16/06/2026
GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA TƯ TƯỞNG TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Sự phát triển bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông mới đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp nhận, chia sẻ và hình thành nhận thức. Trong bối cảnh đó, công tác tư tưởng của Đảng đứng trước những thời cơ lớn nhưng cũng phải đối mặt với không ít thách thức mới. Những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chiều 15/6về xây dựng Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số không chỉ mang ý nghĩa định hướng trước mắt mà còn mở ra tầm nhìn chiến lược cho công tác tư tưởng trong thời kỳ phát triển mới của đất nước.
Điều đáng chú ý là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đặt vấn đề vượt ra ngoài phạm vi đổi mới phương thức tuyên truyền đơn thuần. Theo đó, yêu cầu đặt ra không phải chỉ là ứng dụng công nghệ hay mở rộng các kênh truyền thông số, mà là xây dựng một khuôn khổ chiến lược đủ sức giúp công tác tư tưởng theo kịp, dẫn dắt và làm chủ những biến đổi nhanh chóng của môi trường thông tin hiện đại. Đây là cách tiếp cận mang tính căn cơ. Trong thời đại số, thông tin được lan truyền với tốc độ chưa từng có, ranh giới giữa người sản xuất và người tiếp nhận thông tin ngày càng mờ nhạt. Mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “trung tâm phát tán thông tin”, trong khi các thế lực thù địch, cơ hội chính trị liên tục lợi dụng không gian mạng để tung tin giả, xuyên tạc, thao túng nhận thức xã hội. Nếu công tác tư tưởng chỉ dừng lại ở phản ứng sau sự việc hoặc tiếp cận theo phương thức truyền thống sẽ khó đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Vì vậy, yêu cầu xây dựng công tác tư tưởng trở thành một năng lực lãnh đạo thiết yếu của Đảng trong kỷ nguyên số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công tác tư tưởng không chỉ làm nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục mà còn phải góp phần củng cố niềm tin xã hội, tạo sự đồng thuận trong triển khai các chủ trương, chính sách lớn, đồng thời bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một trong những điểm nổi bật trong tư duy chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là sự kết hợp hài hòa giữa đổi mới và kiên định. Chuyển đổi số đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ về phương thức, công cụ và cách thức tiếp cận công chúng. Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với thay đổi bản chất hay xa rời những nguyên tắc nền tảng. Công tác tư tưởng càng hiện đại về phương thức thì càng phải vững chắc về chính trị, tư tưởng và mục tiêu. Thông điệp này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều quốc gia đang phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin, phân hóa xã hội và sự lũng đoạn thông tin trên không gian mạng. Đối với Việt Nam, việc giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm ổn định xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước.
Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh phương châm xuyên suốt của công tác tư tưởng trong giai đoạn mới là “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”. Đây có thể xem là bốn tiêu chí phản ánh đầy đủ yêu cầu đối với công tác tư tưởng hiện đại.
“Chủ động” là không chờ đợi sự việc xảy ra mới xử lý, mà phải nắm chắc tình hình, dự báo đúng xu hướng, nhận diện sớm các vấn đề có thể tác động đến tư tưởng, tâm trạng xã hội. Trong môi trường số, tốc độ là yếu tố quyết định. Một khoảng trống thông tin dù rất ngắn cũng có thể trở thành cơ hội để tin giả, thông tin sai lệch lan rộng.
“Sắc bén” là khả năng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng những luận cứ khoa học, bằng sức mạnh của lý luận và thực tiễn, đồng thời sử dụng hiệu quả các công cụ hiện đại để đấu tranh với thông tin xấu độc. Điều này đòi hỏi đội ngũ làm công tác tư tưởng không chỉ vững về bản lĩnh chính trị mà còn phải thành thạo kỹ năng số, hiểu biết sâu về truyền thông mới và công nghệ.
“Thuyết phục” thể hiện sự chuyển đổi quan trọng từ tuyên truyền một chiều sang đối thoại, giải thích và lắng nghe. Trong xã hội hiện đại, người dân không chỉ muốn được cung cấp thông tin mà còn muốn được trao đổi, phản hồi và tham gia vào quá trình hình thành nhận thức xã hội. Chính vì vậy, việc “nói đúng điều Nhân dân quan tâm” trở thành yêu cầu quan trọng hơn việc chỉ nói những điều mình muốn nói.
“Hiệu quả” là thước đo cuối cùng. Hiệu quả của công tác tư tưởng không thể chỉ đánh giá bằng số lượng hội nghị, lớp học hay tin, bài tuyên truyền mà phải được thể hiện bằng sự chuyển biến trong nhận thức, hành động, niềm tin xã hội và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Một nội dung có ý nghĩa chiến lược khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là lấy dữ liệu, dự báo và cảnh báo sớm làm năng lực nền tảng của công tác tư tưởng trong thời đại số. Đây là tư duy mới, thể hiện bước chuyển từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu. Trong điều kiện hiện nay, các nguồn dữ liệu từ báo chí, mạng xã hội, dư luận xã hội và phản ánh từ cơ sở có thể giúp nhận diện sớm những vấn đề nảy sinh, những điểm nóng dư luận hay các chiến dịch thao túng thông tin. Khi được phân tích và xử lý khoa học, dữ liệu sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho lãnh đạo, chỉ đạo và định hướng dư luận xã hội.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý tránh khuynh hướng kỹ thuật hóa công tác tư tưởng. Công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ hỗ trợ. Yếu tố quyết định vẫn là con người, là bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, trách nhiệm nêu gương và năng lực thuyết phục của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đây là quan điểm mang tính nguyên tắc. Trong mọi hoàn cảnh, con người vẫn là trung tâm của công tác tư tưởng. Công nghệ có thể giúp truyền tải thông tin nhanh hơn, rộng hơn nhưng không thể thay thế vai trò của người cán bộ trong việc truyền cảm hứng, tạo dựng niềm tin và kết nối với Nhân dân.
Nhìn tổng thể, những định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã phác họa rõ nét mô hình công tác tư tưởng hiện đại: lấy con người làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy công nghệ làm công cụ, lấy niềm tin xã hội làm mục tiêu và lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo.
Trong kỷ nguyên số, công tác tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ của ngành tuyên giáo, dân vận hay báo chí mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi cán bộ, đảng viên và của toàn xã hội. Khi công tác tư tưởng thực sự chủ động, sắc bén, thuyết phục và hiệu quả, đó sẽ là nền tảng quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, tạo động lực tinh thần mạnh mẽ đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
; ; ; theo dõi; cứng
