08/08/2026
“Lương tao tăng gấp đôi mày ơi, mà sao tao cứ thấy buồn buồn.” Hoa chia sẻ với đứa bạn thân qua Facetime sau khi nhận được kết quả year end review. “Kiểu không thấy sếp hay bọn đồng nghiệp khen hay nói gì. Tao cảm giác như mình không sứng đáng được tăng lương í.” Bạn thân của Hoa mắt trố tròn khó hiểu không biết động viên hay nói gì với Hoa vì sự bối rối khó tả này.
Nhìn lại hành trình 14 năm đi làm, từ một cô thực tập sinh loay hoay ở New York cho đến khi trở thành Manager tại một tập đoàn lớn của Mỹ, Hoa từng rơi vào cái bẫy này suốt một thời gian rất dài. Mỗi khi cảm thấy vô giá trị, bất an hay mất phương hướng chốn công sở, cách duy nhất Hoa biết làm là... lao vào làm việc chăm chỉ hơn để kiếm thêm một "thành tích" mới.
Lúc đó, Hoa không nhận ra rằng: Thành tích đối với mình không còn là mục tiêu phát triển, mà đã trở thành một liều thuốc giảm đau.
Nó làm dịu đi sự bất an bên trong trong chốc lát. Nhưng giống như mọi loại thuốc giảm đau khác, khi thuốc hết tác dụng, cơn đau và sự lo âu lại quay trở lại. Và lần này, để cảm thấy "mình ổn",Hoa lại bắt buộc phải tìm kiếm một liều lượng thành tích cao hơn, nặng đô hơn.
Chúng ta dễ bị cuốn vào một vòng lặp đau cần thuốc theo các bước sau:
1. Nỗi sợ không đủ tốt, sợ bị bỏ lại phía sau.
2. Lao vào gồng mình, làm việc quá sức để đạt thành tích.
3. Nhận được sự công nhận từ bên ngoài -> Cảm giác an toàn tạm thời xuất hiện.
4. "Thuốc" hết tác dụng-> Sự lo âu quay trở lại và tiếp tục đi tìm cột mốc mới.
Cái giá phải trả cho những "liều thuốc" đó chính là sự kiệt quệ về thể chất lẫn tinh thần, và một cảm giác mơ hồ rằng giá trị bản thân chỉ tồn tại khi mình liên tục tạo ra kết quả.
Hành trình học cách "Grow Slow" đã dạy Hoa một bài học rất lớn: Giá trị tự thân của bạn là cố định. Nó không tăng lên khi bạn đạt thêm một thành tích, và cũng không giảm đi khi bạn gặp thất bại hay làm hỏng một dự án.
Nếu bạn cũng đang nhận thấy mình dùng công việc làm liều thuốc giảm đau cho những lo âu bên trong, hãy thử cùng Hoa bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ:
- Tập nhận diện trước khi nhận việc: Mỗi khi muốn ôm đồm thêm việc hay cố gồng mình, hãy tự hỏi: "Mình làm điều này vì mục tiêu công việc, hay vì mình đang sợ ai đó nghĩ mình kém cỏi?"
- Cho phép mình "đứng yên": Tập ăn mừng những ngày bình thường: những ngày không có chiếc cúp nào, không có lời khen nào từ sếp, nhưng bạn được làm việc trong sự bình yên và tối về ngủ một giấc thật sâu.
- Tự công nhận chính mình: Đừng đợi lời khen từ bên ngoài mới thấy mình có giá trị. Hãy là người đầu tiên ghi nhận sự nỗ lực của bản thân vào cuối ngày.
Thành tích là điều tuyệt vời để ăn mừng, nhưng nó không phải là thứ để định nghĩa sự tồn tại hay giá trị con người bạn. Hôm nay, ngay cả khi chưa đạt thêm một cột mốc nào mới, bạn đã rất trọn vẹn rồi.
Đi chậm thôi, Hoa tin là bạn sẽ đến nơi. 🌱
