20/06/2026
VÌ ÁC BÁO NÊN NỔI MỤN NHỌT
Có một thanh niên thuộc hàng trưởng giả, gia tộc nhiều đời giàu sang phú quý và sinh sống tại thành Xá Vệ (Sāvatthī). Một hôm, nghe đức Thế Tôn thuyết giảng chính pháp, cậu nhận thức được giá trị đích thực của hạnh viễn ly thế tục, bèn dốc lòng cầu đạo, từ giã gia đình, xin Phật xuất gia, được Ngài thọ ký và cho vào Tăng đoàn với pháp danh là Ti Xa (Tissa). Thấy thì giờ như tên bắn, năm tháng tợ thoi đưa, sư Ti Xa dốc tâm thọ trì giới luật, tinh cần nghiên cứu kinh văn, nhưng rủi thay, toàn thân sư bỗng dưng nổi đầy mụn nhọt. Lúc đầu, chúng to bằng hạt cải, sau đó phát triển dần dần bằng hạt đậu, hạt ngô và cuối cùng chúng vỡ ra, mủ máu rỉ chảy loang lổ khắp người, đau nhức vô cùng, tanh hôi khủng khiếp. Bấy giờ, sư được gọi là Trưởng lão Ti Xa (Putigatta Tissa). Sau một thời gian, xương cốt của sư bắt đầu rệu rạo, cơ bắp bèo nhèo, y phục nhơ nhớp nhăn nheo vì mủ máu kết thành từng mảng khô cứng. Các bạn đồng môn đều rộng lòng thương xót, nhưng không ai dám đến gần chăm sóc sư. Sợ bệnh tật lây lan, họ đành phải nhẫn tâm khiêng luôn chiếc giường sư nằm ra ngoài và để trên mặt đất dưới một tàng cây râm mát.
Bấy giờ, đức Phật theo thông lệ, mỗi ngày nhập từ bi quán hai lần: Buổi sáng quán sát vạn loại hữu tình, buổi tối chiếu rọi muôn loài vô thức. Đức Thế Tôn từ tịnh thất tôn nghiêm, trải tâm lân mẫn, soi khắp tam thiên đại thiên thế giới, bắt gặp Sa môn Ti Xa đang độ chín muồi trên đường tu chứng quả vị A La Hán.
Ngài tự nhủ: Sa môn này đã bị huynh đệ đồng môn bỏ rơi, không được ai đoái hoài thương tưởng. Nếu Ta không dang tay tiếp sức, không an ủi, chăm sóc thì sư còn biết nương tựa vào đâu?
Đức Thế Tôn liền xả định, ra ngoài thiền thất, giả bộ dạo quanh tu viện một vòng, rồi đi thẳng vào nhà đun lửa. Ngài lấy một cái ấm đất khá lớn, rửa sạch, đổ đầy nước, xong bắc nó lên lò và thổi lửa đun. Khi thấy nước sắp sôi, Ngài đến đứng cạnh giường Ti Xa, nhìn sư một lượt bằng ánh mắt từ ái, cảm thông, như mẹ hiền nhìn đứa con thoi thóp mà vô phương cứu chữa căn bệnh hiểm nghèo, cô đặc nghiệp lực. Sợ đức Thế Tôn lây bệnh, các sư lớn tiếng thưa:
– Bạch Thế Tôn, mời Thế Tôn đi cho. Chúng con sẽ khiêng sư đó vào phòng.
Họ khiêng Ti Xa vào phòng nấu nước. Đức Thế Tôn tự tay cởi y phục Ti Xa, lấy nước nóng tắm rửa, lau chăm chút từng vết lở nhầy nhụa khắp thân thể. Sau đó, Thế Tôn cho khiêng sư ra ngoài ánh nắng mặt trời để hong khô mụn nhọt. Khi toàn thân được khô ráo, đức Thế Tôn cũng tự tay mặc y hậu vàng tươi cho Ti Xa. Cảm thấy toàn thân khoan khoái, tâm trí tinh anh, Ti Xa chắp tay nhìn đức Thế Tôn với ánh mắt rưng rưng và nét mặt đầy cảm động. Thế Tôn đứng cạnh gối Ti Xa, nói:
– Này Sa môn Ti Xa, ý thức tư duy sắp từ giã thầy rồi đó. Căn thân này sắp thành vô dụng như khúc gỗ mục nằm bên vệ đường.
Nói xong, Ngài liền đọc bài kệ:
“Rồi đây thân xác này,
Sẽ nằm dài trên đất,
Bị vứt nằm vô thức,
Như gỗ mục bên đường”.
Đức Thế Tôn vừa đọc kệ xong thì Trưởng lão liền chứng quả A La Hán và nhập Niết bàn ngay. Đức Thế Tôn làm lễ hỏa táng cho Trưởng lão, thu nhặt xá lợi và dựng tháp tôn trí.
Thấy cử chỉ ân cần của đức Thế Tôn, các sư thắc mắc, hỏi:
– Bạch Thế Tôn, Trưởng lão Ti Xa sẽ tái sinh vào đâu?
– Này các thầy Tỳ kheo, Ti Xa đã nhập Niết bàn!
– Bạch Thế Tôn, một Sa môn mang trọng bệnh lại vào Niết bàn? Tại sao xương cốt của sư rệu rạo ra như thế? Trong tiền kiếp sư đã gieo trồng thiện căn gì mà kiếp này chứng quả A La Hán nhanh vậy?
– Này các Tỳ kheo, tất cả đều do thiện nghiệp của Ti Xa đã vun bồi từ kiếp trước.
– Bạch Thế Tôn, Trưởng lão đã làm gì?
– Này các thầy Tỳ kheo, vậy thì hãy lắng nghe!
Vào thời đức Phật Ca Diếp (Kassapa), Ti Xa là một tay bẫy chim chuyên nghiệp. Ông đã bắt vô số chim chóc, một nửa dâng cho hoàng gia, phần còn lại ông bán lấy tiền. Để giữ chim bắt được khỏi sẩy, ông thường bẻ cánh, bẻ chân chúng và chất thành một đống, rồi đem bán chúng ngày hôm sau. Khi nào bắt được nhiều, ông dành một ít để chiên nướng và cùng thưởng thức với gia đình hay bè bạn.
Một hôm, khi thức ăn đặc sản chim trời được xào nấu dành riêng cho ông thì có một Sa môn đã chứng quả A La Hán đến cửa nhà khất thực, ngắm nhìn Trưởng lão, Ti Xa bỗng thấy trong lòng hân hoan, cảnh vật tươi mát, ông bèn nghĩ: “Ta đã từng sát hại thụ hưởng quá nhiều chim muông thú vật. Nay gặp Trưởng lão từ bi đến nhà, sẵn có món chim rừng ngon tuyệt, ta sẽ cúng dường cho sư một ít”.
Ông đem thịt chim hầm và những thức ăn ngon khác đặt vào bát của Sa môn, rồi ông chắp tay vái chào và nói:
– Bạch Trưởng lão, nguyện cầu mai sau con được thành quả thù thắng như Trưởng lão chứng ngộ vậy!
– Lành thay! Xin hồng ân chư Phật chứng minh lời cầu nguyện chân thật của thí chủ!
– Này các Tỳ kheo, chính công đức bố thí cúng dường vật thực cho bậc A La Hán và nguyện lực thiết tha mà Ti Xa ngày nay chứng thành đạo quả. Và cũng chính vì bẻ cánh, bẻ chân các loài chim mà Ti Xa phải mang bệnh xương cốt rệu rạo, lở loét khắp người. Nhân quả tương ứng như hình với bóng. Các thầy hãy luôn nhớ!
– Lành thay! Lành thay! Bạch đức Thế Tôn!
Đại chúng chắp tay đồng niệm danh hiệu đức Bổn sư, đảnh lễ Ngài và lui ra.
(Trích từ sách Lành Dữ Nghiệp Báo, Hòa Thượng Thích Chân Tính tổng hợp)
🍀 Ban chủ nhiệm lớp Phật Pháp Ứng Dụng Hoằng Pháp trân trọng giới thiệu.
23/06/2026
22/06/2026
20/06/2026