05/12/2025
TÌM HIỂU CÁC HỘI KIẾM LỊCH SỬ
Marxbruder của Thánh Chế La Mã
Thân chào các kiếm hữu! Những huynh đệ đã và đang tập luyện võ thuật binh khí nói chung và Võ thuật Cổ truyền Châu âu (HEMA) nói riêng. Dù tập luyện được bao lâu, ắt hẳn chúng ta cũng đã từng ít nhất một lần băn khoăn về lịch sử cũng như sự phát triển của kiếm thuật và các hội kiếm liên quan đương thời. Bản thân người viết cũng có một khúc mắc day dứt mấy ngày nay rằng: “người xưa liệu có các “Câu lạc bộ kiếm thuật” như ta ngày này hay không?” Và có lẽ dù trải qua biết bao thời kì tiến hóa, con người chúng ta cũng không hề thay đổi, về cả suy nghĩ và văn hóa! Vì thế, mình đã quyết định làm nên series này, ngoài mục đích thỏa mãn trí tò mò, nó còn là một cánh cửa một chiều đưa ta ngược dòng về quá khứ, khám phá nhiều điều thú vị và từ đó có thể học hỏi theo người xưa!
Trong bài viết hôm nay, ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một trong những hội kiếm lớn mạnh và nổi tiếng nhất của Thánh Chế La Mã, về sức ảnh hưởng của họ cho đến việc được đặc cấp truyền bá kiếm thuật và được ban phong danh xưng: “Bậc thầy Trường kiếm” – hội Marxbruder
Thánh Chế La Mã (Holy Roman Empire) vào cuối thời kỳ Trung cổ và đầu thời kỳ Phục hưng là một môi trường sôi động, nơi kiếm thuật không chỉ là kỹ năng chiến đấu mà còn là một phần quan trọng của văn hóa và địa vị xã hội. Trong bối cảnh đó, các nhóm người cùng chung niềm đam mê hoặc nghề nghiệp về binh khí bắt đầu hình thành, và Marxbruder (còn được gọi là Brotherhood of Saint Mark - Huynh đệ đoàn Thánh Mark) chính là một trong những hội kiếm đầu tiên, quy mô và có tổ chức nhất nhì đương thời.
Hội được cho là đã hình thành từ khoảng cuối thế kỷ 14 hoặc đầu thế kỷ 15, với những ghi chép chính thức xuất hiện vào năm 1474 tại thành phố Frankfurt am Main. Được hợp nhất từ hai hội là Unsere Lieben Frau (Hội huynh hữu của Đức Bà kính yêu) và Brotherhood of St. Mark (Hội huynh đệ đoàn thánh Mark). Từng được biết đến với tên Brüderschaft Unsere Jungfrau Maria und Himmelsfürsten St. Markus (Hội huynh hữu Đức Trinh Nữ Maria và Quận công Thiên Quốc Mark). Việc lựa chọn Thánh Mark làm vị thánh bảo trợ không phải là ngẫu nhiên, mà là một cách để định vị tổ chức của họ trong khuôn khổ tôn giáo và xã hội thời bấy giờ, mang lại sự công nhận và tính hợp pháp ở thánh chế La Mã Thời đấy.
Marxbruder hoạt động dưới dạng một hội kiếm trung cổ, có các quy tắc và cấu trúc nghiệm ngặt. Họ thường nghiêng về kỹ năng chiến đấu, lấy trường kiếm làm trọng tâm và mở rộng sang các loại võ khí khác. Các thành viên trong Marxbruder không chỉ là những người luyện võ, họ còn là những tay lính đánh thuê, sĩ quan phụng sự trong quân đội (tiêu biểu là đơn vị Landsknecht) nổi tiếng, hoặc là các bậc thầy huấn luyện kiếm thuật cho giới quý tộc. Họ giảng dạy kiếm thuật và tổ chức các cuộc thi mang tên Fechtschule. Hội dần gặt hái được nhiều danh tiếng và thành công ở khắp Thánh Chế La Mã, đặc biệt là ở trụ sở tại thành phố Frankfurt.
Đỉnh điểm của sự thành công và là điều khiến Marxbruder trở nên nổi bật và có tầm ảnh hưởng lớn lao chính là đặc quyền họ nhận được. Vào năm 1487, dưới triều đại của Hoàng đế Frederick III, Marxbruder đã đạt được một cột mốc lịch sử. Hoàng đế đã ban cho họ đặc một danh xưng cao quý: "Meister des langen Schwertes" (Bậc thầy Trường kiếm) - đi kèm theo đó là việc được độc quyền giảng dạy và truyền bá kiếm thuật khắp Thánh Chế La Mã, nâng tầm danh tiếng của hội lên tầm đỉnh cao. Việc được công nhận danh hiệu này không chỉ là một sự tôn vinh về kỹ năng mà còn là một giấy phép hành nghề có giá trị. Chỉ những thành viên của Marxbruder, sau khi hoàn thành quá trình đào tạo và vượt qua kỳ thi sát hạch nghiêm ngặt mới được phép tự xưng là Bậc thầy và mở trường dạy kiếm.
Tuy nhiên, sự độc quyền của Marxbruder dần bị lưu mờ bởi các hội đối thủ và các thay đổi xã hội. Đơn cử là hội Federfechter, họ thách thức sự độc quyền của Marxbruder và cho rằng mình cũng có tư cách tổ chức các hội đấu Fechtschule và đạo tạo, truyền bá kiếm thuật. Federfechter sau đó đã hoàn toàn phá bỏ được sự đặc quyền của Marxbruder và được công nhận trên đất thánh La Mã.
Ngoài ra, các cuộc chiến tranh liên miên, tiêu biểu như chiến tranh 30 năm, sự du nhập của các loại vũ khí hiện đại như súng cầm tay, pháo binh, sự tập trung vào chiến thuật và đội hình thay vì kĩ năng kiếm thuật cá nhân trên chiến trường cũng đã phần lớn ảnh hưởng đến Marxbruder và kiếm thuật nói chung. Kiếm thuật giờ đây trở thành một môn giải trí mang tính thể thao, nghệ thuật, hoặc tự vệ hơn là nghệ thậut quân sự thực dụng. Những điều này khiến cho hội Marxbruder dần mất đi sự ảnh hưởng của mình và cuối cùng, hội tan rã vào cuối thế kỷ 17.
Nhìn lại về lịch sử, ta có thể thấy di sản của Marxbruder để lại là không hề nhỏ bé. Họ không chỉ là minh chứng cho sự tồn tại của các "câu lạc bộ kiếm thuật" có tổ chức mà còn là nhân tố chính giúp bảo tồn và hệ thống hóa những kiến thức võ thuật cổ xưa. Khi một số các bậc thầy kiếm thuật như Joachim Meyer, Hans Talhoffer, vv được cho là đã từng học qua hoặc là thành viên của Marxbruder. Những cuốn Fechtbücher (Sách đấu kiếm) của các kiếm sư có liên hệ với Marxbruder, như Paulus Kal, đã trở thành nguồn tài liệu nền tảng cho sự phát triển của Võ thuật Cổ truyền Châu Âu (HEMA) ngày nay.
Nguồn tham khảo:
- Trang historicalfencer: https://historicalfencer.com/origins-of-the-marxbruder/
- Trang Wiktenauer: https://wiktenauer.com/wiki/Marxbr%C3%BCder
- Sách Foundational Description of The Art of Fencing translated by Dr. Rebecca Garber
- Sách The martial ethic in early modern Germany: Civic Duty and Right of Arms bởi B.Ann Tlustly
--------
🛡️🛡️ Thổ Phỉ Mè Đen – HEMA & Historical Fencing 🛡️🛡️
📍 Địa điểm: Trung tâm thể dục thể thao 193: 193/15 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
⏱️Thứ 2, Thứ 3, Thứ 6, Thứ 7: 18h00 – 20h00
⏱️Các ngày khác xin liên hệ trao đổi trước
📢 Đăng ký ngay để giữ chỗ – số lượng giới hạn
🌐 Qua website: https://medenraider.com/classes/
📝 Qua Google Form: https://forms.gle/mTrJHo2ZTcHR4qGr9
💬 Tham gia Discord tán gẫu: https://discord.gg/zb9zVjgCFE
☎️Mọi thắc mắc xin liên hệ:
0796 378 421 – 0868 879 540 (Call, SMS, Zalo, WhatsApp)
06/12/2025
02/12/2025
17/11/2025
19/10/2025