01/05/2024
Nhiều người khi tìm đến chỗ học nhỏ bé của mình thường hỏi mình dạy để luyện thi lấy bằng gì - tấm bằng hay đề cập tới là IELTS và các loại bằng Cambridge. Nếu là người lạ, thường sẽ bỏ đi ngay sau tiếng "à" nhẹ tênh. Nếu đã biết mình đâu đó, họ sẽ cho mình vài phút để giải thích. Cũng có nhiều người ở lại và học tới tận bây giờ. Bé chị/bé anh rồi bé em, đứa trước đến đứa sau, có khi chị ra trường rồi thì em mới vào học, phụ huynh có khi độ thân quen gần chục năm trời.
Thường mình sẽ giải thích cho mọi người xin học là chỗ mình không dạy để lấy bằng nào cả, thứ nhất, theo đuổi dạy lấy bằng cấp bắt buộc phải đi sát với nó, cập nhật mỗi năm. Mà tình hình bây giờ mọi thứ lộn xộn, hôm nay thế này, mai đã khác, mốt còn khác dữ nữa, theo rất mệt mỏi và người không được lợi gì chính là học sinh. Nên bên mình chỉ theo đuổi kiến thức nền tảng. Nền tảng vững, học ở trường cũng nhàn, mà đi thi cũng dễ dàng đạt kết quả. Mà muốn nền tảng vững, phải cho đứa trẻ thời gian để rèn luyện và nâng cấp kiến thức dần dần. Kiến thức ngôn ngữ phải đến từ những điều nhỏ nhất như thành phần câu, chủ ngữ, tân ngữ, bổ nghĩa, từ loại … Trước khi chúng ta dắt trẻ vào thế giới của cấu trúc câu, thì và những thứ to lớn hơn …
Nền tảng cũng có nghĩa là dạy phát âm đúng chuẩn. Có nhiều người cũng hỏi mình, chuẩn Anh hay chuẩn Mỹ? Mình nghĩ, chỉ cần phát âm đúng, biết dùng phiên âm quốc tế, biết luật nhấn âm .. là đủ. Phát âm đúng, nếu tốt hơn nữa là hay thì sẽ kéo theo listening (môn nghe), speaking (môn nói) cũng tốt, tốt một cách nhẹ nhàng, từ từ. Quá trình học một ngoại ngữ khác theo mình nên nhẹ nhàng như khi chúng ta còn là đứa trẻ, tập bi bô nói tiếng mẹ đẻ, rồi theo thời gian, mọi thứ từng bước được khai mở và dần trở thành lưu loát. Không có thứ kiến thức nào nên đến một cách dồn dập, hổ lốn, chỉ tính bằng số lượng mà quên đi chất lượng, không chỉ riêng tiếng Anh.
Chỗ mình, trẻ con học tiếng Anh tầm lớp 4-5, đi chương trình cuối cấp II rất bình thường, nhiều em lớp 5 giải đề thi lớp 10 chỉ chừng 15 – 20 phút và đều đúng trên 7.5 hoặc trên 8 điểm, làm rất nhanh. Vì vậy, nhiều người cho con đến học vì những kiểu kỳ tích đó và thất vọng ngay những tháng đầu tiên thì các bé phải vật lộn với cả mớ kiến thức. Chỉ sau một hai tháng, các em đó lại vội vã rời đi, cho dù ngay từ phút đầu tiên mình tư vấn, mình đã khuyên nên học lại từ đầu từ những bậc học nhỏ và mình cũng nói thẳng sự tiến bộ dành cho những bé học tạt ngang chương trình phải sau cả năm mới có thể nhìn thấy được. Vì những đứa trẻ làm được các đề thi khó không phải do tài năng, đó là sự rèn luyện từ những năm đầu vào lớp một và kéo dài một cách tỉ mẩn ba bốn năm sau đó. Nền tảng vững thì học gì cũng dễ hiểu và nhàn nhã cả.
Viết bài này vì hôm vừa rồi có một bà mẹ vội vã xin cho con nghỉ trước khi thi lớp 9 để đi học IELTS. Cậu bé đó là học trò của mình trong nhiều năm, đã từng vật vã rất nhiều để sửa những cái sai do học sai phương pháp, đúng lúc bắt đầu có thể đi rất nhanh để hoàn thành phần cuối, cũng là phần quan trọng của kiến thức nền tảng thì lại nghỉ cái ầm để đi luyện thi IELTS. Trong khi chỉ cần khoảng 1 năm đến 1 năm hơn nữa thôi, khi học xong những phần cuối của kiến thức nền, em ấy học cấp 3 cũng sẽ nhàn hạ mà đi học luyện thi thì sức tiếp thu cũng sẽ gấp đôi, gấp 3. Nôn nóng môt vài năm để có bằng sớm dù em chưa cần đi du học thật sự rất đáng tiếc. Mình có khuyên, phụ huynh nói để trao đổi với con rồi sẽ nhắn lại. Cá nhân mình khuyên không phải để giữ thêm học trò lấy tiền vài năm nữa, mà vì mình tiếc những tháng năm vất vả của cả mình với em ấy, sắp đến ngày hái quả. Có nhiều thứ trên đời, không chỉ riêng ngôn ngữ, có một lịch trình đúng đắn sẽ đỡ tốn kém thời gian, tiền bạc, sức lực. Trong đó, thời gian là thứ quý giá nhất, không bao giờ lấy lại được.
Mình theo đuổi nền tảng vì sau nhiều năm lăn lộn dạy chương trình này, chương trình nọ, dạy luyện thi đại học kiếm tiền, mình nhận ra, không có kiến thức nền tảng, con đường của người đi học vất vả và chông chênh hơn rất nhiều.
Hãy làm một con đường thật chắc chắn rồi chúng ta sẽ lao đi vun vút khi nó đã hoàn thiện. Giá trị thật luôn trường tồn, và nếu bình tâm mà suy xét, tiếng Anh cũng chỉ là một môn học giản dị, dễ hiểu nếu được nhìn nhận đúng.