04/05/2026
Một bài viết rất hay cho các bạn 2k8. Cô coppy và chia sẻ lại cho các bạn.
Nguồn fb Lâm Hương
Viết cho : Con chọn ngành, chọn trường là rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn là Chọn tương lai cho chính mình.
CHỌN NGÀNH, CHỌN TRƯỜNG HAY ĐANG CHỌN TƯƠNG LAI?
Có một thời điểm trong đời, các con sẽ nhận ra rằng: mình không còn đi theo một đoàn người đông đúc như những năm cấp 2, cấp 3 nữa. Ngày trước, hết lớp 9 thì phần lớn các con cùng thi vào lớp 10. Hết lớp 10, 11 thì cùng học, cùng kiểm tra, cùng chạy theo một lịch học tương đối giống nhau. Có thể khác trường, khác lớp, nhưng về cơ bản, các con vẫn đang đi trên một con đường khá giống nhau.
Nhưng đến năm 18 tuổi, mọi chuyện bắt đầu khác. Đây không còn là câu chuyện “con nên chọn trường nào cho oai”, “con nên vào ngành nào đang hot”, hay “bạn con đăng ký trường đó thì con cũng đăng ký theo”. Đây là lúc các con bắt đầu chọn một hướng đi riêng cho mình.
Một ngành học hôm nay có thể trở thành môi trường sống của con trong 4 năm đại học. Một ngôi trường hôm nay có thể ảnh hưởng đến nhóm bạn, thầy cô, cơ hội thực tập, tư duy nghề nghiệp và cả cách con nhìn nhận bản thân. Một quyết định đặt nguyện vọng hôm nay có thể chưa quyết định toàn bộ cuộc đời, nhưng chắc chắn sẽ mở ra một cánh cửa rất khác cho những năm tháng sau này.
Vì vậy, cô muốn nói với các bạn 2k8 một điều bằng chính những năm tháng cô đi qua: Các con không chỉ đang chọn ngành. Các con đang chọn cách mình sẽ bắt đầu trưởng thành.
Chọn ngành không nên bắt đầu bằng câu hỏi: “Ngành nào đang hot?” Vì ngành hot hôm nay chưa chắc còn hot sau 5 năm nữa. Và một ngành có rất nhiều cơ hội cũng không có nghĩa là phù hợp với tất cả mọi người.
Có bạn rất giỏi giao tiếp, thích làm việc với con người, nhưng lại cố chọn công nghệ chỉ vì nghe nói lương cao. Có bạn tư duy logic tốt, thích máy móc, dữ liệu, hệ thống, nhưng lại chọn một ngành kinh tế chung chung vì “nhà bảo dễ xin việc hơn”. Có bạn rất hợp với ngôn ngữ, truyền thông, giáo dục, tâm lý, nhưng lại ngại chọn vì sợ người khác nói ngành đó không đủ “sang”. Thực ra, không có ngành nào tự nó đảm bảo tương lai cho một người cả.
Ngành học chỉ là điểm khởi đầu. Người học ngành đó như thế nào mới là yếu tố quyết định.
Một bạn học công nghệ nhưng không chịu học Toán, không thích tư duy hệ thống, không chịu cập nhật thì cũng rất khó đi xa. Một bạn học ngôn ngữ nhưng chỉ nghĩ học ngoại ngữ là học từ vựng, không rèn tư duy liên ngành, không biết dùng công nghệ, không hiểu văn hóa và thị trường thì cũng sẽ rất chật vật. Một bạn học kinh tế nhưng không hiểu dữ liệu, không biết giao tiếp, không chịu va chạm thực tế thì tấm bằng cũng chỉ là một tờ giấy.
Vì vậy, trước khi hỏi “ngành này có hot không?”, hãy hỏi mình 4 câu:
- Mình có năng lực gì nổi bật hơn so với mặt bằng chung?
- Mình có thể kiên trì học lĩnh vực này trong 3 đến 5 năm tới không?
- Ngành này dẫn đến những công việc cụ thể nào, hay mình chỉ đang chọn vì nghe tên có vẻ hay?
- Với tính cách, sức học, tài chính gia đình và mục tiêu sống của mình, lựa chọn này có thực tế không?
Chọn trường cũng vậy: Trường top là một lợi thế, nhưng không phải mọi học sinh đều phải vào trường top bằng mọi giá. Một ngôi trường tốt là ngôi trường phù hợp với năng lực, mục tiêu, điều kiện và chiến lược phát triển của con.
Có bạn cần một môi trường cạnh tranh rất mạnh để bứt phá. Có bạn cần một môi trường vừa sức hơn để xây nền, lấy học bổng, đi thực tập sớm, phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Có bạn nên chọn trường có mạng lưới doanh nghiệp tốt. Có bạn nên chọn trường có chương trình quốc tế, ngoại ngữ mạnh. Có bạn nên ưu tiên học phí, vị trí địa lý, cơ hội thực hành hoặc định hướng đi du học sau đại học.
KHÔNG CÓ CÔNG THỨC CHUNG NÀO CHO MỌI HỌC SINH
Có những bạn đỗ được trường rất cao nhưng vào học rồi mới thấy mình không thuộc về nơi đó. Có những bạn chọn một trường vừa sức hơn, nhưng 4 năm sau lại có hồ sơ rất đẹp vì biết mình muốn gì, chịu khó học, đi thực tập sớm, có ngoại ngữ, có kỹ năng, có trải nghiệm. Cho nên, chọn trường không phải là chọn nơi để khoe. Chọn trường là chọn một môi trường giúp mình lớn lên.
Với 2k8, điều quan trọng nhất lúc này là đừng đặt nguyện vọng theo cảm tính.
- Đừng chọn ngành chỉ vì bố mẹ thích.
- Đừng chọn trường chỉ vì bạn thân chọn.
- Đừng chọn một cái tên nghe sang nhưng chính mình không hiểu sau này sẽ học gì, làm gì.
- Đừng đặt tất cả kỳ vọng vào một nguyện vọng duy nhất rồi tự gây áp lực đến mức mất bình tĩnh.
- Và cũng đừng tự ti rằng điểm của mình không quá cao thì tương lai đã hẹp lại.
Tương lai không chỉ nằm ở việc con đỗ trường nào. Tương lai nằm ở việc con có hiểu mình không, có dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình không, và có đủ kỷ luật để đi tiếp sau khi cánh cửa đại học mở ra hay không?
Nếu cô được khuyên các bạn 2k8 lúc này, cô sẽ khuyên thế này:
🍀Hãy chọn ngành trước, chọn trường sau.
🍀Hãy nhìn vào nghề nghiệp tương lai trước, rồi mới quay lại xem ngành nào, trường nào phù hợp. Search tỷ lệ đầu ra của sinh viên trong ít nhất 3 năm gần đây để tìm hiểu, có thể tìm trên các trang mạng xã hội để liên hệ với người đã từng học ngành đó để hỏi.
🍀Hãy đặt nguyện vọng theo chiến lược: có nhóm mơ ước, nhóm phù hợp, nhóm an toàn.
🍀Hãy đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đừng chỉ nghe truyền miệng.
🍀Hãy nói chuyện nghiêm túc với bố mẹ, thầy cô, anh chị đi trước, nhưng cuối cùng con vẫn phải là người hiểu rõ mình nhất.
Vì sau này, người đi học là con. Người bước vào giảng đường là con. Người thức đêm làm bài, đi thực tập, xin việc, va chạm với thị trường lao động cũng là con. Bố mẹ có thể đồng hành. Thầy cô có thể tư vấn. Nhưng không ai sống thay tương lai của con được.
18 tuổi là một ngưỡng cửa rất đặc biệt. Nó không yêu cầu con phải biết chính xác cả cuộc đời mình sẽ ra sao. Nhưng nó yêu cầu con bắt đầu nghiêm túc với chính mình. Con có thể chưa chọn đúng tuyệt đối. Nhưng con cần chọn có suy nghĩ một cách nghiêm túc. Con có thể còn lo lắng. Điều đó bình thường. Vì những lựa chọn quan trọng trong đời thường không bao giờ quá dễ dàng.
Nhưng cô mong các con hiểu: chọn ngành, chọn trường không phải là một cuộc đua xem ai vào được nơi nghe “oai” hơn. Đó là bước đầu tiên để con học cách tự thiết kế cuộc đời mình.
Và nếu đã là chọn tương lai, con đừng chọn vội. Hãy chọn bằng hiểu biết, bằng sự trung thực với năng lực của bản thân, chọn bằng ước mơ nhưng cũng bằng cả sự tỉnh táo. Đại học chỉ là nơi con bắt đầu học cách trở thành phiên bản trưởng thành hơn, độc lập hơn và có trách nhiệm hơn với cuộc đời mình.
Cô Hương chúc cho các con vượt vũ môn thành công. Và chọn được đúng ngành phù hợp với năng lực thật của bản thân. Đừng hoang mang quá mà ảnh hưởng tới sức khoẻ của mình.
P/s: Bài này viết khi nhận được tin nhắn của một bạn 2k8 đầy hoang mang lo lắng khi thi thử được 17 điểm, con không biết con có thể đỗ được trường nào nếu điểm của con chỉ được 17 điểm cô ạ.
