Ông ơi tôi đây

[𝙇𝘼𝙏𝙀𝙍 𝙀𝙓𝙋𝙀𝙍𝙄𝙀𝙉𝘾𝙀𝙎 𝙈𝘼𝙏𝙏𝙀𝙍, 𝙏𝙊𝙊].

Và đôi khi bạn thấy nhớ buổi chiều..

Bạn kéo ngăn kéo nhớ đấy ra, có thể nghe thấy tiếng sóng biển đập vào những mỏm đá gần bờ, cái sự dịu êm và bình yên đến nỗi khiến bạn bối rối, không biết làm sao để có thể nhớ và níu khung cảnh này vào trí nhớ. Bởi bạn biết sẽ có những lúc mình sẽ cần đến kí ức này, để nâng đỡ những tiếng thở dài trong những buổi tan tầm trẹo người luồn lách trong đám đông và nếu bạn hít thở sâu thì sẽ chỉ nhận lại mùi khói bụi.

Bạn kéo ngăn kéo nhớ đấy ra, tức thì nghe thấy tiếng của những con cá nhảy tanh tách trên mặt nước, và bạn biết chúng chỉ xuất hiện khi bờ biển neo người. Bạn biết không gì hạnh phúc hơn là được làm một đứa trẻ trong hình hài người lớn. Bạn biết mắt bạn cũng sáng theo khi đứa trẻ 12 tuổi dẫn đứa-trẻ-33-tuổi đi xem những điều bình-thường-trong-thế-giới của chúng. Bạn hít một hơi, để niềm vui tràn ngập trong phổi, và ngụp mặt xuống nhìn thấy những đàn cá con đang bơi xung quanh mình. Những rặng san hô trải dài trước mắt. Chốc chốc bạn ngoi lên để thở, đứa trẻ bên cạnh bạn bắt đầu thuyết minh về những thứ vừa thấy, con cá này loài gì, sinh vật biển này ăn rong rêu, ở đây có san hô màu hường. Rồi đứa trẻ cùng bạn lái xe chiếc xe điện dzìn dzìn đi quanh hòn đảo, chỉ để nó tập làm hướng dẫn viên du lịch. “Giới thiệu với cô, đây là con chim sẻ. Nó lười bay lắm, đi bộ cả ngày”. “Giới thiệu với cô, đây là cây bàng biển, ông ba con thích cây này nhất đảo”. “Giới thiệu với cô, đây là nơi con đá bóng với mấy đứa ở đây.” Đứa nhỏ ngạc nhiên hỏi sao bạn ngoác mồm cười mãi không thôi, bạn hỏi lại đến lúc con đi lên thành phố học, có thấy nhớ những điều này không? Đứa trẻ gật đầu.

Bạn kéo ngăn kéo nhớ đấy ra, sẽ thấy buổi chiều chạng vạng, đường chân trời đổ dần từ màu xanh sang màu hồng, rồi màu cam phơn phớt đến khi tắt hẳn. Bạn ngồi trên mỏm đá, mấy sợi tóc lơ thơ chỗ ướt chỗ khô bay phấp phới, da thịt vương mùi nắng và đậm vị mằn mặn của biển, bỗng tự nhiên thấy đầu hiện lên mồn một câu hát từ chiếc radio cũ rích:

“𝘚𝘵𝘢𝘯𝘥𝘪𝘯𝘨 𝘤𝘢𝘭𝘮𝘭𝘺 𝘢𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘤𝘳𝘰𝘴𝘴𝘳𝘰𝘢𝘥𝘴, 𝘯𝘰 𝘥𝘦𝘴𝘪𝘳𝘦 𝘵𝘰 𝘳𝘶𝘯
𝘛𝘩𝘦𝘳𝘦'𝘴 𝘯𝘰 𝘩𝘶𝘳𝘳𝘺 𝘢𝘯𝘺𝘮𝘰𝘳𝘦 𝘸𝘩𝘦𝘯 𝘢𝘭𝘭 𝘪𝘴 𝘴𝘢𝘪𝘥 𝘢𝘯𝘥 𝘥𝘰𝘯𝘦”.

Dẫu rằng bạn không biết điều gì đã được nói ra và điều gì đã xong nhưng cảm giác nhẹ nhõm cũng cứ như thế mà tự nhiên xâm chiếm lòng bạn. Ngoái lại thấy anh chị dặn một lát nữa rồi về ăn cơm, bỗng bạn thấy nhớ cả những buổi hoàng hôn tuổi còn đi học, lũn chũn cắp cặp về là thấy bà ngoại đã nấu cơm nước xong xuôi. Và mới mấy bữa trước thôi, thầy hỏi, “nhà là nơi như thế nào?” - bạn trả lời không suy nghĩ “là những bữa cơm”.

“Bạn nghĩ bạn có thể tiến hóa từ chim hay gà, nên chạng vạng là bạn muốn về nhà, về tổ. Khao khát bầu trời nhưng đồng thời cũng nhớ thương tổ lá tổ rơm tổ cỏ”. Bỗng nhiên bạn bỗng hiểu cảm giác của “học sinh”, hồi lâu đã nói về cảm giác chơi vơi vào những lúc chuyển giao giữa chiều và tối, vì em ấy có một tuổi thơ xa mẹ để lên thành phố học. Bữa cơm của đứa trẻ không có ai gọi về ăn, thậm chí còn không có tiếng cằn nhằn, chỉ có sự im ắng. Em nói mình không có cảm giác “về nhà”.

Thuở ấy bạn đã nói gì nhỉ, rằng mình có thể sẽ nhớ mãi cảm giác trống vắng này và sống cùng với những nỗi buồn ấy theo thời gian. “Sống cùng chứ không phải quên đi ạ?” Bạn giải thích, vì thời gian không thể xóa nhòa hay chữa lành vết thương, mà là cách mình quyết định “băng bó” cho bản thân thế nào trong nhiều năm tháng. Rằng bạn hiểu rằng việc nhận diện điều gì đã xảy ra với bản thân rất quan trọng, nhưng vì não bộ của con người có thể thay đổi dù bao nhiêu tuổi đi nữa, vậy nên những trải nghiệm sau này đều có ý nghĩa tương đương. (Later experiences matter, too.) Một mạng-lưới-chữa-lành cần rất nhiều mối quan hệ (mình và mình, mình và mọi người, mình và thiên nhiên), và cái hay của người trưởng thành là sự tự chủ trong việc xây dựng những mối quan hệ trong mạng lưới ấy.

Và tự nhiên bạn hiểu lý do vì sao mỗi năm khi chuẩn bị lấy đà để bước sang tuổi mới, dù sinh nhật bạn luôn là thời điểm ngấp nghé mùa biển động, nhưng bạn cứ cố gắng quay trở lại nơi này.

Suốt từ 7 năm trước, khi bạn nhìn thấy khung cảnh nơi đây lần đầu tiên, bạn đã có cảm giác được thiên nhiên ôm lấy bản thân với đầy những vết thương vá víu chẳng chịt. Người khác có thể nói bạn drama, nhưng sẽ không ai cảm nhận được những gì diễn ra trong đầu mình, nên bạn cố gắng dồn toàn lực để đưa sự chú ý về nơi nó cần có: bản thân mình. Và nơi chốn này an toàn với bạn. Mỗi lần cần tưởng tượng ra một khung cảnh thiên nhiên như một bước đệm để thả lỏng bước vào bài thiền, khung cảnh này lại hiện lên. Những lúc mời gọi những “phần” trong tâm trí để chúng được cất tiếng nói, nơi an toàn nhất vẫn là nơi này. Chuyến đi này vẫn có nhiều nơi khiến bạn nhói lòng vì những điều xưa cũ, hòn đảo này không phải là không đổi thay, nhưng bạn đang học cách làm hòa và đón nhận những trải nghiệm mới. Bạn biết mình thật lòng khi tự nhủ “không sao đâu’’.

Và vì bạn biết đảo bé sẽ luôn có anh Vũ chị Hảo đón bạn ở bến tàu, vẫy tay trìu mến. Bạn biết những đứa trẻ trên đảo sẽ yêu quý mình, khi ba má chúng nói bốn giờ sẽ cho ra biển chơi vs cô Hà, tụi nó đã háo hức từ hai giờ chiều. “Bún giò (bốn giờ) đi biễn!!” - đứa nhỏ nói, mặt bạn ngẫn ra, nhờ đứa lớn dịch hộ, rồi cười sằng sặc. Bạn mặc áo phao, tụi nhỏ bám vào người bạn như cái thuyền, nhưng thực ra nước chỉ đến bụng. Chơi với nhau cả buổi chiều, lên bờ trong tiếng gọi về ăn cơm. Buổi tối bữa cơm ấy sẽ có mặt gần..chục người dân trên đảo, và bạn sẽ tha hồ hỏi chuyện họ về những quyết định trong đời.

Một cảm giác “về nhà”.

Thật mong sao trong nhiều năm cuộc đời, bạn gom nhặt được thật nhiều cảm giác như thế.

Email xác nhận tham gia dành cho những bạn đăng kí thành công đã được gửi đi, bạn check mail nhé 💫. Hẹn gặp lại :').

Đ𝐢ề𝐮 𝐠ì đ𝐚𝐧𝐠 𝐜𝐡ờ 𝐛ạ𝐧 ở 𝐛𝐮ổ𝐢 𝐫𝐞𝐯𝐢𝐞𝐰 [𝐏𝐨𝐨𝐫 𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠𝐬] 𝐚𝐧𝐝 𝐮𝐬, 𝐩𝐡𝐢ê𝐧 𝐛ả𝐧 𝐨𝐧𝐥𝐢𝐧𝐞?

Tuần trước những người host (là 3 chúng tôi) đã thử tập dượt cùng nhau trước mặt khách mời, nghe như một ban nhạc thực thụ, chỉ có điều chúng tôi không chơi nhạc cụ gì khác ngoài câu từ và mấy dòng slide. “Nói thật đi, chị Hà bắt tụi em tập dượt bao nhiêu lần rồi?” - Khách mời hỏi, còn tôi phá lên cười. “Cũng không nhiều lắm ạ”, tụi nhỏ ngượng nghịu.

Có thể bạn chưa biết, sự kiện lần này còn được tổ chức ONLINE với nền tảng quen thuộc, Zoom. Người tham dự sẽ chọn 1 trong 2 hình thức tham gia, nội dung tương đồng khoảng 60%. Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai buổi, chính là phần khủng hoảng hiện sinh của Thư, sinh viên năm cuối khoa Triết học, Kinh tế, Chính trị của trường Đại học Phụ nữ ở Bangladesh.

Khủng hoảng hiện sinh luôn là đề tài khó nhằn trong triết học (kiểu mấy ông hay hỏi nhau “tôi sống hay tôi tồn tại (to be or not to be), và yêu cầu tôi đưa Thư, kiên quyết không được để người tham dự cảm thấy diễn giả am hiểu hay tỏ ra..nguy hiểm. Những thứ đó không cần thiết, vì đôi khi, hiện sinh là đối diện với chính mình.

Và Thư làm vậy thật.

Suốt những buổi rehearsal (vâng thật sự đã có nhiều buổi diễn ra - biết sao được do tôi cung Xử Nữ chứ nào phải tại tôi 🤧), Thư nói với tôi và Thanh, về những khoảnh khắc quyết định thay đổi (moment of determination), về những khủng hoảng mà Bella bị “ném vào”, về việc tự do thường đi kèm với những cái giá của nó và cả về những cú nhảy vọt niềm tin (leaf of faith) khi chuyển giao giữa những cuộc đời: trong nhà-ngoài phố, sướng-khổ; phụ thuộc-tự chủ.

Tôi cắm cúi ghi chép mấy dòng mình “học” được (như bạn có thể thấy trong bức ảnh này, nhưng đương nhiên nó chỉ bao gồm, nhưng không giới hạn về những điều đã đi qua tôi). Một lúc, tôi hỏi Thư (như tôi đã hỏi Thanh khi chúng tôi bàn về phim lần đầu tiên): Phim này có ý nghĩa với em không Thư?

Thư gật đầu.

Tôi cũng gật đầu.

Suy cho cùng, chúng tôi cũng là những đứa trẻ đi qua nhiều cuộc khủng hoảng (và biết sẽ còn nhiều lần nữa trong đời). Thư nói có rất nhiều ngày em không nghe được âm thanh nào khác ngoài giọng nói trong đầu mình. Có những lúc em cảm thấy không ai hiểu những điều mình đang trải qua rồi mình “đọc” ánh mắt của họ là sự ái ngại. “Có phải mình đang làm quá lên không chị?” Tôi lắc đầu. Thư “chỉ” đang khủng hoảng thôi. Tôi biết, vì tôi cũng đã từng rất trẻ.

Suy cho cùng, khủng hoảng hiện sinh với chúng tôi, là “chẻ nhỏ” những điều mơ hồ trong tâm tưởng, dồn toàn lực để mô tả những trạng thái lơ lửng bằng lời, cố gắng hiểu đôi phần ý nghĩa cuộc sống.

Suy cho cùng, có lẽ chúng tôi đã không cố để hiểu tường tận ý nghĩa của bộ phim, bởi nó là điều không cố định ở mỗi người. Chúng tôi dồn vào cái gọi là chuyển đổi nội tâm. Của tôi, của Thanh và của Thư nữa.

Cuối buổi, Thư nói về “bản đồ hiện sinh” và chuyện đi từng bước một. Nghe lòng mình, rồi nghe tiếng chim hót. Gọi điện thoại cho tôi, mím môi vừa khóc vừa nói chuyện. Thừa nhận với những người bạn, ngay cả khi họ ở cạnh mình vẫn thấy cô đơn.

Một bước, rồi lại một bước.

Hẹn gặp lại bạn chủ nhật này với tấm bản đồ hiện sinh của chính mình.

# Bạn có biết?

100% lợi nhuận của buổi [Poor things and us] mà chúng mình tổ chức sắp tới đây, đều sẽ dành cho 1 nơi mà bất cứ lúc nào có dịp, mình sẽ đều hướng về, Vườn Xả.

Vườn Xả là một dự án phi lợi nhuận ở Đắk Lắk, Buôn Mê Thuột và là một nơi lưu trú kết nối với bản thân, người khác và thiên nhiên. Để dễ hình dung, mình sẽ lấy “Làng Mai” như một nơi chốn có phần tương đương với Xả (động từ), chỉ khác cái bạn sẽ không tìm thấy sư thầy ở đây, mà chỉ có Mỹ Linh (người chăm sóc Vườn hiện tại) sẽ đón bạn với tất cả những gì Linh biết, về tình thương và sự hiếu khách.

Bữa trước, mình nhắn tin cho Linh hỏi Vườn hoạt động sao rồi em, y như cán bộ hỏi thăm tình hình làng xã. Linh cười (và Linh lành đến mức mình có thể tưởng tượng ra nụ cười đấy), gửi mấy tấm hình của Vườn, tiếng cây cối, tiếng ve, có thêm ngôi nhà gỗ. Mình giở những bức hình hồi mình đi, coi lại 1 lượt. Cũng đã 2 năm kể từ lần cuối mình đến Vườn và ở yên cùng những cơn mưa mùa hè Buôn Mê. 2 năm trước, mình mở một dự án Yên Nghe kéo dài 1 tháng để gây quỹ cho Vườn. 2 năm trước cũng là thời điểm mình đón nhiều “học sinh” hơn, và cũng bắt đầu trải qua những khủng hoảng nghề nghiệp và hàng ngàn những đêm “tự hỏi”.

Cho đến bây giờ, dù tình cảm với Vườn vẫn không đổi và mình gần như chưa có dự định sẽ trở lại đây trong 1 thời gian nữa, nhưng mình biết chính xác nó sẽ luôn đem lại giá trị vào lúc người ta cần cần nhất: những mối quan hệ.

Mối quan hệ với bản thân, khi đối thoại với chính mình.

Mối quan hệ với những người xung quanh, khi mình có thể khóc mà không ai can, hoặc ngồi yên để những người không quen biết, tựa vào, và khóc đến khi họ thở ra toàn những b**g bóng nước mũi.

Mối quan hệ với thiên nhiên, khi mình nằm ngủ trưa dưới tiếng ve kêu và chuông gió. Khi mình có cảm giác như đứa trẻ phố về quê, nhưng ở đây không ai hỏi mình bao giờ lấy chồng.

Mối quan hệ với chuyên gia, khi một ai đó tổ chức những khóa học, khóa chơi, khóa chăm sóc cơ thể.

Một mạng lưới chữa lành. Một tập hợp những con ve, tiếng chuông gió, tiếng lạch cạch ở bếp, hoàng hôn, những bữa ăn ngon, rừng thông, người.

Mình quyết định gây quỹ cho Vườn Xả, vì mình biết, mạng lưới chữa lành kể trên, cần nhiều nguồn lực, và để duy trì nguồn lực ấy, mình chọn cách mà mình coi là dễ nhất: mời mọi người quyên góp, bằng chính sức của bản thân và cộng sự.

Để mình, trong tâm tưởng, có một nơi để về.

Để “học sinh” của mình, có một chỗ dựa khi cần.

Vậy là đủ.

ᴛʜư ᴍờɪ ᴛʜᴀᴍ ᴅự “ᴘᴏᴏʀ ᴛʜɪɴɢs ᴀɴᴅ ᴜs”.

[hay còn gọi là] Một buổi review dưới góc nhìn tâm lý và triết học.

20:00 - 22:30 - 24/08 (OFFLINE) & 25/08/2024 (ONLINE)

(bạn chọn 1 trong 2 buổi để tham dự, nội dung hai buổi tương đương nhau 60-70%)

OFFLINE tại Nook Inside Coffee và ONLINE tại Zoom

Xin chào mọi người,

Chắc đã gần 2 năm kể từ lần cuối mình public một dự án nhỏ nào liên quan đến tâm lý và được nói về những gì mình muốn một cách thỏa thích. Lần này mình chọn quay trở lại với một bộ phim có phần lập dị, Poor things.

Một cách thẳng thắn, "Poor things" là một bộ phim không dễ xem và hiểu, nhất là khi những cảnh phim (thường) không trùng khớp với những hình ảnh trong thế giới quan của mỗi người. Bạn có thể thấy một Emma Stone rất "dị thường" và "táo bạo" trong vai Bella Baxter (nhân vật chính) để rồi vai diễn này đưa Emma đến đỉnh cao sự nghiệp. Những cảnh tình dục trần trụi đến mức bạn có thể thấy xấu hổ khi xem cùng ai đó. Một bộ phim về nữ quyền, sự chiếm hữu nhân danh tình yêu, sự tự do.

Mình quyết định làm review phim này bởi hình ảnh Bella Baxter cảm thấy cuộc đời vô nghĩa. Phân đoạn em đem tiền với hy vọng cứu được những người khốn khổ. Cảnh em quyết định tìm hiểu lại cuộc đời cũ một lần để hiểu vì sao khi mẹ em có sự lựa chọn, đó là lựa chọn giải thoát.

Những hình ảnh ấy đã ở trong tâm trí của mình nhiều ngày. Và mình biết lý do nó tồn tại ở đấy. Kiểu, bạn đã có lúc kiệt sức đến mức không còn cảm thấy gì nữa, có những lúc bạn tử tế với người khác chỉ để xoa dịu những cảm xúc bên trong mình, hay có những lúc bạn không biết rốt cuộc những vết thương trong quá khứ có thực sự định hình bạn của bây giờ. Một bộ phim hay, cho đến khi bạn nhìn vào nó đủ lâu, để thấy những phân mảnh của bản thân. Một bộ phim lấy bối cảnh từ thuở ơ kìa.

Vậy nên, dẫu rằng đôi khi “động cơ phát biểu lớn hơn năng lực phát biểu”, mình vẫn đánh liều rủ hai đồng bọn nữa, mời bạn dành thời gian để chiêm nghiệm, cho nó một khoảng không gian để trải ra, cùng nhau. Bọn mình mượn những cảnh phim, nương nhờ góc nhìn về Tâm lý và Triết học, để nói về thuyết gắn bó, bàn về khủng hoảng hiện sinh, về tình dục. Một buổi thảo luận có thể bạn sẽ không tìm thấy ở bất cứ đâu.

Vì "triết học là một hoạt động tập thể".

Vì đi một vòng, để quay về bản thân.

Hẹn gặp lại.

/khoảng không cần thiết./

Ngày cuối của kì nghỉ lễ, tôi nhận được tin nhắn: bạn thất tình. Tôi cũng không ngạc nhiên, vì bạn thường thất tình theo quý. Như thường lệ, tôi hỏi bạn chuyện thế nào, sao mà chán.

Bạn im lặng. Chừng cỡ nhiêu đâu tầm 3 4 phút thôi, sau đó những câu chữ của bạn xô lệch, ngắn ngủi. Nói rằng bạn không cầm được nước mắt. Nói rằng không biết vì sao. Nói rằng bạn không biết mình chờ đợi điều gì. Bạn gửi tôi một bài hát: xin lỗi, của Thắng. Bạn không biết, tôi càng không, chỉ có giọng Thắng thủ thỉ:

"Mà anh không chắc

mình làm được gì khác,

dù sao anh vẫn chỉ là anh”

Trời Hà Nội thi thoảng lắm mới có một cơn gió. Tôi mở ban công nhà, ngắm trăng rằm tháng ba. Nhà tôi nhà bạn cách nhau cỡ đâu 12 cây số. Đâu đó trong thành phố này, bạn tranh thủ khóc để mai còn đi làm. Tháng tư vừa đi qua, quý hai của năm vừa mới bắt đầu.

Từ ban công, tôi nhìn vào nơi làm việc: cái bàn vọn vẹn 60cm vuông cùng tấm thảm ngồi, bên cạnh có sẵn hộp giấy ăn, tất cả cùng chung màu nâu. Từ ngày đầu tiên đến giờ, không biết bao lần tôi đã ngồi ở góc bàn, nhìn người đối diện mình khóc, để họ khóc như thể đó là mục đích duy nhất của họ đến đây ngày hôm đấy.

Thế nhưng có một điều phải thú thật, khi quay về là một người bạn, người chị, đôi khi là một người..hàng xóm và “nghe” những tiếng khóc, tôi vẫn thấy lúng túng, thấy tay chân thừa thãi, vẫn thấy câu từ mình vụng về. Mình có thể nhắn tin cho nhau, nhưng thực tế vẫn cách vài (đôi khi cả trăm) cây số. Làm sao để họ hiểu, vì họ đều là gì-đó của tôi, nên không sao mà thoát ra khỏi sự thôi thúc làm gì đó cho họ: một sự đồng tình (một thằng con trai có mắt như mù, dù người đeo kính là bạn tôi), một lời động viên (biển còn nhiều cá), một khóa học (bạn đi hiu linh đi, đây link đây). Mà tôi biết điều cần xoa dịu là cảm xúc của bạn, thành ra tôi đành im lặng. Nhiều khi tình thương khiến tôi bối rối hết cả. Hoặc có thể tôi là người bạn không tốt chăng?

“Nhiều khi anh ước. Mình xin lỗi trước.”

Lần gần nhất nghe Thắng hát live mà tôi còn nhớ được, là một dịp hết sức tình cờ tại Social Club. Trời cũng như Hà Nội mới vào hè, thiếu gió, khán giả chỉ đếm trên đầu ngón tay (có thể vì Thắng chưa nổi tiếng lắm chăng?). Hôm đó đến bài hát tiếp theo, Thắng cũng im lặng chừng 3 4 phút, dặn mọi người xin đừng quay lại bài hát tiếp đây, bạn vừa mới sáng tác mấy ngày sau khi chia tay Nấm, người sau 3 4 năm yêu nhau, cũng thành người yêu cũ. Thắng hát cũng thủ thỉ, diễn xong rơm rớm nước mắt. Bài “em dạo này”.

Hôm nay nghe “Xin lỗi”, tự nhiên nhớ ra bữa trước H. kể chuyện, chị ơi Thắng li dị vợ rồi. Người yêu cũ của “Em dạo này”, giờ thành vợ cũ. Tôi tự hỏi không biết bài hát có dành cho cùng một người không, nhưng chữ cũ thì vẫn ở đấy.

“Nhiều khi thất tình,

để không mất mình,

thế nhưng nhiều khi..”

Không phải vậy đâu Thắng ơi.

Thi thoảng tôi tìm thấy trong lời nói của mình hay từ những cuốn sách, thất tình để lại những khoảng không cần thiết. Để tìm lại bản thân, nhất là khi mình thậm chí không biết mình là ai khi ở trong mối quan hệ. Thất tình “như một manh mối gõ cửa, gõ mạnh đến mức long cả những bản lề bao bọc nỗi bất toàn, khiến họ buộc phải chấp nhận và không thể chạy trốn” (*). Mà thực ra đó đâu có gì ngoài một lời động viên, nhất là khi mình không làm được gì khác.

Nhưng tôi cũng hiểu rằng, có những lúc bước đến ngưỡng cửa mình chỉ muốn quay về. Bởi vì thất tình mang lại nhiều hơn một trạng thái “buồn”. Mình biết cô đơn khi mình bắt đầu biết yêu. Có những khoảng trống rất khó lấp đầy và có những người mất nhiều thời gian để vá víu những khoảng trống ấy. Người ta nói thay đổi là mất mát, nhưng đôi khi không thay đổi là chứng kiến mọi thứ mờ dần đến khi mình không biết còn gì trong tay: sự âu yếm, kỉ niệm hay thậm chí việc nhớ đến nhau như một thói quen. Chúng ta sợ thất tình, vì nó buộc mình phải đứng đối diện với bóng tối. Nó đồng nghĩa với việc thừa nhận mình bị tổn thương. Đồng nghĩa với việc mình là người làm tổn thương người khác. Đồng nghĩa với những nỗi sợ: sợ không thuộc về nơi nào, sợ mình không còn nhiều để cho đi, sợ cả những điều mình không biết đang chờ phía trước. Sợ những chuỗi ngày này sẽ không kết thúc, dù có thể chúng ta đã đi qua cả trăm lần trước đây.

“dù anh vẫn sợ

để mất em

mà chưa biết em.”

Cuối cùng, tôi thừa nhận với bạn, tôi không biết phải nói điều gì. Nên tôi ở đây, nghe cùng bạn bài hát, viết mấy dòng này, vậy thôi.

/niềm vui thơ bé./

Khi còn duy trì sinh hoạt một vòng tròn chỉ ba đứa học sinh với mục đích duy nhất là gặp nhau mỗi tuần và chia sẻ những hoạt động thực hành trong cuộc sống, có lần, tôi đặt câu hỏi, niềm vui thời thơ bé của bọn em là gì. Tụi nó im lặng. Những tưởng mọi thứ dừng lại (vì tôi luôn miệng nói, đôi khi không biết cũng là một tín hiệu tốt), nhưng những câu trả lời dần dần hiện ra sau mỗi buổi sinh hoạt, nhất là khi tụi nó cảm thấy một nút thắt trong lòng được gỡ ra. Câu trả lời nào cũng khiến tôi bất ngờ, bởi gần như những đứa trẻ trước mặt tôi không để lại dấu vết gì với những hoạt động của chúng: đứa làm thơ (thì hay nói chuyện tiền), đứa thích mặc váy sưu tập vỏ sò ngoài biển (luôn nhắc mọi người ở em có mùi nam tính), đứa thì vẽ tranh (dù tránh né các chủ đề về nghệ thuật).

Tôi luôn cho rằng những niềm vui thời thơ bé, những giai điệu mình từng nghe, những món ăn mình từng được thưởng thức.. cất giữ một vai trò quan trọng để nuôi dưỡng những mầm cây trong lòng. Chúng là cả thế giới đối với ta hồi nhỏ, và khi lớn lên ta có thể bất chấp lý do để trải nghiệm cảm giác hồi đó một lần nữa. Cảm giác được an toàn. Cảm giác của sự hồn nhiên. Thậm chí, là cảm giác kiểm soát khi mình biết chính xác điều gì sẽ diễn ra tiếp theo. "Đời nhẹ khôn kham", ta đi tìm những ý nghĩa cuộc sống để nương theo và níu mình.

Tôi thích đọc truyện tranh. Dẫu rằng khi lớn lên, tôi giữ cho mình một vẻ bề ngoài nghiêm túc, vùi mình vào học hành, và chỉ thể hiện bản thân khi cảm thấy an toàn. Một người đồng nghiệp ngạc nhiên khi bắt gặp một lần hiếm hoi tôi cầm cuốn truyện thay vì cầm sách. Thầy giáo của tôi khuyên tôi thử làm vài bài test, vì khi sau chứng kiến mọi sự năng nổ của mình trước lớp, tôi nhận mình là người hướng nội. Có lẽ bởi vì tôi luôn thích bầu không khí mà câu chữ tạo ra, những niềm vui ẩn đằng sau những khung hình. Niềm vui thuở bé của tôi là sự nối dài của một loạt những..vụng trộm: giấu truyện vào bụng khi đi qua cửa ải bố mẹ sau khi lẻn ra ngoài giữa trưa đến cửa hàng cho thuê truyện tranh; thấp thỏm: trùm chăn đọc truyện với chiếc đèn pin; ngây thơ: chắp tay cầu nguyện cho những thất bại của nhân vật. Thậm chí, tôi tự vẽ mình trong một vài chương truyện yêu thích, như thể tôi đang ở đó cùng nhân vật.

Một trong những bộ truyện đó, ngày hôm nay, sau gần 20 năm cầm nó đầu tiên trên tay, lần đầu tiên tôi chứng kiến nó trên màn ảnh. Có nhiều lúc tôi cảm tưởng, mình đang quay về những kí ức hồi xưa, khi những niềm hạnh phúc đơn giản nhưng biết cách chiếm trọn cơ thể tôi và khiến tôi cảm thấy có sức sống. Những kí ức khiến tôi đến gần với tuổi thơ của mình, nếu không muốn nói nó đang ở ngay trước mắt.

Và rồi, ai mà biết được, niềm vui ấy sẽ dẫn ta đến đâu?

Tôi thích Hanamichi, thích Slamdunk, thích bóng rổ. Giờ đây những đứa cháu gọi tôi là dì Michi. Tôi trưởng thành với những người bạn mà lâu ko gọi thì ko biết tên thật của nhau là gì. Năm lớp bảy tôi tham gia vào một diễn đàn truyện tranh, làm quen với việc mô tả cảm xúc của mình dành cho bất cứ nhân vật mình yêu thích. Giờ đây tôi giúp những người tin tưởng mình, từng bước đọc ra cảm xúc của họ.

Một trong những cú vấp ngã đầu đời của tôi, là một học sinh xuất sắc chín năm trời thi trượt cấp ba. Ngày đó, khi đang nằm dài trên nền gạch đá hoa trong ngôi nhà cấp bốn của bà ngoại, buồn đến mức cứ năm phút nước mắt chảy một lần, dì tôi đứng chống nạnh nhìn từ trên cao, hỏi Hà muốn sinh hoạt hè gì không? Tôi bật dậy, im lặng hồi lâu. Cuối cùng tôi xin dì đi học bóng rổ ở một nơi cách xa nhà 10km. Tôi đạp xe đi học dù trời nắng hay mưa, vì tôi được sống quá gần với tưởng tượng của mình, được chạy, được nghe tiếng bảng rổ đập liên hồi, và được nhảy ném bóng (nhưng sau này chiều cao của tôi không hề thay đổi). Mùa hè năm đó qua đi rất nhanh. Vào cấp ba ở một ngôi trường gần nhà, áp lực học hành khiến tôi ko còn đi tập được. Thế nhưng, rốt cuộc tôi đã gặp được một người, mà kể từ thời điểm đó cho đến mười lăm năm sau, cậu ấy và tôi duy trì gặp nhau theo quý. Chúng tôi có một luật ngầm: cố hiểu đối phương mà không đưa ra kết luận gì về con người nhau. Tôi luôn giúp đỡ cậu ấy ghi điểm trong mắt đứa con gái nào đó cho đến khi gặp vợ mình. Cậu ấy là đứa đầu tiên chịu ngồi xuống, làm chuột bạch cho tôi khi tôi học những kĩ thuật tham vấn đầu tiên.

Có lẽ, đến một ngày, ta cũng nên hỏi bản thân, niềm vui thuở thơ bé của mình là gì. Ta cho phép mình bé lại, hạnh phúc với những điều rất đỗi lặt vặt. Cho phép mình được ngây thơ. Vì những năm tháng ấy, một khung hình trong tranh cũng đủ làm động lực để đi tiếp.

“Nếu bỏ cuộc, thì xem như trận đấu đã kết thúc”.

/dừng ở đây một chút./

Mấy ngày nay, khi xung quanh tôi: truyền thông, báo đài cứ xoay quanh chủ đề về phụ nữ, tôi không giấu khỏi suy nghĩ về mẹ mình. Xin hãy hiểu tôi là người thích được ở một mình trong phần lớn thời gian, và vì quá trân trọng thế giới của bản thân, nên tôi vẫn muốn giữ chuyện riêng tư sâu trong lòng nhất có thể. Nhưng rồi tôi nhận ra, dù có giấu đến đâu, khi đã ngồi xuống, và cam kết với cái ghế của mình, chữ nghĩa vẫn cứ phơi bày như chức năng của nó vốn thế. Nó chứa nhiều những câu chuyện, những góc khuất, những tổn thương. Và cả những mong ước của tôi về một cuộc đời đáng ra nên sống.

Vậy nên tôi quay lại mục đích ban đầu của việc viết: viết như một cách để lưu giữ kỉ niệm giữa tôi và mẹ. Theo thời gian, quá khứ rồi cũng lùi vào phần kí ức, và rồi tôi sẽ quên những gì chúng tôi đã có với nhau. Mẹ tôi cũng vậy. Khi nhìn những bức hình (vì hồi đó không có mạng xã hội nên nhà chúng tôi có nhiều album ảnh), chúng tôi biết mình đang nuối tiếc những gì trôi tuột qua tay, nhưng những giọt nước mưa, thấm dần vào đất.

Ông tôi là người miền Nam, và sự xuất hiện của mẹ tôi là cầu nối duy nhất giữa ông và bà, nhất là khi cả hai đã lập gia đình riêng sau đó. Mẹ tôi hay nói về một tuổi thơ mà ông bà đi làm cả ngày, để lại mẹ với năm đứa em nhỏ cứ thế lần lượt sinh ra. Tôi nghĩ những ai đã từng lớn lên thời kì hậu chiến tranh, tâm hồn họ cũng đều lẩn khuất những vết hằn của bom đạn. Dường như những đứa trẻ đó không được làm con trẻ.

Thế nhưng, vì mẹ tôi đã từng nói, không muốn bất cứ đứa con nào phải khổ như bà, nên thành ra tôi gần như không có trải nghiệm nào tương tự như thế (dù nhà tôi cũng đông con). Tôi không phải làm việc nhà, nếu có, chỉ là dăm ba nhát chổi, vài lần giặt khăn. Không bao giờ tôi phải mò vào bếp, kể cả là nấu mì. Mãi đến khi đi làm, tôi mới học cách nhặt giá, xào rau từ những người đồng nghiệp. Cũng có thể gian bếp là cái gì đó rất riêng của mẹ, nên gần như chúng tôi không có những hoạt động nấu nướng chung. Có lẽ vì thế nên dù cố gắng đến đâu, tôi không bao giờ có thể làm được những dư vị món ăn giống mẹ.

Chúng tôi lớn lên cùng đan xen những rối bời của những ông bố bà mẹ phải đi qua quá nhiều sự chuyển giao. Chúng tôi cùng chia nhau những vết thương lòng, nó lớn lên dần theo thế hệ. Và vì đó đều là những cảm xúc dữ dội, nên phải mất nhiều năm sau tôi mới có thể nhớ được những kí ức khác của mẹ, dẫu chỉ là những sự kiện bình thường.

Những năm tiểu học tôi là đứa trẻ nhẹ cân nhất xóm, mẹ thường hẹn tôi cứ 2h chiều ra cổng trường, mẹ chờ sẵn với bình nước cam. Cho đến giờ tôi có thể hồi tưởng lại những ngày tháng đó, tôi chỉ có một túm tóc trên đầu chạy lăng xăng băng qua sân trường lác đác vài lá bàng rơi, mùa hè nóng như đổ lửa. Tôi uống một hơi hết cốc nước, dưới ánh mắt yên tâm của mẹ. Một vài lần, tôi rướn cả cơ thể mình qua rào chắn cổng trường, để chạm vào mặt mẹ. Mẹ hay nói tôi là đứa tình cảm nhất nhà.

Hoặc những kí ức về căn nhà cấp bốn chúng tôi trong nhiều năm liền, nhỏ đến mức không có phòng vệ sinh riêng. Tôi nhớ nhà có một thùng phuy đựng nước rất lớn, mỗi chiều mẹ lại rủ tôi đi bê nước lấy từ cái giếng cuối chợ. Mẹ mua cho tôi cái xô màu xanh, cũng là màu tôi thích. Về đến nhà là nước trong xô còn một nửa, dù quãng đường từ nhà ra giếng chỉ hơn trăm mét. Hồi đó được nghe kể bố mẹ tôi rất thích con trai, nên tôi tỏ ra mình có thể làm được những việc một đứa con trai có thể làm. Luôn xách đồ cho mẹ, đá bóng với lũ trẻ hàng xóm, phụ bố sửa xe đạp. Mãi đến năm lớp mười, tôi mới thực sự hài lòng với bộ dạng của mình trong một chiếc váy.

Có một kỉ niệm mà tôi muốn kể ở đây, đó là khi chụp bức ảnh này.

Lần đầu tiên tôi ôm mẹ khi trưởng thành, là khi tôi trả lời câu hỏi, bạn sẽ trưng bày điều gì trong bảo tàng thời gian. Tôi chụp vài tấm hình và ghép lại với nhau, để nói về sự độc lập của tôi với gia đình sau một quãng thời gian làm lành với những tổn thương thời thơ ấu.

Tôi vẫn còn nhớ cái ôm đó. Tôi sợ đến mức độ tự hỏi bản thân, mình có điên không? Viết chủ đề khác được mà? Nhỡ mẹ hỏi mấy bức ảnh này để làm gì, tôi sẽ trả lời thế nào? Nhưng rồi mẹ tôi chỉ làm đúng một việc: chải lại tóc tai và đứng vào khung hình. Chúng tôi chụp với nhau bốn tấm, và cái ôm đầu tiên tôi thấy như có đàn kiến bò khắp người mình. “Chỉ một lần này thôi”, tôi tự nhủ. Những cái ôm sau tôi cố gắng vòng tay chặt hơn một chút. Mẹ tôi cũng vì thế mà đặt các ngón tay vào sâu bên trong người tôi, từ cánh tay, bắp tay, đến khi chạm hẳn vào lưng. Chúng tôi không nói với nhau lời nào cho đến khi tạm biệt nhau đi ngủ.

Ngày này năm ngoái, khi tôi viết về một bộ phim làm mẹ, bên cạnh việc suy nghĩ về những yếu tố phim-đời, thực lòng mà nói tôi cũng đã gửi gắm một ước mơ cho riêng mình: mẹ và những cái ôm. Tôi biết những cái ôm đấy không khiến cơm có đủ ba món, không xua đi những nỗi lo về tiền bạc, không xoa dịu sự mong ngóng của mẹ tôi về chuyện lấy chồng. Nhưng tôi vẫn ước sao mỗi lần giận nhau, mỗi lần thấy quá ư là khó sống với nhau trong cùng một mái nhà, hoặc mỗi lần không có dịp gì cả, bàn tay mẹ lại đặt lên lưng tôi. Chắc tôi sẽ vẫn sẽ..hoảng loạn (kiểu, chi tiết hư cấu nào đây, trả lại mẹ cho tôi), vẫn tủi thân, vẫn giận dỗi. Nhưng tôi sẽ quen dần với việc đấy: trải nghiệm những cảm xúc khó, để chúng đi qua tôi trước khi (còn hơi sức) bộc lộ ra bên ngoài. Vì cái ôm của mẹ, vẫn là “nhà” của tôi.

Lần tới khi nhìn lại những gì mà mẹ con tôi đã có với nhau, tôi sẽ nhìn về những khoảng thời gian khó khăn, những kỉ niệm đẹp, và cả những sự kiện rất đỗi bình thường. Dù mẹ tôi không thể nuôi tôi theo cách mà tôi hằng ước ao, nhưng sự góp nhặt của những mẩu buồn vui lẫn lộn cũng hình thành nên tôi bây giờ. Để học cách đi qua những lần ghét mẹ mình, mà không chạy trốn. Hoặc để thực sự chấp nhận, tôi có một mối quan hệ mẹ con như thế đấy. Ít ra là tôi sẽ chọn nhớ về mẹ mình như vậy.

DAY 05.
/"She is the one". Until you meet someone else./

Tôi đi hỏi vài người bạn kết hôn (hoặc đã từng), người bạn đời có phải là người mà họ yêu nhất. Tôi không giấu khỏi ngạc nhiên, khi đa phần họ đều lắc đầu. Không ai trả lời được vì sao, hôn nhân từ đâu bắt đầu. Nhưng tôi đoán rằng cuộc đời có đôi lần như vậy. Những quyết định ảnh hưởng đến cuộc đời con người, dù tính toán đến đâu cũng cần ít nhiều liều lĩnh.

“Một phần nào đó tôi muốn quên Summer. Nhưng phần còn lại, tôi biết rằng cô ấy là người duy nhất trên đời khiến tôi hạnh phúc”.

Có những sự xuất hiện đủ khiến ta băn khoăn cuộc đời sẽ ra sao nếu thiếu họ, nhưng không phải là người ta dám liều nhất. Dù họ chia sẻ cơ thể, những giấc mơ, hay thậm chí chỉ là một đoạn nhạc kẹt lại trong đầu, Tom biết cậu không phải là người mà cô ấy dám vượt qua ranh giới bạn bè. Dù ta biết người này khó để quên, nhưng cũng rất khó để đi tiếp.

Có đôi lần trong đời, chúng ta tìm thấy một phần của mình trong Tom. Hoặc có ít nhất một Tom “lụy tình” trong vòng tròn chúng ta biết.

Thế nhưng, dù việc chia tay có khiến mặt đất dưới chân mình lung lay, dù kỉ niệm có giống như vết rượu vang loang trên mặt thảm, điều khiến chúng ta dày vò bản thân mình thường cách điểm xuất phát cả cây số.

Chúng ta sợ mình sẽ không bao giờ có lại những cảm giác của những lần biết yêu. Chạy trốn sự vô định giữa những khoảng giao của cuộc đời. Tin vào một cuộc đời đáng sống hơn dù nó chưa bắt đầu.

Việc ở cùng thân chủ và nhìn họ đi qua những thăng trầm khiến tôi hiểu rằng, trưởng thành là khi họ cho phép mình thử làm khác đi sau những lần vấp ngã. Họ biết mình không thể ngăn những dòng suy nghĩ, nhưng họ không quá tin vào nó. Họ biết mình đau khổ, nhưng họ cũng biết mình sẽ lại yêu. Họ biết người này mình không thể quên, nhưng họ cho phép bản thân thử một lần sống thiếu người đó.

“Cậu ấy đây rồi”. Cho đến khi bạn gặp người tiếp theo.