Tư vấn và can thiệp sớm Minh Anh-Kon Tum

12/07/2026

🌷 SỰ PHÁT TRIỂN GIAO TIẾP CỦA TRẺ 🌷
Ngay từ khi sinh ra trẻ đã có những dấu hiệu giao tiếp đầu tiên là tiếng khóc chào đời. Đến khoảng 12 tháng tuổi, một số trẻ sẽ bắt đầu có lời nói. Nhưng trước khi có lời nói, trẻ đã có rất nhiều dấu hiệu giao tiếp như biết chú ý lắng nghe giao tiếp của người khác khi trẻ 2 - 3 tháng tuổi hay bắt chước các động tác đơn giản như vỗ tay, vẫy tay,...khi trẻ khoảng 10 tháng tuổi. Do vậy, trước khi giao tiếp bằng lời nói, trẻ cần có một nền móng các kỹ năng giao tiếp vững chắc.
👉 Kỹ năng chú ý là bước đầu tiên để trẻ bắt đầu giao tiếp. Kỹ năng này được ví như nền móng của ngôi nhà, không có kỹ năng này, trẻ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc học các kỹ năng khác trong giao tiếp và cả các lĩnh vực phát triển khác.
👉 Tiếp đến, là những viên gạch vô cùng chắc chắn: kỹ năng lắng nghe, kỹ năng bắt chước, kỹ năng luân phiên.
👉 Sau luân phiên là kỹ năng chơi đùa. Thông qua chơi đùa, con có thể biết cách tương tác giao tiếp xã hội với mọi người xung quanh tốt hơn. Đồng thời, chơi đùa sẽ giúp con tư duy sáng tạo làm giảm các hành vi rập khuôn của trẻ.
👉 Nhờ chơi đùa, các con sẽ hiểu biết thêm về mọi thứ xung quanh. Từ đó, trẻ có thể biết cách giao tiếp phù hợp với hoàn cảnh hơn.
👉 Cuối cùng, trước khi có lời nói, trẻ sẽ sử dụng cử chỉ điệu bộ để thể hiện yêu cầu hay mong muốn của trẻ.
🍀 Tất cả những kỹ năng giao tiếp đều phát triển dần dần theo thời gian và liên quan chặt chẽ với nhau. Sự tiến bộ của kỹ năng này sẽ giúp kỹ năng khác phát triển tốt hơn. Do vậy, trẻ chỉ giao tiếp bằng lời nói hiệu quả nếu như các nền móng chú ý, lắng nghe, bắt chước, luân phiên, vui chơi, hiểu biết, cử chỉ điệu bộ đã được phát triển tốt. Cha mẹ hãy tìm hiểu thêm về các lĩnh vực phát triển của trẻ để xây dựng những phương pháp hỗ trợ con.

30/06/2026

TẠI SAO TRẺ TỰ KỶ HỌC MÃI MÀ KHÔNG TIẾN BỘ?

Trong hành trình đồng hành cùng trẻ tự kỷ, nhiều phụ huynh cảm thấy bất lực khi thấy con dù được dạy dỗ rất kỹ càng nhưng kiến thức vẫn "trôi tuột" hoặc không thể áp dụng được.

Câu trả lời nằm ở nền tảng sinh học của não bộ.

1. Nguyên lý "Thứ bậc phát triển não bộ" bị đảo lộn

Não bộ của con người phát triển theo thứ tự từ dưới lên trên.

Theo sơ đồ phát triển, Tủy sống, Thân não và Tiểu não là những tầng nền tảng, chịu trách nhiệm cho các kỹ năng vận động, thăng bằng và xử lý cảm giác.

Thùy trán - nơi thực hiện các chức năng tư duy cao cấp (học tập, lý luận, ghi nhớ).

Vùng não xử lý thông tin này chỉ có thể hoạt động hiệu quả khi các tầng nền tảng bên dưới được xây dựng vững chắc.

Với trẻ tự kỷ, hệ thống xử lý giác quan thường bị rối loạn, khiến các "tầng nền tảng" này không hoạt động ổn định.

Khi bộ não phải dành toàn bộ năng lượng để "đối phó" với các kích thích giác quan (như tiếng ồn, ánh sáng, cảm giác da), nó không còn đủ nguồn lực để vận hành các chức năng tư duy cao cấp.

2. Sự "quá tải" của hệ thống xử lý giác quan

Hãy hình dung não bộ như một chiếc máy tính.

Nếu bạn mở hàng chục chương trình nặng cùng lúc, máy sẽ bị treo.

Trẻ tự kỷ thường xuyên phải đối mặt với trạng thái này:

Quá tải giác quan: Một âm thanh nhỏ với người khác là bình thường, nhưng với trẻ có thể là tiếng rít chói tai gây đau đớn.

Tìm kiếm giác quan: Trẻ phải vận động liên tục để cung cấp cho não bộ sự kích thích mà nó đang thiếu hụt.

Khi giác quan bị rối loạn, não bộ của trẻ đang ở trạng thái "sinh tồn" (phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy - liên quan đến Thùy thái dương) thay vì trạng thái "học tập".

Một đứa trẻ đang đau đớn hoặc hoảng sợ vì âm thanh, ánh sáng thì không thể nào ngồi yên để tiếp thu bảng chữ cái hay làm toán.
Nguồn ST

26/06/2026

17/06/2026

GỬI TRỌN NIỀM TIN BƯỚC CHẬM CÙNG CON🥰
Chiếc Em bé 20 tháng tuổi tới với cô con có đủ dữ liệu RLPTK như hành vi ăn vạ, ném đồ, không có giao tiếp mắt, chạy lăng xăng, xoay vòng, khóc ăn vạ không kiểm soát, đi nhón gót, chưa có âm bập bẹ, chưa chơi được ở mức độ đơn giản, không hiểu lệnh, không ngồi yên, những buổi can thiệp đầu là những buổi vật lộn với con… như một tờ giấy trắng…

Sau thời gian cô trò, cha mẹ cùng nhau đồng hành con đã hợp tác, ngồi yên, giao tiếp mắt tốt, không còn nhón gót, không còn khóc ăn vạ, hành vi bùng nổ giảm đáng kể, không còn ném đồ, biết chia sẽ, biết khởi xướng, biết chơi giả vờ trên nhân vật, chủ động chào hỏi, diễn đạt từ đơn >100 từ, diễn đạt câu 2-3 từ, biết diễn đạt yêu cầu, biết diễn đạt bộ phận cơ thể, trái cây, vật dụng đơn giản, hiểu lệnh yêu cầu trả lời các câu hỏi đơn giản,…

❤️Với các Bé chậm nói đơn thuần hoặc rối loạn phổ tự kỉ thì từng từ đơn các con bật ra là cả niềm vui, hạnh phúc vỡ oà và sự cố gắng không ngừng nghỉ của Cô trò và bậc làm Cha Mẹ.

Kết quả luôn là tiếng nói vang dội nhất minh chứng cho tài năng và nỗ lực của người làm nghề đặc biệt…thật vui và tự hào khi nghe phụ huynh khen các Con về nhà nói nhiều lắm và không còn biểu hiện bất thường nào đó
❤️ Cô mong con càng ngày càng tiến bộ nữa nhé❤️ Vì “GIÁO DỤC LÀ KHÔNG BAO GIỜ TỪ BỎ”--------------------CHUYÊN VIÊN ÂM NGỮ TRỊ LIỆU - CAN THIỆP SỚM MINH ANH.
🎁❤️
—————————
❤️HIỆN TẠI CÔ CÓ NHẬN DẠY KÈM 1:1 CAN THIỆP CHO TRẺ:

☘️ Trẻ chậm nói
☘️ Trẻ tự kỷ
☘️ Trẻ tăng động – giảm chú ý (ADHD)
☘️ Trẻ rối loạn ngôn ngữ, nói ngọng
☘️ Trẻ chậm phát triển trí tuệ
☘️ Trẻ khó khăn trong học tập
💬 Mỗi bé là một thế giới riêng
👉 Vì vậy, cô sẽ xây dựng chương trình can thiệp cá nhân hóa, dựa trên khả năng – nhu cầu – đặc điểm riêng của từng trẻ.

NGƯỜI LỚN:
- Mất ngôn ngữ
- Rối loạn vận ngôn
- Nói lắp
- Rối loạn giọng

🎓Tốt Nghiệp Chuyên Ngành Âm ngữ trị liệu.

❗️Cô sẽ test đánh giá, tư vấn, can thiệp một cách chu đáo, tận tình, hiệu quả theo tiêu chuẩn của Bộ Y Tế!

16/06/2026

Mách mẹ các công cụ điều hòa cảm giác cho bé
Khi giác quan được vỗ về đúng cách có thể tạo nên 1 ngày khác biệt của con nhé !

02/06/2026

🌱 ĐIỀU TRẺ CẦN NHẤT ĐÔI KHI KHÔNG PHẢI LÀ THỨ BỐ MẸ ĐANG DẠY

Hôm qua, bên mình lượng giá cho một bạn hơn 4 tuổi.

Ngôn ngữ của con gần như ở mức nhại lời hoàn toàn. Con có thể tự cầm một chồng thẻ tranh rồi đọc liên tục: "Con gì đây? Con chó. Con chó sủa như thế nào? Gâu gâu..." Hết một lượt, con tự nói "xong rồi" rồi chuyển sang hoạt động khác.

Con lấy sách tiếng Anh ra tự đọc với phát âm rất chuẩn. Một lúc sau lại lấy số ra xếp và đọc. Con biết màu sắc, biết số đếm đến 100, biết rất nhiều kiến thức về môi trường xung quanh.

Nhưng trong suốt quá trình lượng giá, điều khiến mình chú ý nhất lại không phải những gì con biết.

Mà là những gì con còn thiếu.

Con gần như không có giao tiếp mắt chủ động. Chỉ khi muốn lấy một món đồ nào đó, con mới liếc nhìn người đối diện trong vài giây ngắn ngủi. Con chưa biết chỉ tay để chia sẻ hay yêu cầu. Muốn gì, con chỉ với tay lấy. Con chưa duy trì được việc chơi đúng chức năng của một món đồ trong thời gian ngắn. Và gần như con không để tâm đến bất kỳ ai đang ở trong phòng.

Mẹ chia sẻ với mình:

"Con có năng khiếu tiếng Anh cô ạ. Con biết hết số đếm, màu sắc, thẻ tranh môi trường xung quanh con trả lời được hết."

Mình hỏi chương trình hiện tại của con đang tập trung vào điều gì.

Mẹ nói:

"Cô giáo và gia đình đang dạy con viết, tô màu, làm toán và cách trả lời câu hỏi."

Khi mình hỏi vì sao lại lựa chọn những mục tiêu đó, mẹ trả lời rất chân thành:

"Vì con biết được mà cô."

Và thực sự, mình hiểu.

Là cha mẹ, ai cũng muốn nhìn thấy điểm mạnh của con. Ai cũng vui khi con thông minh, có trí nhớ tốt và học được nhiều kiến thức.

Nhưng trong can thiệp, điều quan trọng không phải là trẻ biết được bao nhiêu.

Điều quan trọng là trẻ sử dụng những điều mình biết đó để làm gì.

Một đứa trẻ có thể đọc được hàng trăm từ tiếng Anh nhưng không biết nhìn vào mắt mẹ khi cần giúp đỡ.

Một đứa trẻ có thể đếm đến 100 nhưng không biết chờ đến lượt mình.

Một đứa trẻ có thể trả lời rất nhiều câu hỏi nhưng lại chưa biết chủ động giao tiếp với người khác.

Đó là sự khác biệt giữa kiến thức và kỹ năng phát triển.

Trong chuyên môn, những nền tảng quan trọng nhất của giao tiếp và học tập không phải là chữ cái, con số hay phép tính. Đó là giao tiếp mắt, chú ý chung, chỉ tay, bắt chước, chơi chức năng, luân phiên và khả năng kết nối với người khác.

Bởi ngôn ngữ không đơn thuần là nói.

Ngôn ngữ là giao tiếp.

Ngôn ngữ là kết nối.

Ngôn ngữ là khả năng sử dụng lời nói để chia sẻ nhu cầu, cảm xúc, suy nghĩ với một con người khác.

Điều khó khăn nhất trong can thiệp đôi khi không phải là tìm một phương pháp phù hợp.

Mà là sự thấu hiểu và chấp nhận của người lớn về điểm xuất phát thực sự của con.

Chấp nhận không có nghĩa là từ bỏ kỳ vọng.

Chấp nhận là nhìn đúng những gì con đang cần nhất để lựa chọn đúng con đường.

Bởi nếu chúng ta chỉ chăm chăm xây những tầng cao trong khi nền móng còn chưa vững, mọi thứ sẽ trở nên rất mong manh.

Nhưng khi nền móng được xây dựng chắc chắn, từng kỹ năng được phát triển đúng trình tự, trẻ sẽ có cơ hội tiến xa hơn rất nhiều trong tương lai.

Can thiệp không phải là dạy trẻ những gì người lớn mong muốn.

Can thiệp là tìm ra điều trẻ đang thiếu nhất để giúp trẻ phát triển một cách bền vững và ý nghĩa nhất. ❤️

02/06/2026

💬✨ CÁC BÀI TẬP GIÚP TRẺ CHỦ ĐỘNG ĐẶT & TRẢ LỜI CÂU HỎI ✨💬

Nhiều trẻ (đặc biệt là trẻ chậm nói, tự kỷ) gặp khó khăn trong việc hỏi – đáp vì thiếu kỹ năng giao tiếp hai chiều. Dưới đây là những bài tập đơn giản nhưng hiệu quả, ba mẹ có thể áp dụng mỗi ngày:

🧸 1. Trò chơi “Cái gì đây?”

👉 Cách làm: Đưa đồ vật quen thuộc (bóng, xe, bánh…) và hỏi: “Đây là gì?”

👉 Mục tiêu: Giúp trẻ trả lời câu hỏi đơn giản

🎯 2. Trò chơi lựa chọn (2 đáp án)

👉 Ví dụ: “Con muốn bánh hay sữa?”

👉 Mục tiêu: Trẻ học cách hiểu câu hỏi & phản hồi có lựa chọn

❓ 3. Dạy trẻ đặt câu hỏi “Cái gì?”

👉 Làm mẫu: “Cái gì đây?” rồi khuyến khích trẻ lặp lại

👉 Có thể dùng đồ chơi lạ để kích thích tò mò

👀 4. Trò “Giấu đồ – tìm đồ”

👉 Giấu món đồ và hỏi: “Ở đâu rồi?”

👉 Khuyến khích trẻ hỏi lại: “Ở đâu?”

👉 Mục tiêu: Hình thành kỹ năng hỏi thông tin

🎭 5. Đóng vai hỏi – đáp

👉 Giả vờ làm cô bán hàng – khách mua

👉 Trẻ sẽ hỏi: “Bao nhiêu?”, “Cái này là gì?”

👉 Mục tiêu: Tăng giao tiếp tự nhiên

📚 6. Hỏi đáp qua tranh ảnh

👉 Xem tranh và hỏi: “Ai đây?”, “Đang làm gì?”

👉 Mục tiêu: Phát triển câu hỏi WH (ai, gì, đâu…)

🔄 7. Kỹ thuật “gợi mở – chờ – hỗ trợ”

👉 Hỏi → chờ 3–5 giây → nếu trẻ chưa trả lời thì gợi ý

👉 Tránh trả lời thay ngay

👏 8. Khen ngợi & mở rộng câu trả lời

👉 Trẻ nói: “bóng” → mẹ mở rộng: “Đúng rồi, quả bóng đỏ”

👉 Giúp trẻ phát triển câu dài hơn

⏳ 9. Lặp lại nhiều lần trong ngày

👉 Hỏi – đáp không chỉ trong giờ học mà cả lúc ăn, chơi, tắm…

💞 10. Biến mọi thứ thành cơ hội giao tiếp

👉 Khi trẻ muốn gì → gợi để trẻ hỏi lại

Ví dụ: “Mẹ ơi, cho con nước”

💡 Lưu ý

Trẻ cần được luyện từ dễ → khó, từ trả lời → đặt câu hỏi, kết hợp hình ảnh – cử chỉ – lời nói để đạt hiệu quả cao.

💖 Thông điệp:

Giao tiếp không chỉ là trả lời… mà là sự kết nối hai chiều.

Chỉ cần mỗi ngày con hỏi nhiều hơn một chút – đó đã là bước tiến rất lớn! 🌈

01/06/2026

RÔI LOẠN NGÔN NGỮ giai đoạn học đường (phần 2)

Việc can thiệp cho trẻ học đường cũng khác rất nhiều so với trẻ nhỏ. Đây không còn chỉ là dạy gọi tên đồ vật hay nhắc lại câu mẫu. Trọng tâm cần chuyển sang ngôn ngữ học thuật và giao tiếp chức năng.

Trẻ cần được hỗ trợ:

- Hiểu và sử dụng từ vựng học tập
- Hiểu câu hỏi và hướng dẫn phức tạp
- Kể chuyện có trình tự
- Suy luận nguyên nhân – kết quả
- Sử dụng liên từ và câu phức
- Đọc hiểu
- Tổ chức ý khi viết
- Diễn đạt cảm xúc và quan điểm
- Kỹ năng hội thoại xã hội

Một số trẻ vẫn có thể học tốt nếu được phát hiện sớm và hỗ trợ đúng hướng.

Nên hiểu rằng: biết nói không đồng nghĩa với ngôn ngữ đã ổn. Đậu lớp 1 cũng không có nghĩa trẻ đã sẵn sàng cho hành trình học tập phía trước. RLNN không chỉ là chuyện “nói chậm”, mà là khó khăn kéo dài trong việc hiểu, xử lý và sử dụng ngôn ngữ để học tập, giao tiếp và tham gia cuộc sống.

Can thiệp RLNN học đường rất rộng. Nên chuyên viên hay giáo viên thường phải kết hợp:

- Tài liệu ngôn ngữ
- Tài liệu học đường
- Trò chơi
- Hoạt động đọc viết
- Hoạt động giao tiếp thực tế
chứ hiếm khi chỉ dùng một bộ giáo án cố định.

Can thiệp giai đoạn này không nên biến thành…bắt chép, làm bài tập liên tục, học thuộc, trả bài, luyện đề, dạy chữ kéo dài
vì đó thường chỉ luyện để thi, để được học sinh giỏi cho đẹp mặt bằng 😁

Trong khi trẻ có khó khăn ở: xử lý ngôn ngữ, hiểu, tổ chức ý, kết nối ý, ngôn ngữ trừu tượng.

CAN THIỆP DỰA TRÊN CÁI GÌ?

Không hoàn toàn dạy theo sách giáo khoa lớp đang học mà dựa trên hồ sơ ngôn ngữ của trẻ.

Vd Trẻ lớp 2: đọc được nhưng không hiểu, mục tiêu đọc hiểu. Trẻ khác: nói lan man, kể chuyện kém thì mục tiêu diễn đạt câu, kể chuyện. Trẻ khác: không hiểu câu dài, làm sai yêu cầu, thì mục tiêu lại khác.

NHỮNG LĨNH VỰC CAN THIỆP HỌC ĐƯỜNG THƯỜNG GẶP

* Ngôn ngữ hiểu học đường: Can thiệp: trả lời câu hỏi WH, nói câu phức, dạy thời gian, không gian, nguyên nhân – kết quả, suy luận
Hoạt động: nghe và làm theo, giải mật mã câu, tìm lỗi câu, tranh trình tự, “vì sao chuyện này xảy ra?”

* Từ vựng học thuật: Đây là phần cực lớn vì không chỉ gọi tên đồ vật, phải dạy: từ khái niệm, từ cảm xúc, từ suy luận, từ môn học. Ví dụ: giống nhau, khác nhau, trước đó, cuối cùng, nguyên nhân, dự đoán, so sánh, kết luận
Hoạt động: nói ngữ nghĩa, sắp xếp danh mục theo nhóm, gia đình từ liên quan, từ nhiều nghĩa, từ đồng nghĩa/trái nghĩađoán nghĩa theo ngữ cảnh

* Kể chuyện: Đây là “xương sống” của ngôn ngữ học đường. Can thiệp: hiểu bối cảnh, mở đầu, nhân vật, vấn đề, diễn biến, kết thúc, cảm xúc, nguyên nhân vấn đề, kết thúc.
Công cụ thường dùng: ngữ pháp câu chuyện, sơ đồ tư duy câu chuyện, thẻ trình tự, truyện tranh, công cụ sắp xếp trực quan
Hoạt động: kể lại truyện tranh, sắp xếp trình tự, kể chuyện đổi kết thúc, kể chuyện theo 5W1H

* Đọc hiểu: Can thiệp: rút ý chính, suy luận, dự đoán, suy luận, hiểu từ vựng trong ngữ cảnh
Hoạt động: phát hiện từ khoá của câu/ đoạn, trả lời câu hỏi theo tầng, tìm manh mối trong bài, đoán điều xảy ra tiếp theo, tổ chức đoạn văn

* Viết diễn đạt: Trẻ có RLNN học đường thường: bí ý, câu ngắn, thiếu liên kết
Can thiệp: tổ chức ý, câu phức, liên từ, đoạn văn, viết tường thuật, viết bình luận
Hoạt động: kết hợp câu, mở rộng câu, khung đoạn văn, dùng sơ đồ trực quan, kể lại câu chuyện và viết lại

* Ngữ dụng học đường: Đây là phần rất hay bị quên. Bao gồm: hiểu ý người khác, giải thích, tranh luận, giữ chủ đề, sửa hiểu lầm, hỏi làm rõ
Hoạt động: đóng vai, giải quyết vấn đề xã hội, ý nghĩa ẩn giấu, nhìn nhận phối cảnh, tranh luận đơn giản

NHỮNG TÀI LIỆU THƯỜNG DÙNG

- Trực quan: tranh trình tự, sơ đồ tư duy, bản đồ câu chuyện, công cụ đồ hoạ, dòng thời gian..
- Board games: trò chơi suy luận, đoán từ, ô chữ, câu đố…
- Sách truyện thiếu nhi: Đây là vũ khí cực mạnh vì một cuốn truyện có thể dạy: từ vựng, kể chuyện, suy luận, cảm xúc, dự đoán, ngữ pháp, hội thoại
- Hoạt động giao tiếp thật
- SÁCH GIÁO KHOA: Nội dung bài học thực tế ở trường: can thiệp gắn với: nội dung lớp học, bài đọc, tình huống, giao tiếp thật, chứ không phải dạy ngôn ngữ tách rời hoàn toàn khỏi môi trường học đường.

Vd: đang học bài “cây xanh” ở lớp: → can thiệp: mô tả, phân loại, nguyên nhân, so sánh, trình tự phát triển, từ học thuật liên quan, ngay trên nội dung đó luôn.

30/05/2026

5 dấu hiệu trẻ quá tải cảm giác và cách xử lý

Những hành vi như chạy nhảy liên tục, xoay vòng, bịt tai, cáu gắt hay bồn chồn có thể là dấu hiệu trẻ đang quá tải cảm giác. Khi hệ thần kinh nhận quá nhiều kích thích, trẻ thường cần các hoạt động giúp cơ thể điều chỉnh lại.

Một số hoạt động đơn giản như áp lực sâu, vận động nặng vừa phải, thở chậm hoặc nghỉ ở góc yên tĩnh có thể giúp trẻ bình tĩnh và lấy lại trạng thái cân bằng.

Phụ huynh có thể thử từng hoạt động và quan sát phản ứng của trẻ để tìm ra cách phù hợp nhất.

(Minh hoạ bởi AI)