Vinslink Education Center

Ý kiến chuyên môn về hệ Cambridge tại Vinschool nhưng giáo viên Việt Nam dạy thay thế cho giáo viên nước ngoài.

Em không phải giáo viên của trường hay có con học ở đây. Đứng ở góc độ một phụ huynh muốn những điều tốt nhất cho con thì những trăn trở của chị là cực kỳ chính đáng. Nhưng với tư cách là một giáo viên Việt Nam học hành bài bản Thạc sĩ Sư phạm ở Úc, điểm cao nhất khóa học hơn 200 sinh viên, chuyên nghiên cứu lý thuyết giáo dục và từng làm việc với học sinh, giáo viên từ đủ mọi quốc gia ở các cấp học, em khẳng định luôn: có thể chị nghĩ mình không sính ngoại, nhưng thực ra cái tư duy sính ngoại nó đã ăn sâu vào tiềm thức rồi. Cũng không trách được chị vì đa phần phụ huynh Việt mình đều nghĩ thế. Chị đang mặc định cứ giáo viên Tây là sẽ giúp các con rèn tư duy phản biện, còn giáo viên Việt thì dạy kiểu truyền thống làm các con lười suy nghĩ, rồi tự động xổ ra tiếng Việt.

Em nói thằng luôn là trong giáo dục, những từ như “phản xạ” nghe thì rất hay, rất kêu, bên Úc gọi là educational fad hay all rhetoric, no substance (những thứ sáo rỗng, nghe qua thì thấy rất hay nhưng không có thực chất). Trong dạy học ngoại ngữ, tiến bộ không chỉ đến từ việc các con bị buộc phải nói, mà đến từ chất lượng tương tác, mức độ tham gia, thiết kế sư phạm và rất nhiều yếu tố khác nữa. Nếu bài học dở, câu hỏi nghèo nàn, feedback không chuẩn, và các hoạt động học tập không giúp các con phát ra được output có ý nghĩa, thì giáo viên nước nào dạy cũng ra một lớp học nửa nạc nửa mỡ, học không ra học hành không ra hành thôi chị ạ. Với lại, trong ngôn ngữ học ứng dụng hiện đại, người ta nghiên cứu ra là khi các con sử dụng ngoại ngữ, não kích hoạt CÙNG LÚC TOÀN BỘ các ngôn ngữ trong não. Không có chuyện con nói tiếng Anh thì tự nhiên não phản xạ bằng tiếng Anh và tắt luôn tiếng Việt đâu. Nên các nhà sư phạm mới cho rằng tiếng mẹ đẻ không phải là vật cản, mà là một nền tảng nhận thức quan trọng, là plurilingual asset / repertoire (tài sản / vốn liếng đa ngôn ngữ) – hoàn toàn trái ngược với cái từ “đường lui” mà chị mô tả. Khi nói chuyện với một giáo viên Việt Nam giỏi tiếng Anh, các con không dùng tiếng Việt vì "lười". Các con đang dùng toàn bộ vốn tri thức ngôn ngữ của mình để phân tích, suy nghĩ về các khái niệm phức tạp nhằm tăng độ hiểu bài. Ép các con bỏ tư duy tiếng mẹ đẻ để trả lời bằng một thứ tiếng Anh lắp ghép, chắp vá, không có tư duy thì chẳng giúp các con phát triển gì cả, và thậm chí tạo ra một cái máy nói tiếng Anh liến thoắng mà chẳng hiểu mình đang nói gì. Nên bây giờ xu hướng giáo dục ngôn ngữ hiện đại là translanguaging, nghĩa là cho phép các con sử dụng tiếng mẹ đẻ để tư duy, suy nghĩ, sáng tạo, và tạo ra output tiếng Anh đấy chị ạ. Vậy nên, thay vì mong thầy cô chỉ nói tiếng Anh từ đầu tới cuối dù các con chả hiểu gì và không tiếp thu được gì, chị nên nên hỏi tiếng Việt được dùng ở thời điểm nào, với mục tiêu gì trong dạy học thì em thấy ổn hơn.

Thứ hai, em cực kỳ không đồng ý với việc chị đánh đồng quốc tịch với tư duy và văn hóa giảng dạy. Sự cởi mở, khuyến khích tranh luận hay chấp nhận góc nhìn đa chiều là kết quả của quá trình đào tạo sư phạm bài bản chứ không phải cứ giáo viên Tây mới có. Cách giảng dạy theo trường phái kiến tạo (constructivist) này giáo viên nào cũng làm được, và một giáo viên Việt Nam có chứng chỉ, có kinh nghiệm đứng lớp hoàn toàn tổ chức được một lớp học giúp các con rèn luyện góc nhìn đa chiều và phản biện xuất sắc. Ngược lại, một giáo viên Tây chuyên môn kém thì giỏi lắm cũng chỉ mang lại những giờ học vui vẻ bề ngoài nhưng rỗng tuếch về mặt học thuật. Chị gán mác giáo viên Việt Nam là thích an toàn, truyền thống là đang phớt lờ nỗ lực và năng lực của thế hệ nhà giáo Việt Nam hiện đại đấy. Thậm chí ngay tại Úc hiện nay, các chuyên gia nghiên cứu giáo dục và cả Bộ giáo dục các bang đang cảnh báo về sự thất bại của việc lạm dụng mấy phương pháp như học qua khám phá, rồi lấy học sinh làm trung tâm, cứ thả các con trôi tự do để tự do tranh luận mà thiếu đi sự giảng dạy, dẫn dắt có cấu trúc. Nên bây giờ bên Úc (và cả Anh) người ta đang áp dụng rất mạnh phương pháp dạy học tường minh (explicit teaching) để các con nắm vững cơ bản trước, thậm chí bằng cách học thuộc máy móc. Em cá luôn là chị mà đọc phương pháp này là gì thì khéo lại nghĩ mấy ông Tây dạo này dở hơi đi quay lại kiểu dạy truyền thống. Phương pháp này yêu cầu giáo viên phải truyền thụ kiến thức căn bản, chỉ cho các con đúng sai rõ ràng, làm mẫu chi tiết, cùng giải quyết vấn đề, rồi mới thả dần ra cho học sinh tự chủ. Bên em gọi là I do – We do – You do, chính là cái mà chị đang mô tả là an toàn, lối mòn, thiếu sáng tạo đấy. Muốn các con phát triển tư duy phản biện thì trong đầu phải có sẵn nền tảng kiến thức vững chắc để phân tích, chứ kiến thức còn không vững thì phản biện với đa chiều cái gì hả chị?

Em có đọc được một comment rất hay từ một người trong nhóm, đại khái là chúng ta cần sòng phẳng. Nếu đòi hỏi giáo viên Việt Nam phải có bằng cấp quốc tế, trình độ IELTS cao siêu, qua nhiều vòng demo khắt khe, thì giáo viên Tây cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn sư phạm tương đương, chứ không thể mặc định là đạt chuẩn chỉ nhờ quốc tịch hay ngoại hình. Em cực lực phản đối việc trả lương cao chót vót cho một giáo viên Tây thiếu kỹ năng, trong khi ép giá một giáo viên Việt Nam xuất sắc. Điều này chỉ làm cạn kiệt nguồn lực giáo dục địa phương và đẩy giáo viên giỏi ra khỏi hệ thống. Một môi trường giáo dục quốc tế thực sự như bên em là nơi các con được học với giáo viên đến từ đủ mọi quốc gia Anh, Úc, Việt Nam, Trung Quốc, Pháp… miễn là họ giỏi chuyên môn. Nếu cứ khăng khăng tìm kiếm một giáo viên Tây để rèn tư duy với phản xạ thì em thấy thực ra chẳng xuất phát từ nhu cầu học thuật của các con, mà đa phần xuất phát từ tâm lý của phụ huynh thôi.

Tựu trung lại thì quan điểm của em không phải là cứ giáo viên Tây thì không có giá trị. Trong nhiều trường hợp, giáo viên Tây giỏi có thể mang lại rất nhiều lợi ích cho các con: ngôn ngữ đa dạng, khác biệt về trải nghiệm, góc nhìn mới, và đúng là tạo ra áp lực giao tiếp tiếng Anh rõ hơn thật. Nhưng những thứ này chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm năng lực dạy học thực sự như thiết kế bài học, quản trị lớp học giỏi và hiểu biết về người học có nền tảng sư phạm bài bản. Còn nếu chỉ có cái mác người Tây, thì rất dễ rơi vào đúng vòng luẩn quẩn mà nhiều người trong ngành đã nói: lương cao chỉ vì cái mác Tây còn tiêu chuẩn chuyên môn không tương xứng, và bản chất là phụ huynh đang đi mua một hình ảnh chứ không phải một chương trình giáo dục có tâm, có tầm. Đấy là suy nghĩ chân thật của em với tư cách là một người đã có kinh nghiệm trong cả hai nền giáo dục.

Các em hỏi rất nhiều về lộ trình học để thành thạo TA từ khi con 4 tuổi. Tôi thấy các em lo xa là rất trân trọng nhưng xa quá lại thành hoang mang. Hành trình học hành của một đứa trẻ còn rất dài, nhìn ngắn cũng 12 năm, nhìn xa hơn có thể 20 năm (tôi mất 30 năm ăn học đấy) rồi học cả đời. Tuy nhiên các em hỏi thì tôi cũng chia sẻ. Chính tôi đã dạy nhiều học trò từ lớp 5 tới khi bước vào những đại học hàng đầu thế giới. Các con học do chính tôi dạy từ khi còn là cậu bé tới khi cao lớn rồi đi thi SAT/IELTS/TOEFL. Theo tôi các em nên cho con học từ sớm đê đạt một trình độ TA tự nhiên siêu việt:

1. PHẢI KHỞI ĐẦU TỪ PHONICS: các em bât đầu cho con học Phonics từ khi con 4 tuổi. Nhiều em muốn con học từ 3 tuổi nhưng phải với điều kiện con đã biết giao tiếp TV rồi. Biết TV để cô trợ giảng người Việt còn hỗ trợ con. Các con học từ sớm được tiếp xúc âm điệu của giáo viên Anh Mỹ sẽ nói rất tự nhiên. Sau 1 năm học Phonics các con sẽ biết đọc từ những từ đơn giản tới phức tạo, từ âm ngắn tới âm dài, phụ âm đơn tới phụ âm đôi...tới một đoạn văn dài hơn. Đọc trôi chảy rất quan trọng vì đọc được các con sẽ trình bày được. Các con sẽ tự tin khi bước vào lớp 1. Các em ở xa không có điều kiện đưa đón con nên cho học online. Tương tác trực tuyển rất tự nhiên. Trẻ còn bé quá không nên ôm con đi quá xa chỉ để học được 1 2 tiếng rồi lại vật vã đón con về. Các em cứ ung dung đi làm tới 7h30 tối ngồi vào bàn bật zoom lên là học được. Hàng ngày tôi sẽ cho thêm nhiều video để con xem theo đúng thực đơn học. Các con sẽ học Phonics 1 rồi Phonics 2. Sáng tới Phonics 3 là tập đọc rồi chứ không phải chỉ có học từng âm đơn lẻ nữa. Cứ thế thời gian trôi qua là con đọc nói thành thạo.

2. DUY TRÌ HỌC ĐỌC NGHE NÓI SUỐT CẤP I: Tới khi con lớp 2 lớp 3 nếu đã học qua Phonics cơ bản các em bắt đầu cho con học Đọc Nói. Lúc này các con sẽ đọc các bài văn dài dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo bản ngữ. Lúc này đọc chủ động vừa để học âm vừa để học từ ngữ, cấu trúc và thông tin. Có thông tin và từ nhiều các con sẽ viết được. Các em cho con học xuyên hết cấp 1. CẤP NÀO, HỌC GÌ?

Các em hỏi rất nhiều về lộ trình học để thành thạo TA từ khi con 4 tuổi. Tôi thấy các em lo xa cũng rất trân trọng nhưng xa quá. Hành trình học hành của một đứa trẻ còn rất dài, nhìn ngắn cũng 12 năm, nhìn xa hơn có thể 20 năm (tôi mất 30 năm ăn học đấy) rồi học cả đời. Tuy nhiên các em hỏi thì tôi cũng chia sẻ. Chính tôi đã dạy nhiều học trò từ lớp 5 tới khi bước vào những đại học hàng đầu thế giới. Các con học do chính tôi dạy từ khi còn là cậu bé tới khi cao lớn rồi đi thi SAT/IELTS/TOEFL. Theo tôi các em nên cho con học từ sớm đê đạt một trình độ TA tự nhiên siêu việt:

1. PHẢI KHỞI ĐẦU TỪ PHONICS: các em bât đầu cho con học Phonics từ khi con 4 tuổi. Nhiều em muốn con học từ 3 tuổi nhưng phải với điều kiện con đã biết giao tiếp TV rồi. Biết TV để cô trợ giảng người Việt còn hỗ trợ con. Các con học từ sớm được tiếp xúc âm điệu của giáo viên Anh Mỹ sẽ nói rất tự nhiên. Sau 1 năm học Phonics các con sẽ biết đọc từ những từ đơn giản tới phức tạo, từ âm ngắn tới âm dài, phụ âm đơn tới phụ âm đôi...tới một đoạn văn dài hơn. Đọc trôi chảy rất quan trọng vì đọc được các con sẽ trình bày được. Các con sẽ tự tin khi bước vào lớp 1. Các em ở xa không có điều kiện đưa đón con nên cho học online. Tương tác trực tuyển rất tự nhiên. Trẻ còn bé quá không nên ôm con đi quá xa chỉ để học được 1 2 tiếng rồi lại vật vã đón con về. Các em cứ ung dung đi làm tới 7h30 tối ngồi vào bàn bật zoom lên là học được. Hàng ngày tôi sẽ cho thêm nhiều video để con xem theo đúng thực đơn học. Các con sẽ học Phonics 1 rồi Phonics 2. Sáng tới Phonics 3 là tập đọc rồi chứ không phải chỉ có học từng âm đơn lẻ nữa. Cứ thế thời gian trôi qua là con đọc nói thành thạo.

2. DUY TRÌ HỌC ĐỌC NGHE NÓI SUỐT CẤP I: Tới khi con lớp 2 lớp 3 nếu đã học qua Phonics cơ bản các em bắt đầu cho con học Đọc Nói. Lúc này các con sẽ đọc các bài văn dài dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo bản ngữ. Lúc này đọc chủ động vừa để học âm vừa để học từ ngữ, cấu trúc và thông tin. Có thông tin và từ nhiều các con sẽ viết được. Các em cho con học xuyên hết cấp 1.

3. HỌC NGỮ PHÁP TỪ LỚP 3 ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG CHUYÊN ANH 2: Nếu các em định hướng con học chuyên Anh cấp 2 hoặc thi vào các lớp CLC cấp 2 thì nên cho học các lớp PGE1, 2, 3 dành cho học sinh lớp 3, 4, 5 mỗi năm một lớp, bên cạnh việc duy trì đọc nói. Các lớp PGE dạy ngữ pháp từ đơn giản tới phức tạp rồi luyện đề cho các con đi thi. Các con sẽ học kĩ năng làm bài. Học cách giải đề chính xác. Học những thứ lắt léo của TA thi đấu. Hơn nhau từ dấu chấm, phẩy rồi chia từ viết câu. Các em nhớ vào PGE là học để thi đấu.

4. TIẾNG ANH MỤC TIÊU CHO HỌC SINH CẤP 2-ĐỊNH HƯỚNG CHUYÊN ANH/SAT/IELTS: Lên tới cấp 2, cha mẹ phải thay đổi quan điểm học TA thì con cái phát triển tối ưu. Lúc này không học kiểu a bờ cờ hay chơi chơi nữa mà phải học theo phong cách học thuật nghiêm túc. Các lớp Gifted English đây là những lớp luyện TA cao thủ. Luyện rất vất vả. Khối lượng lớn. Lúc này TA của các con đã tương đối thành thạo. Luyện đề để thi chuyên. Đây là những lớp G1, G2, G3 và G0. Các lớp G1, G2 là ngữ pháp chuyên sâu dành cho học sinh khối 6, 7. Các cháu phải trải qua lớp này mới có được nền ngữ pháp tốt. G0 là lớp chuyên chọn toàn các HSG khắp cả nước quy tụ. Lớp G3 chuyên giải đề HSGQG và Olympics dành cho các HS sắp thi HSGTP or HSGQG và chuyên Anh 2025.

5. DUY TRÌ LUYỆN ĐỌC NÓI HẾT CẤP 2: để tiến Anh đọc thông nói thạo thì không có cách nào khác là phải học Đọc, học Nói. Tôi gọi lớp này là Đọc Nói vì các cháu sẽ học Đọc và trong quá trình học với GVNN các cháu phải giao tiếp tương tác từ đó cải thiện nói. Nếu không định thi chuyên Anh thì tôi không khuyên chúi đầu vào ngữ pháp mà hãy Đọc nhiều vào, ngữ pháp cơ bản là đủ. Các con nên duy trì học đọc nói để tăng từ vựng và nói TA thành thạo. Đây là thời gian rất quan trọng vì các con đang ở cấp 2 và độ tuổi vàng trước 13.

6. TỚI LÚC PHẢI HỌC SAT-IELTS: sau 10 năm chuẩn bị TA nền tảng vững chắc, lên tới cấp 3 vào 10, các con, bắt tay vào học hai môn này ngay. Học xong hai chứng chỉ này và thi đạt trước lớp 12 các con sẽ rất nhàn nhã. Năm lớp 12 chỉ sẵn sàng thi tốt nghiệp và chọn trường đại học phù hợp. Du học hay không du học vẫn phải học hai môn này. Cuối cùng thì 3 năm cấp 3 học SAT/IELTS và phát triển nhân cách và kỹ năng xã hội là tốt lắm rồi.

Con đường đơn giản thế thôi. Quan trọng là các con luôn duy trì trạng thái học TA xuyên suốt 12 năm ăn học. Các con sẽ tích lũy vốn liếng ngoại ngữ và kiến thức. Còn lại là con đường đại học 5 năm và cuộc đời sẽ dạy các con cho tới khi buông bỏ tất cả để lại trở về tuổi thơ ngẫm lại từng âm chữ mới ngày nào còn bi bô. Thế nhé các em! Hãy cố gắng cho con ăn học dù bản thân mình phải bớt ăn diện, bớt son phấn, bớt nhà lầu xe sang. Nói ngắn gọn là bớt phù du! Muốn độ loa cứ độ, đập hàm cứ đập nhưng con phải học giỏi!

Thầy Giang Nguyễn

We would like to express our sympathy to the people for the devastating impact of Typhoon 10.

We extend our sincere condolences for the lives lost, for those still missing, and the buildings, homes and livelihoods destroyed.

KHI BẠN NGHĨ CUỘC SỐNG BẾ TẮC THÌ HÃY NHỚ ĐẾN CÔ GÁI NÀY

Trong khi có nhiều luồng thông tin, nhiều ý kiến cho rằng không cần phải học giỏi, học nhiều, chỉ cần kiếm tiền, trúng lô đất là đổi đời, thì đâu đó vẫn có những người hiểu rằng, học vấn mới là bước đi vững nhất của cuộc sống…
Cô gái đi học lại lớp 6 ở tuổi 22, sau những năm tháng phải nghỉ học, bán vé số, nhặt ve chai mưu sinh. Với mong muốn có kiến thức nuôi sống bản thân và đóng góp cho xã hội..

Ở tuổi 22, khi nhiều người đã cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp hay có công việc ổn định, thì Huỳnh Thị Như Quỳnh mới lần đầu được bước vào lớp 6.

Tuổi thơ của Quỳnh gắn liền với bà ngoại trong cảnh thiếu thốn. Hằng ngày, hai bà cháu rong ruổi khắp chợ Thị Nghè với xấp vé số trên tay. Buổi tối, họ lặng lẽ bới tìm trong những đống rau quả bỏ đi, mong vớt vát được chút thức ăn còn lành lặn.

Trong khi những đứa trẻ khác tung tăng đến lớp trong bộ đồng phục trắng tinh, Quỳnh chỉ có thể biết con chữ qua những lớp học tình thương ban đêm. Học được đến lớp 5, biến cố lại ập đến: bà ngoại, chỗ dựa duy nhất bị tai biến, liệt nửa người, rồi qua đời khi Quỳnh mới 14 tuổi. Cú sốc ấy khiến tuổi thơ vốn đã chông chênh càng thêm trống trải.

Việc học buộc phải dừng lại. Thế nhưng, niềm đam mê chữ nghĩa chưa bao giờ rời bỏ Quỳnh. Em vẫn miệt mài đọc những trang sách cũ, nghiền ngẫm từng tờ báo giấy, để vơi đi nỗi tiếc nuối khi giấc mơ đến lớp bị bỏ dở.

Lớn lên, Quỳnh mưu sinh bằng công việc bán hàng. Công việc giúp em xoay xở cuộc sống, nhưng rồi những trăn trở dần xuất hiện. “Khi còn trẻ, em có thể chạy đôn chạy đáo, nhưng sau 30 tuổi, liệu có còn đủ nhanh nhẹn để bám nghề? Nếu không học hành gì, em sẽ bị đào thải mất thôi”, Quỳnh tự hỏi mình.

Câu hỏi ấy trở thành động lực thôi thúc Quỳnh quyết định quay lại trường học. Với em, đến lớp không chỉ là nối lại giấc mơ chữ nghĩa, mà còn là cơ hội mở ra một hướng đi mới, có nghề nghiệp ổn định và một tương lai vững chắc hơn.

Ngày nhận tờ giấy nhập học, Quỳnh rưng rưng xúc động. Điều tưởng chừng bình thường với bao người lại là cả một giấc mơ lớn đối với cô gái 22 tuổi. Lần đầu tiên, em được ngồi trong lớp học khang trang, có máy chiếu, máy lạnh; lần đầu biết thế nào là căn tin trường học. “Mọi thứ đều mới lạ, đến cả việc ghi ngày tháng trong vở em cũng lúng túng, viết sai mất hai dòng”, Quỳnh kể.

Ban ngày, Quỳnh vẫn đi bán hàng; buổi chiều, em đến lớp. Khó khăn không ít: kiến thức bị đứt quãng, áp lực cân bằng giữa học và làm, lại thêm cảm giác học muộn so với bạn bè cùng trang lứa. Nhưng Quỳnh không đơn độc. Ở Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Quận 6 em tìm thấy sự đồng cảm nơi những học viên nhiều độ tuổi cùng chung khát vọng học tập. “Tất cả chúng em đều có chung ý chí học, không phân biệt tuổi tác”, Quỳnh chia sẻ.

Điều giúp Quỳnh thêm vững vàng là sự tận tình của thầy cô. Họ không chỉ dạy chữ, mà còn động viên, khuyến khích học trò kiên trì theo đuổi giấc mơ tri thức. Câu chuyện của Quỳnh lan tỏa trên mạng xã hội, nhận về vô vàn lời chúc mừng, trở thành nguồn động lực lớn để em tin vào lựa chọn của mình.

Nguồn: Báo Nhân dân