18/07/2026
❤️Các cây viết thường nói việc họ là người xây dựng cốt truyện (“plotter”) hay người viết theo ngẫu hứng (“pantser”). Đây là thuật ngữ nói đến hai cách tiếp cận quá trình viết.
Viết theo cách nào cũng sẽ có điểm mạnh điểm yếu, bạn nên tìm cách hữu dụng nhất với mình.
Đa số cây viết tồn tại đâu đó giữa hai thái cực là xây dựng cốt truyện cực đoan và hoàn toàn ngẫu hứng. Tuy nhiên, bạn có thể lập dàn ý các cột mốc cốt truyện chính, nhưng lại vừa viết vừa khám phá các tương tác của nhân vật. Hoặc, bạn có thể viết tự do hoàn toàn bản thảo đầu tiên, rồi sau đó lập dàn ý ngược lại để xác định bạn đã viết gì trước khi tái cấu trúc kịch bản.
Đối với nhà biên kịch Jo Light, tác giả bài viết, việc viết ngẫu hứng thường được ứng dụng như bài tập nhiều hơn. Cô có thể viết một cuộc hội thoại độc đáo giữa hai nhân vật mà sẽ không bao giờ gặp nhau để xem cách họ tương tác với nhau như thế nào hoặc viết một trường đoạn từ điểm nhìn của một nhân vật khác. Những bài tập này có thể xuất hiện hoặc không xuất hiện trong kịch bản. Nhưng thông thường, cô không lên kế hoạch những phần này mà chỉ để cho nhân vật dẫn dắt.
Nhìn chung, cộng đồng biên kịch thường thiên về việc xây dựng cốt truyện vì cần thiết. Nhưng thậm chí trong khung đó, bạn vẫn có thể giữ sự ngẫu hứng. Nếu cảm hứng đưa đẩy điều gì đó thú vị, bạn có thể đi dạo chơi chỗ khác và quay trở lại con đường đã lên kế hoạch khi sẵn sàng.
Nếu bạn là người viết ngẫu hứng tự nhiên nhưng cần đón nhận lập dàn ý cho công việc chuyên nghiệp, hãy khởi đầu từ từ.
Bạn có thể bắt đầu với beat sheet, một phiên bản cô đọng của kịch bản, dài hơn logline nhưng chỉ trong vài trang. Hãy thiết lập các hồi, xác định biến cố khởi đầu, bước ngoặt lớn và kết phim.
Khi bắt đầu nghĩ về các cảnh, hãy sử dụng các tấm thẻ để theo dõi những đường dây cốt truyện cho câu chuyện A, câu chuyện B và các cốt truyện phụ.
Trong quá trình viết, bạn sẽ khám phá ra những thứ thì gì đó trong dàn ý nhưng không hợp lý với cảnh phim. Vì vậy, bạn vẫn cần sự linh hoạt.
Dàn ý đầu tiên phác thảo những yếu tố cơ bản. Khi viết, bạn sẽ phát triển những ý tưởng mới để góp ý với dàn ý. Sau đó, bản thảo thứ hai trở thành sự kết hợp của cả lên kế hoạch và khám phá.
Học cách lập dàn ý không có nghĩa là từ bỏ việc vừa viết vừa khám phá. Bạn vẫn có thể sử dụng phương pháp viết ngẫu hứng, đặc biệt là trong giai đoạn đầu. Lập dàn ý chỉ là thêm một công cụ khác cho quá trình của bạn, giúp bạn dễ dàng tìm việc trong quá trình lâu dài.
(Nguồn: Nofilmschool)
Mời bạn tham khảo khóa học Viết kịch bản trong tháng 7 tại TPHCM dưới đây nhé !
🌱BIÊN KỊCH ĐIỆN ẢNH BK17
📍 Khai giảng 28/07/2026, tối Thứ 3 & Thứ 5 (18h30 – 21h30) tại Quận 1
❤️ Xem thêm thông tin tại : https://l1nk.dev/bienkich17
📩 Đăng ký: https://forms.gle/NDfPyJ7L1Rq2jfNPA
🫶🏻 Hoặc inbox mình để được tư vấn nhé