28/09/2026
BỜM — BÊN KIA SÔNG
Mùa này, câu hỏi lớn nhất không còn là "con có đủ sức đi hết quãng đường", cũng không còn là "con nhìn thấy điều cả bầy không thấy". Mùa này, câu hỏi là: con nói thế nào để cả bầy đi theo, chứ không phải sợ con?
Nhưng trước khi đến được câu hỏi ấy, có một con sông phải qua.
Ba ngày sau Kỳ Săn Đầu Tiên, mẹ Bờm dẫn nó ra bờ sông, đúng chỗ nước cạn nhất mà đàn vẫn qua lại mỗi mùa khô. Bên kia sông là một vùng đất Bờm chưa từng đặt chân tới, cỏ có vẻ xanh hơn, nhưng không khí có gì đó khang khác, không giống mùi quen thuộc bên này.
Cái Bờm muốn lúc bước qua sông nhỏ đến mức chính nó cũng thấy xấu hổ khi nghĩ ra: nó chỉ muốn, đến mùa sau, không đứa nào ở bãi cũ còn gọi nó là "thằng bét bảng" nữa.
Cái tên ấy đã dính vào nó suốt ba ngày qua, không ác ý, chỉ là trò đùa vặt của tụi trẻ con, nhưng mỗi lần nghe, tai nó nóng bừng.
"Bên kia có Thầy Săn dạy," mẹ nói, giọng cố tỏ ra nhẹ nhõm. "Ai từ đó về cũng giỏi hẳn lên. Con sang đó ít lâu, học xong quay về, không ai còn nhớ chuyện hôm trước đâu."
Mướp, Nhót và Ngóng chạy theo tiễn nó đến tận bờ sông, mặt đứa nào cũng buồn thiu.
"Cậu đừng đi," Nhót nói, kéo tay áo nó, dù Bờm làm gì có áo. "Bên này vui mà. Có tụi tớ mà."
"Tớ… tớ phải đi," Bờm nói, mắt tránh nhìn thẳng vào bạn. "Tớ không muốn cứ mãi là thằng bét bảng."
"Anh có phải bét bảng đâu," Mướp nói, giọng nghẹn lại. "Anh là người cứu em khỏi cái bẫy dây."
Bờm không trả lời được câu ấy. Nó chỉ cúi đầu, quay đi, lội xuống nước theo mẹ, để lại ba đứa bạn đứng nhìn theo trên bờ, càng lúc càng nhỏ dần.
Bãi Săn Tinh Hoa hiện ra sau một hàng cây rậm: một khoảng đất bằng phẳng, sạch sẽ đến kỳ lạ, không một cọng cỏ mọc lệch hàng. Giữa bãi, một vách đá dựng đứng, trên đó treo la liệt những khúc xương trắng xếp thành hàng dọc, mỗi khúc khắc một cái tên.
"Bảng xếp hạng," mẹ Bờm thì thầm, mắt sáng lên đầy hy vọng.
Một con sư tử đực bờm đen rậm bước ra, chính là người đã mời Bờm hôm trước. Ông đứng thẳng, giọng vang khắp bãi dù không hề gào lên.
"Từ hôm nay," ông nói với Bờm, "ta không quan tâm con từng là gì bên kia sông. Ta chỉ quan tâm con làm được gì ở đây. Mỗi tuần, con vồ trúng bao nhiêu, chạy nhanh cỡ nào, tên con sẽ lên hoặc xuống trên vách đá kia. Không cần đoán. Không cần hỏi. Nhìn vách đá là biết ngay mình đứng đâu."
Mẹ Bờm gật gù, vẻ mặt nhẹ nhõm hẳn, như thể một gánh nặng vừa được đặt xuống. Một nơi nói thẳng, đo được, không mập mờ, nghe hợp lý đến mức khó lòng cãi lại.
Bà quay sang Bờm, xoa đầu con một cái thật nhanh, không kịp nhìn kỹ vào mắt nó, rồi quay người bước xuống sông về lại bên kia, dáng đi nhanh hơn bình thường, như sợ nấn ná thêm sẽ đổi ý.
Buổi tập đầu tiên, Bờm xếp hàng cùng khoảng hai chục con sư tử con khác, tất cả đứng thẳng tắp theo hiệu lệnh, không đứa nào nói chuyện riêng, không đứa nào cười đùa.
Ở bãi cũ, mỗi buổi tập luôn có tiếng cười, có đứa trốn tập đi bắt châu chấu, có đứa vừa tập vừa trêu nhau ngã lăn quay. Ở đây, mọi động tác đều theo một nhịp còi, chính xác đến từng giây.
Bờm luồn qua chướng ngại vật chậm hơn một nhịp còi, lập tức bị ghi lại. Buổi chiều, tên nó đã có mặt trên vách đá, ở gần cuối hàng, nhưng ít nhất nó có tên, đo được, rõ ràng, không còn cái cảm giác mơ hồ như hôm bét bảng bên kia sông.
Nó tự nhủ, cứ nhìn vách đá, tập chăm, tên sẽ lên dần. Có gì mà phải nghĩ nhiều.
Nhưng có một điều Bờm nhận ra dần trong ba ngày đầu, mà nó chưa gọi được thành lời.
Không đứa nào ở đây đùa giỡn giữa buổi tập. Không đứa nào chạy lại rủ nhau chơi trò gì sau giờ luyện. Đến bữa ăn, đứa nào cũng ăn nhanh, mắt vẫn liếc lên vách đá, tính xem mình còn thiếu bao nhiêu vạch mới lên được một bậc.
Có một buổi tối, Bờm nghe thấy tiếng thút thít sau một tảng đá. Một chú sư tử con gầy nhẳng, xương sườn lộ rõ dưới lớp lông thưa, đang ngồi một mình, tên nó nằm áp chót trên vách đá.
"Cậu ổn không?" Bờm hỏi, ngồi xuống cạnh.
Chú sư tử gầy giật mình, quệt vội nước mắt, cười gượng. "Ổn. Chỉ là… tuần này tớ tụt hai bậc."
"Sao tụt vậy?"
"Tớ mải giúp một đứa mới tới tập lại cú luồn chướng ngại. Nó chưa quen. Nhưng thế là tớ mất buổi luyện riêng của mình, tụt hạng."
Cậu ta nói câu ấy bằng giọng tiếc nuối, như thể việc giúp bạn là một sai lầm cần rút kinh nghiệm, không phải một việc tử tế.
Bờm ngồi im, thấy có gì đó nghèn nghẹn trong bụng mà nó chưa hiểu vì sao.
"Cậu tên gì?" nó hỏi.
"Cói," chú sư tử gầy đáp, quẹt mũi, cười toe cái cười đầu tiên từ nãy giờ. "Gầy như que củi, nhưng rình mồi thì cả bãi này không đứa nào bằng tớ đâu, không tin cứ hỏi."
Bờm phì cười. Đó là tiếng cười đầu tiên nó nghe được ở Bãi Săn Tinh Hoa, kể từ lúc bước chân qua sông.
Đêm đó, Bờm nằm trên bãi cỏ được cắt tỉa vuông vắn, nhìn lên vách đá lấp lánh dưới ánh trăng, những cái tên khắc trên xương trắng xoá xếp hàng ngay ngắn.
Nó nghĩ về bãi cũ, nơi không có bảng xếp hạng nào cả, nơi chiều nào cũng có tiếng cười vang khắp bãi, nơi Mướp, Nhót, Ngóng giờ này chắc đang ngồi quây quần kể chuyện.
Nó nghĩ về mẹ, về dáng đi vội vã của mẹ lúc quay về, như thể mẹ cũng đang chạy trốn khỏi một điều gì đó, không hẳn là chạy tới một điều gì đó.
Ở đây mọi thứ đều rõ ràng, đo được, không mập mờ. Vậy mà sao trong bụng nó vẫn có một chỗ trống, đúng chỗ mà tiếng cười của bạn bè cũ từng lấp đầy.
Tôi bay theo Bờm qua sông chiều hôm ấy, đậu trên một cây cao rìa Bãi Săn Tinh Hoa, nhìn xuống hai mươi cái bóng nhỏ xếp hàng thẳng tắp dưới ánh hoàng hôn, im lặng đến rợn người.
Một nơi cho ra kết quả nhanh, đo được, rõ ràng, ai cũng thích một nơi như thế, nhất là khi vừa trải qua một buổi chiều nhục nhã không đo được bằng gì cả.
Nhưng có những thứ tạo nên một đứa trẻ, không hiện lên trên bất cứ vách đá nào, dù đo cẩn thận đến đâu.
Người thảo nguyên có một câu, tôi cho là đáng khắc lên đá:
Đo được nhanh chưa chắc là đo đúng.