Học văn THPT Quất Lâm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - ĐỀ THI THAM KHẢO MÔN NGỮ VĂN NĂM 2022

VỢ NHẶT - Kim Lân
(Phiên bản thơ - Thầy Tạ Xuân Hải
------------------
Ngồi buồn kể chuyện nghe chơi
Rằng năm Ất Dậu đói phơi xương sườn
Ngổn ngang thây chết đầy đường
Quạ gào thê thiết, phố buồn xác xơ
Ở trong một xóm ngụ cư
Có anh trai nọ ngu ngơ tên Tràng
Đẩy xe ship thóc lang thang
Tính tình vui vẻ, đếch màng tương lai
Một hôm mệt bở hơi tai
Đẩy xe lên dốc, anh trai bèn hò:
“Muốn ăn cơm trắng mấy giò
Lại đây mà đẩy xe bò với anh”
Có chị con gái lanh chanh
Tưởng ngon, chạy lại nhiệt tình đẩy xe
Lại còn liếc mắt gây mê
Khiến Tràng sung sướng như phê thuốc lào
Giúp xong chẳng được miếng nào
Câu hò… gió đã cuốn vào hư không…
***
Một hôm chợ tỉnh thong d**g
Tràng ngồi uống nước, trong lòng thảnh thơi
Bỗng người con gái hôm rồi
Từ đâu chạy đến cong môi mắng liền:
“Người ta một hẹn thì nên
Còn anh chín hẹn lại quên cả mười”
Tràng nghe, há miệng, ngẩn người
Data load mất một hồi chưa xong
Tưởng đâu đệ tử Thất Công
Áo quần tơi tả, hình d**g võ vàng
Nhận ra, Tràng mới khẽ khàng:
“Miếng trầu đạm bạc, mời nàng ngồi xơi”
Thị ta sưng sỉa buông lời:
“Ăn gì cũng được, chả xơi cau trầu!”
Sẵn tiền, Tràng cũng chơi ngầu
“Đấy tùy em chọn, anh hầu tận răng”
Thị liền sà xuống mà ăn
Cắm đầu xực, chẳng nói năng nửa lời
Ăn rồi lòng dạ thảnh thơi
Chị chàng mới ngỏ đôi lời hỏi thăm:
“Rằng anh nay tuổi bao lăm
Vợ con đã có hay nằm chơi không?”
Tràng rằng: “Nghề ngỗng lông bông
Ma nào nó lấy làm chồng em ơi!
Nếu mà em chẳng chê tôi
Nồi méo vung bể ghép đôi cũng vừa”.
Thị nghe, dạ cũng hơi ưa
Ăn mày vớ được cơm thừa cũng ngon
Gật đầu một cái rất giòn
Thế là đôi trẻ… lon ton về nhà…
***
Xóm ngụ cư buổi chiều tà
Bóng người như những bóng ma dật dờ
Hai hàng mái phố xác xơ
Âm u mặt đất, ngẩn ngơ bầu trời
Thế mà Tràng rất vui tươi
Tối tăm đói khát của đời tạm quên
Thị thì cắp thúng đi bên
Thẹn thùng nón rách, trùng triềng chân qua
Người đoán non, kẻ đoán già
Hiểu ra ai cũng ai cũng thật thà cảm thương
Chao ôi đói rách trăm đường
Lại mang cái cục tai ương về nhà
Lần lần trước mắt hiện ra
Một khu… sinh thái rất là tang thương
Hiên ngang đống rác giữa đường
Túp lều rúm ró, mảnh vườn xác xơ
Thoạt nhìn thị đã ngẩn ngơ
Hạt mưa thôi đã rớt vô ruộng cày
Tràng thì đon đả chân tay
Thị thì bẩn thẩn mặt mày đăm chiêu
“Nghĩ mình cũng thật quá liều!
Biết người chưa biết đến điều đã theo
Một nhà gia cảnh gieo neo
Mẹ đơn con chiếc, đói nghèo xác xơ
Nhưng rồi nghĩ phận gái hư
Theo không bán rẻ, trông chờ gì hơn!
Chỉ lo một đấng bề trên
Không lời chấp thuận, được phen bẽ bàng”
Có tiếng ho ở ngoài đàng
Tràng thời đon đả rộn ràng chào thưa
Nhanh chân rước mẹ bước vô
Bà cụ Tứ đứng sững sờ ngạc nhiên
Ai kia chả phải người quen
Năm lần bảy lượt chào mình bằng u?
Suy đi nghĩ lại rối mù
Vẫn không hiểu được sự cơ thế nào
Nhanh mồm Tràng mới xen vào:
“Chúng con duyên kiếp buộc vào đời nhau
Cũng là có bạn có bầu
Khó khăn nương tựa, cháo rau lần hồi”
Chao ôi! Người mẹ hiểu rồi
Hiểu rồi lại thấy bồi hồi xót xa
Cũng là nghi thất nghi gia
Trong cơn đói khát biết là làm sao
Chẳng cỗ đầy, chẳng mâm cao
Thương con bà cứ nghẹn ngào rưng rưng:
“Ừ, u cũng lấy làm mừng
Ai giàu ba họ.., bay đừng lo xa
Miễn sao hòa thuận trong nhà
Nay là khổ tận, mai là cam lai”
***
Xóm ngụ cư, buổi sớm mai
Tràng no con mắt, bước dài ra sân
Trong người êm ái lâng lâng
Chao ôi, cái việc động phòng… thích ghê!
Nắng soi con mắt cay xè
Nhìn quanh, Tràng thấy bốn bề đổi thay
Đống rác không cánh mà bay
Ang đầy kín nước, áo đầy dây phơi
Mẹ thì rạng rỡ vui tươi
Vợ thì hiền thục, một lời dạ thưa
Tràng như tỉnh lại như mơ
Chao ôi hạnh phúc bây giờ là đây
Nên người từ buổi hôm nay
Lớn khôn nhờ vợ, ơn này khắc ghi!
***
Bữa ăn ngày đói có gì?
Một nồi cháo loãng với thì lùm rau
Vì trong đói khát có nhau
Nên nhìn đâu cũng một màu xanh tươi
Cụ Tứ nói toàn chuyện vui
Chuyện sung sướng, chuyện thuận xuôi sau này
Hai lưng cháo loãng hết ngay
Đãi dâu còn một món này bưng ra
Này là chè khoán của nhà
Mỗi người một miếng sầm sa mặt mày
Than ôi đói khát cỡ này
Có cám mà nuốt đã may chán đời
Thế nhưng ai cũng ngậm ngùi
Đói còn đeo đẳng cuộc đời chưa tha
Tiếng trống thúc thuế vang xa
Rưng rưng một nỗi, mẹ già cảm thương:
“Trồng đay đã chết một đường
Thuế còn thúc nữa, trắng xương dân nghèo”
Cô dâu nghe nói bấy nhiêu
Ngạc nhiên nên phải đánh điều hỏi han:
“Ở đâu trên mạn Bắc Giang
Người ta nổi dậy nước tràn bờ đê
Phá kho thóc Nhật mang về
Ở đây sao vẫn một bề cam tâm?”
Tràng nghe vợ nói, hỏi thăm:
“Cái mà nhà nói, phải rằng Việt Minh?”
“Đúng rồi, mình biết hở mình?”
Tràng ngồi tư lự, lặng thinh mơ màng
Cái hôm ship thóc từ làng
Nghe Việt Minh, Tràng chạy quàng chạy xiên
Thì ra họ cứu dân đen
Vẩn vơ tiếc rẻ một phen của trời.
Đầu làng trống giục tơi bời
Óc Tràng thấp thoáng đám người hôm nao
Tung bay một lá cờ đào
Như vầng dương mọc đón chào bình minh.
(Coppy xin ghi rõ nguồn)

SỰ KHÁC BIỆT GIỮA THI VĂN TN và VĂN THI ĐGNL của ĐH QG HN

- Văn thi Tốt nghiệp là TỰ LUẬN và chỉ có 2 phần (Phần Đọc hiểu 4 câu hỏi nhỏ đọc hiểu ý), phần Làm văn 2 câu hỏi nghị luận (viết đoạn, viết bài)

- Văn ôn thi ĐGNL là Trắc nghiệm và có đến 50 câu

====================

**KHÁC BIỆT CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT**

**- Văn thi Tốt nghiệp**

+ Tỉ lệ câu hỏi liên quan đến ngôn ngữ - tiếng Việt rất ít (Chỉ 1 – 2 câu hỏi nhỏ ở phần đọc hiểu, còn lại là tích hợp vào yêu cầu bài nghị luận. Nôm na là bài viết không mắt lỗi diễn đạt, dùng từ)

+ Tỉ lệ câu hỏi liên quan đến phần Văn bản chỉ là 1 câu (ở phần NL Văn học). Đã từ lâu Đọc hiểu không lấy ngữ liệu trong SGK. Nhưng về cơ bản vẫn phải học hết, học kĩ các tác phẩm trọng tâm => rất nặng.

+ Tỉ lệ ngữ liệu ngoài sách giáo khoa luôn là 1 ngữ liệu ở phần Đọc hiểu. Nhưng cách hỏi và cách khai thác đơn giản, quen thuộc.

**- Văn thi ĐGNL**

+ Tỉ lệ câu hỏi liên quan đến ngôn ngữ - tiếng Việt rất nhiều (10 – 15 câu) ở phần tìm lỗi sai, tìm từ điền vào chỗ trốn, tìm từ không cùng nhóm về nghĩa (chưa nói đến 1 số câu hỏi nhỏ trong phần đọc hiểu cũng hỏi về từ)

+ Tỉ lệ câu hỏi liên quan đến tác phẩm rất nhiều nhưng chỉ tập trung vào các khía cạnh nhỏ như nội dung, chủ đề 1 đoạn trích; suy nghĩ, tính cách, thái độ của một nhân vật trong một đoạn văn; hiểu nội dung ý nghĩa của một câu thơ, câu văn, hình ảnh, chi tiết nào đó trong tác phẩm; xác định đúng được giọng điệu của một đoạn văn hay cảm hứng của một đoạn thơ nào đó; xác định được ngôi kể, người kế…

+ Tỉ lệ ngữ liệu ngoài SGK khá nhiều (5-6 ngữ liệu ở phần đọc hiểu 5 câu hỏi nhỏ và đọc hiểu hỏi 1 câu). Trong đó 2 ngữ liệu ở phần đọc hiểu hỏi 5 câu nhỏ rất đa dạng và cách hỏi cùng phong phú hơn nhiều so với thi Tốt nghiệp

**ĐIỂM TƯƠNG ĐỒNG VÀ CHUYỂN HÓA**

+ Riêng phần Văn bản thì học sinh có thể kế thừa hoàn toàn nền tảng kiến thức ôn thi tốt nghiệp nhưng cần có người định hướng cách khai thác nền tảng đó để vận dụng vào thi ĐGNL và được thực hành luyện đề nhiều

+ Phần ngôn ngữ - tiếng Việt thì cần có 1 hệ thống kiến thức từ lớp 6 đến lớp 12 để thực hành những dạng bài tương tự đề mẫu.

Nguồn: TS. Đặng Ngọc Khương – CNN – ULIS - VNU***

ĐÁP ÁN CHÍNH THỨC ĐỀ THI HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN 12