấy cánh tay bé và nhẹ nhàng đu đưa bé. Đầu tiên nói ‘Đây là quý bà cưỡi ngựa’ sau đó ‘Quý ông cưỡi ngựa’, rồi ‘Cao bồi cưỡi ngựa’. và mỗi lần như vậy bạn đu đưa mạnh dần lên.
👉🚩19) Trò chơi ‘ Làm bánh Sandwich’. Làm một chiếc bánh Sandwich mà bé làm nhân thịt. Đặt bé nằm trong một chiếc gối lớn hoặc tấm nệm. Gỉa vờ bé là nhân thịt, quét mù tạt, nước sốt…lên bé bằng động tác cù nhột. bước tiếp theo là đặt một chiếc gối lên trên bé (xong một cái bánh sandwich) và giả
vờ ăn bé.
👉🚩20) Lăn tròn úp trên bóng: đặt bé nằm úp trên một quả bóng to. Giữ hai tay bé, lăn trẻ ra trước ra sau như bạn đang chèo thuyền. Dừng lại và làm nhanh hơn kèm lời bài hát vui vẻ và cuối cùng lăn bé ngã vào vòng tay bạn.
👉🚩21) Nhún nhảy và ngã khỏi quả bóng. Đầu gối trước mặt trẻ, giữ trẻ và nhún nhảy trẻ trên quả óng rồi đẩy trẻ ngã.Dừng lại và hô to ‘ngã….aaa… rồi’.và đẩy cậu bé ngã nhào về túi hạt đậu (túi xúc giác).
👉🚩22)Lăn bóng trên trẻ: Đặt trẻ nằm xuống, lăn bóng trị liệu trên trẻ và hát những bài hát có giai điệu nhịp nhàng… dừng lại/ do dự…và nhún một cái trên trẻ rồi lại hát… dừng lại/do dự… lặp lại như vậy nhiều lần.
👉🚩23)Trò chơi xích đu: Giữ hai chân trẻ và đu đưa trong khi hát hoặc hô cái gì đó.Sau nhiều lần đu đưa, đẩy lên cao và giữ…dừng lại (chia sẻ nét mặt biểu cảm hưng phấn)và sau đó cho trẻ rơi xuống thấp.
👉🚩24) Làm nem xúc xích: Đặt trẻ ở một mép của cái chân.Giả vờ làm cái nem xúc xích.Cho mù tạt, nước sốt… Sau đó quấn chăn chặt xung quanh trẻ… rồi giả vờ ăn.
👉🚩25)Đặt trẻ ngồi trên phần tựa lưng của ghế di văng(sofa có tựa lưng) với phần lưng ghế sát tường (để an toàn, trẻ không thể ngã ra phía sau ghế).Hát và chơi trò ‘Humpty dumpty’(quả trứng vụng về, bị ngã từ trên cao xuống),bài này có câu:’Quả trứng bị….NGÃ rất đau…’. Khi hát đến gần từ NGÃ, thì dừng lại, khi nào trẻ chú ý thì mới hát tiếp từ NGÃ và kéo trẻ ngã/ rơi xuống đệm ghế.(Nên sang tác một bài hát bằng Tiếng Việt cho tình huống tương tự).
👉🚩26)Những bánh xe trên xe buýt. Để trẻ ngồi trong lòng bạn.Ôm trẻ bằng hai tay và quay trẻ nhưng bánh xe buýt lăn vòng quanh.Sau đó lao vun vút lên trước hoặc ra sau.Rồi nhún nhảy như người ngồi xe buýt rung lên bật xuống.
👉🚩27)Vẽ mặt: Ngồi mặt đối mặt và vẽ mặt cho nhau.
👉🚩28)Để trẻ ngồi trước mặt bạn. Cho trẻ chải đầu và làm tóc cho bạn bằng dây ruy băng, dụng cụ cuộn tóc… Bạn làm mặt vui vẻ và nói với giọng phấn chấn.
👉🚩29)Ngồi bên cạnh nhau ở trước một cái gương. Lần lượt lần theo dấu của mặt nhau trên gương.
👉🚩30)Ngồi mặt đối mặt và cho nhau ăn kem chung một bát.Thể hện nét mặt sinh động và giọng nói phấn chấn để chia sẻ cảm xúc/tình cảm.
Kim Phụng chia sẻ hi vọng hữu ích với cả nhà!
👉‼Đây chỉ là những bước ban đầu.Hãy sử dụng sự sáng tạo của bạn. Bất cứ một trò chơi đơn giản mang tính tương tác đều có thể áp dụng cho sự chia sẻ cảm xúc,giao tiếp mắt-mắt.
Cảm ơn tác giả🥰
Gợi ý một số bài tập giác quan bên dưới 👇