Can Thiệp Sớm Quận 12

💕Thả tim bài viết, chia sẻ ảnh dự thi ở chế độ công khai kèm hashtag cuộc thi:

⁉️⁉️ HỌC BAO LÂU THÌ CON TÔI BIẾT NÓI?
⁉️⁉️ SAO MÃI CON TÔI CHƯA NÓI?

CAN THIỆP BAO LÂU THÌ TRẺ SẼ NÓI ĐƯỢC (bật từ, sử dụng từ đúng hoàn cảnh, chủ động sử dụng từ khi có nhu cầu, sử dụng được bao nhiêu từ 1 lúc khi nói...)

✔️Với trẻ bình thường (nhận thức ổn, không có 1 rối loạn nào trong giao tiếp và tương tác) thì sự hình thành lời nói của trẻ như sau:

* 0-6 tháng: Hướng mặt về phía người nói, bật âm tiết để thể hiện vui thích/giận dữ...

* 6-9 tháng: Bắt đầu nói được các âm: măm măm, ba ba, cha cha, ú oà... Biết dùng các cử chỉ phi ngôn ngữ để thể hiện lời nói...

* 9-12 tháng: Bập bẹ nhiều hơn, nói được nhiều âm tiết hoặc có thể từ đơn có nghĩa, nói có âm điệu...

* 12-15 tháng: Nói được 5-7 từ đơn hoặc nhiều hơn bắt đầu trả lời các câu hỏi đơn giản: Ai, gì, ở đâu?

* 16-18 tháng: Vốn từ tăng lên 20-30 từ. Biết bắt chước và nói lại theo nhiều hơn. Thời gian tập trung chú ý khi chơi tăng lên rõ rệt..
--------------------------------------------

✔️Qua các giai đoạn phát triển ngôn ngữ của trẻ bình thường ta thấy, với trẻ không có 1 rối loạn nào cũng cần nhiều ngày tháng để phát triển và sử dụng ngôn ngữ. Với trẻ đặc biệt có khó khăn về tương tác và giao tiếp, thời gian sẽ còn dài hơn nhiều. Việc nói của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

- Tuổi can thiệp
- Khả năng hiện tại và mức độ tương tác, nhận thức, nghe hiểu của trẻ.
- Thời gian can thiệp
- Chuyên môn của giáo viên
..
Trong quá trình tiếp xúc, chăm sóc và dạy trẻ đặc biệt, tôi thấy:
- Có trẻ chỉ 1 vài buổi đã bật âm và có thể nói được (nói rõ hoặc nói ngọng, sử dụng từ đúng hoặc sai hoàn cảnh)...

- Có trẻ cần thời gian nhiều hơn như 1 tháng, nhiều tháng thậm chí cả năm, nhiều năm để nói ra được mặc dù trẻ nghe hiểu được.

- Và tất nhiên cũng có trẻ sẽ không bao giờ nói được dù can thiệp rất tích cực.

- Trẻ V.I.P dù nhận thức tốt hay ko, dù nói được hay ko thì cũng sẽ gặp khó khăn ở 1 vài mảng trong đó nói trội rõ về giao tiếp và tương tác, kèm theo đó là hành vi:

1. Có thể như: rất ít chủ động sử dụng lời nói khi giao tiếp, nhìn mặt người đối diện, nói ko đúng hoàn cảnh, thích mới nói...

2. Cách chơi đồ vật rất khác và lạ: Chơi ko đúng chức năng, nhìn chăm chú mải miết hoặc nhìn xa xăm mơ mộng như thể trong thế giới chỉ có con, hiếng mắt, quay xoay tròn đồ vật...

3. Có 1 hay nhiều những hành vi dập khuôn và sở thích lập dị: Vẩy/ lắc/ vỗ tay liên tục, đập đầu, cho đồ vật vào miệng ăn, cắm lao đầu chạy ko biết nguy hiểm, chơi dây dợ, bông len, hoặc ngửi đồ vật để tìm cảm giác...

Vậy nên cha mẹ hãy chấp nhận việc con mình chậm hơn so với các bé khác, tự thiết lập trạng thái cân bằng, tinh thần lạc quan và tương tác, trò chuyện cũng như can thiệp cho con hàng ngày. Với các con, kết quả thường đến sau nên cha mẹ đừng vội lùi bước.
Chúc cha mẹ thành công
-------







.

M: P đang vẽ ai?
P: Vẽ thằng bé, có 1 thằng bé
M: thằng bé này là ai?
P: là P
M: P mặc áo màu gì?
P: Màu xanh
M: P giỏi quá, P vẽ đẹp quá😍
---- Những câu trả lời tưởng chừng là rất bình thường với một em bé 6 tuổi, nhưng đối với P thì là một quá trình nỗ lực và cố gắng của chính con và gia đình☺️.
-------







.

Chia sẻ với các bạn một vài gợi ý sửa tật nhại lời ở trẻ!

Con nhỏ mới tập nói thường sẽ bắt chước và lặp lại lời nói của người lớn.
Ví dụ như khi mẹ hỏi: “Cái gì đây?” con cũng sẽ trả lời “Cái gì đây?”, mà không biết diễn đạt câu trả lời của mình. Vậy khi trẻ nhại lời, cha mẹ nên làm gì?
Không nên quá lo lắng khi trẻ lặp lại lời nói vì nó cũng có thể là bước đệm cho sự phát triển ngôn ngữ.

🔎 Con nhại lại lời là do hai nguyên nhân:

• Do con chưa hiểu câu hỏi, nên không biết cách trả lời. Có thể con chưa nhận thức được, hoặc chưa biết cái sự vật được nhắc đến trong câu hỏi. Vậy nên trước khi đặt câu hỏi cha mẹ nên xem nhận thức hiện tại của con đang ở mức độ nào, không nên đặt ra mục tiêu cao quá so với con và phải chuyển sang dạy cho trẻ ngôn ngữ tiếp nhận trước. Ví dụ: dạy cho trẻ biết con gà trước khi đặt câu hỏi “Con gì đây?”.

• Con nhại lại lời dù biết câu trả lời: có nghĩa là con đã biết “Ô tô” nhưng khi mẹ hỏi “Xe gì đây”, con vẫn trả lời “Xe gì đây” thay cho trả lời “Ô tô”, hoặc khi mẹ hỏi “Xe gì đây? Ô tô”, con cũng nhại lại “Xe gì đây? Ô tô”.

👉 Để giải quyết trường hợp này, cha mẹ có thể làm theo cách sau:

• Cách 1: khi đặt câu hỏi, cha mẹ sẽ nói rất nhanh và nói với giọng nhỏ cho câu hỏi “Xe gì đây” và nói to, rõ ràng câu trả lời “Ô tô” để con có thể vuốt đuôi câu trả lời. Cha mẹ cũng có thể đặt câu hỏi “Xe gì đây?” và mớm lời luôn giúp con “Ô”, để con trả lời “Ô tô”.

• Cách 2: cha mẹ sẽ thay đổi cách hỏi, như “Đây là xe gì? Xe ô tô”, vì khả năng nhớ của con chỉ có thể nói được 3-4 từ nên con sẽ nói “Xe ô tô” là câu trả lời luôn. Hoặc khi hỏi câu hỏi “Xe gì đây?”, cha mẹ chỉ vào bản thân mình, còn trả lời “Xe ô tô hoặc ô tô” thì chỉ vào con, như vậy sẽ giúp con phân biệt được khi nào là đến lượt con nói.

• Cách 3: trong buổi dạy con nên rủ thêm một người nữa để ngồi học cùng con, mẹ sẽ hỏi con, người học hỏi cùng một câu hỏi để trẻ bắt chước người học cùng trả lời.
Nguồn: Cô Hoa
----
-------







.

TIVI CÓ GIÚP TRẺ HỌC NÓI KHÔNG?

Martin Large đã chia sẻ trong cuốn sách "Ai là người nuôi dạy trẻ".

Trẻ em học nói qua việc bắt chước, lắng nghe và trò chuyện với những người có thực và đang sống. Các em cần tiếp xúc với tinh thần của ngôn ngữ, với sức sống, ý nghĩa và chuyển động của ngôn ngữ, thông qua những người nói cùng thứ tiếng. Giọng nói sao chép qua máy móc trên tivi không thể thay thế cho cuộc đối thoại thực sự. Tôi hy vọng sẽ không ai làm thí nghiệm này, nhưng tôi dám mạo muội đưa ra một giả thuyết là, ta sẽ không thể cho một em bé học nói chỉ qua phương tiện tivi mà thôi, hoặc ta sẽ thấy việc này rất khó.

Như đã nói trước đây, việc xem tivi thường xuyên sẽ khiến tình yêu dành cho ngôn ngữ yếu đi, vì nó trì hoãn sự phát triển của phần trí não chuyên về ngôn ngữ, ở độ tuổi quan trọng khi trẻ nhạy cảm nhất về ngôn ngữ.

Ta không thể nhấn mạnh đủ tính quan trọng của câu "Mẹ ơi, mẹ nói chuyện với con đi". Trẻ sơ sinh bắt đầu bằng cách nghe mọi người xung quanh nói chuyện với nhau, và chắc hẳn bé cũng hiểu được rất nhiều mỗi khi người lớn nói chuyện với bé. Những tháng sau đó, trẻ luyện tập cơ quan phát âm bằng cách nói bi bô, và bắt đầu bắt chước các từ, đôi khi lặp đi lặp lại nhiều lần. Trái lại với khi anh, chị hay cha mẹ nói chuyện với bé, tivi không đợi bé trả lời, và cũng không nhoẻn miệng cười hay ôm bé vào vòng tay ấm áp.

Việc bắt chước, tập nói, và lặp đi lặp lại giúp trẻ nhỏ nắm vững từ ngữ, câu cú và ý nghĩa lời nói của người khác - trò chuyện là điều kiện tối ưu để phát triển ngôn ngữ. Lặp đi lặp lại các bài thơ gieo vần như "Cô bé chăn cừu" (Little Bo Peep) hay "Bác thợ làm bánh" (Pat-A-Cake Baker's man) giúp trẻ phát âm rõ ràng, thực sự cảm nhận ngôn ngữ và khám phá ra cảm giác hào hứng về ngôn từ và nhịp điệu. Một em bé giàu vốn thơ vần, bài hát và câu chuyện sẽ có khởi đầu thuận lợi khi lên trường tiểu học.

-----------
🌱 Khi làm việc với các giáo viên mầm non và phụ huynh có con trong độ tuổi 0-3, mình nhận được rất nhiều chia sẻ rằng "Sao giờ trẻ con chậm nói thật đấy, trẻ 18-24 tháng tới lớp mà không biết bảo cô đi vệ sinh." Trong khi 0-3 là giai đoạn vàng để trẻ học ngôn ngữ mẹ đẻ nhưng vì ba mẹ bận rộn nên những em bé ít được trò chuyện cùng ba mẹ hoặc người chăm sóc mà dành nhiều thời gian để "chơi một mình với tivi, ăn với điện thoại".

🌱 Trẻ mới học nói không học qua nghe mà học qua việc bắt chước cử chỉ môi miệng của người đối diện. Ở thời các bà, các mẹ chúng ta ngày xưa thường dùng những bài ca dao, câu thơ, lời hát ru hay những câu chuyện kể để chơi cùng con mình. Nhưng ngày nay trẻ ít được nghe những âm thanh trực tiếp ấm áp từ bà, từ mẹ bởi vì đã có tiếng ồn trắng, có máy phát nhạc làm thay rồi. Đó là một sự thiệt thòi của các con, bởi giọng nói của mẹ là thứ âm thanh tuyệt vời nhất mà trẻ yêu thích.

🌻 Trong khóa Bàn tay đưa nôi đang diễn ra, chúng mình có rất nhiều người mẹ có con 0-3 tuổi nhưng vẫn nỗ lực dậy sớm học tập, với mong muốn hiểu về trẻ và làm giàu thêm những chất liệu "nghệ thuật" trong mình để chơi cùng con mỗi ngày. Mình thật sự trân quý những người mẹ đó, bởi vì mình cũng là một người mẹ và cũng mong muốn mang đến "hơi ấm" cho con thông qua các tương tác chất lượng cùng con mỗi ngày.

🌻 Trò chuyện, hát, chơi cùng con là cách giúp con học ngôn ngữ tốt nhất! Và nếu bạn là một người mẹ có con 0-3 tuổi, mong muốn mang nghệ thuật qua câu hát, lời ru, qua câu chuyện kể bằng đôi bàn tay, hay bằng những con rối tay mềm mại giúp con học hỏi ngôn ngữ và nuôi dưỡng tâm hồn con, hẹn gặp bạn trong khóa Bàn tay đưa nôi tháng 7 này nhé.

P/s: Chia sẻ thêm với ba mẹ, theo hướng dẫn của WHO, trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình tivi, máy tính, điện thoại, từ 2 tuổi đến 5 tuổi xem không quá 1 tiếng mỗi ngày và mỗi lần xem không nên quá 20 phút ba mẹ nhé!