23/09/2025
🎋 CHÀO MỪNG 80 NĂM KỈ NIỆM NGÀY NAM BỘ KHÁNG CHIẾN
🎋 Nam Bộ kháng chiến là xung đột quân sự giữa Việt Nam và liên quân Anh, Pháp, Nhật bắt đầu xảy ra trước khi chiến tranh Đông Dương bùng nổ, được lấy mốc là ngày 23 tháng 9 năm 1945, khi các lực lượng quân sự Việt Nam chống lại việc Pháp tái chiếm Nam Bộ.
🎋 Từ tháng 8/1920, Tôn Đức Thắng về nước lập các công hội công nhân. Sau 1930, khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, các tổ chức công nhân hợp nhất. Năm 1939, Nam Kỳ khởi nghĩa thất bại.
🎋 Ngày 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp, Xứ ủy Nam Kỳ lập Thanh niên Tiền phong do bác sĩ Phạm Ngọc Thạch lãnh đạo, nhanh chóng phát triển và góp phần quan trọng vào Cách mạng Tháng Tám. Việt Minh tập hợp lực lượng lớn, nhưng nhiều giáo phái như Cao Đài, Hòa Hảo và phe Trotsky chống đối.
🎋 Ngày 14/8/1945, Mặt trận Quốc gia Thống nhất được thành lập, nhưng ngày 22/8 Thanh niên Tiền phong gia nhập Việt Minh. Ngày 23/8, Việt Minh nắm quyền ở Nam Bộ, lập Ủy ban Hành chính Lâm thời do Trần Văn Giàu đứng đầu. Sau Quốc khánh 2/9, mâu thuẫn giữa Việt Minh và các phe phái, giáo phái, Trotsky gia tăng.
Jean Cédile (Pháp) đến Nam Kỳ thương lượng nhưng bất đồng với Việt Minh vì ông muốn Pháp khôi phục chủ quyền trước, còn Việt Minh đòi công nhận độc lập trước. Người Anh do tướng Gracey chỉ huy vào Sài Gòn, ra thiết quân luật, giải giáp lực lượng Việt Nam, trao lại vũ khí cho tù binh Pháp.
🎋 Ngày 23/9/1945, Pháp đảo chính, chiếm Sài Gòn, đàn áp dữ dội, gây thương vong lớn. Người Việt tập hợp chống trả, tấn công nhiều mục tiêu, khiến thành phố rơi vào hỗn loạn. Đây là bước khởi đầu cho cuộc kháng chiến Nam Bộ chống Pháp sau đó.
🌱
🎋 Tại miền Nam, nhiều tổ chức vũ trang của các tổ chức, đảng phái, tôn giáo được thành lập (bao gồm cả các lực lượng do Việt Minh lãnh đạo, hay các lực lượng trong biên chế Vệ quốc đoàn của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhưng do các đảng phái, tôn giáo khác lãnh đạo). Ủy ban Hành chính Lâm thời thiết lập Quốc gia Tự Vệ Cuộc và lực lượng Quốc vệ đội - công an vũ trang. Tại các tỉnh, cấp ủy và chính quyền đều tổ chức các đội tự vệ và du kích chiến đấu.
🌱
🎋 Ngay sáng 23/9/1945, sau khi quân Pháp chiếm trụ sở Ủy ban Hành chính Nam Bộ, chính quyền cách mạng họp khẩn tại phố Cây Mai (Chợ Lớn). Trần Văn Giàu cùng các lãnh đạo Nam Bộ quyết định gửi điện ra Trung ương xin phép kháng chiến, đồng thời thành lập Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ và Ủy ban Kháng chiến Sài Gòn – Chợ Lớn. Chiều cùng ngày, Ủy ban ra tuyên cáo khẳng định quyết tâm chiến đấu chống thực dân.
🎋 Ngày 24/9, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Huấn lệnh gửi quân dân Nam Bộ; đến 26/9, Chủ tịch Hồ Chí Minh có thư biểu dương tinh thần kiên cường, kêu gọi cả nước ủng hộ và thành lập quỹ Nam Bộ kháng chiến, tổ chức các đoàn quân Nam tiến. Tuy nhiên, cùng lúc đó xảy ra sự cố nghiêm trọng: Thiếu tá OSS Peter Dewey bị bắn nhầm, gây dư luận bất lợi trên trường quốc tế.
🎋 Trong Sài Gòn, Trần Văn Giàu ra lệnh tổng bãi công, phong tỏa thành phố, sơ tán nhân dân và cắt nguồn tiếp tế để cô lập quân Pháp. Các đơn vị kháng chiến dựng chướng ngại, sẵn sàng nổ súng nếu gặp binh lính đối phương. Tình hình ngày càng căng thẳng, các cuộc đàm phán giữa phía Việt Nam và Anh – Pháp liên tục đổ vỡ. Đầu tháng 10, Pháp đưa thêm 1 trung đoàn lớn do tướng Leclerc chỉ huy vào Sài Gòn; sau đó, quân Việt Nam mở các trận đánh quyết liệt như ở sân bay Tân Sơn Nhất nhưng do lực lượng liên quân Anh – Pháp – Nhật quá mạnh, vòng vây thành phố bị phá vỡ, quân ta buộc phải rút ra nông thôn.
🎋 Phong trào kháng chiến Nam Bộ chuyển sang chiến lược “lấy nông thôn bao vây thành thị”. Tuy nhiên, nội bộ lực lượng cách mạng xuất hiện tình trạng cướp bóc, thanh trừng, bắt bớ lẫn nhau khiến tinh thần quần chúng giảm sút, một số đảng phái và giáo phái xa lánh Việt Minh, lập Mặt trận Quốc gia Liên hiệp. Trước tình thế đó, cuối năm 1945, Trung ương cử Nguyễn Bình vào Nam. Ông nhanh chóng lập tòa án quân sự để trấn áp những hành động lợi dụng danh nghĩa kháng chiến, đồng thời tổ chức lại lực lượng thành các chi đội Vệ quốc đoàn, đưa phong trào kháng chiến Nam Bộ vào thế ổn định và lâu dài.
🌱
🎋 Sau ngày 23/9/1945, thực dân Pháp với sự hỗ trợ của quân Anh nhanh chóng mở rộng vùng chiếm đóng ở Nam Bộ. Chỉ trong vài tháng cuối năm 1945 – đầu 1946, chúng lần lượt chiếm Mỹ Tho, Gò Công, Vĩnh Long, Cần Thơ, rồi toàn bộ miền Tây Nam Bộ; đến tháng 2/1946, Bến Tre – tỉnh cuối cùng ở đồng bằng sông Cửu Long – cũng rơi vào tay Pháp. Ở miền Đông và Nam Trung Bộ, quân Anh – Pháp đưa lực lượng ra Nha Trang, Phan Rang, Đà Lạt, Buôn Ma Thuột, sau đó kiểm soát cả vùng duyên hải và Tây Nguyên.
🎋 Trước tình hình đó, phong trào kháng chiến ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ vẫn bùng lên mạnh mẽ. Nhiều hội nghị quan trọng được tổ chức để củng cố lực lượng, tiêu biểu là Hội nghị Thiên Hộ (Mỹ Tho) tháng 10/1945, thống nhất Xứ ủy Nam Bộ và bầu Lê Duẩn làm Bí thư. Quân dân nhiều nơi kiên cường chiến đấu, tiêu biểu có trận bao vây Nha Trang gần hai tháng và việc tước vũ khí quân Nhật ở Hà Tiên, Rạch Giá, Sóc Trăng, Bạc Liêu – tạo nguồn trang bị quý giá cho lực lượng kháng chiến.
🌱
🎋 Nhạc sĩ Tạ Thanh Sơn (sinh năm 1921, quê ở thị trấn Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, không phải nhạc sĩ Thanh Sơn) đã sáng tác bài Nam Bộ kháng chiến.
🎋 "Mùa thu rồi ngày hăm ba
Ta đi theo tiếng kêu sơn hà nguy biến.
Rền khắp trời lời hoan hô
Dân phương Nam nhịp chân tiến ra trận tiền.
Thuốc súng kém, chân đi không
Mà đoàn người giàu lòng vì nước.
Nóp với giáo mang ngang vai
Nhưng thân trai nào kém oai hùng.
Cờ thắm tung bay ngang trời
Sao vàng xao xuyến khắp nơi bưng biền
Một lòng nguyện với tổ tiên.
Thề quyết chống quân ngoại xâm!
Ta đem thân ta liều cho nước
Ta đem thân ta đền ơn trước
Muôn thu sau lưu tiếng Anh hào
Người dân Việt lắm chí cao.
Thề quyết chống quân gian tham!
Ta đem thân ta liều cho nước
Ta đem thân ta đền ơn trước
Xây giang san hạnh phúc muôn đời
Nền độc lập khắp nước Nam."
🎋 Nam Bộ kháng chiến đã khẳng định tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất và quyết tâm giữ vững độc lập, tự do của nhân dân miền Nam. Đây là vùng đất tiên phong, mở đầu cho phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp trên cả nước, tạo khí thế và niềm tin cho toàn dân tộc. Chính vì vậy, tháng 2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt nhân dân cả nước trao tặng Nam Bộ danh hiệu vẻ vang “Thành đồng Tổ quốc”.
01/09/2025
30/04/2025
29/04/2025
22/04/2025
06/04/2025
12/03/2025
06/02/2025