Trường Đoàn Lý Tự Trọng được thành lập theo quyết định số 42/QĐ-UBngày 26
Ra đời từ những ngày đất nước chưa thống nhất, trường đã góp phần đào tạo, huấn luyện những chiến sĩ, những cán bộ trong phong trào đấu tranh giành độc lập tự do cho dân tộc và cho phong trào thanh niên những ngày đầu giải phóng. Từ đó đến nay, nhà trường kế tục và phát huy tốt những truyền thống năm xưa hào hùng, cung cấp nhiều cán bộ làm công tác thanh niên cho xã hội, xứng đáng với niềm tin yêu
của các cơ sở Đoàn trong thành phố và các tỉnh trong khu vực. Trước nhiệm vụ ngày càng to lớn, năm 1997, Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định số 10/QĐ-TU ngày 14 tháng 4 năm 1987, chính thức thành lập Trường Đoàn Lý Tự Trọng. Ngày 08/4/1988, Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định số 48/QĐ-UB, công nhận tư cách pháp nhân của Trường Đoàn trực thuộc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thành phố Hồ Chí Minh. Trước yêu cầu của công tác đào tạo trong giai đoạn mới, đồng thời thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giảm định biên theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 7. Ngày 19 tháng 7 năm 2002, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 2960/QĐ-NC, về việc sát nhập Trường Huấn luyện Cán bộ Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh thành phố Hồ Chí Minh vào Trường Đoàn Lý Tự Trọng. Hơn 38 năm qua, trường đã đào tạo và huấn luyện hơn 180.000 lượt cán bộ làm công tác thanh niên, công tác thiếu nhi, cung cấp nhiều cán bộ trẻ xuất sắc cho Đảng và chính quyền các cấp. Chức năng của trường là tham mưu cho Ban Thường vụ Thành Đoàn về việc nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện đội ngũ cán bộ về công tác thanh thiếu nhi; tổ chức thực hiện công tác đào tạo, huấn luyện đội ngũ cán bộ Đoàn – Hội – Đội; tham gia định hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi thành phố. Mặt khác, nghiên cứu lý luận về thanh thiếu nhi, nghiệp vụ về công tác Đoàn – Hội – Đội và phong trào thanh thiếu nhi.
