Digilab Classroom

Học offline với Tự học ở nhà

Hôm nọ tôi nghe mấy em nó tâm sự "học online bị hạn chế quá thầy ơi", "Học online bị khó chịu, hong tương tác được...". Thật ra câu chuyện học on hay học off tốt hơn nó diễn ra từ sau thời gian dịch COVID19 vừa qua. Giới chuyên gia, nhà giáo dục đều nói rằng 02 phương pháp này nên kết hợp thay vì chỉ một. Sau đó thuật ngữ "hybrid learning" mới ra đời. Mỗi cách đều có ưu-nhược điểm của nó. Kết hợp thì vẫn tốt hơn là đánh lẻ.

Trở lại câu chuyện của mấy bé nhỏ, tôi cho rằng các em đang bám vào một cái định kiến "Học online không hiệu quả" mà nó tồn tại khá lâu, ít nhất là vài năm qua, khi tôi nói chuyện với nhiều bạn nhỏ, và cả những bạn lớn. Nhưng mọi người lại không để ý rằng, học online cho chúng ta một con đường TỰ HỌC dễ nhận thấy nhất. Tổ chức tôi có triết lý là "Tổ chức và quản trị việc tự học của người học". Cái từ "Tự học" được đặt vào trọng tâm. Vậy suy ra, mọi hoạt động đào tạo phải cung cấp được năng lực tự học cho học viên, các bạn nhỏ để sao cho chúng có thể theo đuổi cái gọi là "Học tập suốt đời" (Lifelong Learning). Không chỉ các bạn sinh viên, mà cả thầy cô cũng thế. Khổ nỗi, khi nhắc đến học, là phần lớn người ta sợ rồi, học trên lớp chưa đủ hay sao, mà còn về nhà học.

Thời điểm này chúng ta sẽ chứng kiến thấy thị trường lao động đang cạnh tranh khốc liệt, nhưng tôi vẫn tin ứng viên nào có khả năng tự học tốt (về nhiều mặt) thì sẽ có lợi thế cạnh tranh khác biệt so với số còn lại. Chính lúc này đây, việc tự học quan trọng bậc nhất. Chúng ta sẽ bị bỏ lại phía sau nếu tự mãn về những cái mình đang có, đang sở hữu. (Một lần nữa, tôi rất cảm ơn Giáo sư Adam Grant đã xuất bản cuốn sách Think Again, nó đã thay đổi cách tôi suy nghĩ. Tôi đã phát triển hơn nhiều từ sau khi đọc cuốn này)

Cho nên là, nếu các em có đọc được bài này (hoặc có duyên đọc được) thì thay vì các em cứ đổ lỗi mãi cái chuyện "sao cứ phải học online" bằng việc các em tập cách thích nghi, và tăng dần sự tự học. Thầy biết là có môn học em gặp GV được nhiều, nhưng cũng có môn em gặp chỉ đếm đầu ngón tay. Vậy thời gian còn lại em làm gì? Em dành bao nhiêu giờ cho việc học? Để tự học trước tiên cần phải xác lập sự cam kết, và có một mục tiêu rõ ràng. Sau đó đều đặn duy trì nó trong suốt một thời gian đủ dài (để nó thành thói quen). Lên lớp thì hãy "bào" thầy cô nhiều nhất có thể, còn ở nhà thì "bào" ChatGPT cho đến khi nào nó đứng luôn thì thôi. Nếu các em làm được, thì thầy cá là cuộc đời của em nó sẽ rất khác.

Và các thầy cô, tôi cũng mong là chúng ta là những người làm nghề, hãy truyền cảm hứng tự học đến cho các em - như cách mà tôi đang làm mỗi ngày. Có như vậy thì mình mới thật sự là người có trách nhiệm cho thế hệ trẻ nước nhà.

ĐO NĂNG LỰC CỦA MỘT LỚP?

Trước khi bắt đầu kỳ mới, tôi được giao 2 lớp cho cùng 1 môn. Trong đó có một lớp chỉ có sĩ số khoảng 25 em. Một con số mà đã khá lâu rồi tôi chưa gặp, vì thường sĩ số đó ở chỗ tôi là disband (giải tán) từ đời tám kiếp nào rồi =)) Ấy vậy mà vẫn gặp. Quả thực, ban đầu tôi có thành kiến là lớp ít sẽ cá biệt, kiểu lười, học dở hay sao đó.

Nhưng tôi đã sai.

Tôi nhận ra là mình sai khi tôi cho 2 lớp làm một bài tập mà tôi đánh giá là nó khó và thử thách với các em. Kết quả: lớp 2 làm tốt hơn lớp 1. Hay một cái nữa là cả 2 lớp các em đều chưa học qua các môn tiên quyết về digital marketing. Nhưng lớp 2 làm lại tốt hơn và tôi nghĩ, hơn cả những bạn đang học digital tôi dạy.

Tiếp tục bài tập thứ 2, tôi vẫn chưa tin ngay vào kết quả của lần 1, bài tập lần này thì các bạn cũng khá chật vật, nhưng tỉ lệ hoàn thành của lớp 2 vẫn cao hơn so với lớp 1.

Và đến hai ngày trước, qua một kiểm tra quá trình, kết quả lớp 2 làm tôi ấn tượng. Tôi dùng các chỉ số cơ bản trong thống kê như Trung bình (mean), Trung vị (median) và Mốt (Mode) để check xem lớp nào đạt chỉ số cao hơn.

Kết quả hiển nhiên là lớp 2 (xem hình minh họa)

Điều này giúp tôi khẳng định một điều nữa là: đừng thành kiến về một vấn đề gì, nhiều khi những thứ mình nhìn thấy, cảm thấy nó chưa hẳn là đúng.

Tôi kỳ vọng ở đợt kiểm tra sau, lớp 2 sẽ tiếp tục giữ được kết quả này.

Có gì tôi sẽ cập nhật thêm sau.
------------
Ảnh 1: chỉ số của lớp 1
Ảnh 2: chỉ số của lớp 2

Phải vậy chớ 😉

HỌC TRÒ TÔI NHỚ ĐƯỢC BAO NHIÊU?

Trong quá trình dạy học, tự học, tự soạn bài giảng, thiết kế học liệu tôi bất ngờ được biết đến thuật ngữ "cognitive load" (tạm dịch: tải lượng nhận thức). Thuật ngữ này được hiểu là trong cùng một thời gian, não của chúng ta, cụ thể là bộ nhớ ngắn hạn (working memory) có thể xử lý được bao nhiêu lượng thông tin được nạp vào. Điều này dễ hiểu là nếu chúng ta dồn quá nhiều lượng thông tin cùng một lúc thì sẽ gây ra quá tải (overload). Khi đó bộ nhớ chúng ta sẽ không tiếp nhận nữa là loại bỏ (quên) dần. Trở lại chuyện dạy học, khi tôi say sưa giảng một khái niệm mới nào đấy quá xung, sau một lúc cỡ 10-15 phút là những gương mặt ngơ ngác xuất hiện. Đây là dấu hiệu có thể biết là những anh chị học trò yêu quý của tôi đã bắt đầu ngưng tiếp nhận thông tin vì quá tải.

Có 03 loại cognitive load, tôi viết bên dưới, như sau:

- Intrinsic cognitive load liên quan đến độ khó, độ phức tạp của task/kiến thức được truyền tải tới cho người học. Nếu thầy cô truyền tải một thứ gì đó khó nhai quá, vượt tầm của người học thì kết quả là các bạn ấy sẽ không hiểu gì (từ đó sẽ không hoàn thành được task).

- Extraneous cognitive load liên quan đến cách mà thông tin/bài giảng được truyền tải. Nếu thông tin được truyền tải không gọn ghẽ, ví dụ học qua bài giảng online mà slide đầy chữ, ví dụ không sát, không liên quan, có quá nhiều thuật ngữ khó hiểu thì sẽ khiến người học chán nản và bỏ dở nửa chừng. Hoặc môi trường xung quanh người học có tác nhân gây mất tập trung (nhạc, tiếng ồn, sofa, thú cưng, người yêu...) cũng khiến cho quá trình tiếp nhận thông tin bị khó khăn.

- Germane cognitive load liên quan đến việc liên kết các thông tin hiện có với thông tin mới để tạo ra các "schema" rồi đưa vào bộ nhớ dài hạn. Hiểu nôm na là quá trình tạo ra thông tin "tinh" từ những mảng ghép "cũ" và "mới" rồi ghi nhớ lại. Ví dụ như chúng ta dùng một phép so sánh sự tăng giá bất thường của tô mì gõ để nói về lạm phát cũng sẽ khiến cho người học dễ đúc kết hơn.

Hiểu được điều này thì chúng ta sẽ có nguyên tắc là:
- Đơn giản hóa intrinsic
- Giảm thiểu extraneous
- Tăng cường germane

Cụ thể một số cách như sau:

- "Chunk" thông tin: chặt nhỏ bài giảng, sử dụng mini-lecture, bài giảng 5-10p
- Đưa thông tin đơn giản, từng mức độ khó dễ khác nhau
- Dùng hình ảnh minh họa, màu sắc
- Sử dụng từ ngữ phù hợp với "tập từ vựng" của người học
- Hạn chế các tác nhân gây mất tập trung
- Bài giảng xen lẫn bài tập thực hành giúp sinh viên dễ áp dụng sau khi nghe lý thuyết
- Khuyến khích phát biểu, thảo luận, giao tiếp để các em hình thành các "schema"
- Ôn tập, lặp đi lặp lại

Vài dòng chia sẻ cho quý thầy cô, anh chị bạn bè. Mọi người thử áp dụng xem như nào nhé.

ĐÔI LỜI CHO NĂM CŨ

Thân chào quý thầy cô, bạn bè thân hữu và các em sinh viên đang theo dõi page này của tôi.

Tôi đã một bài đánh giá khá chi tiết về bản thân mình trong năm 2023 đạt được gì, bây giờ tôi cũng chia sẻ đôi lời ngắn gọn trên page này, chủ yếu về cái nghiệp đi dạy.

Page này lập ra trước đây ý định tôi là muốn đem kiến thức, sự hiểu biết của mình về mảng digital marketing đến cho các bạn sinh viên (tôi đang dạy và cả các bạn khác). Nhưng đi một thời gian, tôi cảm thấy cứ chia sẻ những thứ mà mình chưa làm, tôi thấy ngượng quá, thành ra có một giai đoạn tôi bỏ mặc. Thời gian đó là tôi tự mò, tự tay làm mọi thứ để thạo nghề hơn, sau đó rồi mới chia sẻ lại được. Nhưng tôi phát hiện ra là tôi không phải chuyên gia gì trong lĩnh vực digital marketing cả, nên những chia sẻ của mình nó không thuyết phục. Tôi quyết định dừng lại, và tìm hướng đi mới. Sau một khoảng thời gian, khi vượt qua những bận tâm trong đầu, tôi mới xác định page này giờ đây sẽ là nơi tôi chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm đi dạy, làm giáo dục của bản thân, vì ít nhiều tôi cũng đã có được gần 8 năm trong nghề này, và sẽ tiếp tục nữa. Và cả nhà cũng thấy những bài đăng gần đây thể hiện rất rõ điều đó.

Tính tôi rất hay chia sẻ, cả những thứ dễ và những thứ khó. Dễ là bạn đọc hiểu được liền, khó là bạn đọc phải ngẫm nghĩ, và có khi nó chưa xuất hiện cũng nên. Dù là gì, thì tôi vẫn sẽ tiếp tục chia sẻ. Tôi cũng ham học lắm, không ngừng đâu, lấy cái học làm thú vui đó. Cái gì mình biết thì mình chỉ cho người khác, còn không biết thì cố học để biết. Tôi làm cái việc này suốt 1 năm qua. Quý thầy cô bạn bè nào mà có theo dõi FB cá nhân tôi sẽ thấy rất rõ điều đó.

Chỉ còn chưa đầy 2 tiếng là hết năm 2023, một năm có nhiều biến động với cá nhân tôi, không những thế, biến động trên cả thế giới này. Kính chúc quý thầy cô một năm mới nhiều thành công nhé. Có một điều mà tôi nghĩ quý thầy cô sẽ đồng ý, đó là cái nghiệp của chúng ta, chúng ta không thể dừng sự học lại, bất cứ lúc nào. Tôi rất mong thầy cô sẽ luôn rộng mở đón nhận những kiến thức mới, những thử thách mới. Năm 2024, không rõ kinh tế có sáng không, nhưng tôi tin là sẽ có rất nhiều thủ thách mới đối với ngành giáo dục của chúng ta. Vững tin nhé các thầy cô!

HAPPY NEW YEAR!

👨‍🏫/ chuyện đi dạy số 9 /

Hai hôm trước tôi may mắn nhận được phần thưởng vinh danh GV xuất sắc nhất kỳ, nên giờ tôi biên cái status này chia vui với mọi người. Nói thật là phần thưởng vinh danh này nó đến rất bất ngờ, tôi cũng không đoán được. Trước là cảm ơn sự quan tâm của anh sếp, sau là tự hào bản thân một chút. Thật sự là tôi đã thay đổi nhiều, có thể nói là 180 độ kể từ sau khi bản thân đã nhìn rõ những điểm mạnh, điểm yếu của mình để mà đi (có hỗ trợ của sinh trắc học). Ngay khi nhận ra được hướng đi của bản thân, tôi dồn sức vào những việc đem lại giá trị hơn so với những việc vặt trước đây. Tôi cảm thấy là khi mình tập trung vào đúng thế mạnh của mình, giá trị được tạo ra nó lớn hơn rất nhiều. Ví dụ tôi đầu tư thời gian vào trau dồi kỹ năng giảng dạy, cập nhật kiến thức mới trong mảng Giáo dục, và cả Marketing, TMĐT - lĩnh vực mà tôi hàng ngày phải tiếp xúc. Khi tôi có được kiến thức mới, tôi thẩm thấu nó bằng cách viết ra, kết hợp với trải nghiệm, đúc kết của bản thân xong chia sẻ cho bạn bè, các em sinh viên cùng biết. Sẵn đó tôi cũng góp bài cho chuyên mục trên web của trường, phần nhiều là tôi cho đi cái mà tôi biết được.

Bài hôm nay nó hơi lan man, kiểu tâm tình với thầy cô là chính, chứ không có ý tứ gì sâu xa. Tôi tự nhủ là tôi sẽ phấn đấu thêm nữa, để có thể đem lại nhiều giá trị hơn, đến cho nhiều người hơn ^^

👨‍🏫 / chuyện đi dạy số 8 /

Chuyện hôm nay tôi muốn kể cũng không có gì quan trọng, chủ yếu tôi chia sẻ về chuyện "Nhớ tên học trò". Hồi tôi mới bước chân vào nghề dạy học, tôi tự đặt ra một nguyên tắc đó là phải nhớ tên hết sinh viên mà mình dạy. Đây là một nguyên tắc khó nhằn nha, nhưng tôi tự tin vào trí nhớ của bản thân mình. Thậm chí có lần "cực đoan" đến mức tôi tự ra hình phạt là cứ đọc sai tên là tự bỏ 5 ngàn vào cái quỹ lớp. Hú hồn, cuối cùng tôi cũng nhớ được và không bị mất đồng nào.

Đối với tôi thì, việc nhớ tên giúp tôi tạo kết nối với học trò tốt hơn, có thể quản lý lớp tốt hơn, quan trọng hơn hết là tôn trọng sinh viên, và sinh viên cũng tôn trọng tôi ở chiều ngược lại. Quả thật, khi sinh viên thấy tôi gọi đúng tên dù không dạy một thời gian, các bạn vui lắm. Nhưng nói thật là, có những lúc cao điểm dạy quá nhiều lớp, quá nhiều việc phải nhớ, tôi không thể nhớ nổi tên tụi nhỏ. Có lúc tôi bỏ qua luôn, mặc kệ luôn. Nghĩ lại cũng thấy mình hơi sai, mà chịu thôi, sức người có hạn mà 😅

Thành ra, nếu các em sinh viên mà có đọc bài này, xin thông cảm cho thầy nhé các em, thầy cũng có lý do để biện hộ cho việc quên tên các bạn đó 😝

Buổi tối vui vẻ!

MERRY CHRISTMAS x HAPPY NEW YEAR 2024 😘

👨‍🏫 / chuyện đi dạy số 7 /

Một năm trước, có một điều mà bản thân tôi áy náy, chỉ có thể bộc bạch lên đây sau khi mà kỳ bảo vệ dự án tốt nghiệp kết thúc. Đó là, mặc dù đã cố gắng rất lý trí khi chấm điểm, nhưng vẫn không thể không cảm tính.

Chuyện là, đó là một buổi bảo vệ dự án tốt nghiệp đầu tiên, và tôi cùng đồng nghiệp chấm nhóm thi đầu tiên. May mắn nhóm đầu tiên đó chuẩn bị rất chu đáo, chỉn chu, bài bản, và các bạn trình bày cũng tốt nên up mood cho giám khảo lắm. Kết quả là nhóm đó được điểm cao, tôi nhớ không nhầm là cao nhất trong buổi thi ngày hôm đó. Cái xong sau đó là các nhóm khác vào sau, điểm cao cũng có, điểm thấp, sàng sàng nhau cũng có. Nhưng không nhóm nào cao bằng nhóm đấy cả, không phải do nhóm đó quá xuất sắc hơn các nhóm còn lại.

Tôi không hiểu tại sao lại có sự chênh lệch đó, tôi chỉ có thể viện dẫn lý do là có lẽ nhóm đầu tiên, không có nhóm nào trước đó để so sánh, làm khung tham chiếu, nên mới chấm có phần cảm tính nhiều như vậy. Khi mình đi mua hàng cũng thế, không có giá so sánh, đôi khi việc mua nó có phần dễ dãi.

Tôi rất mong chờ một ngày nào đó, ở tổ chức tôi, sẽ bàn luận với nhau về một cái chuẩn, hay tạm gọi là khung tham chiếu, ví dụ bài thi đạt giỏi gồm tiêu chí nào, bài thi đạt khá gồm tiêu chí nào, bài bị kém phạm vào tiêu chí nào...Tôi nghĩ, với cái khung đó thì tôi và các thầy cô khác sẽ tập trung hơn, và sinh viên có nhận được điểm tốt hay tệ thì các bạn cũng sẽ vui hơn, thuyết phục hơn.

Tôi gửi điều ước này đến Ông già Noel không biết là có quá đáng không nhỉ? 😅

👨‍🏫 / chuyện đi dạy số 6 /

Đã là ngày thứ ba tôi ngồi cùng anh chị em đồng nghiệp đánh giá, chấm điểm các dự án của các bạn sinh viên nhỏ. Đã có những tiếng hò reo mừng rỡ xen lẫn những giọt nước mắt rơi khi các em đón nhận tin dữ. Thiệt tình mà nói, chắc quý thầy cô cũng sẽ đồng tình là, không hề dễ dàng gì khi chấm rớt một bạn sinh viên đúng không nhỉ. Cá nhân tôi, thực sự tôi rất đắn đo, cân nhắc, nâng lên đặt xuống khi quyết định phê vào khung điểm một con điểm dưới 5 nào. Và khi không còn lựa chọn nào khác, tôi buộc phải chốt hạ cuối cùng. Tôi không muốn cho ra lò những "sản phẩm" không đạt chất lượng (tôi cũng tin chắc rằng đồng nghiệp tôi cũng vậy).

Cảm giác bị rớt, bị thất bại không hề dễ chịu. Như chính tôi ngày xưa, đầy tự hào khi nói với bạn bè rằng tôi chắc mẫm là đạt được NV1 trường A đó. Nhưng đến khi xem kết quả tôi lại không tin vào mắt mình: tôi trượt. Nỗi ê chề này tôi còn nhớ. Cho nên, tôi nói các em là "Đậu hay rớt cũng chỉ phút chốc, quan trọng là mình sẽ đối mặt với thất bại, cũng như thử thách đó thế nào, chúng ta vượt qua làm sao?". Thất bại hay thử thách khó khăn nó chỉ là một dấu hiệu cho ta biết là ta cần cố hơn nữa, vượt sướng hơn nữa. Thất bại để nhắn nhủ ta rằng ta nên nhìn lại, có điều gì đó không ổn và cần phải điều chỉnh ngay. Vì vậy, buồn một lúc thôi, nhưng sau đó vẫn phải đi tiếp, đúng không các thầy cô?

Và các em à, thầy muốn dùng câu chuyện của thầy để nói rằng: các em vẫn còn cơ hội để thay đổi kết quả, nếu các em không may mắn như bạn bè mình. Và các em đã vượt ải thành công, cũng chưa chắc rằng phía trước là bằng phẳng. Thành công thất bại luôn đan xen, mình nên học cách ứng phó trong từng trường hợp các em nhé!