CLB Sinh học Trường THPT Củ Chi - BIO

CHUYÊN ĐỀ VỚI NỘI DUNG LÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Cùng sự tham gia của các thành viên clb sinh học,clb thư viện,clb sức khoẻ đã tạo nên một vở kịch có thể nói là vui nhộn,tuy rằng vẫn còn thiếu sót trong đó,nhưng mọi người đã cố gắng hết sức mình.
Không thể không kể đến sự góp giọng hát của Hà Mi và bạn Quỳnh Như thể hiện qua bài hát "Hành trình của lá" vô cùng hay và ý nghĩa.
Cảm ơn những học sinh của trường THPT Củ Chi đã xem và hưởng ứng hoạt động lần này.

Thời gian đang cận kề 🥳🥳🥳🥳

Lady and gentlemen 😘😘😘
Sắp tới tại trường THPT CỦ CHI có những hoạt động đầy tính nhộn nhịp và vui nhộn,và sắp tới đây là hoạt động của chúng mình🤭🤭🤭🤭🤭
Với sự tham gia của ba clb :
-CLB SINH HỌC
-CLB THƯ VIỆN
-CLB SỨC KHOẺ
CÁC BẠN CÙNG ĐỢI CHÚNG MÌNH VÀO DỊP SẮP TỚI NHÉ😍😍😋😋😋😋

PROTEIN CHO TA GIẤC NGỦ NGON🥱🥱🥱
***TỔNG QUAN:
-CCHAMIDE1 là thụ thể tiết ra từ ligand neuropeptide,là chất truyền tin thần kinh trung gian truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh của mạng lưới đồng hồ sinh học tham gia vào việc điều chỉnh thời gian tiềm tàng của giấc ngủ (thời gian cần thiết để đi vào giấc ngủ), lượng giấc ngủ và độ sâu của giấc ngủ (khả năng tỉnh giấc),ức chế sự tỉnh giấc ngủ.
-CCHAMIDE1 cùng với PDF(Yếu tố phân tán sắc tố (PDF - Pigment Dispersing Factor) là một neuropeptide quan trọng, hoạt động như một hormone hoặc chất dẫn truyền thần kinh ở giáp xác và côn trùng, đóng vai trò chủ chốt trong việc điều hòa nhịp sinh học và quá trình phân tán sắc tố, giúp thay đổi màu sắc cơ thể theo môi trường), tham gia vào việc điều chỉnh cường độ và tính chu kỳ của hoạt động ban ngày. Trong các tập hợp con của tế bào thần kinh đồng hồ, điều chỉnh sự biểu hiện nhịp nhàng của PDP1 và PDF, và cùng với PDF điều chỉnh sự biểu hiện nhịp nhàng của protein sinh học PER/period, nhưng không phải TIM/timeless.
-CCHAMIDE1 kết nối các tế bào thần kinh đồng hồ sinh học DN 1a với các tế bào thần kinh đồng hồ sinh học bên bụng (LN v ) thông qua thụ thể CCHa1, là một chất tương đồng với thụ thể peptide giải phóng gastrin, đóng vai trò trong giao tiếp giữa các tế bào theo chu kỳ sinh học ở động vật có vú.
***NƠI XUẤT HIỆN:
-Peptide CCHA1 có ở não và ruột nhưng phần lớn được tiết ra ở ruột.Khi ta tiêu thụ các thức ăn giàu protein(kể cả tất yếu hay không tất yếu),ruột sẽ kích thích tiết ra CCHA1 kích hoạt DA ở não bộ giúp khoá chắt giấc ngủ(ngủ say như chết).
***Nghiên cứu:
Theo tạp chí Cell,ở đại học y Harvard đã thí nghiệm lên chuột,với mẫu A cho ăn protein,mẫu B cho ăn đường(glucose),mẫu C thì cho ăn chất béo(lipid).Sau khi cho ăn,đợi chuột ngủ thì cho rung gọi chuột dậy thì người ta thấy được con chuột được cho ăn protein sẽ khó bị đánh thức hơn,còn hai con chuột mẫu B và C thì bị đánh thức dễ dàng.Cho thấy rằng khi tiêpd nhận protein vào cơ thể thì ruột sẽ kích thích tiết ra CCHA1 làm cho giấc ngủ sâu hơn,khó đánh thức hơn.

SỰ SỢ HÃI VỚI NHỮNG ĐIỀU BÌNH THƯỜNG
***TỔNG QUAN:
AQUAPHOBIA là một từ tiếng latinh kết hợp với tiếng hy lạp cổ,chỉ sự sợ hãi và vô thức tránh xa những thứ là chất lỏng.Thực chất đây không phải là một hội chứng,aquaphobia là giai đoạn cuối của bệnh dại,biểu hiện ở người như khó nuốt, sợ hãi khi tiếp xúc với chất lỏng và không thể làm dịu cơn khát.
***Chi tiết:
-Phổ biến của bệnh:
+Ở các quốc gia khác tỉ lệ mắc bệnh là khoảng 2,3%.
+Ở Mỹ là 4.3% tỉ lệ mắc bệnh,phần lớn hơn là sợ nước 46% và 64% sợ vùng nước sâu.
+Còn đất nước Iceland là 1.8%.
-Biểu hiện bệnh:
+Aquaphobia là một loại rối loạn lo âu,nên khi mắc bệnh người mắc sẽ cảm thấy vô cùng lo lắng hoặc hoảng sợ khi tiếp xúc với đối tương sợ hãi,ở đây là các dạng chất lỏng.
+Năm nguyên nhân phổ biến của chứng sợ nước: bản năng sợ chết đuối, bản thân trải qua một biến cố, được cha mẹ bảo vệ quá mức, tâm lý khó thích nghi với nước và thiếu tin tưởng vào nước.
-Dấu hiệu và triệu chứng:
+Các phản ứng thể chất bao gồm buồn nôn, chóng mặt, tê cóng, khó thở, tăng nhịp tim, đổ mồ hôi và run.
+Ngoài các dấu hiệu và triệu chứng ở trên, một số dấu hiệu và triệu chứng chung hiển thị để phản ứng với một nỗi ám ảnh chuyên biệt bao gồm:
*Triệu chứng về thể chất: run rẩy, nóng bừng mặt hoặc cảm lạnh, đau hoặc tức ngực, bụng cồn cào, ngất xỉu, khô miệng, ù tai, lú lẫn
*Triệu chứng tâm lý: cảm giác sợ hãi mất kiểm soát, ngất xỉu, khiếp sợ và lo lắng về cái chết.
-Điều trị:
Thôi miên là cách điều trị hiện tại cho hội chưng aquaphobia
+Nữ 28 tuổi, mắc chứng sợ nước từ nhỏ, thôi miên trong 8 tuần 5 buổi, theo dõi 2 tháng và 1 năm.
+Nam 37 tuổi, mắc chứng sợ nước cực độ 10 năm (thậm chí không uống được nước), 6 buổi điều trị thôi miên, liệu pháp thành công, không tái phát và theo dõi 6 tháng.

"Đông trùng hạ thảo" hay TÁC GIA CHO NHỮNG CON RỐI THÂY MA.

***Tổng Quan:
-Những loài nấm thuộc chi Cordyceps,là loài nấm ký sinh ở côn trùng được biết đến với cái rất kiêu sa là "Đông trùng hạ thảo".
-Chi Cordyceps có tất cả hơn 400 loài nấm ,mỗi loài tiến hoá để lây nhiễm trên một loài cụ thể,bao gồm ấu trùng,bướm,chuồn chuồn,....
-Cordyceps có vòng đời khoảng 4-14 ngày và nếu như gặp điều kiện thuận lợi nó có thể phá huỷ cả một tổ kiến.
***Ophiocordyceps uniliateralis một trong những đại diện phổ biến nhất:
-Địa điểm xuất hiện:Rừng rậm nhiệt đới ở Brazil
-Đối tượng bị kí sinh:kiến Camponotus rufipes và kiến thợ mộc Thái Lan.
-Cách ký sinh và phát tán bào tử nấm:
+Nấm O.uniliateralis kí sinh lên kiến thông qua các bào tử nấm được phán tán vào không khí qua xác kiến đã bị kí sinh trước đó.
+Khi vào cơ thể kiến các bào tử nấm tồn tại dưới dạng những đơn bào trôi nổi trong mạch máu của vật chủ và bắt đầu phân ra thành các đơn phân bào khác.
+Sau một khoảng thời gian các đơn phân ào này bắt đầu liên kết với nhau thành một mạng lưới để trao đổi chất dinh dưỡng và "giao tiếp" với nhau.
+Các bào tử này bắt đầu quá trình kiểm soát cơ bắp kiến,bằng cách đâm xuyên qua các tế bào cơ bắp hoặc sinh trưởng bao quanh khoảng chống giữa các cơ.Các bào tử này không tiến vò điều khiển bên trong não bộ mà chùng sẽ tấn công ở bên ngoài não bộ,mục đích là phá hoại màng bao bọc của bó cơ hàm.Sau đó O.uniliateralis sẽ điều khiển kiến leo lên cây khoảng 25 cm ,con kiến sẽ thực hiện "phát cắn cuối đời" ghim chặt mình trên cây hoặc lá,sau đó nấm bắt đầu phát triển dần tới khi chúng có thể phát tán thêm những bào tử nấm mới.
"Phát cắn cuối cùng" là do chất tiết do nấm tạo ra gây co cứng cơ bắp,điều nỳ khiến hàm kiến cắn chặt hơn.

CHỦ ĐỀ HÔM NAY LÀ BỆNH ÁN👾👾
TẬP SÓNG SỐ 15: Bệnh do virus Nipah
***TỔNG QUAN:
Nipah virus nguy hiểm có khả năng lây từ động vật sang người,đồng thời cũng có thể từ người sang người.Nipah xuất phát từ dơi ăn quả( chi Pteropus) còn gọi là cáo bay,được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia và Singapore sau một đợt bùng phát ở lợn.Nipah có tỉ lệ tử vong khoảng 40-75%,ban đầu dễ bị nhầm lẫn với bệnh cúm thông thường,nhưng cái sự tiến triển rất nhanh và nguy hiểm,ảnh hưởng đặc biệt tới hệ thần kinh trung ương.
-Triệu chứng:
Ở giai đoạn đầu,virus nipah có triệu chứng giống bệnh cúm hoặc bênh hô hấp,xuất hiện sau khi nhiễm khoảng 4-14 ngày.Người nhiễm có thể bị sốt cao,đau đầu,mệt mỏi,đau cơ,ho,đau họng,khó thở,kèm theo buồn nôn,hoặc tiêu chảy.
Khi bệnh tiến triển nặng, Nipah virus có thể tấn công não, gây viêm não và đe dọa tính mạng. Lúc này, người bệnh có thể rơi vào trạng thái lú lẫn, mất phương hướng, nói khó, co giật, buồn ngủ nhiều và khó thở nghiêm trọng. Một số trường hợp diễn biến rất nhanh, có thể hôn mê chỉ sau 24-48 giờ.
-Con đường lây nhiễm:
+Tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm virus (qua nước bọt, nước tiểu, phân hoặc máu).
+Ăn trái cây hoặc uống nhựa cây chà là tươi bị dơi nhiễm bệnh làm ô nhiễm.
+Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, virus Nipah có thể lây từ người sang người. Việc lây truyền xảy ra khi:
+Tiếp xúc gần với dịch cơ thể của người bệnh như nước bọt, máu, nước tiểu hoặc phân.
+Hít phải các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, đặc biệt trong quá trình chăm sóc, điều trị nếu không có biện pháp bảo hộ phù hợp.
-Các biện pháp phòng ngừa:
+Rửa tay thường xuyên;
+Tránh tiếp xúc với dơi, lợn hoặc động vật có dấu hiệu bệnh;
+Vệ sinh, khử trùng chuồng trại chăn nuôi và cách ly ngay động vật nghi nhiễm.
+Không đứng gần cây, bụi rậm – nơi dơi thường trú ngụ.
+Tránh ăn uống thực phẩm có nguy cơ nhiễm bẩn như nhựa cây cọ hoặc trái cây rơi xuống đất;
+Trái cây cần được rửa sạch, gọt vỏ và nhựa cây cọ phải đun sôi trước khi dùng.

CHỦ ĐỀ HÔM NAY LÀ CƠ THỂ NGƯỜI 🧑🧑🧑🧑🧑
TẬP SÓNG SỐ 14:THẬN
***TỔNG QUAN:
Thận là hai cơ quan hình hạt đậu quan trọng thuộc hệ tiết niệu, nằm hai bên cột sống trong khoang bụng, có chức năng chính là lọc máu để loại bỏ chất thải, điều hòa nước và các chất điện giải, cân bằng pH máu, và tham gia điều hòa huyết áp, duy trì cân bằng nội môi cho cơ thể. Mỗi ngày, thận lọc hàng trăm lít máu, tạo ra nước tiểu để bài tiết độc tố ra ngoài và tái sử dụng phần lớn chất lỏng.
***CHI TIẾT:
-Vị trí & Cấu tạo cơ bản
+Vị trí: Nằm ở hai bên cột sống, sau phúc mạc, ngang đốt sống ngực T11 - thắt lưng L3, được bảo vệ bởi xương sườn và lớp mỡ. Thận phải thường thấp hơn thận trái một chút.
-Thận gồm vỏ thận và tuỷ thận:
+Vỏ thận là lớp bên ngoài của cơ quan, đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ thận và cấu trúc bên trong. Thường có màu đỏ hoặc đỏ sẫm, vỏ thận chứa nhiều mạch máu và có độ dày từ 7 đến 10mm. Vỏ thận bao gồm các phần sau:
_Cầu thận: Là một mạng lưới các mao mạch nhỏ thực hiện nhiệm vụ lọc máu, có đường kính khoảng 0.2 mm. Các chấm đỏ nhỏ có thể quan sát được ở phần vỏ thận là cầu thận.
_Nang cầu thận (Bọc Bowman): Là một túi lõm, bên trong chứa túi mạch với khoảng 20 - 40 mạch máu, kết nối với các ống lượn. Biểu mô của nang cầu thận có dạng hình dẹt và dày khoảng 4 micromet.
_Cột thận: Bao gồm các hạt nhân, nằm ở giữa các tháp thận.
Nhu mô thận có hai phần: Phần ngoài là vỏ thận màu đỏ nhạt và phần trong là tuỷ thận màu đỏ thẫm.
+Vùng tủy và các bể thận nằm bên trong chứa mỡ, dây thần kinh và mạch máu. Phần tuỷ được hình thành bởi các cấu trúc hình nón được gọi là tháp thận, với đáy hướng về bao thận và đỉnh hướng về bể thận.
_Các ống thận bao gồm:
Ống lượn gần: Tiếp tục từ ống Bowman, bao gồm một phần thẳng và một phần cong.
Quai Henle: Tiếp tục sau ống lượn gần.
Ống lượn xa: Là phần tiếp theo của quai Henle.
Ống góp: Nhận dịch từ ống lượn xa và đổ vào bể thận, không thuộc về đơn vị chức năng của thận.

-Kích thước: Khoảng 10-12 cm, bằng nắm tay người lớn, nặng khoảng 150g.
-Bảo vệ: Mỗi quả thận có một lớp mô mỡ và bao xơ bao bọc.
-Chức năng chính
-Lọc máu: Lọc khoảng 200 lít chất lỏng mỗi ngày, loại bỏ chất thải, độc tố.
-Cân bằng dịch & điện giải: Điều chỉnh lượng nước, natri, kali, canxi, phốt pho trong cơ thể.
-Bài tiết nước tiểu: Hình thành nước tiểu để đào thải chất thải ra ngoài.
-Điều hòa huyết áp: Sản xuất enzyme renin để khởi động cơ chế điều chỉnh huyết áp.
-Cân bằng pH máu: Duy trì độ pH ổn định cho môi trường nội môi.
-Vai trò sống còn
Thận là cơ quan sống còn trong việc duy trì sự cân bằng nội môi, đảm bảo các phản ứng sinh hóa trong cơ thể diễn ra bình thường.
Thận thực hiện các chức năng thông qua các đơn vị lọc nhỏ gọi là nephron.
-Một số bệnh lí về thận:
Sỏi thận
Viêm cầu thận
Hội chứng Thận hư
Suy thận

CHỦ ĐỀ HÔM NAY LÀ ĐỘNG VẬT 🐍🐍🐍
TẬP SÓNG SỐ 13:Cá chình bồ nông-Tạo tác quái dị của thiên nhiên hay sự tiến hoá cực đoan trước nghịch cảnh
***TỔNG QUAN:
Cá chình bồ nông gọi là lươn bồ nông hoặc cá chình miệng rộng, không phải là một loài cá chình thông thường mà thuộc về họ Eurypharyngidae, một họ cá hoàn toàn riêng biệt.
***CHI TIẾT:
-Nơi sống:
+Được tìm thấy ở Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương(Tính đến hiện tại).
+Sống ở khoản độ sâu từ 500 đến 3000 mét so với mực nước biển,đôi khi chúng cũng được tìm tháy ở những nơi sâu hơn, những vùng nước như thế này gọi là vùng bathyal và abyssal, đặc trưng bởi nhiệt độ thấp ổn định (thường dưới 4°C), áp suất cực lớn và hoàn toàn không có ánh sáng.
-Cấu tạo:
+Có thể thấy trên cái thân mảnh khảnh là một cái đầu quá khổ,dài từ 60 cm - 75 cm,đôi khi là lên tới 1 m
+Chúng có làn da đen tuyền hoặc nâu sẫm,một đặc điểm chung của các sinh vật biển sâu.
+Bên cạnh cái miệng rộng đầy ấn tượng,cá chình bồ nong lại sở hữu đôi mắt nhỏ do môi trường không có ánh sáng chiếu tới.
+Đuôi của chúng rất đặc biệt, kết thúc bằng một cơ quan phát sáng nhỏ, có thể được dùng để thu hút con mồi hoặc liên lạc trong bóng tối.
-Cơ chế săn mồi:
Cá chình bồ nông phát triển một cơ chế săn mồi thụ động,vì dưới độ sâu lớn như thế rất ít con mồi để cá chính bồ nông săn được,vì vậy chúng tiến hoá cơ chế săn mồi thụ động,chúng thả trôi theo các cột nước,khi có con mồi tìm năng hay các làoi giáp xác hay sinh vật phù du lớn chúng sẽ mở cái miệng ra với hàm dưới có thể mở rộng đến 90 độ,tạo thành một cái "lưới" nuốt chửng lấy con mồi.
-Phương thức sinh sản:
Theo các nhà khoa học,họ chưa thể biết được quá trình sinh sản của cá chình bồ nông,nhưng họ cho rằng chúng sẽ giổng như những loài lươn khác trải qua giai đoạn ấu trùng Leptocephalus. Ấu trùng Leptocephalus có hình dạng dẹt, trong suốt như lá cây, và sống ở các tầng nước nông hơn, nơi chúng ăn sinh vật phù du. Giai đoạn này có thể kéo dài một thời gian đáng kể, giúp chúng phân tán rộng khắp các đại dương trước khi biến đổi thành dạng trưởng thành và di chuyển xuống sâu hơn.Khi đạt đến độ trưởng thành, cá chình bồ nông di chuyển đến những vùng biển sâu để sinh sản. Quá trình này được cho là diễn ra trong bóng tối hoàn toàn, nơi việc tìm kiếm bạn tình có thể là một thách thức lớn. Các loài cá biển sâu thường phát triển những cách độc đáo để thu hút bạn tình, chẳng hạn như sử dụng ánh sáng sinh học hoặc pheromone. Sau khi giao phối, con cái sẽ đẻ trứng và trứng sẽ trôi nổi trong cột nước, phát triển thành ấu trùng Leptocephalus. Dù còn nhiều điều chưa được biết đến, nhưng những gì chúng ta đã khám phá về vòng đời của cá chình bồ nông cho thấy một sự thích nghi phức tạp và tinh vi với cuộc sống trong môi trường ít được khám phá nhất trên Trái Đất.
-Vai trò:
Mặc dù cá chình bồ nông là một loài sinh vật ít được biết đến và hiếm khi được nhìn thấy, vai trò của chúng trong hệ sinh thái biển sâu là không thể phủ nhận. Là một động vật ăn thịt ở tầng giữa và tầng đáy của đại dương sâu, chúng đóng góp vào việc điều hòa quần thể của các loài cá nhỏ hơn và giáp xác trong môi trường sống của mình. Bằng cách săn bắt những sinh vật này, cá chình bồ nông giúp duy trì sự cân bằng tự nhiên, ngăn chặn sự bùng nổ quá mức của một loài và đảm bảo sự đa dạng sinh học.Hơn nữa, khi một cá thể cá chình bồ nông chết đi, xác của nó sẽ chìm xuống đáy biển, cung cấp nguồn dinh dưỡng quý giá cho các sinh vật sống ở tầng đáy, nơi thức ăn thường rất khan hiếm. Đây là một phần quan trọng của “cơn mưa hải sản” (marine snow), một thuật ngữ chỉ quá trình vật chất hữu cơ từ các tầng nước trên chìm xuống đáy biển, trở thành nguồn sống cho hệ sinh thái biển sâu

CHỦ ĐỀ HÔN NAY LÀ BỆNH ÁN🧠🧠🧠🧠🧠🧠
TẬP SÓNG SỐ 12: ALZHEIMER
***TỔNG QUAN:
-Bệnh Alzheimer là một bệnh về thái hoá trí tuệ,gây sự giảm sút mạnh mẽ về trí nhớ,tư duy,suy nghĩ,mất khả năng về nhận thức svề nhân sinh quan.Alzheimer là một bệnh lí về thần kinh không thể phục hồi,xuất hiện hâu hết ở những người già,hoặc đôi khi là trung niên quá tuổi.
***CHI TIẾT:
-Khái niệm:
+Alzheimer làm tổn thương dần các tế bào não, ảnh hưởng đến trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hằng ngày
-Nguyên nhân – yếu tố nguy cơ
+Tuổi cao (nguy cơ tăng mạnh sau 65 tuổi)
+Di truyền (tiền sử gia đình)
+Tích tụ protein bất thường trong não (beta-amyloid, tau)
+Lối sống không lành mạnh: ít vận động, hút thuốc, bệnh tim mạch, tiểu đường
-Triệu chứng:Chia làm 3 giai đoạn.
+Giai đoạn sớm:
Hay quên nhưng việc vừa xảy ra,đôi khi là những việc đa xảy ra một thời gian nhưng mất đi hoàn toàn trong trí nhớ.
Khó tập trung vào một việc,giảm khả năng học hỏi.
+Giai đoạn giữa:
Quên đi tên người thân,hay nhầm lẫn giữa người này với người khác.
Mất nhận thức về thời gian-không gian.
Thay đổi tính cách và hành vi,có thể là cáu gắt hơn hoặc ngược lại.
+Giai đoạn muộn:
Mất khả năng tự chăm sóc,phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.
Hoàn toàn mất hết trí nhớ về người thân.
-Chẩn đoán:
+Khám lâm sàng, đánh giá trí nhớ
+Test tâm thần – nhận thức
+Chụp não (MRI, CT) để loại trừ bệnh khác
-Điều trị:
+Hiện tại chưa thể chữa khỏi được Alzheimer,chỉ có thể giảm triệu chứng làm chậm tiến triển bàng cách sử dụng thuốc ức chế cholinesterase và memantine. Ngoài ra có thể sử dụng thuốc để giảm lo âu, trầm cảm, kích động và các vấn đề về hành vi như thuốc an thần.
+Ăn uống lành mạnh
+Tập thể dục đều đặn
+Giữ tinh thần lạc quan
+Rèn luyện trí não (đọc sách, học kỹ năng mới)
***TỔNG KẾT:
Alzheimer là một căn bệnh tạo ra đầy biến cố cho cuộc sống người mắc bệnh,ở đây là đối tượng người lớn tuổi.Có những người may mắn còn giữ được sự minh mẫn khi về già,nhưng không phải ai cũng may mắn như vậy,có thể thấy căn bệnh này mang lại đầy sự tiêu cực không chỉ cho người mắc mà là cả xã hội.Tuy không thể tránh khỏi việc mắc Alzheimer nhưng ta có thể làm chậm sự phát triển của bệnh bằng cách đoạc sách,tập thể dục,ăn uống khoa học.