13/04/2022
25 DẤU HIỆU BẠN CÓ MỘT "ĐỨA TRẺ BỊ TỔN THƯƠNG BÊN TRONG MÌNH, VÀ LÀM THẾ NÀO ĐỂ CHỮA LÀNH.
(Một bài viết nghiên cứu dài và giá trị. Rất nên đọc)
Trước khi bắt đầu vào bài viết, tôi (người dịch) muốn gửi đến bạn một bài hát – và bài hát này tôi tin rằng nó phản ánh khá chính xác “hình ảnh về Đứa trẻ bên trong ta – đứa trẻ bị tổn thương”. Bạn có thể dành vài phút nghe ca khúc này trước khi đọc bài viết bên dưới nhé!
Mọi trẻ em đều xứng đáng những quyền cơ bản để cảm thấy an toàn, an ninh và được bảo vệ.
Nhưng không phải đứa trẻ nào cũng có đầy đủ những điều đó.
Nuôi dưỡng – đó là trách nhiệm về mặt cảm xúc và sinh học của cha mẹ và các thành viên trong gia đình nhằm tạo ra một môi trường an toàn cho chúng ta. Nhưng không phải tất cả các bậc cha mẹ đều chấp nhận trách nhiệm – nhận thức được trách nhiệm hoặc có khả năng thực hiện trách nhiệm đó.
An toàn không chỉ đơn giản là bảo vệ chúng ta khỏi bị tổn hại, cho ta ăn hoặc các nhu cầu cơ bản khác. An toàn cũng có nghĩa là hỗ trợ chúng ta trên các cấp độ về cảm xúc, tâm lý và tinh thần của chúng ta – với tư cách con người.
Điều gì xảy ra “khi ngay từ lúc còn nhỏ ta đã không cảm thấy an toàn? Điều gì xảy ra khi cảm giác về sự nguy hiểm (feeling of endangerment) này vẫn tiếp tục và lâu dài sau đó? Câu trả lời là “một vết thương hở/a huge gaping wound” xuất hiện trong tâm lý. Vết thương đau đớn này thường vô tình bị chúng ta kìm nén khi trưởng thành nhưng tác động của nó lại hết sức sâu sắc và nghiêm trọng.
Mục đích của bài viết này là giúp bạn đi vào một không gian phản chiếu. Nếu bạn muốn làm việc với “đứa trẻ bên trong mình”, tôi muốn bạn suy ngẫm về thời thơ ấu của chính bạn, ngược dòng thời gian về những năm đầu đời và cảm giác của bạn khi còn là một đứa trẻ. Bạn có cảm thấy an toàn không? Bạn có cảm thấy thuộc về gia đình mình? Bạn có được phép là mình không? Mối liên hệ hiện tại của bạn với đứa trẻ bên trong mình như thế nào? Đây là những câu hỏi cực kỳ quan trọng chúng ta cần hỏi, và nếu bạn chưa từng hỏi, tôi hy vọng bạn sẽ sớm làm được điều này.
Tại sao tôi lại khăng khăng nhấn mạnh vào việc “đặt những câu hỏi” và khám phá chủ đề này? Lý do là bởi “làm việc với đứa trẻ bên trong mình/inner child work” là một trong những thực hành nghiêm túc và sâu sắc nhất trong những thực hành nội tại/inner work mà bạn có thể làm được. Rất nhiều những mẫu hành vi, sự ác cảm (aversions), loạn thần kinh chức năng ( neuroses) của ta ở hiện tại có thể được giải pháp bằng cách khám phá và giao tiếp với đứa trẻ bên trong.
Đứa trẻ bên trong/Inner Child là gì?
Đứa trẻ bên trong là một phần trong tinh thần (psyche) của bạn – phần vẫn lưu giữ được sự hồn nhiên, sáng tạo, sự ngạc nhiên và hứng thú tìm hiểu về cuộc sống. Theo đúng nghĩa đen, đứa trẻ bên trong bạn là đứa trẻ sống trong bạn (lives within you) – sống giữa tinh thần của bạn. Điều quan trọng là chúng ta phải kết nối với phần nhạy cảm (sensitive part) của chính mình. Khi chúng ta kết nối được với đứa trẻ bên trong mỗi chúng ta, ta sẽ cảm thấy phấn chấn, được tiếp thêm sinh lực và được truyền cảm hứng từ cuộc sống. Khi ta bị mất kế nối, cảm xúc nơi ta sẽ là sự thờ ơ, buồn chán, thiếu niềm vui và luôn trống rỗng.
“Cảm giác an toàn/Feeling safe” nghĩa là thế nào?
An toàn không chỉ đơn thuần chỉ sự bảo an về vật chất, nó còn liên quan đến cảm xúc, tâm lý và tinh thần. Khi chúng ta cảm thấy thực sự an toàn trong môi trường gia đình, chúng ta có những ranh giới về thể chất và cảm xúc được tôn trọng, bản chất xác thực nơi ta được chấp nhận, và chúng ta cảm thấy sự gần gũi và được yêu thương bởi các thành viên trong gia đình (đặc biệt là cha mẹ). Chúng ta cũng cần được cho phép để phát triển và thay đổi và có tất cả những nhu cầu thiết yếu cơ bản như thực phẩm, nước, mái nhà và một không gian an toàn.
10 ảnh hưởng khiến ta cảm thấy thiếu an toàn khi còn nhỏ.
Thực tế là “Cuộc sống thì hoàn toàn không lý tưởng”. Những gia đình mà chúng ta được sinh ra thì thường “không phù hợp” với chúng ta.
Trong quá trình lớn lên, có một số ảnh hưởng ta phải chịu có thể khiến ta cảm thấy thiếu an toàn. Trước khi bắt đầu, tôi muốn làm rõ rằng “Tôi không (đang) cố gắng đổ lỗi cho cha mẹ hoặc những người đã chăm sóc chúng ta”. Điều quan trọng cần nhớ là cha mẹ chúng ta đã làm tốt nhất có thể trong mức độ về thông tin, hiểu biết, nền tảng giáo dục và sự trưởng thành về cảm xúc/tinh thần mà họ có. Đổ lỗi và oán giận chỉ khiến tăng cường thêm nỗi đau mà “đứa trẻ bên trong bạn” có thể sẽ phải trải qua. Bởi thế, hãy chú ý và ý thức được giới hạn của bạn khi bắt đầu thực hành này.
Dưới đây là một số ảnh hướng phổ biến mà chúng ta đã (phải) trải qua và khiến ta cảm thấy không an toàn. Có bao nhiêu ảnh hưởng liên đới tới trường hợp của cá nhân bạn?
Bạn được dạy rằng “Nó là không ổn khi có chính kiến của riêng mình”.
Bạn bị trừng phạt khi cố gắng lên tiếng hoặc hành động khác đi.
Bạn không được khuyến khích để vui chơi hoặc tìm kiếm niềm vui.
Bạn không được phép làm điều gì đó tự phát.
Bạn không được phép thể hiện những cảm xúc mạnh mẽ (như giận dữ hay vui sướng)
Bạn bị chế nhạo bởi bố mẹ hoặc các thành viên trong gia đình.
Bạn bị chỉ trích/lạm dụng bằng lời nói (verbally criticized/abused) một cách thường xuyên.
Bạn bị trừng phạt về thể xác (Bị tát, bị đánh)
Bạn được tạo ra để CHỊU TRÁCH NHIỆM với cha mẹ và mức độ hạnh phúc của họ.
Bạn không có được những tương tác tình cảm từ gia đình (như ôm ấp,những nụ hôn hay vuốt ve)
Danh sách này là không đầy đủ, vậy nên nếu bạn có những ý kiến bổ sung, xin vui lòng chia sẻ cho chúng tôi ở dưới mục comment của bài viết nhé.
Các hình thái của sự bỏ bê, xao nhãng thời thơ ấu (Types of Childhood Neglect)
Hãy tiếp tục đi sâu hơn những hình thức đã khiến bạn không cảm thấy an toàn và được yêu thương khi còn nhỏ (nếu bạn có một sự giáo dục khác thường/dysfunctional upbringing)
Dưới đây là 3 hình thái bỏ bê, xao nhãng, bỏ rơi thời thơ ấu mà bạn có thể đã trải qua
Bỏ bê về mặt cảm xúc/Emotional Neglect
Cha mẹ/người giám hộ của bạn đã không thể hiện sự quan tâm đến nhu cầu tình cảm của bạn (emotional needs) về Sự yêu thương, sự hỗ trợ, bảo vệ/hoặc sự hướng dẫn. Họ cũng không chú ý đến bạn hoặc lên án những biểu hiện cảm xúc cần thiết từ bạn. Hệ quả dẫn tới là:
Bạn phát triển một mức độ thấp về giá trị bản thân và lòng tự trọng (low self-worth and esteem for yourself.)
Bạn bắt đầu bỏ qua nhu cầu tình cảm của mình.
Bạn học cách trốn tránh, tránh né hoặc kìm nén cảm xúc của mình vì chúng có liên quan đến cảm giác bị bỏ rơi từ thời thơ ấu của bạn.
Bạn phát triển các chứng bệnh tâm lý hoặc thể chất liên quan đến việc bạn không thể lắng nghe, chấp nhận và đối phó với cảm xúc của mình theo những cách lành mạnh (Ví dụ: Sự kìm nén cảm xúc/emotional repression)
Bỏ bê về Tâm lý / Psychological Neglect
Hình thái bỏ mặc này được biểu hiện trong thời thơ ấu bởi cha mẹ/người giám hộ của bạn – những người không lắng nghe, không nâng đỡ và nuôi dưỡng con người bạn. Khi trưởng thành, bạn có thể sẽ phát triển một số hội chứng dưới đây:
Phát triển các vấn đề về lòng tự trọng thấp (developed low self-esteem issues) do các hình thức lạm dụng như Chế giễu, hạ thấp, kỳ vọng quá mức (overly high expectations), bị phớt lờ, bị từ chối hoặc liên tục bị trừng phạt.
Phát triển những vấn đề sâu sắc ngầm về sự tức giận (deep-seated anger issues) từ những chấn thương từ thời thơ ấu không được giải quyết và không có khả năng yêu thương chính mình.
Phát triển sự nghiện ngập và loạn thần kinh chức năng (neurosis) để tạo ra cảm giác lừa dối (misguided sense) về sự thoải mái và an toàn trong cuộc sống.
Phát triển các bệnh tâm lý (và/hoặc) thể chất.
Bạn có vấn đề trong việc duy trì các mối quan hệ đáng tôn trọng và lành mạnh.
Bỏ bê về Thể chất/Physical Neglect
Ở cấp độ thiết yếu cơ bản, sự an toàn về thể chất và nuôi dưỡng là một vài trong số những yếu tố bản chất nhất trong mối quan hệ yêu thương. Chúng ta có thể dễ dàng thấy điều này trong tự nhiên như cách những chú gà con, cún con được nuôi dưỡng bằng thức ăn, nơi trú ẩn và sự bảo vệ. Tuy nhiên, khi điều này thiếu sẽ dẫn đến một số vấn đề sau nảy sinh:
Giá trị bản thân thấp (Low self-worth) dẫn đến bỏ bê/lạm dụng thể chất bản thân(physical neglect/abuse of oneself). Ví dụ như: Rối loạn ăn uống (chán ăn, béo phì), hoặc duy trì một chế độ ăn uống không lành mạnh, tự tổn hại đến bản thân (self-harm).
Các hành vi tìm kiếm an toàn cực đại (Intense safety-seeking behaviors) [Phức hợp tâm lý như OCD/psychological complexes such as OCD) hoặc các hành vi mạo hiểm cực độ(extreme risk-taking behaviors) [Ví như: Quan hệ tình dục không bảo vệ/unprotected s*x; Ám ảnh với những hành vi liều lĩnh/obsessive daredevil feats…)]
Nghiện ma túy, rượu, bạo lực, đồ ăn…etc
Rối loạn chức năng tình dục hoặc QHTD bừa bãi (promiscuity) (thường là kết quả của việc bị lạm dụng tình dục).
Hãy dành một vài phút để thở và kết nối với chính mình sau khi đọc danh sách này. Có khả năng bạn sẽ cảm nhận được một số cảm xúc mạnh mẽ xuất hiện bên trong mình. Tôi khuyến khích bạn dành một chút thời gian để khiến mọi thứ chậm lại và nhẹ nhàng với chính mình.
Đây là một điều khá hữu ích để nhắc ta nhớ rằng “Một hoặc thậm chí nhiều vấn đề của chúng ta bắt nguồn từ sự thờ ơ, bỏ bê thời thơ ấu – giữ mối hận thù và đổ lỗi sẽ chẳng đưa ta đến đâu cả. Mọi người đều là nạn nhân của những nạn nhân khác, có nghĩa là “lý do tại sao cha mẹ/người giám hộ của chúng ta đối xử như vậy với ta – rất có thể là do họ từng bị bỏ rơi và cha mẹ của họ cũng phải trải qua những chấn thương tương tự…”.
Hãy chú ý đến những dấu hiệu này. Chúng sẽ giúp bạn tìm hiểu mức độ bị tổn thương của đứa trẻ bên trong mình và mức độ bạn cảm thấy “thiếu an toàn” trong thế giới hiện tại. Càng nhiều dấu hiệu bạn trả lời “Đúng” thì bạn lại càng cần phải xem xét sự nghiêm túc trong việc chăm sóc đứa trẻ bên trong mình.
Trong phần sâu thẳm nhất của tôi, tôi cảm thấy rằng có một điều gì đó không ổn với mình
Tôi cảm thấy lo lắng bất cứ khi nào dự định làm một điều gì đó mới.
Tôi luôn muốn làm hài lòng mọi người (a people-pleaser) và có xu hướng “thiếu bản sắc (cá nhân) một cách mạnh mẽ (lack a strong identity).
Tôi là một kẻ nổi loạn. Tôi cảm thấy mọi thứ “sống động hơn” khi xung đột với người khác.
Tôi có xu hướng giữ mọi thứ trong lòng và gặp khó khăn để buông bỏ.
Tôi cảm thấy tội lỗi khi đứng lên bảo vệ cho chính mình.
Tôi cảm thấy không thích nghi được với xã hội (inadequate)
Tôi được định hướng là luôn phải là một người cạnh tranh để đạt được mọi thứ (super-achiever)
Tôi coi mình như một tội nhân khủng khiếp và tôi sợ phải xuống địa ngục.
Tôi liên tục chỉ trích bản thân vì không đủ năng lực thích nghi trong xã hội.
Tôi khắt khe và cầu toàn
Tôi gặp khó khăn khi bắt đầu và kết thúc mọi thứ
Tôi cảm thấy xấu hổ khi thể hiện những cảm xúc mạnh mẽ như buồn bã hay tức giận.
Tôi ít khi nổi điên, nhưng mỗi khi tôi làm thế, nó theo hướng cuồng nộ, bạo lực.
Tôi quan hệ tình dục khi tôi không thực sự muốn.
Tôi xấu hổ về các chức năng cơ thể mình.
Tôi dành nhiều thời gian để xem các nội dung khiêu dâm.
Tôi không tin tưởng tất cả mọi người (kể cả bản thân mình)
Tôi là một kẻ nghiện ngập/hoặc đang nghiện ngập một thứ gì đó
Tôi tránh xung đột bằng mọi giá.
Tôi sợ mọi người và có xu hướng tránh họ.
Tôi cảm thấy có trách nhiệm với người khác hơn là với chính mình.
Tôi chưa bao giờ cảm thấy gần gũi với cha/hay mẹ mình (hoặc cả hai).
Nỗi sợ hãi của tôi đó là “bị bỏ rơi” và tôi sẽ làm bất cứ điều gì để giữ mối quan hệ,
Tôi khó khăn để trả lời “Không”
Nếu bạn trả lời “Đúng” trong 10 mô tả này (hoặc nhiều hơn) thì “làm việc với đứa trẻ bên trong bạn” nên đứng đầu trong danh sách ưu tiên tiếp theo của bạn. Nếu bạn trả lời “Đúng” trong 5 (hoặc nhiều hơn) trong những mô tả này, bạn nên nghiêm túc xem xét việc kết nối với đứa trẻ bên trong mình.
Làm thế nào để hỗ trợ đứa trẻ bên trong của bạn cảm thấy an toàn
Nắm lấy tay đứa trẻ sống trong tâm hồn bạn. Đối với đứa trẻ này, không có gì là không thể. – Paulo Coelho
Tất cả chúng ta đều có một đứa trẻ bên trong mình. Lần cuối cùng bạn nói chuyện hoặc kết nối với đứa trẻ bên trong mình là khi nào? Bạn có thường xuyên dành thời gian để điều chỉnh và lắng nghe nhu cầu của mình không? Bạn có thường xuyên kiến tạo không gian để vui chơi và tận hưởng cuộc sống?
Là con người, chúng ta không phải là một đường thằng hay những sinh vật 2 chiều (two-dimensional creatures). Tất cả chúng ta đều đa diện và có nhiều “cái tôi” (multiple selves). Hãy suy nghĩ về điều này trong giây lát : “Bạn” – người đang đọc bài viết này – rất khác so với “Bạn” – người đang chọc cười đồng nghiệp nơi công sở, phải không? “Bạn” lúc nửa đêm – rất khác với – “bạn” lúc đi xem phim với người yêu hay bạn bè của mình. “Bạn” lúc nói chuyện với bố mẹ – rất khác với – “bạn” khi nói chuyện với Sếp.
Đứa trẻ bên trong bạn là một phần thiết yếu của sự chắp vá phức tạp ( intricate patchwork) tạo nên bản sắc của bạn. Khi bạn từ chối hoặc phớt lờ đứa trẻ bên trong của mình, thằng bé/con bé sẽ phải chịu đựng sự khô héo trong những căn hầm tối sâu thẳm nơi tâm trí vô thức của bạn.
Disclaimer: Có rất nhiều nỗi đau khi phải đối mặt với đứa trẻ bên trong. Nhưng cũng có rất nhiều niềm vui và sức sống để trải nghiệm. Một trong những phần thú vị và kỳ diệu nhất khi “làm việc với đứa trẻ bên trong” là những món quà và năng khiếu tiềm ẩn mà chúng ta đã mất liên lạc từ đâu sẽ được xuất hiện. Không chỉ vậy, nhiều mối quan hệ của chúng ta sẽ được cải thiện, những sự nghiện ngập/ những thói quen (xấu) sẽ ít đi dần và biến mất. Mối liên hệ của ta với bản thân sẽ ngày càng sâu sắc hơn. Cuối cùng ta cũng có thể chấp nhận và yêu thương chính mình. Tôi không nói rằng bạn sẽ trải nghiệm tất cả những lợi ích này ngay lập tức, nhưng bạn chắc chắn sẽ trải nghiệm một điều gì đó có lợi, miễn là bạn cam kết với thực hành này.
Ngoài ra, tôi muốn nói thêm rằng những bài tập thực hành này không nhằm thay thế trị liệu, những chương trình hay hội nhóm cho đứa trẻ bên trong hoặc những đứa trẻ bị lạm dụng. Nếu bạn từng trải qua (bị) lạm dụng tình dục (khi còn nhỏ), lạm dụng cảm xúc nghiêm trọng hoặc mắc một số chứng bệnh tâm thần – việc tìm đến sự giúp đỡ của các chuyên gia là điều cần thiết. Bài viết này là một phương pháp bổ sung. Cuối cùng, nếu bạn trải qua những xúc cảm kỳ lạ hoặc một số xúc cảm quá mạnh khi thực hành những lời khuyên dưới đây, hãy dừng lại ngay lập tức. Bạn cũng có thể tìm kiếm sự giúp đỡ của một cố vấn chuyên nghiệp (hiểu về những vấn đề này) trước khi tiến hành.
Hãy nhớ rằng – mọi thứ đều cần thời gian. Các thực hành dưới đây không phải để sửa chữa ngay lập tức. Chúng không phải những cây đũa phép lấp lánh sẽ ngay lập tức khiến mọi thứ tốt hơn. Nhưng chúng sẽ cung cấp cho bạn những công cụ cơ bản bạn cần để cảm thấy an tâm, an toàn và được bảo vệ ở cấp độ cốt lõi. Tôi thực sự hy vọng bạn tìm thấy một điều gì đó giữa những điều chia sẻ dưới đây, điều sẽ giúp nuôi dưỡng bạn và mối quan hệ của bạn với đứa trẻ bên trong mình.
Dưới đây là những điểm tóm tắt:
Suy ngẫm về dòng thời gian thuở thơ ấu của bạn
Viết một lá thư cho đứa trẻ bên trong của bạn
Viết một lá thư từ đứa trẻ bên trong mình (gửi tới bạn)
Chia sẻ nỗi đau của bạn với một người đáng tin cậy
Khẳng định sự yêu thương và ủng hộ
Thực hiện một sự liên tưởng/hoặc thiền định về đứa trẻ bên trong mình
Hãy là người bảo vệ và người nuôi dưỡng của chính bạn.
Tác giả Aletheia Luna. Chuyển dịch Ayako. Nguồn bài viết gốc Lonerwolf.
p/s: Nếu bạn không thể tự chữa lành như các cách trên. Nhưng bạn luôn khao khát thay đổi mình theo chiều hướng tích cực, khao khát có một nội lực để luôn bình an trước mọi hoàn cảnh. Hãy liên hệ admin để đạt được mong muốn của mình bạn nhé!!!
Yêu thương!
Love and light
Jennie Chu
22/02/2024
10/05/2022
10/05/2022
21/04/2022
14/04/2022
14/04/2022
11/04/2022