02/03/2025
VỀ VẤN ĐỀ HỌC VIÊN ĐẠT 8.0
Thỉnh thoảng có giáo viên hay nói với thầy là họ cảm giác thiếu tự tin vì giáo viên ở các trung tâm tiếng Anh lớn đều có 8.0 IELTS, nhưng họ thì không có; và họ thậm chí còn tự ti hơn khi các trung tâm đó dạy được học viên đạt 8.0 IELTS. Về vấn đề này, thầy nghĩ như sau.
A. BẢN CHẤT CỦA VIỆC HỌC VIÊN ĐẠT 8.0
Trước hết, giáo viên chúng ta cũng từng là học viên, và là những học viên ưu tú nhất. Cho nên, việc có học viên nào đó giỏi tiếng Anh, thì đó cũng chỉ là phản ánh chính chúng ta ngày xưa thôi mà: trong 1 trung tâm có 100 học viên, thì cũng phải có ít nhất 1 người giỏi. Đó là chuyện bình thường.
Thầy sẽ rất nể phục một trung tâm hay giáo viên nào đó, dạy 1 em học sinh trong 3-5 năm, từ lúc em ấy chưa biết gì tiếng Anh cho đến lúc thi đạt IELTS 8.0. Đó mới thật sự là niềm tự hào của giáo viên và trung tâm.
Nhưng những hiện tượng đó không phổ biến bằng việc những trung tâm quảng cáo ‘học viên này học ở chỗ tôi 2 tháng thi được 8.0’. Kỳ thực, những học viên ấy đã có nền tảng cực kỳ vững chắc, và họ tới trung tâm đó chỉ làm quen với format đề thi IELTS thôi, rồi tự luyện đề và thi. Như vậy, niềm tự hào nên dành cho những giáo viên dạy họ nhiều năm trước đó.
Thầy chưa bao giờ có IELTS 8.0, nhưng cũng có 2 học viên đạt 8.0. Thầy nghĩ họ giỏi hơn thầy, và tìm đến thầy vì tin tưởng, và cần 1 người kéo họ đi thôi (kiểu như tự học thì chưa xác định hướng đi và lười, nên cần có người đôn đốc vậy thôi).
Chúng ta đang sống trong thời đại social media chi phối suy nghĩ của mọi người, mà đa phần thông tin là giả. Người ta chỉ thường thể hiện cái hay nhất cho người khác xem mà thôi. Làm gì có trung tâm nào dạy 10 học viên thì được 5 bạn thi đạt 8.0? Trong số 10 học viên mà họ dạy, thì đến cuối khóa chỉ còn 7 bạn học (3 bạn kia nghỉ giữa chừng vì nản), 4 bạn đi thi (vì 3 bạn kia chưa cần thi gấp hoặc không có mục tiêu thi), và chỉ có 0.5 bạn đạt điểm IELTS 7.0 trở lên.
Điều đó liên quan đến xác suất. Cho nên, nếu các bạn là giáo viên, dạy ít học viên (ví dụ dạy 20-30 người), thì xác suất có học viên thi đạt 7.0 trở lên sẽ thấp hơn rất nhiều so với 1 trung tâm dạy 200 học sinh.
Điều trớ trêu là phụ huynh thấy trung tâm nào đó quảng cáo có học viên đạt 8.0, và ngay lập tức tưởng tượng chắc hầu hết học sinh ở đó đều đạt 8.0 IELTS.
Đó là chưa kể, sự giả dối về điểm số hiện nay tồn tại muôn hình vạn trạng, phải kể đến:
- Có trung tâm chả có học viên nào 8.0 cả, chụp hình mấy đứa nhỏ học lớp KET rồi ghi đại 8.0 IELTS rồi chạy quảng cáo
- Có trung tâm thuê sinh viên chuyên Anh của các trường Đại học thi IELTS: tiền thì chị trả, bằng em cứ giữ, nhưng cho chị chụp 1 phát để làm PR
- Có trung tâm thì photoshop chứng chỉ IELTS của học viên, nhưng cũng có trung tâm có tâm hơn, thuê 1 người đã từng thi đạt IELTS 8.0 viết bài bảo là “nhờ trung tâm này mà tui đạt 8.0” (và bạn ấy viết mấy bài khác nhau cho mấy trung tâm khác nhau như vậy)
- Có trung tâm thì sẵn sàng mua đề IELTS cho học viên (và cho cả giáo viên). Việc mua bán đề IELTS (và thậm chí là cả chứng chỉ IELTS) là có thật, và chúng ta đều biết việc đó…
Việc các trung tâm đua nhau quảng cáo học viên đạt 8.0 tạo nên áp lực cho phụ huynh, học viên, và cả các trung tâm/giáo viên khác.
Phụ huynh có quyền chọn trung tâm tốt cho con mình, và cũng muốn con mình giỏi giống con người ta. Nhưng nếu không bình tĩnh tìm hiểu thông tin chính xác về các trung tâm uy tín, thì có thể mất tiền oan vào những trung tâm chỉ có sự hào nhoáng bên ngoài.
Đó là chưa kể, nếu không biết năng lực của con mình mà cứ muốn nó phải đạt 8.0 IELTS, thì khổ cả bố mẹ lẫn con cái vì những áp lực không đáng có. Nhiều phụ huynh có con, năng lực chỉ 6.5, nhưng lại trách cô giáo là vì sao không dạy nó được 8.0, rồi lại đi tìm trung tâm khác. Nhưng cũng có phụ huynh bảo rằng, nó chỉ cần 6.5 là em vui lắm rồi.
Nhiều học viên, khi thi thử đạt 6.0-6.5, thì không dám đi thi thật, và cảm giác tự ti, vì thấy các bạn trên mạng thi 8.0, và cảm giác mình không đủ giỏi, cảm giác mình thật tệ, thật dốt. Các em không biết rằng, đại đa số thí sinh mà thi IELTS 8.0 thì đều thi rất nhiều lần, điểm mới tăng lên từ từ (nhưng không ai báo các em biết chuyện đó).
Đó là chưa kể, chúng ta học và thi IELTS để đạt mục đích mình cần thôi. Đi du học tiến sĩ ở nước ngoài cũng chỉ yêu cầu 6.5 IELTS, thì việc quan tâm mấy bạn trên mạng 8.0 làm gì? Tất nhiên, nếu gia đình muốn các em vào trường top, và có IELTS 8.0 sẽ tạo lợi thế cạnh tranh, thì đó là quyết định riêng của gia đình, và mọi người phải ‘cố gắng’ hoặc ‘chịu áp lực’.
Nhiều giáo viên/trung tâm cũng cảm giác áp lực lắm. Ngay cả Hội đồng Anh, trước đây họ chỉ có khóa IELTS 7.0 (chắc họ hiểu rõ, mấy đứa mà đạt 8.0 thì toàn là có năng lực giỏi sẵn và tinh thần tự học ghê gớm, chứ ai mà dạy được!), nhưng giờ học cũng có khóa IELTS 7.5 (nhích lên 1 tí, nhưng vẫn không dám mở khóa IELTS 8.0 như các trung tâm Việt Nam).
Các giáo viên ở trung tâm nhỏ hơn thì càng khổ sở, vì họ không có học viên đạt điểm cao như thế. Có người sẽ bỏ qua sự thành thật mà đi làm chiêu trò để quảng cáo học viên 8.0, nhưng đa số giáo viên sẽ có lòng tự trọng, và sẽ không làm thế. Nhưng họ cũng cảm giác khó có sức cạnh tranh giữa cơn bão IELTS 8.0 trên mạng.
B. GIÁO VIÊN NÊN LÀM GÌ TRƯỚC ÁP LỰC ĐÓ
Thật ra cá nhân thầy, nếu bây giờ mà thấy ai đó đạt 8.0 IELTS, thì không biết là nên tin hay không, và thật ra thì thầy không quan tâm, vì ngày nào chả có người đạt IELTS điểm cao. Báo chí sẽ viết bài tăng cấp dần, kiểu như:
- Bạn A đạt điểm 9.0 đầu tiên ở Việt Nam
- Ban B đạt 9.0 tất cả các skill đầu tiên ở Việt Nam
- Bạn C mới lớp 11 đã đạt 8.0 rồi
- Bạn D lớp 9 đạt 8.0 trong lần thi đầu tiên
- Bạn E lớp 6 đã đạt 8.0…
Việc thầy làm, vẫn là sống đơn giản thôi. Cụ thể, với phụ huynh, thì nếu thấy họ có sự tôn trọng mình và cầu thị, thì dành thời gian giải thích cho họ (dù con họ còn nhỏ và không phải đối tượng học viên của thầy, nhưng họ tôn trọng giáo viên, thì mình chia sẻ góc nhìn, xem như giúp họ).
Nhưng nếu phụ huynh không thể hiện sự tôn trọng giáo viên, thì thầy không bao giờ chia sẻ. Chúng ta không cần phải cố gắng hao hơi tổn sức níu kéo khách hàng, hi vọng có thêm 1 vài triệu, trong khi họ đầy ngờ vực, nghi ngờ giáo viên, ăn nói vô lễ. Kiếm được ít triệu kia nhưng tinh thần buồn bã, bị xúc phạm, không có sức dạy, thì tội mình và những học viên còn lại.
Thầy đang viết cho giáo viên, không phải viết cho chủ trung tâm, vì các chủ trung tâm bị áp lực doanh số, sinh tồn của cơ sở. Nhưng dù là vậy đi nữa, thì chỉ có sự chân thật và nội lực thật sự mới giúp các trung tâm sống bình yên được.
Tiếp nữa, giáo viên cũng cần nâng cao năng lực bản thân. Nếu các bạn muốn tồn tại lâu dài với mảng IELTS này, thì có lẽ sẽ cần IELTS tối thiểu 7.0. Hiện nay, rất nhiều bạn học những ngành nghề khác nhưng vì lý do nào đó đã chuyển sang dạy IELTS hết cả rồi (và họ thường có IELTS), nên nếu giáo viên chuyên ngành tiếng Anh nhưng không thi IELTS thì đời không nể.
Nói vậy thôi, chứ thầy về các tỉnh, giáo viên có IELTS 7.0 đếm trên đầu ngón tay, thậm chí ở những trung tâm tiếng Anh lớn ở nhiều miền quê. Ở quê mà các bạn có IELTS 7.0 thì chắc cả huyện kéo tới học. Còn ở Thành phố lớn, mức 7.0 đủ để bạn dạy những học viên trong phân khúc của mình.
Nhớ rằng, có vài triệu học viên IELTS, và không một trung tâm nào có thể dạy hết. Những trung tâm lớn, quảng cáo học viên 8.0, thì họ phải đầu tư rất nhiều cho cơ sở vật chất, truyền thông, lương giáo viên… và vì vậy các khóa học giá cao. Nếu các bạn có IELTS 7.0, có thể nhắm tới dạy những học viên cần điểm thấp hơn (5.0-6.5), và làm tốt việc của mình là được. Nên nhớ, nhu cầu của học viên về điểm số IELTS theo mô hình kim tự tháp, rất nhiều bạn cần IELTS 6.5 hơn là IELTS 8.0. Và các bạn có thể lấy học phí thấp hơn rất nhiều để đáp ứng nhóm học viên nghèo hơn, cần điểm thấp hơn này.
Thầy thậm chí biết 1 vài giáo viên, chỉ thi đạt IELTS 6.5, nhưng đang sống rất khỏe. Các bạn có tin không? :v
Bên cạnh tiếng Anh, thì cũng nên tìm hiểu chút về chuyên môn giảng dạy. Kỳ thực, rất nhiều trung tâm đang dạy IELTS theo những cách rất nhàm chán. Ví dụ, với Speaking part 2, họ yêu cầu học viên chuẩn bị trước hoặc học thuộc câu trả lời mẫu, và vào lớp chỉ trả bài cho giáo viên.
Đôi khi thầy cảm giác công việc dạy-học IELTS như thế liệu có chán quá không? Trong khi có rất nhiều hoạt động dạy thú vị: trong khi vẫn nâng cao năng lực tiếng Anh của học viên theo format IELTS, nhưng cho họ và giáo viên nhiều niềm vui trong việc học hơn. Các khóa IELTS TEACHER TRAINING của thầy có cung cấp vài cách dạy khác, thay vì chỉ trả bài như trên.
Tiếp nữa, IELTS không phản ánh chân thực trình độ tiếng Anh của một người. Chúng ta học và dạy IELTS, vừa giúp người khác, vừa giúp bản thân có kế sinh nhai. Nhưng ở góc độ giáo viên, thì thầy nghĩ chúng ta nên mở rộng khả năng tiếng Anh của mình: đọc báo tiếng Anh, xem phim tiếng Anh, nói chuyện với người nước ngoài… để nâng cao năng lực tiếng Anh, thay vì chỉ suốt ngày tu luyện mấy bộ đề Cambridge và những đáp án mẫu IELTS trên mạng. Khi đó các bạn sẽ có được nhiều niềm vui với tiếng Anh hơn là chỉ 1 mảng tiếng Anh học thuật đơn điệu.
Và cuối cùng, dù chúng ta làm nghề gì đi nữa, cũng sẽ có lúc cảm giác chán nản với công việc của mình. Những lúc như vậy, các bạn hãy nghĩ đến ý nghĩa việc mình làm: có rất nhiều người tiếng Anh còn non kém, cần mình giúp đỡ để giỏi lên, để sử dụng được, để có cái chứng chỉ họ cần, để vào đại học, để đi du học, đi định cư…
Hãy nhìn vào chính học viên của mình, cảm nhận niềm vui trong việc giúp đỡ họ, thay vì bận tâm buồn bã vì những quảng cáo phù phiếm trên mạng.
From teacher to teachers
17/12/2025
09/10/2025
26/09/2025
27/04/2025
26/02/2025
06/02/2025
12/01/2025