29/07/2021
[Lực cản có thật sự “ngăn cản” huy chương vàng?]
🏆🏆 Olympic Tokyo 2020 là một sự kiện thể thao quốc tế thu hút sự quan tâm của hàng triệu người đam mê thể thao trên toàn thế giới. Tuy dịch bệnh căng thẳng khiến cho sân vận động thiếu vắng đi những tiếng reo hò, cổ vũ so với các thế vận hội trước đây. Song, các vận động viên vẫn nỗ lực tranh tài để có thể mang vinh dự về cho quốc gia 🏆🏆
🏊♀️Bơi lội là một trong những hạng mục “lâu đời” nhất trong các kỳ thế vận hội và năm nay cũng không ngoại lệ. Ở hạng mục bơi lội, BTC thường sắp xếp cho làn bơi cho các VĐV. Các VĐV có thành tích tốt được xếp vào làn 4, làn 5 (làn giữa) để tạo ra những hình ảnh đẹp mắt cho khán giả, phục vụ cho yếu tố thẩm mỹ. Cách bố trí này từng bị cho là bất lợi đối với các VĐV ở làn ngoài cùng (làn 1 hoặc 8). Nguyên nhân là khi họ đập tay và chân xuống mặt nước, sẽ tạo ra sóng. Luồng sóng này dội vào thành bể, và dội ngược lại, khiến luồng nước bị rối, tạo thành lực cản. Luồng sóng từ thành bể dội ngược lại cũng tạo ra áp lực theo phương ngang so với hướng bơi của VĐV.
Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Hocking và Hutchinson 🧐, các VĐV chỉ bị ảnh hưởng bởi lực cản này nếu bơi sát bể mức thấp hơn 0,002 mm, tức là chưa đến 1 cm. Với việc phải quạt tay và đạp chân thì họ không thể bơi sát bể đến mức đó. Áp lực về phương ngang cũng không có ảnh hưởng đáng kể nếu VĐV bơi cách tường quá 1/4 chiều cao của của họ. Ví dụ, một VĐV cao 1m7, áp lực phương ngang sẽ không đáng kể nếu bơi cách thành hồ khoảng 43cm.
Đó có thể là yếu tố bất lợi nhiều năm trước nhưng hiện tại thì không còn. Theo HLV Ben Proud, Ruta Meilutyte, Jon Rudd - những người từng dẫn dắt nhiều VĐV vô địch thế giới, nói với BBC năm 2016: "Ở hầu hết giải quốc tế, bể bơi hiện nay thiết kế 10 làn bơi, nhưng hai làn ngoài cùng để trống. Điều đó hạn chế gần như hoàn toàn các tác động từ sóng dội vào tường, vì mỗi làn bơi rộng 2,5m. Đoạn dây thừng phân làn cũng đã thay đổi so với trước đây. Chúng có tác dụng cản trở sóng dạt sang giữa các làn bơi. Yếu tố cuối cùng là các bể hiện tại thường sâu 3m, so với 2m như trước đây. Khoa học chứng minh rằng bể càng sâu càng ít luồng nước nhiễu" 😱
Nguồn:
Xuan Binh 2021 - ‘Vì sao Ánh Viên không còn bất lợi khi bơi làn ngoài cùng?’ https://vnexpress.net/vi-sao-anh-vien-khong-con-bat-loi-khi-boi-lan-ngoai-cung-4330247.html
Hocking G. & Hutchinson A.J. - ‘The effects of lane position in a swimming race’
https://www.wits.ac.za/media/wits-university/conferences/misgsa/documents/The%20effects%20of%20lane%20position%20in%20a%20swimming%20race%20(cont).pdf
Fiona Morgan 2016 - ‘Are there lane advantages in athletics, swimming and track cycling?’ https://www.bbc.com/news/newsbeat-37083059