Gánh Xiếc - Bênh vực tự kỷ

Lắng nghe lúc con nói
Lắng nghe cả những lúc con chưa nói

Hẹn gặp nhau trong buổi chia sẻ NGHE ĐỂ LẮNG MÌNH RỒI HIỂU CON cùng với cô Bảo Trân để giúp con giao tiếp hiệu quả và an vui.

"Em cho con đi đánh giá nhiều chỗ, cho con can thiệp cũng nhiều nơi mà sao con vẫn vậy." - đó lời chia sẻ quen thuộc ở đầu dây bên kia mỗi lần Gánh Xiếc có cơ hội được lắng nghe và hỗ trợ.

Chữ "vẫn vậy" với một số gia đình là vài tháng, với một số gia đình là vài năm.

Chữ "vẫn vậy" có thể là con dễ cáu, khó hợp tác, học không vào, lăng xăng, không tập trung, nói nhảm, vẩy tay, thu mình, thờ ơ,...

Và khi Gánh Xiếc hỏi “Một ngày của con như thế nào?” thì nhận lại là một câu trả lời dài hơi không nghỉ cũng như lịch trình dày đặc của con vậy.

Sáng gọi con dậy trong vội vã.
Ăn uống thúc ép.
Đến lớp lo lắng con không theo kịp.
Chiều về tiếp tục can thiệp thêm.
Tối là những lần nhắc nhở, chỉnh sửa, và cộng thêm cả mệt mỏi của ba mẹ sau một ngày dài.

Chúng ta thường có một tư duy quen thuộc, con đang không ổn, con có vấn đề, con cần hỗ trợ, thế nên tập trung dồn hết mọi thứ có thể cho con thay đổi.

Nhưng với hành trình 8 năm của Gánh Xiếc cùng rất nhiều gia đình thì một chương trình hiệu quả nhất cho con, với con là trung tâm, nhưng những người lớn xung quanh con mới cần phải thay đổi trước.

🌿Một đứa trẻ không thể tự mình ổn định, nếu môi trường mỗi ngày của con vẫn đầy áp lực.
🌿Một đứa trẻ không thể hợp tác, nếu con chưa từng được cảm thấy an toàn.
🌿Một đứa trẻ không thể học tốt, nếu bên trong con vẫn đang căng thẳng, quá tải, hoặc thiếu kết nối.

Thường khi Gánh Xiếc đồng hành 1-1 với các gia đình, sẽ không thêm vào mà bớt ra, sẽ không lý thuyết suôn hay kỹ thuật nặng mà bắt đầu từ những hành động nhỏ:
- Cách mẹ gọi con dậy mỗi sáng
- Cách mẹ nhìn vào một hành vi “khó”
- Cách mẹ dừng lại trước khi phản ứng
- Và cách mẹ tạo ra những khoảng “nghỉ” trong ngày cho con
..
Song song với đó là cùng quan sát giấc ngủ của con, dinh dưỡng, nhịp sinh hoạt và cả cách chơi cùng con để xây dựng lại kết nối.

Thường sau đó điều Gánh Xiếc cảm thấy trân quý không phải là sự tiến bộ vượt bậc của con mà là sự chuyển hóa của cha mẹ. Thật ra phương pháp nào cũng vậy… con không “tự nhiên tốt lên”, chỉ là khi người lớn thay đổi cách đồng hành thì con cảm nhận được một môi trường đủ an toàn để phát triển.

Sau tất cả, không phải con không tiến bộ, chỉ là con đang cố gắng… trong một môi trường chưa thật sự phù hợp với mình. Và khi môi trường thay đổi, con sẽ tự tìm lại nhịp phát triển của chính mình.

---
💛 Nếu bạn đang thấy hình ảnh của mình đâu đó trong chia sẻ này có thể bạn không cần thêm một giải pháp mới cho con. Mà cần một nơi đồng hành để giúp hiểu con, hiểu mình và vun bồi nội lực.

Đó cũng là lý do Gánh Xiếc ở đây phát triển chương trình Đồng hành toàn diện - Vững bước an vui. Vì chúng ta không thể chỉ “sửa hành vi”, không thể chỉ “dạy kỹ năng” và càng không thể chỉ “cố gắng nhiều hơn”. Điều mọi người cần là bức tranh đầy đủ và hành trình vững bền. Chương trình Đồng hành toàn diện - Vững bước an vui có:
🌱 Hiểu nội tâm – để vun bồi nội lực cho mình
🌱 Trị liệu chơi – để xây lại kết nối với con
🌱 Điều chỉnh sức khỏe – để cơ thể con đủ nền tảng phát triển

Gánh Xiếc hy vọng được gặp bạn trong chương trình vào tháng 5 này.
Biết ơn những niềm tin đã gắn bó để Gánh Xiếc có cơ hội xây dựng và hoàn thiện chương trình từng ngày cho cộng đồng.

Chương trình được đón nhận nhất trong năm 2025 đã trở lại!

Trao gửi 8 năm kinh nghiệm với hàng trăm gia đình và hàng ngàn tình huống thực tế trong một lộ trình, Gánh Xiếc rất mong mọi người đón nhận và tham gia. Đây có thể là bước ngoặt chuyển hóa cho hành trình đồng hành cùng con đặc biệt của bạn.

🌿 Nếu bạn cảm thấy mình đã cố gắng rất nhiều nhưng mọi thứ vẫn rời rạc, thì lộ trình này sẽ cho bạn một bức tranh toàn vẹn để đồng hành cùng con.
🌿 Nếu bạn cảm thấy mình đã quá tải thông tin nhưng không biết bắt đầu thế nào, thì lộ trình này cho bạn một con đường rõ ràng để hành động.
🌿 Và quan trọng hơn hết, lộ trình này không chỉ hướng đến kết quả toàn diện cho con mà còn hướng đến sự an vui cho cả bạn.

Gánh Xiếc tin rằng đây sẽ là một lộ trình đồng hành đủ sâu và đủ rõ để tiếp thêm hy vọng và năng lượng để bạn đi cùng con.

Nương và Giới hạn như một chiếc bập bênh đòi hỏi cha mẹ cần khéo léo cân bằng để làm sao con không ảnh hưởng đến kết nối với con mà ai cũng thoải mái và an toàn.

Đón chờ buổi chia sẻ TÌM ĐIỂM CÂN BẰNG TRONG VIỆC GIỚI HẠN vào tối thứ hai tuần sau để mình cũng phân tích tình huống và tìm ra giải pháp phù hợp nhé!

CÓ PHẢI CON ĐANG "BẮT NẠT" MẸ KHI VỀ NHÀ? 🚩

Hằng ngày đón con học về đều nghe cô khen: “Ở lớp con ngoan lắm mẹ ạ, bảo gì nghe nấy, ăn ngủ rất nề nếp”. Vậy mà chỉ cần bước qua cánh cửa nhà thôi, thiên thần nhỏ ấy sẽ ngay lập tức biến thành một cơn bão. Con cáu kỉnh, quấy khóc vô cớ, thậm chí là bùng nổ dữ dội chỉ vì một lý do cỏn con. "Có phải mình quá nuông chiều nên con chỉ bắt nạt mẹ? Tại sao con có thể ngoan với tất cả mọi người, trừ mình ra?".

Mẹ ơi, có nhiều thông điệp mình cần đón nhận ẩn sâu bên dưới hành vi của con.

Cùng Gánh Xiếc chậm lại một chút và quan sát con dưới góc nhìn của "Học thuyết tổng lượng tích tụ" nhé.

Sự thật là con không hề cố ý chống đối mẹ đâu. 8 tiếng ở trường là 8 tiếng con phải gồng mình lên để thích nghi. Nào là tiếng ồn náo nhiệt của bạn bè, ánh sáng chói lóa của phòng học, nào là những quy định khắt khe phải ngồi yên, phải chờ đợi... Chiếc "thùng chứa căng thẳng" bên trong đứa trẻ ấy đã đầy ắp những quá tải về giác quan và cảm xúc suốt cả ngày dài.

Và nhà chính là nơi con cảm thấy an toàn nhất trên thế giới này. Chỉ khi ở bên mẹ, con mới dám trút bỏ lớp vỏ bọc "ngoan ngoãn" mệt mỏi kia để xả hết những bực dọc đã tích tụ. Con bùng nổ với mẹ, thực chất chỉ để cho mẹ biết: "Mẹ ơi, con mệt quá, hệ thần kinh của con đang quá tải rồi, hãy giúp con với!".

Thay vì vội vã giục con tắm rửa, ăn uống hay làm này làm kia, hãy chọn cách "nương" theo con. Mình học cách im lặng khi con muốn một mình, hoặc chỉ đơn giản là ngồi bệt xuống sàn, làm giống hệt những gì con đang làm. Nếu con đang xoay bánh xe ô tô một cách lặp đi lặp lại, mình cũng lấy một chiếc xe khác và xoay cùng con. Không phán xét, không dạy bảo, chỉ có sự hiện diện và thấu cảm. Khi con thấy được hiểu, được làm chủ không gian của con (hay được trao quyền kiểm soát), "đèn đỏ" căng thẳng trong con mới dần dịu lại.

Bên cạnh đó, vận động thô là phương cách kỳ diệu để tiêu tan căng thẳng. Hãy cho con chơi những trò "nặng đô" một chút như đẩy ghế, bò kiểu chiến sĩ, hay đơn giản là hai mẹ con cùng nhảy nhót trên đệm. Những áp lực sâu lên cơ thể giúp con giải tỏa sự ức chế thần kinh cực nhanh. Có những tối, chỉ cần một cái ôm thật chặt kiểu "gấu mẹ" hay cuốn con lại như một chiếc kén trong chăn ấm, mẹ sẽ thấy thiên thần của mình trở lại, chỉ có tiếng cười và năng lượng yêu thương.

Nuôi dạy một đứa trẻ đặc biệt chưa bao giờ là dễ dàng, nhất là khi chúng ta cũng đang mang trong mình những mệt mỏi riêng. Nhưng mẹ ơi, chỉ cần chúng ta chịu khó quan sát "tảng băng chìm" đằng sau những hành vi ấy, mình sẽ thấy con cần mẹ biết nhường nào. Con chỉ đang học cách lớn lên trong một thế giới quá ồn ào mà thôi.

Tối nay, thay vì hỏi "Hôm nay con học gì?", mình thử nói với con là "Mẹ ở đây với con rồi", mẹ nhé. Còn nếu mẹ có thêm cách nào hay để làm dịu cơn bão của con thì hãy comment chia sẻ để chúng ta cùng học hỏi nhé!

Nhéo, cắn, cào, cấu, đánh, đấm, giật tóc... nhẹ có nặng có, các cô chú ở Gánh Xiếc đều trải qua đủ cả, từ 3 tuổi đến 15 tuổi, từ em nhỏ đến thanh niên. Vậy nên Gánh Xiếc rất mong bạn có thể lưu lại chia sẻ này để chúng ta có sự chuẩn bị để cùng con điều chỉnh trước thách thức này.

1️⃣ Hãy nhớ rằng đây không phải là lỗi của bạn.
Những hành vi này có lý do về mặt thần kinh. Việc con làm đau không liên quan đến bất cứ điều gì bạn có thể đã làm hoặc có thể chưa làm về khía cạnh kỹ năng nuôi dạy con của bạn.

2️⃣ Đây cũng không phải là lỗi của con bạn
Con thực sự không thể kiểm soát những gì con đang làm khi làm vỡ đồ vật hoặc làm đau bạn.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng từ 10% đến 60% trẻ em bị khuyết tật học tập hoặc tự kỷ sẽ có các hành vi hung hăng. Đây là bằng chứng để bạn tin rằng không phải lỗi của bạn hay của con bạn.

3️⃣ “Cảm xúc mạnh” đang lấn át con đằng sau tất cả những hành vi này
Khi con làm đau bạn bằng ngôn từ hay bằng hành vi, con thực sự không nghĩ như vậy. Con đang rất khổ sở và không thể tìm ra cách để cho bạn hiểu bản thân con đang thực sự cảm thấy như thế nào. Vì vậy, con cố gắng sử dụng những điều khiến bạn cảm thấy tồi tệ giống như con trải qua lúc đó. Đó là cách con cố gắng chia sẻ với bạn về cảm giác đau khổ của con vào lúc này. Con đang truyền đạt những “Cảm xúc mạnh” mà đơn giản là con không thể chịu đựng được. Những cảm xúc này quá áp đảo, đáng sợ và mạnh mẽ. Những gì bạn đang chịu thực sự là nỗi đau của con.

Khi chúng ta quá tải và đau khổ, tất cả chúng ta đều phải vật lộn mới có thể giao tiếp một cách hiệu quả. Càng khó chịu, chúng ta càng khó tìm được cách phù hợp và truyền đạt chúng theo cách đúng đắn. Hãy tưởng tượng bạn là một đứa trẻ, có thể bị khiếm khuyết về giao tiếp, và sau đó hãy nghĩ rằng sẽ khó khăn như thế nào để chúng diễn đạt cảm xúc của mình một cách có ý nghĩa và bình tĩnh. Con không thực sự có ý đó. Con đang cố gắng truyền tải những cảm giác mạnh mẽ khủng khiếp đó cho bạn theo bất kỳ cách nào có thể.

4️⃣ Chỉ cần thật hiện diện ở hiện tại và vượt qua từng năm phút một
Khi bạn trải qua một ngày thực sự tồi tệ, sẽ tốt hơn nếu bạn có thể chia thời gian thành những khoảng năm phút một. Năm phút thì chắc bạn có thể làm được, chứ thừa nhận rằng bạn còn bảy tiếng rưỡi nữa cho đến giờ đi ngủ thì rất khó. Vì vậy, thay vào đó, hãy chia nhỏ một ngày thành nhiều khoảng thời gian dài 5 phút và đánh dấu chúng mỗi ngày. Hãy chúc mừng bản thân với mỗi năm phút bạn bình ổn. Tất cả chúng ta đều có thể đối phó với năm phút kinh hoàng và hầu như thoát ra được. Vì vậy hãy tiếp tục, năm phút mỗi lần và bạn sẽ vượt qua dễ dàng hơn.

5️⃣ Hãy luôn biết rằng không phải con bạn đang hư, không vâng lời hoặc cư xử tồi tệ
Đây là cách con nói với bạn rằng con đang rất khổ sở. Con có những nhu cầu không được đáp ứng. Tất cả các hành vi đều là một hình thức giao tiếp. Chỉ là chúng ta không phải lúc nào cũng hiểu con mình đang muốn nói gì với chúng ta.

6️⃣ Sự lo lắng thực sự luôn ẩn sau những hành động bùng nổ này
Tuy nhiên, lo lắng là từ không thực sự diễn tả đầy đủ những gì chúng ta thấy. Khi chúng ta nghĩ đến sự lo lắng, chúng ta nghĩ đến một người nào đó hành xử một cách thụ động, thu mình, yên lặng, cắn móng tay, không phải kiểu lạm dụng và hung hăng. Tuy nhiên, nếu chúng ta thay thế từ “sợ hãi” cho từ “lo lắng” thì sẽ dễ dàng hiểu tình huống hơn vì đúng là như vậy. Hành vi mạnh tay không phải là một cuộc tấn công vào chúng ta mà là một đứa trẻ la hét vì sợ hãi.

7️⃣ Con không làm đau bạn, con đang chiến đấu vì sự sống còn của mình
Hệ thần kinh tự chủ được thiết kế thông minh để đối phó với loại sợ hãi tức thời và rất thực tế. Trong tình huống này, theo bản năng, con người có ba lựa chọn – chạy trốn, chống trả hoặc đóng băng. Ví dụ khi bị đe dọa bởi một con gấu xám lớn hoặc thứ gì đó tương tự cực kỳ nguy hiểm. Về cơ bản, để chống trả với từng chút sức lực cuối cùng, bỏ chạy nhanh như những gì chúng từng chạy trước đây, hoặc đóng băng và hy vọng rằng con gấu xám sẽ không nhận ra họ hoặc nghĩ rằng họ đã chết.

Hệ thần kinh tự chủ của chúng ta vẫn luôn hoạt động như thế. Chúng ta vẫn chạy trốn, chống trả hoặc đóng băng theo bản năng. Đó cũng là những gì chúng ta đang thấy ở con trong khoảnh khắc chúng dùng hết sức để tấn công. Con đang hành động theo bản năng bởi vì bị quá tải với những cảm giác mạnh và tiêu cực như sự sợ hãi. Trong trái tim của con vào những thời điểm đó, con không đánh bạn, con đang chiến đấu vì sự sống còn của mình.

8️⃣ Con tin tưởng và dựa vào bạn nhiều nhất
Bạn là cha mẹ của con. Con tin tưởng bạn hơn bất cứ ai. Tất nhiên, bạn là người sẽ phải hứng chịu những tổn thương vì con biết rằng bạn yêu con vô điều kiện. Con phụ thuộc vào bạn để giải quyết các vấn đề của mình. Khi chúng ta biết rằng tất cả hành vi là một hình thức giao tiếp, con sẽ giao tiếp với bạn bất kỳ hình thức nào dù cho là làm đau bạn. Bạn có thể tin hay không cũng được, nhưng con đang tập trung vào bạn vì con tin tưởng bạn và dựa vào bạn nhiều nhất.

9️⃣ Đừng hành động nghiêm khắc
Khi hành vi của trẻ gặp khó khăn, cha mẹ có thể cảm thấy rằng họ sẽ bị phán xét nếu họ không chuyển sang chế độ “cha mẹ nghiêm khắc”. Xã hội chờ đợi cha mẹ hét to hơn nếu con họ la hét, trừng phạt nếu trẻ cư xử sai, và không khoan nhượng nếu chúng thô lỗ. Không biện pháp nào trong số đó có tác dụng với trẻ đặc biệt có hành vi mạnh tay. Trên thực tế, những việc đó có nhiều khả năng còn làm mọi thứ leo thang hơn nữa.

1️⃣0️⃣ Hãy trấn an con bằng sự bình tĩnh và an ủi
Khi con đang vật lộn với những cảm xúc mạnh, con cần sự bình tĩnh, trấn an và an ủi. Vì vậy, cách tốt nhất là làm ngược lại những gì chúng ta được kỳ vọng sẽ làm. Hành vi mạnh tay của trẻ đặc biệt không phải là thứ để trừng phạt hay khiển trách. Đây là cách trẻ nói với chúng ta rằng chúng đang không chịu đựng được.

Khi trẻ la hét, sẽ tốt hơn nếu bạn càng bình tĩnh và nhẹ nhàng càng tốt. Nếu con bạn đang la hét, bạn có thể sử dụng ngôn ngữ cơ thể để tỏ ra nhẹ nhàng. Bạn không mềm yếu, bạn chỉ đang cư xử một cách phù hợp.

1️⃣1️⃣ Ghi lại những khoảnh khắc tuyệt vời của con
Hãy nhớ rằng con không luôn luôn như thế cả ngày dài. Con có những khoảng thời gian vui vẻ và cũng có thể đáng yêu. Viết ra những khoảnh khắc đáng yêu để ghi lại và đọc vào những ngày này. Trẻ cần được giúp đỡ để hiểu được cảm xúc mạnh của mình và quản lý chúng, nhưng con không phải là người xấu.

1️⃣2️⃣ Đừng tạo thêm áp lực cho con bằng cảm xúc mạnh của bản thân
Khi ở trong trạng thái này, con đã quá tải và quá tải với quá nhiều cảm xúc mạnh của riêng mình. Cố gắng đừng đem thêm những cảm xúc mạnh của bạn cho con vì con không thể quản lý nổi. Đôi khi cha mẹ nghĩ rằng nếu con thấy họ khóc hoặc khó chịu, điều đó có thể giúp trẻ hiểu rằng con đang làm tổn thương cha mẹ của mình rất nặng và điều đó có thể giúp con dừng lại.

Điều này không xảy ra với trẻ đặc biệt có hành vi mạnh tay. Vì đây không phải là một vấn đề hành vi xấu, mà là một vấn đề của sự lo lắng và trẻ không thể dừng được. Trong những thời điểm đó, con không thể giải quyết tất cả cảm xúc của riêng mình. Vì vậy, việc thêm cảm xúc của bạn vào nữa sẽ chỉ khiến chúng càng cảm thấy quá tải hơn. Đôi khi, việc nhìn thấy nỗi đau khổ của cha mẹ có thể khiến trẻ lo lắng hơn và khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.

1️⃣3️⃣ Cố gắng giữ quan điểm và khoảng cách giữa bạn là ai và hành vi của con khiến bạn cảm thấy thế nào
Điều này rất khó, nhưng nếu bạn có thể làm được sẽ thực sự giúp bạn dù chỉ là đôi khi. Đừng chỉ vì con bất hạnh một cách tuyệt vọng mà bạn phải bất hạnh. Cố gắng giữ quan điểm và khoảng cách giữa bạn là ai và hành vi của con khiến bạn cảm thấy thế nào. Tương tự như cách mà hành vi của trẻ không định nghĩa chúng, cũng đừng để nó định nghĩa bạn.

Hãy giữ vững niềm tin rằng mọi thứ sẽ không phải lúc nào cũng như thế này và thế kia. Theo thời gian, khi bạn bắt đầu hiểu ngày càng nhiều điều đằng sau hành vi của con, bạn sẽ có thể giúp con giảm lo lắng và học cách tự điều chỉnh cảm xúc của chính mình thành công hơn.

1️⃣4️⃣ Định nghĩa bản thân rõ ràng
Hãy mạnh mẽ hết mức có thể. Trẻ đang hướng tới bạn để tìm cách giải cứu chúng khỏi những cảm giác tồi tệ và giúp trẻ phát triển cách tự điều chỉnh cảm xúc của chính mình cũng như đối phó tốt hơn với cuộc sống hàng ngày. Bạn nhất định sẽ làm được, chỉ là bạn chưa biết cách thôi. Bạn sẽ giải cứu con bạn và cả gia đình bạn khỏi điều này. t cả để không trở thành nạn nhân trong tất cả những điều này. Thay vào đó, hãy tin vào sự tháo vát và khả năng bền bỉ của bản thân.

Hãy mạnh mẽ hết mức có thể. Trẻ đang hướng tới bạn để tìm cách giải cứu chúng khỏi những cảm giác tồi tệ và giúp trẻ phát triển cách tự điều chỉnh cảm xúc của chính mình cũng như đối phó tốt hơn với cuộc sống hàng ngày. Bạn nhất định sẽ làm được chỉ là bạn chưa biết cách thôi. Bạn sẽ giải cứu con bạn và cả gia đình bạn khỏi điều này.

1️⃣5️⃣ Chăm sóc bản thân
Chăm sóc bản thân là điều cần thiết và bạn có thể thực hiện các chiến lược thư giãn ngắn một hoặc hai phút mỗi lần trong ngày. Bạn có thể đứng cạnh cửa trước hoặc cửa sổ đang mở và hít thở sâu ba lần. Hãy tưởng tượng rằng bạn đang trút bỏ tất cả những căng thẳng và khó chịu. Tưởng tượng rằng bạn đang thở trong sức mạnh và sự bình tĩnh.

Điều này có thể giúp bạn theo hai cách. Thứ nhất, hít thở sâu mang nhiều oxy đến não giúp kỹ năng tư duy của bạn hoạt động hiệu quả hơn. Có nghĩa là khả năng giải quyết vấn đề của bạn sẽ được cải thiện gần như ngay lập tức. Hít thở sâu cũng có tác dụng làm dịu thể chất và giúp giảm lượng adrenaline chạy quanh cơ thể chúng ta khi cuộc sống trở nên căng thẳng.

1️⃣6️⃣ Học cách lên tiếng và sẻ chia
Tìm một người mà bạn tin tưởng để tâm sự về hoàn cảnh gia đình của bạn và hành vi của con bạn. Điều này là quá lớn để giữ cho riêng mình, bạn cần sự giúp đỡ và hỗ trợ của người khác.

Trong thời gian dài, nhiều gia đình đã cố gắng giữ kín và không nói cho ai biết. Sự im lặng duy trì sự kỳ thị và cô lập tất cả gia đình bạn. Công khai là cách duy nhất để bạn có thể nhận được sự hỗ trợ cần thiết và sự can thiệp của chuyên gia dành cho con mình. Đó cũng là cách duy nhất bạn nhận được sự trợ giúp, thông tin và hỗ trợ mà mình cần.
---------------------
Gánh Xiếc - Bênh vực tự kỷ
Nơi ngập tràn tiếng cười và năng lượng của tình yêu thương
TP Hồ Chí Minh: 05 đường 37, An Khánh, TP Thủ Đức | 0909583773
Hà Nội: 23 Duy Tân, Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy | 0941937101

NHÀ KHÔNG THIẾU ĐỒ CHƠI NHƯNG SAO CON KHÔNG MÀNG TỚI?

Có ba mẹ nào đang trong hoàn cảnh rằng trong nhà có đủ đồ chơi, tivi luôn bật chương trình con thích, nhưng mỗi lần ngồi xuống chơi cùng thì con lại quay đi, né tránh, thậm chí cáu gắt. Điều khiến ba mẹ mệt mỏi không phải là con không chơi, mà là cảm giác mình không thể bước vào thế giới của con, dù đã cố gắng rất nhiều.

Thực ra, không phải do ba mẹ chưa cố gắng đủ, cũng không phải vì con khó, mà nằm ở chính không gian mà chúng ta đang tạo ra cho con mỗi ngày.

Một căn phòng nhiều đồ chơi, nhiều màu sắc, tiếng tivi, người lớn qua lại… với người lớn là bình thường, nhưng với một đứa trẻ có hệ thần kinh nhạy cảm, đó lại là môi trường dễ gây quá tải.

Khi bị quá tải, con không còn đủ khả năng để nhìn, để nghe, hay để kết nối. Lúc này, việc con thu mình lại hoặc phản ứng ra ngoài chỉ là cách con tự bảo vệ mình. Vì vậy, không phải con không muốn gần ba mẹ, mà là con đang phải chống đỡ với quá nhiều kích thích xung quanh.

Giải pháp không bắt đầu từ việc mua thêm đồ chơi hay tìm thêm cách dạy con, mà bắt đầu từ việc điều chỉnh lại không gian chơi.

Ba mẹ có thể thử tắt tivi, cất điện thoại sang một bên, dọn bớt những món đồ chơi phát sáng, phát nhạc để giảm kích thích cho con. Thay vì để đồ chơi rải khắp sàn, hãy cất chúng lên cao để mỗi khi con muốn chơi, con cần quay sang tìm ba mẹ. Chính những khoảnh khắc rất nhỏ như nhìn, chỉ tay, chờ đợi ấy lại là nền tảng của giao tiếp và kết nối.

Đồng thời, trong lúc chơi, ba mẹ cũng không cần kiểm soát hay sửa con, mà chỉ cần ở đó, quan sát và sẵn sàng tham gia khi con bật đèn xanh. Khi không gian đủ an toàn và thoải mái, con sẽ dần đón nhận chúng ta.

Điều quan trọng là ba mẹ không cần một căn phòng riêng để làm được điều này. Chỉ cần một góc nhỏ trong nhà, ít xao nhãng hơn, nhưng có sự hiện diện thật sự của ba mẹ là đã đủ để bắt đầu. Khi không gian thay đổi, rất nhiều ba mẹ nhận ra rằng điều con cần không phải là thêm đồ chơi, mà là một người có mặt trọn vẹn với con.

Vì vậy, hôm nay ba mẹ có thể thử tắt tivi sớm hơn một chút, cất điện thoại đi, dọn gọn một góc nhỏ và ngồi xuống cùng con. Không cần dạy, không cần yêu cầu, chỉ cần ở cùng. Đó chính là bước đầu tiên để xây lại kết nối với con.

Sau cùng, trong mọi không gian chơi, "món đồ chơi" hấp dẫn nhất, xoa dịu nhất và tuyệt vời nhất đối với con… chính là sự hiện diện trọn vẹn của ba mẹ.
---------------------
Gánh Xiếc - Bênh vực tự kỷ
Nơi ngập tràn tiếng cười và năng lượng của tình yêu thương
TP Hồ Chí Minh: 05 đường 37, An Khánh, TP Thủ Đức | 0909583773
Hà Nội: 23 Duy Tân, Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy | 0941937101

"Nếu con không cao cũng không sao. Mẹ sẽ cho con mượn đôi chân của mẹ."

Đón nhận một Bình Thường Mới khi có một đứa trẻ khác biệt có lẽ không phải là điều đơn giản. Làm sao để bình thường với những khác thường của con, làm sao bình thường với nhịp độ phát triển riêng của con, làm sao bình thường được khi trở thành người mẹ có con tự kỷ... mời mọi người đón xem hành trình nhiều năm trời của một người mẹ đi đến những điều bình thường ấy.

Nhân Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ, Gánh Xiếc cũng mong làm sao sự thấu hiểu và tình yêu thương dành cho các bạn nhỏ tự kỷ được lan tỏa khắp để các bạn sẽ sớm có được những bình thường mới.

Và đây cũng sẽ là tập cuối cho Series Biết ơn một hành trình, Gánh Xiếc biết ơn vô cùng cả nhà đã theo dõi từng câu chuyện. Gánh Xiếc cũng mong hẹn gặp nhau sớm với nhiều câu chuyện hơn nữa.