15/06/2026
Đọc lại câu chuyện những ngày đầu của giáo dục mầm non Waldorf, Làng Vui lại càng tin rằng những năm đầu đời không chỉ là khởi đầu - mà là nền móng cho giáo dục trẻ sau này. Giáo dục tiểu học sẽ không thể trọn vẹn nếu thiếu nền móng của 7 năm đầu đời.
Với Làng Vui, phát triển mầm non không chỉ là mở rộng một khối lớp, mà là chăm sóc phần rễ để những bước đi phía sau của con được bền vững hơn.
☀️NHỮNG TRƯỜNG MẦM NON STEINER WALDORF ĐẦU TIÊN TRÊN THẾ GIỚI (Phần 1)
Trường mầm non Waldorf “chính thức” đầu tiên được mở ngay trong khuôn viên của trường Waldorf đầu tiên (Stuttgart, Đức) vào năm 1926 - một một năm rưỡi sau khi Rudolf Steiner qua đời.
Tuy nhiên, ít người biết rằng trước thời điểm này đã có người tiên phong nỗ lực đặt nền móng đầu tiên.
🌻Những ngày đầu tiên của phong trào giáo dục mầm non Waldorf 🌻
Ngay cả trước khi ngôi trường Waldorf đầu tiên được mở vào năm 1919, Rudolf Steiner đã nhiều lần nói về tầm quan trọng của bảy năm đầu đời và ông cảm thấy đáng tiếc khi các giáo viên tiểu học đón nhận trẻ ở vào thời điểm khi mà chúng đã trải qua giai đoạn nền tảng quan trọng này.
🌸“Những giáo viên tiểu học tiếp nhận trẻ để giáo dục, khi mà chúng đã ở một độ tuổi nhất định; và vì vậy họ phải thấy rằng họ đang tiếp nhận những đứa trẻ đã được giáo dục - hoặc có thể đã bị giáo dục sai lầm - bởi cha mẹ ngay từ giai đoạn đầu đời. Chúng ta chỉ có thể hoàn thành trọn vẹn những gì mà chúng ta đang nỗ lực hướng tới khi mà nhân loại đạt đến sự tiến bộ nhất định - khi các bậc cha mẹ hiểu rằng ngay trong giai đoạn đầu của việc nuôi dạy trẻ, con người hiện đại cũng có những nhu cầu giáo dục đặc biệt.” - Trích Bài giảng mở đầu trong Nghiên cứu về Con người (The Study of Man) hay còn được gọi là Những nền tảng của Trải nghiệm Con người (Foundations of Human Experience).)
🌱5 năm trước đó, vào năm 1914, Rudolf Steiner đã gặp Elisabeth Grunelius - một cô gái 19 tuổi đến từ vùng Alsace của Đức. Elisabeth vừa hoàn thành chương trình đào tạo giáo viên mầm non quốc gia ở tiểu bang Bonn. Cô đã đọc cuốn sách Theosophy của Steiner, và quyết định đóng góp vào việc xây dựng Goetheanum ở Dornach, Thụy Sĩ.
Cô cùng với một nhóm nghệ nhân, dưới sự hướng dẫn của Steiner, đã làm các tác phẩm điêu khắc bằng gỗ cho tòa nhà Goetheanum mới. Trong 18 tháng ở Dornach, cô vừa làm việc điêu khắc gỗ vừa tham dự các bài giảng của Rudolf Steiner. Sau thời gian này, cô tiếp tục học ngành giáo dục mầm non tại Học viện Pestalozzi-Froebel ở Berlin. Sau đó, cô đã được mời đến ngôi trường Waldorf mới thành lập ở Stuttgart.
💐Ngay khi trường Waldorf đầu tiên được thành lập vào năm 1919, Rudolf Steiner đã đề nghị các giáo viên dành một phòng học cho trường mầm non, nhưng điều này không thể thực hiện được. Tình hình tài chính khó khăn và hội đồng giáo viên đã tận dụng mọi không gian cho các lớp tiểu học.
Năm 1920, Rudolf Steiner lại một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng trường mầm non:
“Quả thật, giá mà các bạn có thể đón trẻ ngay từ lớp mầm non. Trẻ càng đến với bạn sớm bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu… Sẽ tốt biết bao nếu chúng ta có thể đồng hành cùng trẻ ngay trong giai đoạn bảy năm đầu đời. Cuối cùng, chúng ta cần đón nhận trẻ ở độ tuổi nhỏ hơn, giáo dục trẻ ở độ tuổi lớn hơn không quan trọng bằng giáo dục trẻ nhỏ”.
🍀Sau một lần đến thăm lớp tiểu học, người ta nghe thấy ông thốt lên rằng: “Chúng ta cần những trường mầm non! Chúng ta cần những trường mầm non!”
Ông tiếp tục đề nghị giáo viên dành một phòng học để làm lớp mầm non, nhưng một lần nữa họ nói rằng điều đó là không thể. Theo lời kể của Elisabeth Grunelius sau này, các giáo viên khi ấy dường như chưa thực sự nhận ra tầm quan trọng của trường mầm non.
Steiner nhớ đến Elisabeth từ thời Dornach và đề nghị cô viết một bản đề án khoảng 60 trang về cách làm việc với trẻ từ 3 đến 5 tuổi. Tuy nhiên, cô đã thử và cảm thấy mình chưa đủ khả năng vì chưa có bất kỳ trải nghiệm trực tiếp nào với trẻ nhỏ.
“Tôi cảm thấy trước hết mình phải có trải nghiệm. Tôi không thể chỉ ngồi đó mà soạn ra mọi thứ. Ngày nay, mọi người khó có thể hình dung được thời điểm mà chưa ai hiểu rõ về khả năng bắt chước của trẻ nhỏ. Chúng ta cần phải nhớ rằng giáo viên tiểu học thì dạy học, còn giáo viên mầm non cần thể hiện điều nên làm thông qua chính đời sống và con người mình.”
🌻Elisabeth Grunelius và nhóm trẻ mầm non đầu tiên năm 1920 🌻
Mùa xuân năm 1920, Chính phủ đã ban hành một quy định mới, thay đổi thời gian khai giảng năm học mới là vào tháng 9, thay vì vào tháng 4. Điều này có nghĩa là những trẻ lẽ ra đã bắt đầu vào lớp 1 từ tháng 4, phải chờ đến tận tháng 9 mới được đi học.
🌷Vào một ngày tháng 4 năm 1920, Rudolf Steiner đã hỏi Elisabeth Grunelius rằng liệu cô có thể phụ trách một nhóm trẻ mầm non đến tháng 9 hay không. Sau này, cô đã kể lại về thời điểm đó như sau:
“Tôi lúc đó vừa hoàn thành chương trình đào tạo (theo trường công) và khá chắc chắn rằng mình không muốn làm việc với trẻ nhỏ! Tôi muốn học ngành y. Tôi đã trả lời Rudolf Steiner rằng: ‘Tôi phải suy nghĩ thêm về điều này’. Tôi đứng đó cúi đầu chìm trong suy tư. Khi tôi đứng im, ông ấy cũng đứng yên, như thể đang chờ một câu trả lời từ tôi. Khi ngước nhìn lên, tôi đã bối rối vì ông ấy vẫn còn đó. Tôi nghĩ, thôi thì, nếu Rudolf Steiner ở đó và giúp đỡ, thì có lẽ tôi có thể làm được! Và tôi trả lời: ‘Nếu ông đứng phía sau hỗ trợ tôi, thì tôi sẽ làm’.”
⭐Một tuần sau, họ bắt đầu. Hiếm khi nào mà người ta có được một khởi đầu lý tưởng. Mỗi buổi chiều, Elisabeth dành ba tiếng để làm việc với khoảng 20 học sinh chuẩn bị vào lớp 1. Phòng học ấy được sử dụng cho học sinh lớp 8 vào buổi sáng, với những băng ghế dài gắn cố định dọc theo tường, những bàn học nặng không thể dịch chuyển, và sàn nhà được sơn màu đen! May mắn thay, lúc đó đang là mùa xuân và mùa hè nên phần lớn thời gian sinh hoạt, cô và trẻ có thể ở ngoài trời.
Không có đồ chơi hay các nguyên vật liệu khác để chơi. Điều duy nhất Elisabeth có là những chỉ dẫn của Rudolf Steiner, rằng thiền nên là nền tảng của đời sống ở trường mầm non, và cô phải làm việc dựa trên sự bắt chước - hai ý tưởng hoàn toàn thực tế nhưng cô lại chưa từng tiếp cận trước đây trong chương trình học về giáo dục mầm non của mình.
Sau đó, Elisabeth nhớ về một bé gái đã đóng sầm cửa rất mạnh mỗi ngày. Cô đã vài lần bảo em đóng cửa nhẹ nhàng hơn, nhưng không có kết quả. Đến ngày thứ ba, cô nhận ra rằng chính mình cũng chưa đóng kín cửa. Vì vậy, khi cô bé đang nhìn mình, Elisabeth đóng cửa thật nhẹ nhàng và cẩn thận. Từ đó về sau, lần nào cô bé cũng đóng cửa nhẹ nhàng như vậy. Đây là một trải nghiệm sâu sắc với Elisabeth vào thời điểm đó.
🌿Một lần khác, cô đã đưa cho Rudolf Steiner xem những bức tranh vẽ bằng bút màu sáp của trẻ, và ông gợi ý là sẽ còn tốt hơn nếu để các em vẽ bằng màu nước với những cây cọ lớn và chất lượng tốt cùng những gam màu nước mềm mại.
Ông nói: “Điều quan trọng không phải là bức tranh, mà điều quan trọng là trẻ bắt chước thái độ mẫu mực, phong thái tao nhã của cô - trẻ sẽ muốn tự mình khám phá màu sắc bằng những chấm, chạm, quệt và nghịch màu, hơn là sao chép y chang từng cử chỉ của cô”.
Ngoài ra, Elisabeth còn đưa vào lớp học hoạt động tạo hình (nặn) và kể những câu chuyện cổ tích.
🌹Lớp mầm non này được kéo dài cho đến hết kỳ nghỉ hè, nhưng sau đó không thể tiếp tục duy trì trong căn phòng không phù hợp ấy. Cùng với đó là sự thiếu hụt tài chính, và thiếu sự ủng hộ từ các giáo viên tiểu học.
>>> Xem tiếp phần 2: https://www.facebook.com/share/p/1RX6zy36QG/
---------------------
🌻Bài viết dựa theo theo bài “The First Waldorf Kindergarten” của Susan Howard - được đăng lần đầu trên bản tin Gateways của Hiệp hội Giáo dục Mầm non Waldorf Bắc Mỹ (Waldorf Early Childhood Association of North America) năm 2005.
Susan Howard là người sáng lập chương trình đào tạo giáo viên mầm non Sunbridge Early Childhood Teacher Education vào năm 1984 và đảm nhiệm vai trò giám đốc cũng như giảng viên cho đến khi nghỉ hưu năm 2018.
Bà là điều phối viên và là thành viên quản trị của WECAN, đồng thời là một trong ba thành viên Nhóm Điều phối của IASWECE (International Association for Steiner/Waldorf Early Childhood Education - Hiệp hội Giáo dục Mầm non Steiner Waldorf Quốc tế) đặt tại Dornach, Thụy Sĩ.
Bà cũng là đồng sáng lập và nguyên thành viên hội đồng quản trị của Viện Nghiên cứu Giáo dục Waldorf (Research Institute for Waldorf Education), đồng thời là thành viên của Ban Đào tạo Giáo viên WECAN và Nhóm Đào tạo Giáo viên của IASWECE.
_______________________________
Cộng đồng Steiner Waldorf Việt Nam - SWAVN là một tổ chức không vì lợi nhuận, với sứ mệnh hỗ trợ sự phát triển và duy trì phẩm chất của giáo dục Steiner Waldorf tại Việt Nam, dựa trên triết lý Anthroposophy.
18/06/2026
17/06/2026
02/06/2026
26/05/2026
14/05/2026
13/05/2026
06/05/2026
28/04/2026