Grow Slow With Hoa

Có một giai đoạn trong sự nghiệp, Hoa từng gắn chặt danh tính của mình vào cái danh thiếp (business card). Gặp ai Hoa cũng tự giới thiệu mình là Quản lý thương hiệu của tập đoàn này, là quản lý dự án của công ty nọ. Hoa tự hào vì những cái mác đó. Và chính vì gắn chặt mình vào chức danh, Hoa rơi vào một cái bẫy tâm lý đáng sợ: Hoa sống bằng sự công nhận của tổ chức.

Một ngày sếp khen, Hoa thấy mình vĩ đại. Một ngày dự án gặp trục trặc, Hoa thấy mình hoàn toàn vô giá trị. Hoa nhận ra mình không có một "màng lọc" nào cho bản thân. Hoa để cho KPI, cho những lời tán thưởng trong phòng họp, và cả những bài đăng thăng chức của đồng nghiệp trên LinkedIn định đoạt cảm xúc của mình.

Sự thật là, khi bạn giao chiếc chìa khóa định giá bản thân cho người khác giữ, bạn sẽ phải chạy một cuộc đua không bao giờ có vạch đích. Hoa đã từng lao vào công việc như một con thiêu thân, đánh đổi những bữa cơm tối với con, những giấc ngủ yên và cả sự thả lỏng của hệ thần kinh chỉ để đổi lấy cái gật đầu của sếp hay một con số performance xuất sắc. Hoa nhầm tưởng sự bận rộn đến kiệt quệ đó là tình yêu nghề, nhưng bản chất, nó chỉ là một lớp mặt nạ che đậy nỗi sợ hãi tột cùng: sợ mình trở nên vô dụng.

Cú quay xe lớn nhất cuộc đời Hoa diễn ra vào một ngày đứng trước gương, sau một dự án thành công vang dội được cả tập đoàn vỗ tay, Hoa nhìn vào mắt mình và chỉ thấy một sự trống rỗng, nguội lạnh. Lời khen của tổ chức giống như một liều doping, nó làm mình hưng phấn trong chốc lát rồi ngay lập tức để lại một cơn đói khát lớn hơn vào ngày hôm sau. Hoa nhận ra mình đã biến thành một "nô lệ" của sự thăng tiến, và nếu cứ tiếp tục vay mượn hào quang bên ngoài để lấp đầy khoảng trống bên trong, Hoa sẽ mãi là một đứa trẻ đi ăn xin lòng tốt của thiên hạ.

Nếu bạn cũng đang loay hoay trong cái vòng lặp "làm việc để chứng minh giá trị" giống Hoa ngày trước, hãy thử tự hỏi mình một câu: "Nếu ngày mai công ty đóng cửa, nếu tất cả chức danh này biến mất, mình còn lại gì?"

Sự trưởng thành thực sự không nằm ở việc bạn leo cao đến đâu trên nấc thang sự nghiệp. Nó nằm ở việc bạn có đủ bình yên và vững chãi khi bước xuống khỏi nấc thang đó hay không. Thành công bên ngoài là thứ người khác nhìn thấy, nhưng sự bình yên nội tại mới là thứ nuôi bạn đi được đường dài.

Tắt máy tính, hạ chiếc danh thiếp xuống, và ở lại với chính mình tối nay nhé.

Hoa ở đây cùng bạn. 🌿

Bạn thường chọn công ty hay chỗ làm dựa trên tiêu chuẩn gì? Có phải là những yếu tố bên ngoài như: công ty lớn hay nhỏ, sếp giỏi hay yếu, lương bổng ra sao, cơ hội phát triển thế nào?

Hoa từng lên mục tiêu sự nghiệp hoàn toàn dựa trên những thước đo bên ngoài như thế mà quên mất việc lắng nghe các tín hiệu từ bên trong. Hoa cũng từng "thành công" theo cách đó: đổi được nhiều công ty, nhảy vào nhiều môi trường quốc tế khác nhau. Cho đến một ngày, Hoa nhận ra cứ mỗi lần thay đổi, mình lại chỉ thấy mệt hơn chứ không hề nhẹ lòng đi.

Hóa ra, khi Hoa bước vào một môi trường mới, mọi thứ xung quanh đều thay đổi, nhưng có một thứ duy nhất không hề dịch chuyển: đó chính là cái bên trong của mình. Tâm lý của mình, cách vận hành, suy nghĩ và những tổn thương cũ của mình vẫn nguyên vẹn ở đó.

Nếu bạn cũng đang loay hoay trong sự bồn chồn ấy và tự hỏi nơi mình đang gắn bó có thực sự phù hợp hay không, hãy thử chậm lại một nhịp để nhìn ra những dấu hiệu này. Những dấu hiệu không phải từ những bảng KPI, mà từ chính bên trong bạn:

- Một khoảng trống không thể gọi tên: Bạn làm tốt, bạn được công nhận, bạn nhận những lời khen. Nhưng ngay sau mỗi cái gật đầu của sếp, luôn là một cảm giác trống rỗng ùa về mà bạn không biết phải giải thích thế nào.
- Sự im lặng có chọn lọc: Bạn vẫn lên tiếng trong các cuộc họp. Nhưng sâu bên trong, bạn đã học được cách phân loại: ý kiến nào "nên nói để an toàn" và ý kiến nào thì "thôi, giữ lại cho riêng mình".
- Sự tự thu nhỏ bản thân: Khi có ai đó hỏi bạn thực sự muốn gì, bạn vô thức nói ra một phiên bản nhỏ hơn, an toàn hơn mong muốn thật. Vì bạn biết, phiên bản rực rỡ và rộng lớn nhất của bạn không vừa với vị trí này.
- Sự đứng yên trong kỹ năng: Bạn vẫn đang tích lũy chuyên môn, vẫn bận rộn mỗi ngày. Nhưng bạn biết mình không đang trưởng thành theo cách mà linh hồn bạn mong muốn.
- Cú lừa "Chỉ một năm nữa thôi": Bạn liên tục tự nhủ với bản thân: "Cố nốt năm nay thôi rồi tính." Và bạn nhận ra mình đã lặp đi lặp lại câu nói đó được hơn hai năm trời rồi.
- Sự pha trộn cay đắng: Bạn cảm thấy biết ơn vì công việc cho mình thu nhập, nhưng lại chua chát vì phải đánh đổi thời gian và năng lượng cốt lõi. Sự mâu thuẫn đó khiến lòng bạn rối bời và kiệt sức.

Những dấu hiệu này không có nghĩa là bạn vô ơn, không có nghĩa là công ty bạn tệ, càng không có nghĩa là bản thân bạn có vấn đề. Nó chỉ đang nói với bạn một sự thật rất nhỏ, rất thật mà bấy lâu nay bạn chưa nhìn ra: Có thể bạn đang tìm kiếm một thứ mình vô cùng cần, ở một nơi không có khả năng cho bạn thứ đó.

Đừng ép mình phải đưa ra quyết định hay nộp đơn xin nghỉ ngay hôm nay hay ngày mai. Chỉ cần bạn cho phép bản thân được thành thật với những gì mình đang cảm thấy — đó đã là một bước đi rất dài và rất đủ rồi.

Bạn nhìn thấy mình ở dấu hiệu nào nhiều nhất? Chia sẻ cùng Hoa ở bên dưới nhé. 🌿

Cái “có” đã lấy đi của Hoa những gì?

Khi Hoa được thăng chức lên quản lý, một chị mà Hoa rất kính trọng, một người Hoa luôn xem là mentor, nói với Hoa một câu như này: “Em được thăng chức vì công ty cần một người làm được việc.” Lúc đó Hoa vui lắm vì thấy mình được công nhận.

Mãi nhiều năm về sau, Hoa mới hiểu câu đó kỹ hơn. Hoa không được thăng chức vì người ta nhìn thấy khả năng của mình sẽ trở thành ai, mà vì khả năng “gánh” được của mình.

Từ lúc bắt đầu đi làm, từ một cô thực tập sinh đến lúc lên làm quản lý, Hoa luôn mong được công nhận là một người tốt, nhiệt tình và luôn làm được việc. Và Hoa đã sống đúng với tinh thần đó trong rất nhiều năm đi làm. Ai nhờ gì cũng giúp, việc gì cũng nhận, và lúc nào cũng là “được thôi”, “để em làm”, “không sao đâu”. Và đúng là Hoa có được sự tin tưởng từ cấp trên, được giao nhiều việc hơn và cũng có nhiều thành công nhờ những lần luôn nói “có” của mình.

Cho đến một ngày, Hoa nhận ra: Hoa không còn biết mình thật sự muốn gì nữa. Mỗi lần ai đó cần gì, Hoa phản ứng gần như ngay lập tức. Nhưng khi tự hỏi bản thân mình muốn gì, cần gì, thích gì, thì Hoa lại không trả lời được. Và điều đáng sợ nhất là chuyện đó không xảy ra trong một ngày, mà xảy ra rất chậm. Cái “có” liên tục đó âm thầm lấy đi nhiều thứ hơn Hoa tưởng.

Cái mất mát lớn nhất với Hoa khi luôn ép mình nói “có” trong công việc là mất đi cảm giác được sống thật với chính mình. Thay vì học hỏi và khám phá những thứ mình thích làm, Hoa chỉ đang gánh kỳ vọng, gánh hình ảnh “người làm được việc”, hay cảm giác rằng nếu mình ngừng lại thì mọi người sẽ thất vọng.

Ngày nào đi làm Hoa cũng phải đeo không biết bao nhiêu cái mặt nạ, đóng không biết bao nhiêu vai, nên Hoa thấy việc mệt là một thứ không được phép xảy ra. Có những lúc Hoa kiệt sức đến mức chỉ muốn biến mất vài ngày. Nhưng khi ai đó hỏi “ổn không?”, Hoa vẫn cười và nói “ổn mà”. Rồi tối về lại nằm suy nghĩ: “Tại sao mình cạn kiệt thế này?”

Cái giá của việc luôn nói “có” không chỉ là bận rộn, mệt mỏi hay kiệt sức khi đi làm, mà lớn nhất là việc Hoa dần biến mất khỏi chính cuộc đời mình. Hoa vẫn có mặt trong các cuộc họp, hay những buổi cà phê networking và xây dựng mối quan hệ. Nhưng đầu óc thì ở một nơi khác, với bao suy nghĩ ngổn ngang. Lúc nào cũng căng, cũng nghĩ xem việc tiếp theo mình nên làm là gì để không làm ai đó thất vọng.

Hoa vẫn đang học nói “không”. Khi mới bắt đầu tạo thói quen nói không, điều Hoa học đầu tiên không phải là từ chối người khác, mà là dừng lại một chút trước khi trả lời. Dừng lại đủ lâu để tự hỏi mình: “Nếu mình nói ‘có’ với việc này thì mình đang nói ‘không’ với điều gì của chính mình?”

Nhiều khi chỉ cần chậm lại vài giây như thế thôi, Hoa đã bắt đầu biết cách quay lại với bản thân mình rồi.