15/09/2026
10 NĂM KINH NGHIỆM. RỒI TÔI XEM BUỔI DẠY DEMO.
Có lần tôi phỏng vấn một giáo viên có bằng Thạc sĩ và khoảng 10 năm kinh nghiệm giảng dạy ở bậc đại học. Nhìn CV, tôi nghĩ đây là một ứng viên có nền tảng rất tốt. Rồi đến phần dạy demo.
Hôm đó, lớp học là một nhóm học sinh Việt Nam khoảng 12–13 tuổi. Giáo viên nắm kiến thức rất chắc, nhưng phần hướng dẫn hoạt động khá dài và có phần học thuật so với độ tuổi của các em. Quan sát một lúc, tôi bắt đầu thấy một số em không còn theo kịp và chưa thực sự hiểu mình cần làm gì tiếp theo.
Tôi nhớ buổi demo ấy khá lâu, vì nó khiến tôi nghĩ nhiều hơn về hai chữ “kinh nghiệm”. Không phải 10 năm kinh nghiệm kia không có giá trị, tất nhiên là có. Chỉ là kinh nghiệm của mỗi giáo viên luôn được hình thành trong một bối cảnh nhất định.
Dạy sinh viên đại học trong 10 năm rất khác với đứng trước một nhóm học sinh 12–13 tuổi. Một lớp 12 học viên ở trung tâm ngoại ngữ cũng rất khác với một lớp 40 học sinh tuổi teen trong trường công. Người học khác, nhịp lớp khác, cách tương tác khác. Một lời hướng dẫn rất hiệu quả với nhóm này đôi khi lại khiến một nhóm khác bối rối.
Có lẽ vì vậy mà khi xem một buổi dạy demo, tôi không tìm kiếm một tiết học hoàn hảo. Tôi cũng không ngồi chờ xem giáo viên sẽ mắc lỗi ở đâu. Điều tôi thường quan sát là những khoảnh khắc mọi thứ không diễn ra đúng như giáo viên dự tính.
Giáo viên có nhận ra không?
Khi học sinh chưa hiểu hướng dẫn, giáo viên có nhận ra điều đó không? Khi một hoạt động không diễn ra như mong đợi, họ sẽ tiếp tục theo cách cũ, hay dừng lại để nói ngắn hơn, làm mẫu, kiểm tra lại và thử một cách khác?
Sau nhiều năm làm việc với giáo viên, tôi ngày càng thấy đây là một trong những năng lực quan trọng nhất của nghề dạy học. Bởi dạy học không chỉ là biết cách giải thích. Mà còn là nhận ra khi cách mình đang giải thích chưa hiệu quả với những học sinh đang ngồi trước mặt mình và biết cách điều chỉnh.
CV có thể cho tôi biết một giáo viên đã dạy ở đâu và trong bao lâu. Nhưng khi có học sinh thật sự ngồi trước mặt họ, tôi mới bắt đầu nhìn thấy họ dạy như thế nào.
Nếu có dịp quan sát một giáo viên khác đứng lớp, điều đầu tiên bạn thường để ý là gì?
Ms. Diễm | TESOL Trainer