13/06/2023
Hàng hóa và giá trị, lịch sử tiền tệ (chuyện vui)
A và B là 2 người đàn ông thời cổ đại nhà cạnh nhau, một ông thì chỉ săn thỏ, một ông thì có nghề săn chuột do bố truyền lại. Từ khi bộ tộc bắt đầu chế tạo được cung tên để đi săn, 2 ông bắt đầu săn bắt được nhiều hơn, thực phẩm thu được thừa mà không ăn hết. Ông A thì quá chán thịt thỏ, còn ông B thì quá chán thịt chuột, 2 ông một hôm nảy ra một ý đổi thịt của mình kiếm được lấy thứ thịt của người kia để đổi bữa. Tất nhiên là để săn được 1 con thỏ khó hơn một con chuột rất nhiều nên 2 ông quy ước là 3 con chuột đổi lấy 1 con thỏ. Vậy là cả 2 ông hài lòng đem thứ thịt mới về nhà thưởng thức. Từ đó nhu cầu trao đổi hàng hóa trở nên phổ biến hơn. Ông A bắt đầu trao đổi thịt Thỏ với các loại khác như ngô, khoai, sắn, hoa quả,.... Bỗng một hôm ông A nghĩ rằng cứ phải đem đổi trực tiếp thế này thì đồ ăn cũng không thể ăn hết được, mình nên đổi nó thành một cái gì đó để được lâu, tích trữ được, khi nào cần dùng thì dùng một chút để đổi lấy đồ ăn. Vậy là ông A thuyết phục mọi người trong bộ tộc dùng vỏ ốc làm đại diện vì nó nhẹ, và để được lâu, có thể đem đi xa được. Mọi người thấy hợp lý và từ đó dùng vỏ ốc để làm vật trung gian đổi hàng hóa Đến một ngày ông A thấy rằng có một số người không chịu đi săn bắt,hái lượm. Chỉ đi nhặt vỏ ốc để đổi hàng, chỉ nhặt 1 lúc mà bằng số vỏ ốc mà ông đi săn thỏ cực nhọc mới đổi được. Vậy là ông A lại đề suất bộ tộc phải tìm một thứ gì đó không dễ tìm, để được lâu mà không bị hao mòn làm vật quy đổi. Họ đã tìm thấy những hạt cát màu vàng, không bị gỉ sét, óng ánh và đặc biệt là đốt không cháy - đó chính là vàng. Vậy là Hàng nghìn năm cho đến ngày nay con người dùng vàng để làm vật quy đổi giá trị hàng hóa. Cho đến khi các bộ tộc phát triển thành các quốc gia, các thể chế chính trị ra đời. Mỗi quốc gia phát hành một thức gọi là tiền (có thể được làm bằng giấy hoặc kim loại như đồng, nhôm) để làm vật trung gian đại diện cho giá trị hàng hóa. Tuy nhiên khi quốc gia đó sụp đổ, chế độ thay đổi thì không còn một tổ chức nào đủ mạnh để bảo chứng, hậu thuẫn cho đồng tiền đó và thế là nó thành "giấy lộn". Có thể vì vậy mà tâm lý chung mỗi khi có chiến tranh bạo loạn, thiên tai, lạm phát,.... một trong những thứ đầu tiên mà con người nghĩ là đổi tiền ra vàng để phòng thân. Liệu chúng ta có tự đặt ra câu hỏi: giá trị thật là gì. Có lẽ câu trả lời đó chính là sản phẩm, là thịt thỏ, thịt chuột, ngô, khoai, sắn như trong câu chuyện trên. Nhưng ở hiện tại ở mỗi quốc gia giá trị của mỗi sản phẩm lại khác nhau là do mỗi quốc gia có chính sách riêng để quản lý giá cả, tiền tệ, ngay cả vàng cũng không thoát được sự kiểm soát của mỗi quốc gia. Tiền mua một chiếc ô tô sang ở việt Nam nếu mang sang mỹ chắc có thể mua được 3 4 chiếc. Cùng là xăng nhưng xăng ở nước này rẻ hơn nước lọc, còn ở nước khác thì vô cùng đắt đỏ,.... Trong một xã hội tương lai liệu có thể tồn tại một thứ tiền tệ, mà ở mọi đất nước giá trị của nó đều ngang nhau, phản ánh đúng giá trị hàng hóa mà không phải là duy trì bởi niềm tin. Con người tự do giao thương buôn bán, hưởng thụ thành quả một cách công bằng. Đó chính là mục đích mà tiền điền tử được ra đời. Chắc khi đạt được điều đó thì sẽ không còn phân biệt thể chế chính trị nào. Hoặc mãi mãi không bao giờ đạt được điều đó
