17/11/2016
NUÔI DẠY TRẺ TỪ 0-4 TUỔI
✔7-10 tháng: có thể bò
Thị giác: Cho trẻ nhìn gió thổi, chuông gió, công viên, lá rơi, chim kêu, cảnh tụi trẻ con chơi trong công viên, hãy bế trẻ khi dẫn trẻ đi dạo hoặc nhìn thì trẻ sẽ cảm nhận nhều hơn là cho trẻ ngồi trong xe đẩy.
Thính giác: Cho trẻ nghe những ca khúc melody, nghe nhiều loại âm thanh, thể loại và ngôn ngữ khác nhau. Cho trẻ nghe những bài hát thiếu nhi thế giới. Ở việt Nam thì có thể cho trẻ nghe những bài hát ru, dân ca...
Xúc giác: Hãy cho trẻ sờ ngón tay cha, mẹ, cho trẻ xé thử giấy, báo, dùng tay ấn đồ, quay tròn, đập vào các đồ vật…Hãy cùng chơi trò ném bóng với trẻ, trò đóng mở nắp hộp…
Vận động: Hãy tập cho trẻ gật đầu hay trả lời. Khi trẻ bò hay lẫy thì hãy dùng tay ấn, hay đẩy giúp trẻ có động lực cố lên.
✔ 11-12 tháng: lẫm chẫm bước được
Thị giác: Cho trẻ đọc ehon, sách từ điển, đứng trước bảng chữ, từ vựng để tập đọc, đứng trước gương rồi cùng nói chuyện với mẹ. Dẫn trẻ đi dạo mỗi ngày. Cho nhìn những động vật, những cái mà trẻ thích.
Thính giác: Bắt chước tiếng kêu của động vật. Hỏi vị trí mắt, tay, tai, mũi…nằm ở đâu. Hãy dùng những từ “đưa cho mẹ", “không được” là những từ trẻ có thể lí giải được. Chơi trò ú tim với trẻ. Đây là giai đoạn trẻ thích ném những gì có trong tay nên hãy cho trẻ trải nghiệm với nhiều cảm giác mới lạ. Lúc này cũng là lúc trẻ bắt chước tiếng nói của ba mẹ, của mọi người xung quanh mà trẻ nghe được. Vẫn tiếp tục cho trẻ nghe nhạc, nghe bài hát như giai đoạn trên.
Xúc giác: Dạy trẻ vo tròn tờ giấy, sai trẻ nhặt đồ lên, đầu tiên là nhặt bằng 5 ngón tay rồi dần dần là nhặt đồ bằng hai ngón tay là ngón cái và ngón trỏ.
Đạo đức: Dạy trẻ đối xử với các đồ chơi. Chơi cùng trẻ những trò chơi như là di chuyển hay giấu đồ vật, đố trẻ tìm đồ được giấu. Đặt những đồ chơi cạnh khi trẻ ngủ. Đặt đồ vật trước mặt trẻ và ra lệnh để trẻ nhặt đồ theo yêu cầu. Dạy trẻ làm theo mình như vỗ tay, bắt chước…đặt đồ chơi ra xa để trẻ cố gắng vươn tới lấy.
Vận động: Cho trẻ bám thanh sắt, cho trẻ tập đi, leo lên chỗ cao và bò xuống chỗ thấp như bậc thang…cho trẻ ném đồ vật, chơi ném bóng...
✔ Chữ viết, tập nói: Quan trọng nhất giai đoạn này là trẻ tập nói. Có thể bắt chước theo lời mẹ nói. Khi trẻ nhớ được một chữ thì hãy đố trẻ tìm đúng chữ đó trong một tập hợp chữ. Khi trẻ nhớ được chữ nào thì viết chữ đó lên giấy và cho trẻ nhìn. Nếu trẻ không nhớ thì cũng không nên nóng vội, mà phải luyện hàng ngày.
--------------------
Phương pháp nuôi dạy con sớm (0-6 tuổi) của Người Nhật
Người dịch: Nguyễn Thị Thu
16/11/2016
Nuôi dạy trẻ từ 0-4 tuổi (tt)
- Giai đoạn 4-6 tháng: lẫy, lật mình
Trẻ có thể nhìn thấy vật từ cách 3 m, có thể với để cầm nắm những vật ngay trước mắt mình. Lúc này rất cần cha mẹ ở bên trông trẻ. Khi trẻ còn trong bụng mẹ mà mẹ nói chuyện nhiều với thai nhi thì sau khi sinh 3 tháng là trẻ có thể e, a phát ra âm thanh và bắt đầu trò chuyện.
✔️Thị giác: Cho trẻ coi những bức tranh nổi tiếng. Dẫn trẻ đi dạo để trẻ tiếp xúc với nhiều những hiện tượng và thế giới xung quanh. Khi gặp mỗi sự vật, hiện tượng, mỗi đồ vật vừa chỉ cho trẻ vừa không quên nói luôn tên của chúng cho trẻ biết và nhắc đi nhắc lại tên chúng nhiều lần. Lặp lại việc đó với bảng chữ cái, từ vựng hay kí hiệu. Hãy quan sát khi bặt điện và nhìn xem phản ứng của trẻ trước sự khác nhau của áng sáng để xem trẻ có bị bệnh gì về mắt không.
✔️Thính giác: Cho trẻ nghe âm thanh của tự nhiên trong công viên khi bế trẻ đi dạo, hay tiếng trống, tiếng nước chảy và các âm thanh khác…Khi trẻ bắt đầu biết nói chuyện biết ê, a thì hãy nhìn vào mắt trẻ khi nói chuyện, và nói chuyện thật rành rọt, khi nói có thể dùng tay chân để diễn đạt cho trẻ. Thông qua mỗi lời nói của mẹ trẻ sẽ học thuộc lòng và ghi nhớ vào trong não. 3 tháng trẻ nghe rõ tai phải, đến 4 tháng thì nghe cả 2 tai. Trẻ càng nhỏ thì cha mẹ khi nói chuyện với trẻ càng phải nói to, rõ ràng.
✔️Xúc giác: Giúp trẻ phát triển khả năng cầm nắm, cho trẻ sờ vào các loại vải và các nguyên liệu khác nhau. Hãy chơi trò cần câu với trẻ ở thời kì này, khi trẻ gần với tới đồ gì thì ta dịch ra xa để giúp trẻ rướn người để lấy được đồ nó muốn. Cách làm này sẽ giúp thúc đẩy hứng thú học tập ở trẻ. Chơi trò nắm bàn tay, mở bàn tay, chạm nước nóng, chuyển tay qua nước lạnh…
✔️Vận động: Cho trẻ nằm trên bụng và rướn đầu lên
--------------------
Phương pháp nuôi dạy con sớm (0-6 tuổi) của Người Nhật
Người dịch: Nguyễn Thị Thu
16/11/2016
NUÔI DẠY TRẺ TỪ 0-4 TUỔI
Giai đoạn 0-3 tháng: vận động chân và tay, phát triển 5 giác quan
✔ Thị giác: Sau khi trẻ được 1 tháng tuổi thì có thể cho trẻ nhận biết màu sắc đen-trắng, hãy áp dụng mỗi ngày liên tục trong 1 tuần, mỗi lần chỉ 1-2 phút. Luyện cho trẻ khả năng tập trung từ 5 giây đến 1 phút. Đến 6 tháng tuổi trẻ nhận biết được màu sắc khác nhau, các hoa văn khác nhau. Xung quanh tường nơi trẻ ngủ hãy treo hoặc viết các chữ, từ vựng với màu sắc, kích thước khác nhau, bế trẻ đến trước bảng chữ có thể vừa là chữ cái, vừa có thể là từ vựng vừa chỉ vào mỗi chữ và vừa đọc cho trẻ nghe, mỗi chữ chỉ dừng lại 1-2 giây thôi, nhưng ngày nào cũng lặp đi lặp lại.
✔ Thính giác: Mỗi ngày chỉ cho trẻ nghe nhạc 30 phút, mỗi lần 15 phút, những bản nhạc nhẹ nhàng hay có âm hưởng dịu dàng (cũng không nhất thiết phải là nhạc cổ điển nếu như cha mẹ không thích loại nhạc đó). Nếu cho nghe lâu trẻ sẽ quên mất không nghe tiếng của mẹ nữa. Khi nghe nhạc cho trẻ đứng trên đùi rồi nhún nhảy theo tiếng nhạc. Quan trọng hơn cả vẫn là cho trẻ nghe được nhiều nhất giọng nói của mẹ. Hãy chơi với trẻ bằng cách là chỉ vào từng bộ phận trên mặt, tay chân, giơ đồ vật lên và nói tên. Dẫn trẻ ra công viên, chỉ vào bông hoa hay mỗi bộ phận của chúng rồi nói tên. Đọc cho trẻ nghe những bài thơ nổi tiếng, hát cho trẻ nghe.
✔ Xúc giác: Khi trẻ bú mẹ đó là khoảnh khắc đầu tiên trẻ được dạy về bài học xúc giác, mới đầu trẻ sẽ vụng về chưa biết điều chỉnh núm vú nhưng rồi sẽ học và điều chỉnh núm vú của mẹ vào đúng vị trí miệng mình rất nhanh. Mới đầu hãy cho đầu vú mẹ chạm vào môi trên, môi dưới, má, cằm trẻ để trẻ học và điều chỉnh vị trí đầu vú chính xác. Rồi cho trẻ chạm vào các vật dụng khác như là cho đầu ống mút chạm vào môi trẻ…
✔ Vị giác: Hãy cho trẻ nếm chút một nước ấm, nước lạnh, cay, chua…để trẻ cảm nhận các vị giác khác nhau.
✔ Cầm, nắm: Cho trẻ nắm lấy ngón tay của mẹ. Luyện cho trẻ dùng lực nâng đỡ cơ thể thông qua sự cầm, nắm của bàn tay.
✔ Mùi thơm: Cho trẻ ngửi các mùi
--------------------
Phương pháp nuôi dạy con sớm (0-6 tuổi) của Người Nhật
Người dịch: Nguyễn Thị Thu
16/11/2016
Năng lực của trẻ phát triển như thế nào?·
Hiểu đúng năng lực của con ở độ tuổi để có các phương pháp giáo dục sớm phù hợp cho bé
16/11/2016
Cách trẻ con học tập khác với cách của người lớn: Thời kì lặp đi lặp lại.
--(tiếp theo) Phương pháp nuôi dạy con sớm (0-6 tuổi) của Người Nhật--
Thời kì con từ 0-2 tuổi gọi là pattern poriod (thời ki lặp đi lặp lại) , giai đoạn nên cho trẻ tiếp xúc với các sự vật được đặc trưng bởi tính không gian hay trừu tượng như là hình họa, màu sắc, âm thanh ví dụ như là tranh ảnh để phân biệt màu sắc; dạy trẻ nhận biết mặt chữ, logo, cho xem các hình khối để nhận biết các loại hình tròn, vuông, chữ nhật...; nghe nhạc để cảm nhận âm thanh.
Đây là thời kì mà trẻ chưa thể tiếp thu ngay những điều được dạy bảo nên cha mẹ phải thường xuyên lặp đi lặp lại để cho trẻ nhớ. Đây là thời kì cần sự chuyên tâm của người mẹ, sự kiên nhẫn, tinh ý để phát hiện ra những thay đổi dù là nhỏ nhất của trẻ. Giai đoạn 0-2 tuổi này cũng không đòi hỏi trẻ phải hiểu hay có thể lí giải mọi thông tin chúng được tiếp nhận.
Thời kì này mọi thông tin hay thế giới quan sẽ được trẻ tiếp thu một cách vô thức và như là học thuộc lòng và được kí ức lại trong bộ não thông qua khả năng học tập đặc biệt mà chỉ thời kì này mới có. Mỗi thứ tiếng nước ngoài có đặc trưng phát âm riêng, vì thế khi trẻ nghe tiếng nước ngoài, trẻ ghi nhớ nó bằng cách tự bản thân trẻ sẽ tạo cho mình một bộ phận tiếp thu đúng ngôn ngữ đó, và ghi nhớ một cách như học thuộc lòng, lưu giữ nó vào bộ não. Rồi một lúc nào đó bản thân trẻ sẽ tự nhiên nói được những từ đó bởi vì nó đã được trẻ lưu giữ vào não và giờ chỉ là phát âm ra theo bản năng.
Giai đoạn học thuộc lòng này việc dạy trẻ phải được lặp đi lặp lại thì mới giúp trẻ nhớ được. Nếu cho trẻ nghe nhiều rất nhiều từ vừng rất nhiều ngôn ngữ phong phú thì khả năng tiếp nhận và thích ứng của trẻ cũng sẽ nhanh. Bởi vì như thế nó làm cho sự liên kết và truyền tải thông tin giữa tế bào này với tế bào kia trong não trẻ (tạm gọi là đường truyền thông tin trong não) sẽ bền chặt hơn, gắn kết mạnh mẽ hơn, có thể tiếp nhận và xử lí nhiều thông tin phức tạp hơn.
Người dịch: Nguyễn Thị
16/11/2016
[Kiến thức cho cha mẹ] Tất cả các bé sơ sinh đều là thiên tài!
----Phương pháp nuôi dạy con sớm (0-6 tuổi) của người Nhật
· Trẻ càng nhỏ tuổi thì não càng linh hoạt và tốc độ tiếp thu càng nhanh và lượng thông tin tiếp thu càng nhiều
0-3 tuổi là giai đoạn mà tất cả những gì trẻ được tiếp nhận, được dạy sẽ được lưu giữ và hấp thụ hoàn toàn trong ý thức tiềm tại của não.
· Giai đoạn 6 tháng đầu đời của trẻ là giai đoạn cơ bản nhưng quan trọng nhất để giúp trẻ phát huy khả năng ngôn ngữ. Trẻ không tiếp nhận ngôn ngữ theo cách giống như người lớn là lí giải nó rồi lưu vào bộ não, mà là tiếp thu một cách tự nhiên như là thuộc lòng vào trong ý thức tiềm tại của não. Sau đó khi sự lí giải của trẻ tăng dần thì những ngôn ngữ đó cũng được tích lũy trong não cũng sẽ được trẻ dần lí giải, và rồi sẽ tự động được trẻ phát ra thành tiếng nói. Chính vì thế ngôn ngữ dù khó đến mấy thì trẻ cũng đều có thể lí giải được. Bất kì ngôn ngữ nào trẻ cũng có thể tiếp nhận được. Nếu giai đoạn này mà cứ để trẻ nằm im, không kích thích về âm thanh hay ngôn ngữ là làm mất khả năng tiếp nhận và lí giải ngôn ngữ của trẻ.
Khi đứa trẻ vừa ra đời thì mỗi một sự tiếp nhận từ thế giới bên ngoài đều được trẻ lí giải rằng nó là một ấn tượng mang một ý nghĩa nhất định nào đó. Sau khi sinh 1 tháng rưỡi là trẻ có thể nghe được âm thanh, nhìn được xung quanh. Từ thời khắc đó nếu cho trẻ coi tivi thì trẻ sẽ không còn phản ứng với những lời nói chuyện của mẹ nữa. Kết quả là trẻ sẽ không nói được, không chăm chú nhìn mẹ, không tập trung nhìn vào một cái gì, thích tivi hơn là thích nghe giọng nói của mẹ, chậm tự lập, không phân biệt được đâu là nguy hiểm, thích những thao tác về máy móc...
Ở giai đoạn 0 tuổi hay 1 tuổi nếu ta cho trẻ tiếp xúc với môi trường giáo dục tốt và đa dạng thì trẻ sẽ càng có khả năng thích ứng cao và phát triển nhanh. Chính vì thế giai đoạn này nếu ta cho trẻ tiếp xúc với nhiều môi trường để phát triển 5 giác quan thì nó sẽ là nguồn nội lực tiềm tàng giúp tri giác của trẻ sẽ tiến bộ vượt bậc so với nếu ta dạy trẻ từ 2 hay 3 tuổi trở đi.
Người dịch: Nguyễn Thị Thu
16/11/2016
Phương pháp giáo dục sớm của người Nhật cha mẹ nào cũng có thể áp dụng được.
YÊU THƯƠNG + KIÊN NHẪN + TRÒ CHUYỆN + KHEN NGỢI
1.Vì sao phải nuôi dạy trẻ từ sớm? Bởi vì bộ não của trẻ chỉ phát triển đến năm 6 tuổi,còn sau 6 tuổi thì hầu như không phát triển nữa. Và giai đoạn từ 0-3 tuổi (bộ não hoàn thiện 80%) là giai đoạn trẻ có khả năng học tập tốt nhất, khả năng nhớ, liên tưởng,...là vô hạn, nó cũng quyết định sự hình thành về tính cách và năng lực của trẻ. Nếu ví khả năng mà bộ não của trẻ tiếp nhận thông tin và tri thức như một chiếc computer thì giai đoạn 0-3 tuổi giống như là hardware còn sau giai đoạn đó chỉ như là software mà thôi. Chúng ta thường hay cho rằng trẻ con thì không biết gì, mặc nhiên coi việc giáo dục trẻ là bắt đầu khi trẻ đi mẫu giáo, hay vào lớp 1 trở đi mới chú trọng. Thực tế nghiên cứu lại cho thấy phát triển trí tuệ của trẻ sau 4 tuổi là đã quá trễ, đợi đến khi vào lớp 1 thì lại càng không thay đổi nhiều được trí tuệ hay khả năng của trẻ nữa.
2. Thời kì 0-3 tuổi là thời kì không một ai có thể thay thế được vị trí và vai trò của người mẹ trong việc nuôi dạy trẻ.
Hơn nữa, giai đoạn này sự hình thành tính cách, năng lực, trí tuệ của trẻ là phát triển mạnh mẽ nhất, nếu người mẹ không ở bên mỗi ngày thì trẻ sẽ không được phát huy hết khả năng của mình, và tính cách của trẻ cũng bị ảnh hưởng bởi những yếu tố của người xung quanh nhiều hơn là của mẹ. Vì thế đừng bao giờ giao việc chăm con, chơi với con cho người khác ở giai đoạn này.
3. Phương pháp áp dụng nuôi con từ sớm có thể dành cho mọi gia đình dù giàu có hay khó khăn. Bởi vì:
Để có thể nuôi dạy con tốt thì dù có phương pháp tốt, có nhiều tiền thế nào đi nữa mà các bậc cha mẹ thiếu đi bốn yếu tố sau thì không thể nào thành công được đó là: Yêu Thương, Kiên Nhẫn, Trò Chuyện và Khen Ngợi. Những điều đó cha mẹ nào cũng có thể cho con cái mình, nó chỉ phụ thuộc vào cách mà cha mẹ làm mà thôi.
Người dịch: Nguyễn Thị Thu
16/11/2016
KHI NÀO NÊN DẠY TIẾNG ANH CHO BÉ? (Phần 2)
CHA MẸ GIỚI THIỆU TIẾNG ANH NHƯ THẾ NÀO:
Đừng khắt khe dạy bé từng chữ, hoặc cũng đừng có 1 chương trình học tiếng Anh cho bé.
Bé mẹ nên làm:
* Nếu cha mẹ là 1 người VN, 1 người nước ngoài nói tiếng Anh, thì cha/mẹ người nước ngoài nên dành thời gian trò chuyện với bé hoặc chơi với bé, dùng câu ngắn dưới 10-15 từ, nhưng lập lại 2-3 từ quan trọng mỗi ngày. Đừng quá gượng ép, mà đơn giản chỉ là trò chuyện cha/mẹ con, phải có sự yêu thương và lập lại.
* HOẶC cho bé nghe nhạc tiếng Anh qua loa [không màn hình, không cầm tay, không trên TV/laptop]- cũng chọn loại nhạc có sự lập lại 1 vài từ hơn 5 lần trong đoạn nhạc dưới 2 phút [Xem video đính kèm như 1 VD]. Ngày: Sáng: 10 phút và Trưa: 10 phút. Sau 2 tuổi, có thể cho bé xem trên TV [không màn hình cầm tay], và hát hoặc nhảy cùng bé.
* HOẶC đọc truyện cho bé nghe trước khi ngủ, chọn truyện có song ngữ, câu ngắn, chữ to và bạn đọc nhấn mạnh những chữ tiếng Anh mà bạn thấy vui và muốn bé ghi nhận.
TUỔI KHÔNG NÊN BỎ QUA: 18 -28 tháng tuổi
BÉ TRÊN 3 TUỔI
Bé có thể học ngôn ngữ thứ 2 (tiếng Anh) ở độ tuổi này trở lên.
Theo Gs. Clarke, Khoa ngôn ngữ trẻ dưới 6 tuổi Trung tâm FKD, Úc khuyên cha mẹ nên:
+ Nói tiếng Anh thường xuyên với bé khi chơi với bé trong ngày hoặc cuối tuần, đơn giản là đoạn hội thoại ngắn, có nội dung và thậm chí giúp bé nói lập lại.
+ Có thể cho bé tham gia giao tiếp với các bé khác trong môi trường đối thoại bằng tiếng Anh.
+ Cho bé xem hoặc nghe chương trình tiếng Anh cho trẻ, dưới 20 phút xem trên TV mỗi ngày.
+ Đọc truyện tiếng Anh cho bé, tìm câu truyện có nội dung và đóng kịch với bé.
----------------------------------
Nguồn: FB Anh Nguyen https://goo.gl/JLnj63
Notes:
Clarke, P. (2009) Supporting Children Learning English as a Second Language in the Early Years (birth to six years) , VCAA
Kuhl, P. K. (2010). Brain Mechanisms in Early Language Acquisition. Neuron, 67(5), 713–727.
16/11/2016
KHI NÀO NÊN DẠY TIẾNG ANH CHO BÉ? (Phần 1)
Nhiều cha mẹ rất quan tâm đến việc khi nào nên dạy cho bé học tiếng Anh hoặc 1 ngôn ngữ khác. Việc học ngôn ngữ khác từ quá sớm có ảnh hưởng đến phát triển bình thường của bé không?
THỜI ĐIỂM NÀO NÊN DẠY NGÔN NGỮ CHO BÉ
Câu trả lời của viện ngôn ngữ học Mỹ về việc dạy ngôn ngữ thứ 2 cho các bé có vài điểm lưu ý sau:
* Các bé có thể bắt đầu ghi nhận ngôn ngữ trong não bộ từ tháng thứ 7, nhưng thực sự nói và bắt chước ngôn ngữ từ 12 tháng tuổi. Bé sẽ ưu tiên bắt chước ngôn ngữ mẹ đẻ.
* Ngôn ngữ thứ 2 là được các bé học từ 3 tuổi trở lên. Các bé dưới 3 tuổi là bé sẽ ưu tiên phát triển ngôn ngữ mẹ đẻ.
DẠY NGÔN NGỮ THỨ 2 CHO BÉ NHƯ THẾ NÀO LÀ ĐÚNG?
BÉ DƯỚI 1 TUỔI
Gs.Bs. Kuhl, Khoa nghiên cứu não bộ và ngôn ngữ ĐH Wasington cho biết: các bé từ 7-12 tháng tuổi là có thể học cách ghi nhận ngôn ngữ (đa dạng các ngôn ngữ) trong não bộ. Nên nhớ rằng, bé chưa học được, mà là chỉ ghi nhận tất cả ngôn ngữ bé tiếp xúc. Mặc dù não bộ vẫn sẽ tự ưu tiên ngôn ngữ mẹ đẻ, nhưng tất cả ngôn ngữ khác bé sẽ cũng ghi nhận. Sự ghi nhận này sẽ giúp khả năng học ngôn ngữ dễ phát triển ở độ tuổi lớn hơn.
TUỔI KHÔNG NÊN BỎ QUA: Từ 8 - 10 tháng tuổi
BÉ TỪ 1-3 TUỔI
Độ tuổi này, bé vẫn ưu tiên học và nói tiếng mẹ đẻ. Tuy nhiên bé có thể phân biệt rõ 1 số phát âm giữa 2 ngôn ngữ. Một lần nữa, tuổi này vẫn không phải là tuổi bé dành học ngôn ngữ thứ 2, mà tuổi này bé chỉ bắt đầu học nói và hoàn thiện âm.
----------------------------------
Nguồn: FB Anh Nguyen https://goo.gl/JLnj63
Notes:
Clarke, P. (2009) Supporting Children Learning English as a Second Language in the Early Years (birth to six years) , VCAA
Kuhl, P. K. (2010). Brain Mechanisms in Early Language Acquisition. Neuron, 67(5), 713–727.