20/08/2026
LÃI 7% NHƯNG SỨC MUA CHỈ TĂNG GẦN 3%?
Khi đầu tư, nhìn thấy tài khoản tăng 7% chưa có nghĩa là bạn thật sự “giàu hơn” đúng 7%.
Lý do rất đơn giản: trong khoảng thời gian tiền của bạn tăng lên, giá hàng hóa và dịch vụ ngoài đời cũng có thể tăng theo. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là tài khoản có thêm bao nhiêu tiền, mà là số tiền đó mua được nhiều hơn trước bao nhiêu.
Giả sử đầu năm bạn có 100 triệu đồng.
Sau một năm, khoản đầu tư tăng 7%, nên giá trị tài khoản trở thành:
100 triệu → 107 triệu
Đây gọi là lợi nhuận danh nghĩa. Nhìn trên tài khoản, bạn lời 7 triệu, tương đương +7%.
Nhưng trong cùng một năm đó, giả sử mức giá chung tăng 4% do lạm phát.
Một “giỏ hàng” trước đây cần 100 đồng để mua, giờ phải cần:
100 → 104 đồng
Nói cách khác, tiền của bạn tăng lên, nhưng thứ bạn muốn mua cũng đắt lên.
Nếu chỉ cần nhẩm nhanh, ta có thể lấy:
7% lợi nhuận − 4% lạm phát ≈ 3% lợi nhuận thực
Nhưng đây chỉ là cách tính gần đúng.
Tính chính xác hơn phải so mức tăng của tài sản với mức tăng của giá:
(1 + 7%) / (1 + 4%) − 1 ≈ 2,88%
Hay hiểu đơn giản hơn:
Đầu năm, 100 đồng mua được 1 giỏ hàng.
Cuối năm, bạn có 107 đồng, nhưng giỏ hàng đó đã có giá 104 đồng.
Vậy 107 đồng lúc này mua được:
107 / 104 ≈ 1,0288 giỏ hàng
Tức là dù tài khoản tăng 7%, lượng hàng hóa bạn thực sự mua thêm được chỉ khoảng 2,88%.
Đó chính là lý do cần phân biệt:
Lợi nhuận danh nghĩa = số tiền trên tài khoản tăng bao nhiêu.
Lợi nhuận thực = sau khi tính đến lạm phát, sức mua của bạn thực sự tăng bao nhiêu.
Và câu chuyện còn chưa kết thúc ở đó.
Nếu khoản đầu tư còn có phí giao dịch, phí quản lý, thuế hoặc những chi phí khác, phần lợi nhuận bạn thực sự giữ lại có thể tiếp tục thấp hơn nữa.
Thậm chí có trường hợp tài khoản vẫn đang tăng nhưng bạn thực sự nghèo đi về sức mua.
Ví dụ khoản đầu tư tăng 3%, nhưng mức giá chung tăng 5%. Con số tài khoản lớn hơn trước, nhưng tiền của bạn lại mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn.
👉 Vì vậy khi đánh giá một khoản đầu tư, đừng chỉ hỏi:
“Một năm lời bao nhiêu %?”
Hãy hỏi thêm:
“Sau lạm phát, phí và thuế, sức mua của mình thực sự tăng bao nhiêu?”
Các con số 7% và 4% trong ví dụ trên chỉ là tình huống minh họa để hiểu cách tính, không phải mức lợi nhuận hay lạm phát dự báo.
👉 Đăng ký form để PNX Academy tư vấn lớp Cẩm Nang Đầu Tư Cơ Bản:
https://forms.gle/AoXwCU23ZppMpwuh8
