24/04/2026
Trẻ cầm vàng và cầm AI
Có người nói cho trẻ dùng AI thì nguy hiểm như trẻ cầm vàng ở chợ.
So sánh trẻ cầm vàng và cầm AI là nhầm lẫn nguy hại: vì vàng có lợi nếu không bị cướp còn AI có hại nếu trẻ cứ cầm.
Vậy cần làm gì để khỏi nhầm lẫn?
- Đừng tập trung vào AI, hãy tập trung vào não của con.
Hãy tưởng tượng một đứa bé được bố mẹ làm thay mọi thứ. Đến mấy tuổi thì nó tự làm được việc đơn giản nhất?
- Không bao giờ.
Vậy là đã rõ?
- Rõ. Trẻ không bao giờ tự làm được gì cả nếu AI làm thay hết.
Cách tiếp cận của người làm giáo dục phải nhìn về não của trẻ, đừng say với AI nữa.
Hãy cho não của trẻ được sống, được vận dụng 5 giác quan là những nguồn thông tin của nó, được tác động vào môi trường qua các hoạt động cơ thể. Rồi não sẽ lớn, sẽ mạnh, sẽ làm ra nhiều con AI khác khôn gấp nhiều lần nữa.
----
Các nhà giáo dục nên làm gì với AI và với trẻ?
- Cho chúng tiếp xúc như tất cả các vật chất xung quanh. Mỗi đồ vật sẽ cho chúng nguồn thông tin quý giá thông quan các giác quan. Mỗi loại đối tượng cho mỗi loại thông tin khác nhau để não của trẻ tổng hợp từ từ rồi sẽ có tương tác thuận lợi cho sự phát triển của chúng.
Vậy tại sao nhiều nhà giáo dục cứ nói đến nguy hại của AI?
- Vì nó làm được nhiều thứ quá. Và vì người lớn đưa sai yêu cầu. Ví dụ: Đưa bài tập về nhà là sai. Bắt viết luận là sai, bắt viết luận văn càng sai.
Cái gì cũng sai. Biết làm sao?
- Hãy xóa cách dạy cũ đi. Bây giờ mà còn ra bài tập! Hãy tương tác trực tiếp. "Cầm viết lên, giấy trước mặt và viết ngay trước mặt cô."
Ai mà tương tác nổi với 45 hs?
- Thì hạ xuống còn 35, còn 25, còn 15, còn... 5 (giống như trong kinh thánh Abraham mặc cả với Chúa vậy.)
Lại ảo tưởng rồi? Lớp ít vậy sao được?
- Chính bạn mới ảo tưởng. Thời AI mà còn mơ về ngày xưa: lớp 45 hs. Elon Musk gợi ý: con người không cần làm việc. Bạn tin không? Nếu không thì bạn lạc hậu. Nếu tin thì bạn hãy lo hình thành cái lớp học càng ít càng tốt. Ở đó mỗi bộ não được tương tác để vui, và lớn lên. Khó quá, trường học làm không nổi thì ở nhà bố mẹ làm được bao nhiêu thì làm.
Nếu không thấy bộ não của trẻ là vô cùng quý giá, xứng đáng để hưởng mọi điều kiện tốt nhất thì chính bạn đang ở trong điều kiện còn thiếu thốn, và phải chấp nhận.
