26/06/2026
📚 NUÔI DƯỠNG VĂN HÓA ĐỌC TRONG THỜI ĐẠI AI
🤖 Không AI nào có thể làm thay con!
Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, khi AI có thể trả lời gần như mọi câu hỏi chỉ trong vài giây, một câu hỏi lớn được đặt ra với nhiều bậc phụ huynh:
Liệu việc đọc sách có còn quan trọng với trẻ em ngày nay?
Từ góc nhìn của một người mẹ và một nhà giáo dục, cô Lý Kim Thy – CEO Tiếng Trung Dragon chia sẻ những trăn trở về việc nuôi dưỡng văn hóa đọc và khả năng tư duy của trẻ trong thời đại AI.
————————————
“Nuôi Dưỡng Văn Hóa Đọc Trong Thời Đại AI, Không AI Nào Có Thể Làm Thay Con!
Khi tôi lần đầu đặt một cuốn sách vào tay con, đó không phải là một hành động "giáo dục". Đó chỉ là một buổi tối yên tĩnh, một trang giấy, và ánh mắt tò mò của con trẻ.
Nhưng nhìn lại, tôi hiểu khoảnh khắc đó có giá trị hơn bất kỳ ứng dụng học tập nào tôi từng tải về.
Trong thời đại AI, văn hóa đọc không kém quan trọng hơn. Ngược lại, nó quan trọng hơn bao giờ hết.
Những con số khiến tôi không thể im lặng:
Kỳ thi PISA 2022 – bài kiểm tra năng lực học sinh 15 tuổi được tổ chức tại hơn 80 quốc gia trên thế giới – vừa công bố những kết quả đáng lo ngại.
Tại các quốc gia phát triển hàng đầu như Mỹ, Đức, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc..., điểm đọc hiểu trung bình giảm 10 điểm so với năm 2018, tương đương gần một năm học bị mất. Cứ 4 học sinh thì có 1 em gặp khó khăn ngay cả với việc hiểu một đoạn văn đơn giản.
Điều khiến tôi trăn trở hơn là: xu hướng sụt giảm này đã âm thầm diễn ra suốt một thập kỷ, không chỉ xuất phát từ COVID-19. Đây là hệ quả của cả một cách sống đang thay đổi.
Vậy chúng ta – những người phụ huynh – có thể làm gì để giúp các con?
Tại Mỹ, ít hơn 20% thanh thiếu niên đọc sách hàng ngày để giải trí, trong khi hơn 80% sử dụng mạng xã hội mỗi ngày.
Đáng lo hơn, ngay cả những người trưởng thành có học vấn cao cũng đang dần mất khả năng tập trung với các văn bản dài và tư duy qua những lập luận phức tạp.
Màn hình không chỉ thay đổi những gì con đọc, nó đang thay đổi “cách não bộ của con hoạt động”.
AI có thể thay thế việc đọc sách không?
Câu hỏi tôi thường nghe là:
“AI giải thích được hết rồi, cần gì đọc nữa?”
AI có thể cho con “câu trả lời”, nhưng đọc sách mới giúp con “biết đặt câu hỏi”.
Các nhà nghiên cứu giáo dục lo ngại rằng khi trẻ phụ thuộc quá nhiều vào AI, các em có thể dần mất đi khả năng tư duy phê phán và tự sửa lỗi – những kỹ năng không một công cụ nào có thể học thay.
Đọc sách chính là cách xây dựng nền móng cho những năng lực đó.
Đứa trẻ biết đọc sâu sẽ biết dùng AI tốt hơn, tôi tin là như vậy!
Tôi chọn xây dựng thói quen tư duy và đặt câu hỏi trước khi màn hình kịp chiếm lấy sự chú ý của con.
Có thể chỉ là một vài trang sách trước giờ ngủ.
Một câu chuyện chúng tôi cùng thảo luận trên đường đi học.
Hoặc đơn giản là cùng con phân tích chính video mà con vừa xem trên YouTube.
Không phải vì tôi hoài cổ.
Mà bởi vì trong một thế giới nơi AI có thể viết thay, dịch thay, tóm tắt thay, thứ duy nhất không thể thay thế chính là khả năng cảm nhận, phân tích và phán xét của một tâm trí được nuôi dưỡng bởi những trang sách.
Đọc, xem và cùng con phân tích những điều con tiếp nhận mỗi ngày – những gì còn đọng lại trong tâm trí con sẽ dần trở thành một phần trong con người của con.
Hãy đặt sách vào tay con từ hôm nay!
— Lý Kim Thy
————————————
📖 Mỗi trang sách hôm nay chính là một viên gạch xây dựng nền tảng tư duy cho con trong tương lai.
Tại Tiếng Trung Dragon, chúng tôi tin rằng giáo dục không chỉ là giúp trẻ học thêm một ngôn ngữ, mà còn là đồng hành cùng con xây dựng khả năng tư duy, sự tự tin và niềm yêu thích khám phá tri thức.
💬 Ba mẹ đang duy trì thói quen đọc sách cùng con như thế nào?
Hãy chia sẻ cùng Dragon nhé!
