10/09/2019
BÀI HỌC RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ PHỤC VỤ BẢN THÂN - GẮN LIỀN VỚI ĐỒ THẬT, VẬT THẬT
“Đừng có sờ vào cái đó, bẩn lắm!”
“Đừng nghịch!”
“Đừng cầm cốc không nó vỡ!”….
Bố mẹ đã từng nói với con của mình những câu nói trên? Bố mẹ có từng vì sợ con làm hỏng cái này, vỡ cái kia mà không cho con “được giúp đỡ” mình với các công việc nhà đơn giản hay thậm chí sợ “mất thời gian” nên “làm giúp con” luôn?
Thấy con bầy hết nồi niêu xoong chảo ra sàn nhà và dùng đũa gõ đảo “om sòm”, bố mẹ thường nói “con bắt chước”. Bố mẹ có biết bản chất từ “bắt chước” mang ý nghĩa đánh giá thấp trẻ, là trẻ chỉ bắt chước làm theo người lớn, những hoạt động như vậy chỉ là trò chơi, không có ý nghĩa giáo dục, chỉ để trẻ vui. Nhưng thực tế, qua những hành động tưởng chừng như đang “bắt chước” đó, trẻ đang học được rất nhiều điều.
Đến thăm Sunrise Kidz, không ít phụ huynh khi thấy bạn nhỏ 18 tháng tự xúc ăn “ngon lành” và bê bát ăn bằng sứ của mình đi cất khi ăn xong; hay khi thấy các bạn nhỏ rót nước với bình sứ và cốc thuỷ tinh đã ngạc nhiên thốt lên “Sao lại cho các con sử dụng đồ thuỷ tinh, đồ sứ mà không phải cốc nhựa, bát inox? Nguy hiểm quá! Con làm vỡ thì sao?”
Vâng! Việc tưởng chừng “nguy hiểm quá!” đó lại là chuyện bình thường ở Sunrise Kidz. Bởi vì nguyên tắc của Montessori là mọi thứ đều đi từ cụ thể đến trừu tượng, đều bắt đầu từ đồ vật, vật thật, người thật, sự việc thật, phải nhìn được, sờ được, ngửi được, nghe được, cảm nhận được rồi mới đến hình ảnh trừu tượng.
Nhựa không dễ vỡ nhưng đồng thời nó không thực sự mang lại bài học thực tế cho trẻ. Trẻ cần được tiếp xúc với đồ thật, vật thật, và chất liệu thật trong đời sống hàng ngày để trẻ học về cách thức sử dụng đồ vật an toàn. Trẻ học từ những đồ vật quen thuộc và những hoạt động của cuộc sống hàng ngày, từ việc đơn giản như mở nút áo, mặc và gấp quần áo, đến khó hơn như: đánh giày, cắm hoa, trồng cây hay đòi hỏi sự khéo léo như sử dụng dao, dĩa, kim khâu an toàn; và biết làm một số việc nhà đơn giản. Tất cả những công việc trẻ học qua các bài học thực tế đó sẽ giúp trẻ tự phục vụ bản thân mình tốt nhất.
Cốc sẽ vỡ nếu bị rơi xuống, vì vậy trẻ sẽ được học về trách nhiệm. Mảnh thuỷ tinh nhọn sẽ đâm nếu trẻ va vào chúng, và nhờ vậy trẻ học cách phát triển khả năng kiểm soát bản thân. Sàn nhà bằng gỗ sẽ bị trầy nếu không được bảo quản, do đó trẻ học cách di chuyển đồ đạc thật cẩn thận. Giấy sẽ rách nếu bị kéo mạnh, và trẻ sẽ hiểu rằng phải luôn nhẹ nhàng với sách.
Trẻ em trong môi trường Montessori sẽ không bị phạt hay khiển trách nếu chúng làm vỡ một dụng cụ, tất cả các dụng cụ còn lại của bộ đồ chơi sẽ được mang đi khỏi kệ cho đến khi dụng cụ bị vỡ được sửa chữa hoặc thay mới. Và bởi vì mỗi bộ dụng cụ trên kệ là duy nhất, trẻ sẽ hiểu được rằng sự chưa cẩn thận của mình khiến bạn học ở trường không thể tham gia hoạt động và sử dụng được nữa. Trẻ dần phát triển tinh thần trách nhiệm xã hội và trách nhiệm giải thích, điều mà không bài giảng nào có thể dạy được.
Trẻ 2 tuổi tự bê bát ăn bằng sứ, tự cất cốc uống nước bằng sứ…rất thành thục và nhẹ nhàng! Không ai ca ngợi thành tích này của bé và cũng không cần ai làm điều đó. Vì những bài học kinh nghiệm đúc kết từ những lần đổ vỡ trước và thành công đến chính là phần thưởng lớn nhất dành cho bé.
“Chúng ta học từ thất bại chứ không phải từ sự thành công”. Thất bại là cần thiết cho sự trưởng thành và phát triển của con người.
Montessori is beautiful!
Trẻ cần được trải nghiệm mọi thứ xung quanh mình bằng tất cả các giác quan để có được một hình ảnh cụ thể, chi tiết và khắc ghi trong não.
Vậy bố mẹ, hãy mua cho con đồ thật, để cho con làm việc thật nhé!
