02/11/2015
LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TRƯỜNG THPT MINH HOÁ
Trường phổ thông cấp III Minh Hoá – nay là trường THPT Minh Hoá chính thức thành lập vào ngày 15/08/1965, năm học 1965-1966 là năm học đầu tiên, trên một mảnh đất vùng cao Minh Hoá. Quê hương anh hùng đã sản sinh ra những người con biết chịu thương, chịu khó, biết vượt lên bao khó khăn cuộc sống để tìm đến nguồn tri thức nhân loại, đem lại ánh sang cho cuộc đời, cho quê hương đất nước.
Một dấu ấn không bao giờ quên, khi có quyết định thành lập trường, thầy giáo Đinh Vu đã vui mừng đạp xe hang trăm cây số từ Đồng Hới về báo tin cho trường và lãnh đạo Huyện. Năm học 1965 – 1966 năm học đầu tiên của trường với số học sinh là 96, gồm 8 giáo viên do cố thầy giáo Trịnh Xuân Chất làm hiệu trưởng. Nơi làm việc của BGH và Hội đồng còn chung với trường Cấp II Quy Đạt, chưa có trụ sở riêng.
Chiến tranh tàn phá ác liệt, lãnh đạo Huyện yêu cầu phải tìm một địa điểm an toàn cho thầy và trò tránh được bom đạn của đế quốc Mỹ. Ba tháng sau trường được chuyển dời lên làng Yên Đức, xã Yên Hoá. Chưa dựng được trường nên mượn nhà của dân để học, gian khổ hy sinh chồng chất nhưng “tiếng hát vẫn át tiếng bom”. Những khuôn mặt của những người thầy giáo và những người học trò than yêu vẫn sáng ngời niềm tin, tràn đầy sức sống và niềm hy vọng. Sáng học, chiều lên rừng lấy gỗ về làm nhà, đào đất làm hầm dựng lên 2 phòng học sát chân lèn để trú ẩn bom rơi. Năm học thứ 2 (1966-1967) trường chính thức có phòng làm việc của giáo viên và phòng học riêng cho học sinh, do cố thầy giáo Đoàn Dọc làm hiệu trưởng. Nơi ở của thầy vẫn là nhà dân, ăn ở cùng nhau trong một mái ấm. Tình keo sơn gắn bó giữa nhân dân và thầy, cô như ruột thịt, san sẻ cho nhau từng củ sắn, củ khoai, miếng pồi, bát cháo, củ rúc, củ nghèn để rồi trong đêm tối hầm sâu trang giáo án của thầy vẫn mở, trang vở của trò vẫn in chữ không thôi. Khoá học đầu tiên của trường mà cố thầy giáo Đoàn Dọc gọi là: “Mẻ tháp đầu tiên của chúng tôi” đã được tôi luyện và trưởng thành. Hôm nay trong số họ có người đang giữ chức vụ trong các cơ quan đoàn thể, có người cũng đã làm tròn bổn phận của người công dân, giờ đang thanh nhàn với tuổi xế chiều. Tuổi trẻ, ước mơ của họ đều được ươm lên từ xóm nghèo của làng Yên Đức ngày ấy.
Năm 1968 giặc Mỹ và bè lũ tay sai thất bại nặng nề ở chiến trường miền Nam, tạm ngừng ném bom miền Bắc. Trường lại tiếp tục di chuyển về tại vùng Ông Mo nơi trung tâm Huyện nhà để con em các vùng Trung – Minh – Tân - Thượng và vùng Nam Hoá có điều kiện về học tập. Những buổi hành quân lên rừng chặt gỗ, đường sá khó khăn, sên vắt đầy người, dăm ba củ sắn lót dạ nhưng thầy quyết tâm, trò hưởng ứng, chỉ một tháng sau lớp học đã được dựng lên nơi vùng núi còn hoang vu này để đón chào năm học mới, năm học 1969-1970. Trường đã toạ lạc ở nơi đây cho đến bây giờ.
Trải qua gần 50 năm xây dựng và phát triển trường đã chuyển dời 3 địa điểm từ làng Sạt, lên làng Đức rồi về lại làng Ông Mo, với 6 lần đổi tên trường gắn liền với tên tuổi những người quản lý như thầy Trinh Xuân Chất, thầy Đoàn Dọc, thầy Trần Quyển, thầy Nguyễn Minh Châu, thầy Cao Lê Dương, thầy Nguyễn Văn Thụ, thầy Trần Hữu Diện và thầy Đinh Thanh Quế. Trong số họ có những người giờ đây đã thành người thiên cổ như cố thầy giáo Trịnh Xuân Chất, cố thầy giáo Đoàn Dọc, những người đầu tiên thắp sáng ngọn lửa của tri thức cho con em vùng cao Minh Hoá này.
Từ những năm đầu thành lập, đội ngũ cán bộ giáo viên của trường chưa đến 10 người, hầu hết là người vùng xuôi hay ngoại tỉnh. Cuộc sống khó khăn vất vả nhưng được sự đùm bọc yêu thương của nhân dân địa phương, cao hơn nữa là nghị lực người chiến sỹ trên mặt trận văn hoá. Họ đã xây dựng được 1 thế hệ giáo viên có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực sư phạm vững vàng. Những người thầy như Văn Kiên, Ngọc Châu, Duy Ninh, Văn Chiêm, Đức Ấn, Đình Mậu, Nguyễn Bé… đã hoá thân vào những câu chuyện, những kỷ niệm của bao học trò. Hình ảnh của thầy lặn lội đêm hôm tìm đến trò để dạy hay động viên trò đến lớp, san sẽ cho trò từng mảnh áo bát cơm. Chính cái ơn che chở, đùm bọc ấy đã làm vương lại bao giọt nước mắt khi thầy đi xa.
Trưởng thành theo năm tháng, đội ngũ giáo viên ngày một lớn mạnh hơn về số lượng cũng như hoàn thiện về chất lượng, mặc dù môi trường học tập nơi một huyện miền núi vẫn còn khó khăn nhưng tập thể thầy cô đã tâm niệm được rằng: Muốn trò giỏi, phải có thầy cô giỏi. Các thầy các cô đã không quản ngày đêm gian nan trau dồi kiến thức, đến nay trường đã có đội ngũ được đào tạo chính quy, đạt chuẩn và trên chuẩn. Giáo viên dạy giỏi trong những năm trở lại đây chiếm tỷ lệ ngày càng cao.
Từ khi thành lập đến nay, trường đã đón nhận hơn 12.000 học sinh về học tập, trong những năm kháng chiến chống Mỹ đã có nhiều người ở huyện khác sơ tán về học, số lượng ngày càng tăng. Đặc biệt là sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, mỗi khoá học đều có từ 2 đến 4 lớp, từ những năm 90 trở lại đây số lượng tăng lên gấp bội, đến nay mỗi khoá học ít nhất có 7 đến8 lớp, trung bình mỗi khoá có từ 300 đến 350 học sinh. Học sinh toàn trường trung bình từ 750 đến 850 học sinh. Con số đó nói lên một điều: dù khó khăn về mọi mặt, nhất là đời sống kinh tế nhưng nhân dân, phụ huynh cũng như học sinh Minh Hoá luôn khát khao đến với cái chữ vì họ tâm niệm rằng: “ nửa bụng chữ, hơn một hũ vàng”. Trong khói lửa chiến tranh, bao gian nan vất vả, thế hệ đàn anh vẫn một lòng một dạ với mái trường ngày đêm. Ngọn đèn đất, dầu hoả, hay ánh lờ mờ của trăng sao đều là ánh sang soi chiếu trang sách của các anh.
Trong số hơn 8.000 học sinh đã tốt nghiệp thì có hơn 4.500 học sinh đã thi đậu vào nhiều trường Đại học, Cao đẳng, THCN. Nhiều người hôm nay đã thành đạt hiện đang giữ trọng trách lớn lao do Đảng và nhân dân giao phó, từ cấp Bộ, cấp Tỉnh thành đến cấp Huyện. Đến nay đã có 1 phó giáo sư, 7 tiến sĩ, nhiều thạc sĩ và hàng ngàn kỹ sư, cử nhân, những nhà trí thức, nhà khoa học, nhà quân sự, nhà chính trị hay những nhà kinh tế giỏi. Ở cương vị nào, mặt trận nào họ cũng đều thầm nghĩ, chính mái trường này là nơi chắp cánh cho họ bay vào tương lai, đạt đến đỉnh điểm cuộc đời.
Phát huy truyền thống thế hệ hôm qua, thế hệ hôm nay cũng đang ra sức phấn đấu học tập và rèn luyện. Số học sinh thi học sinh giỏi tỉnh ngày càng nhiều, tỷ lệ học sinh giỏi khá ngày càng tăng, nhiều tấm gương tiêu biểu trong học tập, cần cù chịu khó, không bị lung lay bởi những cám dỗ bên ngoài xã hội. Xứng đáng là thế hệ hậu sinh nối tiếp bước đường mà anh chị đã đi. Để từ mái trường này các em sẽ cất cánh bay cao, bay xa tới khắp mọi miền đất nước, cống hiến hết sức lực và trí tuệ cho xây dựng Tổ quốc Việt Nam ngày càng giàu đẹp.
Trường hôm nay đang từng bước thay da đổi thịt, những mái tranh vách đất năm xưa đã được mọc lên những ngôi nhà cao tầng, ngói đỏ. Khuôn viên ngày một tươi đẹp hơn. Tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên được công nhận danh hiệu chiến sĩ thi đua, giáo viên giỏi cấp trường, cấp tỉnh nhiều hơn. Chi bộ luôn đạt chi bộ trong sạch vững mạnh. Năm năm liền trường đạt danh hiệu tiên tiến và tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh. Được đón nhận hơn 50 bằng khen, giấy khen, những phần thưởng cao quý mà các cấp, các ngành trao tặng.
Thắng lợi trên của trường là thành quả của một quá trình phấn đấu lâu dài, kế thừa và phát triển với một sức mạnh tổng hợp của một tinh thần đoàn kết, thống nhất trong tập thể nhà trường cũng như sự vượt khó của biết bao thế hệ học sinh trong học tập và rèn luyện, sự quan tâm đúng mức của ngành, của tỉnh, huyện và toàn thể nhân dân phụ huynh học sinh tất cả cho sự nghiệp trồng người.
Một chặng đường mới đang mở ra với bao nhiệm vụ nặng nề, bao công việc phải làm. Những điều trò phải học, thầy phải dạy và chính thầy cũng phải học để cho truyền thống hôm nay mãi mãi là ánh hào quang soi rọi phía trước.
Trường cho ra trường, lớp cho ra lớp, dạy cho ra dạy và học cho ra học, đấy chính là gánh nặng trên đôi vai của chúng ta. Song với truyền thống hiếu học, một sức mạnh của tuổi trẻ và tinh thần đoàn kết, yêu thương, chúng ta sẽ vượt lên tất cả để xây dựng mái trường này ngày một lớn mạnh, xứng đáng một trường trung tâm, một trường đạt chuẩn Quốc gia đầu tiên trong hệ thống THPT của Huyện nhà.
Tác giả: Cao Thanh Ninh - Nguyên hiệu trưởng
